Kort verslag commissie Samenleving van 17 november 2020

Documentnummer: 1211204

Kort verslag van de openbare vergadering van de commissie Samenleving Locatie:

Digitaal via Zoom

Datum

17 november 2020

Aanvang:

19.00 uur

Einde:

22.13 uur

Aanwezig: Voorzitter

:

de heer mr. drs. H.G. Luitjes

Secretaris

:

mevrouw M. Konijnenbelt

De raadsleden

:

de heer ing. J. van den Brink (SGP) mevrouw J.M. van de Brug (CDA) de heer ing. C.J. de Goffau (SGP) de heer drs. H. Koornneef (Gemeentebelangen) mevrouw J. Lubbertsen-Ruiter BSc. (ChristenUnie) de heer T.J. van Ooijen (ChristenUnie) mevrouw J.A. la Roi (Wij Putten)

:

mevrouw W. van Voorst-Ruiter (Wij Putten)

Wethouders

:

de heer G. Koops

Tevens aanwezig

:

De heer A.J. Wijnbergen (agendapunt 6 Inkoop Jeugdhulp)

1. Opening De voorzitter opent de vergadering en heet iedereen welkom. 2. Vaststellen agenda De agenda wordt gewijzigd vastgesteld. Agendapunt 5: Beleidsplan Schulddienstverlening 2021-2024. Agendapunt 6: Inkoop Jeugdhulp. Agendapunt 7: Brede welzijnsinstelling. Agendapunt 8: Beleidsplan Wet Inburgering. 3. Kort verslag vergadering van 13 oktober 2020 Het verslag wordt ongewijzigd vastgesteld. 4. Spreekrecht burgers Er zijn 2 insprekers: mevrouw E. van Sluis van Stichting Welzijn Putten en mevrouw G. Bouman van Stimenz. Zij spreken in bij agendapunt 7 over de brede welzijnsinstelling.

5. Beleidsplan Schulddienstverlening 2021-2024 (1199394) Voorstel: 1. Het beleidsplan Schulddienstverlening 2021-2024 vaststellen. 2. De verordening Schulddienstverlening gemeente Putten 2021 vaststellen. De heer Koornneef (Gemeentebelangen), de heer De Goffau (SGP), mevrouw La Roi (Wij Putten), de heer Van Ooijen (ChristenUnie) en mevrouw Van de Brug (CDA) reageren op het voorstel. De fractie van Gemeentebelangen stelt een aantal vragen aan de wethouder. De fractie wil weten waarom Putten – in vergelijking tot de regio – minder gebruik maakt van schuldhulp. Blijft er niet veel onder de radar? Ook vraagt de fractie hoe actief de gemeente naar inwoners zal toestappen met de vraag of ze hulp nodig hebben. Dit staat niet concreet in het voorstel. Ook maakt de fractie zich wat zorgen over het niet inzetten van de 4-8 uur capaciteit voor vroegsignalering. Het risico is dat de vroegsignalering hierdoor niet goed van de grond komt en dit leidt tot ernstiger problemen. De fractie hecht veel belang aan een integrale aanpak in het sociaal domein. De fractie vindt dat er in de nazorg en het voorkomen van terugval veel nadruk is op het financiële gedeelte en weinig aandacht is voor welzijnswerk. De fractie vraagt aan de wethouder hoe een dekkende aanpak van de schulden in een gezin met multiproblematiek er uitziet. De SGP vindt de mogelijkheid tot uitwisselen van persoonsgegevens zinvol.

De fractie vraagt of er inmiddels meer bekend is over de oplopende schulden in verband met de coronacrisis. Wij Putten is blij met de aandacht voor vroegsignalering en preventie. De fractie is van mening dat hoe meer we kunnen doen aan de voorkant, dat dit bijdraagt aan het welbevinden van de inwoners. De fractie vraagt aandacht voor een aantal punten. Inwoners moeten weten waar ze moeten aankloppen met schulden. De fractie vraagt aan de wethouder hoe de drempel naar schulddienstverlening verlaagd kan worden. Ook stelt de fractie vragen over het verbinden van de keten. De fractie vraagt of hierover afspraken zijn gemaakt met woningbouwcorporaties, zorgverzekeraars en nutsbedrijven. De fractie mist deze informatie in het beleidsplan. Ook vraagt Wij Putten of de wethouder de raad op een later moment kan bijpraten over het verbinden van de keten. Tenslotte wijst de fractie op de Nederlandse Schuldenhulproute. De fractie vraagt of dit bekend is bij de wethouder en of de gemeente zich hier aan kan verbinden. De ChristenUnie heeft 3 aandachtspunten richting een schuldenvrij Putten. De fractie wijst de wethouder op de samenwerking van de VNG en Stimulansz en de Blauwe Knop op de gemeentewebsite. Een aandachtsgroep is de groep tot 120% van de bijstandsnorm. De ChristenUnie vraagt of de gemeente het als hun taak ziet om deze mensen te helpen om uit de schulden te blijven.

Tenslotte vraagt de fractie aandacht voor het leren omgaan met geld bij jongeren. Het CDA ondersteunt – net als de andere fracties – de rol van preventie en vroegsignalering. De fractie uit haar zorgen over de informatiegevoeligheid van gezinnen die bekend zijn uit

2 van 8

andere zorggebieden, zoals de participatiewet en de jeugdwet. De fractie vraagt ook of – in geval van wanbetaling – direct gecontroleerd wordt op bekendheid in andere trajecten. Hoe wordt dit integraal opgepakt? Ook vraagt de fractie aandacht voor het bestaan van nietgeregistreerde schulden. De fractie vraagt wat hierover bekend is in Putten. Wethouder Koops beantwoordt de vragen. De wethouder geeft aan dat vroegsignalering een speerpunt is. In het uitvoeringsdocument wordt hier lokale kleur aan gegeven. De wethouder deelt de mening van Wij Putten dat het belangrijk is dat inwoners weten waar ze aan kunnen kloppen. De wethouder gaat kijken naar een digitaal loket waar inwoners kunnen aankloppen, zodat er aandacht is voor de laagdrempelige toegang en integrale aanpak. Eerste stap is al gezet, in samenwerking met Stimenz, Humanitas en Stichting Welzijn Putten. Op de website staat een link waar iemand anoniem hulp kan ontvangen. In reactie op de ChristenUnie geeft de wethouder aan dat de Blauwe Knop bekend is, maar dat nog niet alle instanties hier aan meedoen, waardoor het financiële beeld niet compleet is. Op de vragen van het CDA doet de wethouder de toezegging om in het uitvoeringsdocument in te gaan op de werkwijze bij wanbetaling. Is er controle op bekendheid bij andere trajecten.

Hoe wordt de casus behandeld? Ook zegt de wethouder toe terug te komen op de vraag over nietgeregistreerde schulden in Putten. In de 2e termijn benadrukt Wij Putten het belang van de Nederlandse Schuldhulproute. Dit kan samen met de huidige partners worden gedaan en zet in op laagdrempelige hulp. Het CDA vraagt wanneer de raad het uitvoeringsdocument kan verwachten. De fracties adviseren het onderwerp te agenderen als hamerstuk voor de raadsvergadering van 3 december 2020. 6. Notitie voor de commissie - Inkoop Jeugdhulp (1208159) Toelichting: De samenwerkende gemeenten in de regio Noord Veluwe hebben gezamenlijk de leergang inkoop Jeugdhulp van VNG/OZJ doorlopen met als doel om beter Jeugdhulp in te kunnen kopen. In de uitwerking van de inkoopstrategie zullen keuzes gemaakt moeten worden in het aantal aanbieders en het regionaal ofwel lokaal contracteren van aanbieders. Het college vraagt de commissie dan ook om met betrekking tot de twee thema’s ‘keuzevrijheid’ en ‘lokale inkoop’ richtinggevende uitspraken te doen. De heer De Goffau (SGP), mevrouw Van Voorst (Wij Putten), de heer Van Ooijen (ChristenUnie), mevrouw Van de Brug (CDA) en de heer Koornneef (Gemeentebelangen) reageren op het voorstel. De SGP reageert op de stellingen over keuzevrijheid en lokale inkoop. De fractie vindt het belangrijk om jeugdhulp in de vertrouwde omgeving te kunnen bieden.

Het is daarbij niet nodig om voor iedere aanbieder te kunnen kiezen. De behandeling moet nut hebben en aan de kwaliteitsstandaarden voldoen. De SGP kan zich vinden in het principe: ‘lokaal wat lokaal kan

3 van 8

en regionaal wat regionaal moet’. Lokaal inkopen kan prima met regionaal vastgestelde tarieven. Wij Putten is van mening dat de inkoopvisie nog steeds actueel is. Wij Putten wil de meest passende zorg binnen het beschikbare kader. Zij ondersteunen de strategische doelen: sneller hulp bieden, beter betaalbaar, gezinnen versterken en slimmer aanpakken. De fractie kan zich vinden in de stelling dat te veel keuzevrijheid leidt tot een niet beheersbaar systeem. Het is aan de gemeente om bij elke zorgvraag de juiste zorgaanbieder neer te zetten. De fractie vindt het belangrijk om goede afspraken te maken met aanbieders voor wat betreft de behandelduur en wachttijden. Daarnaast moet bij de zorgaanbieder duidelijk zijn wat er van hen wordt verwacht en bij de zorgvrager moet duidelijk zijn wat hij of zij kan verwachten. Een beperkt aantal zorgaanbieders zorgt ervoor dat het beter lukt om overzicht te behouden, het is namelijk al complex genoeg. De ChristenUnie gaat als eerste in op de keuzevrijheid. Iedere zorgverlener heeft een eigen specialiteit. Het is mooi wanneer meerdere zorgpartijen met elkaar samenwerken. Daarnaast vindt de fractie kennis van de Puttense gemeenschap belangrijk, evenals de kwaliteit van zorg, en het vergroten van de zelfredzaamheid. De fractie vraagt de wethouder naar het toevoegen van budgetplafonds bij de gecontracteerde zorgpartijen.

Het CDA geeft aan dat het college om veel sturing en richting vraagt van de raad. Het CDA mist de koers vanuit het college in dit complexe dossier. Het CDA heeft veel mensen gevraagd naar de keuzevrijheid. Mensen willen allemaal kunnen kiezen. Zeker als het om complexe jeugdhulp gaat. Daarom is keuzevrijheid het uitgangspunt van het CDA. Over de lokale kleur geeft het CDA aan dat zij zich niet te veel wil vastzetten in een regionaal verband. De fractie wil altijd de ruimte kunnen houden om zelf lokale keuzes te maken. Gemeentebelangen reageert op de stellingen. De fractie hecht veel waarde aan de keuzevrijheid van zorg. Cliënten kunnen een voorkeur hebben voor een bepaalde behandeling, bijvoorbeeld vanuit identiteit of zorgbehoefte. Daarnaast moet de cliënt ook de mogelijkheid hebben om te kiezen voor een zorgverlener die geen wachtlijst heeft. De fractie wil voorkomen dat specialistische zorg wordt belegd bij een landelijke organisatie, waardoor de cliënt moet afreizen naar een andere provincie om hulp te ontvangen. Ook gaat Gemeentebelangen in op de 5 segmenten die in de presentatie zijn genoemd. De fractie wil in sommige situaties de keuzevrijheid niet te veel beperken. Een cliënt met een voorkeur voor een niet-gecontracteerde aanbieder (met een vergelijkbaar aanbod als de gecontracteerde aanbieder) moet hiervoor de ruimte kunnen krijgen. Maatwerk moet dus mogelijk blijven.

Ook over de lokale inkoop geeft Gemeentebelangen aan dat de zorgverlener voldoende ruimte moet krijgen om de juiste zorg te verlenen. Wethouder Koops en de heer Wijnbergen (ambtelijke ondersteuning) reageren op de opmerkingen en vragen vanuit de commissie. De heer Wijnbergen gaat in op de keuzevrijheid en casusregie. Daarna worden er nog vragen gesteld en beantwoord over de duur van de contracten en de wachtlijsten.

4 van 8

7. Notitie voor de commissie - Brede welzijnsinstelling (1203235) Toelichting: Op 3 maart 2020 is de notitie ‘concept opdracht brede welzijnsinstelling’ in de commissie Samenleving besproken. Nadat de raadscommissie Samenleving haar bevindingen heeft gegeven over de conceptopdracht en de kaders, heeft BMC Advies het traject vervolgd. BMC heeft nu een advies inzake de gewenste juridische entiteit en de wijze van financiering en contractering opgesteld. Vervolgens hebben alle betrokken partijen hun zienswijze kunnen geven op het advies van BMC. Met deze notitie verstrekt het college de commissie het advies en de zienswijzen van de partners. Informeert het college de commissie over het beoogde proces en vraagt een reactie van de commissie. Mevrouw Van Sluis spreekt in namens Stichting Welzijn Putten. Zij geeft een toelichting op de laatste ontwikkelingen binnen Stimenz en Stichting Welzijn Putten. De 2 organisaties hebben elkaar gevonden en opteren voor een samenwerkingsverband in de vorm van een convenant. Op deze manier kunnen krachten gebundeld worden, terwijl de eigen identiteit behouden wordt. Er komt 1 loket voor inwoners en 1 generieke werkwijze. Stichting Welzijn Putten en Stimenz zijn dan bestuurlijk verantwoordelijk en zijn het aanspreekpunt voor de gemeente. Na de totstandkoming van het convenant kunnen de andere organisaties aansluiten.

Mevrouw Bouman van Stimenz gaat in op de verdere uitwerking van het voorgestelde samenwerkingsverband. Zij geeft aan dat er gezamenlijk is gewerkt aan een plan voor de toekomst. Het gaat om het bundelen van krachten, en het werken met 1 methode voor vraagverheldering en 1 voordeur. De uitgangspunten zijn positieve gezondheid en welzijn op recept. Het doel is dat er eind 2021 een brede welzijnsinstelling staat. Volgens mevrouw Bouman past deze insteek heel goed bij de lokale context. De raadsleden stellen enkele aanvullende vragen, onder andere over het aanhaken van de andere organisaties. Vervolgens reageren mevrouw Van Voorst (Wij Putten), mevrouw Lubbertsen (ChristenUnie), mevrouw Van de Brug (CDA), de heer Koornneef (Gemeentebelangen) en de heer Van den Brink (SGP) op het voorstel.

Wij Putten heeft in het coalitieakkoord aangegeven dat zij willen dat Stichting Welzijn Putten transformeert tot een brede welzijnsorganisatie. Dit willen zij nog steeds en verwijzen daarbij ook naar het Meerjarenplan Samenleving. De fractie ziet graag dat er één hoofdaannemer is die contracten afsluit met de andere organisaties. De hoofdaannemer onderhoudt het contact met de gemeente. Dit kan via een meerjarige subsidieovereenkomst. Hierdoor behouden alle organisaties hun eigen identiteit. De gemeente Putten is de opdrachtgever en moet de regie behouden. Aan de wethouder vraagt Wij Putten of het de bedoeling is dat Van Montfoort ook toetreedt tot de nieuwe organisatie. Ook vraagt Wij Putten naar de verbinding tussen de welzijnsaanbieders en het werkveld van WMO en jeugdhulp. De ChristenUnie reageert op het voorstel voor de tussenstap in het proces. Aan de ene kant vindt de ChristenUnie het mooi dat er vanuit de organisaties zelf een plan ontstaat. Aan de

5 van 8

andere kant geeft dit ook wel wat zorgen. De fractie weet niet goed hoe er van deze constructie in de toekomst een duurzame organisatiestructuur te maken is. De fractie stemt er mee in om deze optie verder uit te laten zoeken. De fractie vraagt om meerdere scenario’s uit te werken, met het bijbehorende kostenplaatje, de voordelen en nadelen. Een subsidierelatie is het uitgangspunt. Ook worden er door de fractie van de ChristenUnie vragen gesteld over de onderaannemers. De fractie wil dat de huidige partners de mogelijkheid hebben om onderaannemer of partner te worden. Hun expertise is belangrijk. Het CDA is positief over de brede welzijnsinstelling op basis van een subsidierelatie. Maar de fractie staat er ook kritisch in en heeft een aantal opmerkingen. Zo heeft de fractie bedenkingen bij het beperken van het aantal onderaannemers. Het CDA vindt het belangrijk dat elke partij gelijke kansen moet krijgen. De fractie mist een risicoanalyse. Verder stelt de fractie vragen over de over de voorkeur van het college voor Stichting Welzijn Putten en Stimenz, de eventuele (verplichte) aanbesteding en het aanhaken van de andere partijen. Gemeentebelangen is kritisch over de brede welzijnsinstelling. Gemeentebelangen is van mening dat een organisatieverandering alleen doorgevoerd moet worden als het substantiële voordelen heeft. De fractie heeft hier zijn twijfels bij.

Zij zien liever dat de onderlinge samenwerking verbeterd wordt, zonder de organisatiestructuur te veranderen. Ook vinden zij dat de gemeente de regie moet houden over de 5 organisaties en de zorgtrajecten. De fractie denkt dat een budget neutrale invoering onhaalbaar is. De fractie stelt vragen over de frictiekosten enerzijds en de efficiencywinst anderzijds. Zij waarschuwen voor te veel bureaucreatie. Tenslotte stellen zij kritische vragen over het onderaannemerschap. De SGP geeft een compliment over het proces dat het afgelopen halfjaar is doorlopen. De fractie kan zich vinden in het uitgangspunt dat Stichting Welzijn Putten uitgroeit tot brede welzijnsorganisatie. Daardoor kan de gemeente meer grip houden op de zorg. Dat is nu erg versnipperd. De fractie onderschrijft het belang van een lokale aanbesteding en heeft veel vertrouwen in Stichting Welzijn Putten. De fractie kan zich vinden in een subsidiecontract voor 4 jaar met jaarlijkse afspraken. De fractie heeft wel wat vragen over de combinatie van Stichting Welzijn Putten en Stimenz en het aanhaken van de andere partijen. De fractie van de SGP is er geen voorstander van om in het proces een tussenstap te maken. Wethouder Koops beantwoordt de vragen. Hij gaat in op de achterliggende redenen om een tussenstap te willen maken. Stichting Welzijn Putten was het uitgangspunt vanuit het coalitieakkoord.

Deze organisatie heeft zelf aan de gemeente voorgesteld om een tussenstap te maken en de mogelijkheid samen met Stimenz eerst te onderzoeken. Deze interessante ontwikkeling wilde de wethouder graag eerst voorleggen aan de commissie. De fracties stellen nog enkele aanvullende vragen. De vragen gaan over het buitenspel zetten van de andere partijen, de regierol van de gemeente en het voorkomen van een aanbesteding. 8. Beleidsplan Wet Inburgering (1189325) Voorstel:

6 van 8

1. De middelen die de gemeente van het Rijk ontvangt voor de nieuwe Wet inburgering, beschikbaar te stellen voor de uitvoering van deze wet. 2. De leerroutes voor de nieuwe Wet Inburgering gezamenlijk in te kopen met de gemeenten Ermelo, Harderwijk, Zeewolde, Elburg, Nunspeet en uitvoeringsorganisatie Meerinzicht. 3. De behandeltermijn voor het Persoonlijk plan inburgering en participatie (PIP) vast te stellen op maximaal 8 weken. 4. Het beleidsplan Wet inburgering vast te stellen. Mevrouw Lubbertsen (ChristenUnie), mevrouw Van de Brug (CDA), de heer Koornneef (Gemeentebelangen), de heer De Goffau (SGP) en mevrouw la Roi (Wij Putten) reageren op het voorstel. De ChristenUnie gaat in op de beslispunten in het voorstel en heeft een aantal vragen aan de wethouder. Zo willen zij weten wat de gemeente Putten – ondanks het uitstel van de wet – toch al in werking kan stellen. Ook vragen zij of de financiële planning en het inkoopproces anders wordt door het uitstel. De fractie kan instemmen met de behandeltermijn van maximaal 8 weken. Zij dringen wel aan op het echt begrijpen van elkaar, omdat er voor beide partijen consequenties zijn. De gemeente wordt verantwoordelijk voor het financieel ontzorgen. De fractie vraagt of dit nu al in werking kan worden gesteld. Tenslotte vraagt de fractie meer inzicht in het proces van arbeidsparticipatie.

Het CDA verwijst naar de leerpunten uit het verleden. Dat missen zij in het stuk. De fractie stelt vragen aan de wethouder over het aantal statushouders, taallessen buiten Putten en het verlengen van de termijn van 4 naar 8 weken voor de PIP. Gemeentebelangen vraagt zich af of het noodzakelijk is om dit beleidsplan nu vast te stellen als de wet uitgesteld wordt. De fractie vraagt de wethouder naar op welke manier er gestuurd en gehandhaafd zal gaan worden wanneer een inburgeringsplichtige zich niet voldoende inspant. Ook vragen zij hoe de gemeente ervoor zorgt dat de kosten voor de leerroutes niet te hoog oplopen. Tenslotte vragen zij naar de kosten van de extra ambtelijke inzet voor het ontzorgen van de statushouders. De SGP sluit zich aan bij de vraag van het CDA over het verlengen van de termijn van de PIP van 4 naar 8 weken. Daarnaast vragen zij of de aantallen mensen die een leerroute willen volgen minder zijn geworden. Wij Putten complimenteert het college voor een tijdige aanlevering en een complete uitwerking van het beleidsplan. De fractie vraagt hoe het college stuurt op taken die uitbesteed zijn aan maatschappelijke organisaties en vrijwilligers (bijvoorbeeld door trainingen). Ook willen zij weten hoe de raad wordt geïnformeerd over de concretisering in het uitvoeringsplan.

Het duurt nog een tijd voor de wet in werking treedt en in de tussentijd kunnen veel dingen veranderen. De fractie vraagt ook naar de huisvesting van statushouders, omdat dit belangrijk is voor de slaging van de inburgering. Ook is Wij Putten benieuwd of de nieuwe werkwijze op onderdelen al wordt doorgevoerd.

7 van 8

Wethouder Koops beantwoordt de vragen uit de commissie. De wethouder geeft aan dat er een taakstelling is van 19 leerroutes in het eerste halfjaar. Dat is fors. De inkoop moet er op aangepast worden. Regionale inkoop is dan ook zinvol. Voor meer informatie over de arbeidsparticipatie verwijst de wethouder naar de kwartaalrapportages. Over de termijn van 8 weken voor de PIP geeft de wethouder aan dat hij denkt dat het mogelijk is in 8 in plaats van de maximale 10 weken. De wethouder verwacht geen verdere wijzigingen en vindt daarom dat het beleidsplan besluitrijp is. Daarom is vaststellen nu al mogelijk. De wethouder ziet zeker mogelijkheden om bepaalde taken (het financieel ontzorgen) al op te pakken. De fracties adviseren om dit agendapunt te agenderen als hamerstuk voor de raadsvergadering van 3 december 2020. 9.

Vragen aan het college

Er zijn geen vragen aan het college gesteld. 10. Sluiting De voorzitter sluit de vergadering.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de commissie Samenleving van 19 januari 2021, de commissiesecretaris

de commissievoorzitter

8 van 8