Kadernota 2026

Uitgerekend recreatief Kadernota 2026

Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 Aanbiedingsbrief ...................................................................................................3 Hoofdstuk 2 Autonome ontwikkelingen ....................................................................................5 Autonome ontwikkelingen ..........................................................................................................5 Hoofdstuk 3 Beleidsontwikkelingen ..........................................................................................8 Thema 1 Ruimte en leefomgeving .............................................................................................8 Thema 2 Samenleving .............................................................................................................11 Thema 3 Economie en recreatie ..............................................................................................13 Thema 4 Bestuur, dienstverlening en veiligheid ......................................................................14

2 van 16

Hoofdstuk 1 Aanbiedingsbrief Inleiding Hierbij presenteren wij u de Kadernota 2026. Deze nota biedt een overzicht van de financiële en beleidskaders voor het opstellen van de Programmabegroting 2026. Sociaal domein Op het terrein van Jeugd en WMO zien we de komende jaren een grote kostenstijging die nauwelijks beïnvloedbaar is. De kostenstijging op Jeugd wordt voornamelijk veroorzaakt door indexatie. Voor wat betreft WMO zien we een stijging bij de inzet van begeleiding. Door versterkte samenwerking binnen de Brede Toegang komen inwoners met complexe problematiek vroegtijdig in beeld en kan er gericht ingezet worden om erger te voorkomen. In vergelijking met de regiogemeenten en ook landelijk gezien, doet Putten het goed en lopen de uitgaven op Jeugd en WMO in de pas met de uitkering van het Rijk. Dit komt doordat wij al vroegtijdig Grip-op-Jeugd ingezet hebben. De consequentie hiervan is dat de ruimte om te bezuinigen er niet is. Echter worden wij vanaf 2028 geconfronteerd met een korting vanuit het Rijk van € 0,7 miljoen vanwege de Hervormingsagenda Jeugd. Wat betreft nieuw beleid beperken we ons tot een tweetal onderwerpen. We werken door op basis van het Meerjarenplan 2023-2027, hiermee is ook een ontwikkelreserve Samenleving 2023-2027 vastgesteld.

Zoals aangegeven bij de vaststelling van het plan wordt nieuw beleid op basis van het Meerjarenplan altijd aan de raad voorgelegd. In 2024 en 2025 zijn op basis hiervan onder andere de beleidsplannen Preventie, Ouderen en Bestaanszekerheid vastgesteld. En ook voor 2026 en 2027 zijn hiervoor nog gelden beschikbaar. Wij verwachten dat we in de toekomst door de inzet op preventie de kosten voor de uitvoering te kunnen beheersen. Het gaat onder meer over Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO) en het versterken van de sociale basis door de uitvoering van het preventieplan. Ruimtelijk domein We blijven werken aan de ambities en opgaven uit de Omgevingsvisie Putten 2040 door de lopende projecten en programma’s verder uit te voeren. Zo is de Uitvoeringsagenda 2026 voor het programma Duurzaamheid klaar, is het programma Wonen vastgesteld en zijn we nu bezig met het opstellen van een programma Economie. Voor het integraal beheren en onderhouden van onze openbare ruimte hebben we de ambities en kwaliteitsniveaus tot en met 2028 scherp en zijn de benodigde budgetten hiervoor aan uw raad voorgelegd eerder deze maand. Gemeentelijke financiën vanaf 2026: ontwikkelingen en uitdagingen Vanaf 2026 staan de gemeentelijke financiën in Nederland voor een aantal belangrijke veranderingen.

Gemeenten vervullen een cruciale rol in het dagelijks leven van inwoners, met taken op het gebied van onder meer zorg, jeugdhulp, onderwijs, duurzaamheid, wonen en veiligheid. Om deze taken goed uit te voeren, is een stabiele en voorspelbare financiële basis essentieel. Op 18 april is de voorjaarsnota van het Rijk verschenen. Voor 2025 tot en met 2027 komt in totaal circa € 3 miljard cumulatief beschikbaar voor gemeenten. Enerzijds betreft het middelen voor de terugval

3 van 16

vanaf 2026 in het Gemeentefonds, anderzijds worden we (gedeeltelijk) gecompenseerd voor de tekorten binnen Jeugd. VNG begrotingsadvies 2026-2029 In de afgelopen jaren heeft de VNG twee keer een begrotingsadvies gegeven. Ook dit jaar komt de VNG met een advies. Dat richt zich op de uitkomsten van de voorjaarsnota van het rijk en met name op de Deskundigencommissie Hervormingagenda jeugd 2023-2028 met betrekking tot de kosten die gemeenten maken voor jeugdzorg. Dankzij de structurele middelen vanuit de voorjaarsnota presenteren wij u een sluitende Kadernota 2026 en volgen wij het VNG-advies (voorlopig) niet op. Financieel beeld 2026-2029 In onderstaande tabel wordt het beoogde saldo zichtbaar voor de Begroting 2026. Financiële doorrekening 2026

2026

Begroting 2025-2028 Budgettair effect septembercirculaire 2024 Erfgoedbeleid 2024-2028 Budgettair effect decembercirculaire 2024 Uitbreiding putkast Marktplein Belastingvoorstellen 2025 Aanpassingen Raad-, Trouwzaal en Representatieve hal

606 274 -45 264 -2 -3 -43

2027 442 195 -45 333 -2 -3 -43

2028

2029

349 154 -10 399 -2 -3 -43

214 801 -10 467 -2 -3 -43

Saldo begroting vóór Kadernota 2026

1.052

877

844

1.424

Autonome ontwikkelingen Beleidsontwikkelingen

3.005 -2.665

2.835 -2.627

1.256 -2.214

1.287 -2.179

Saldo prognose Begroting 2026

1.393

1.085

-113

533

Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel

Leeswijzer In hoofdstuk 2 worden de autonome ontwikkelingen doorgerekend, in hoofdstuk 3 worden beleidsontwikkelingen per begrotingsthema weergegeven.

4 van 16

Hoofdstuk 2 Autonome ontwikkelingen Autonome ontwikkelingen Onderstaand wordt een doorkijk gegeven in de financiële consequenties van de autonome ontwikkelingen: Kadernota 2026

Autonome ontwikkelingen

2027

2028

2029

Totaal

3.005

2.835

1.256

1.287

Waarvan: Baten Gemeentefonds - loon- / prijscompensatie Gemeentefonds - Voorjaarsnota Rijk Gemeentefonds - Voorjaarsnota Rijk Sociaal domein OZB (4,4%) Forensen-/toeristenbelasting (4,4%) Lasten Prijsontwikkeling exploitatie (2,7%) Prijsontwikkeling investeringen (2,7%) Loonontwikkeling - Cao gemeenten 2025/2026

3.859 1.210 1.178 1.190 218 63 -854 -854 -

3.979 1.210 1.418 1.070 218 63 -1.144 -854 -11 -279

2.408 1.210 1.287 -370 218 63 -1.152 -854 -19 -279

2.445 1.210 1.324 -370 218 63 -1.158 -854 -25 -279

Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel

Algemene dekkingsmiddelen Gemeentefonds - loon- en prijscompensatie 2026

‘t Jong

Volgens de reguliere systematiek wordt een structurele verhoging van € 1.210.000 ingeboekt als compensatie voor nominale loon- en prijsstijgingen. Als basis wordt hiervoor de laatste gegevens van het Centraal Planbureau (CPB) gebruikt. In de Meicirculaire 2025 zal de actuele stand bekend gemaakt worden. Gemeentefonds - Voorjaarsnota Rijk

‘t Jong

Demping terugval gemeentefonds vanaf 2026 In de Voorjaarsnota 2025 heeft het Rijk structurele middelen beschikbaar gesteld om de terugval van het gemeentefonds (ravijnjaar) vanaf 2026 enigszins te dempen. De terugval van structureel ± € 2,4 miljard wordt in 2026 met € 400 miljoen gedempt, oplopend naar € 424 miljoen in 2030. Daarnaast vindt er in de voorjaarsnota (jaarlijks) een bijstelling van het accres plaats op basis van de laatst bekende macro-economische cijfers van het Centraal Economisch Plan (CEP) 2025. Jeugdzorg De deskundigencommissie Van Ark adviseerde op 30 januari 2025 om het structurele tekort in de jeugdzorg van € 828 miljoen voor 50% ten laste te brengen van het Rijk. In de Voorjaarsnota 2025 is hierin tegemoet gekomen en ontvangen de gemeenten vanaf 2025 structureel € 414 miljoen extra. Ook heeft de deskundigencommissie Van Ark het Rijk geadviseerd de helft van de tekorten op de jeugdzorg van 2023 (€ 628 miljoen) en 2024 (€ 828 miljoen) te compenseren. De gemeenten zouden dus voor 2023 en 2024 € 728 miljoen compensatie moeten krijgen, maar deze tekorten zijn (nog) niet gecompenseerd in de Voorjaarsnota 2025. Wat betreft de Hervormingsagenda (korting op het gemeentefonds) is het ingroeipad van de maatregelen van de Hervormingsagenda voor de jaren 2026 en 2027 verzacht met € 498 miljoen respectievelijk € 447 miljoen.

De volledige besparing van de Hervormingsagenda wordt in 2028 door het Rijk ingeboekt als korting op het gemeentefonds. 5 van 16

Vanaf 2028 komt er een nieuw ‘financieel arrangement’ voor Jeugdzorg. In 2028 komt ook het volgende advies van de deskundigencommissie. Om hier niet op vooruit te lopen, heeft het Kabinet geen extra middelen toegevoegd vanaf 2028 en is er dus nog geen structurele oplossing. Daarbovenop is de korting op het gemeentefonds gestegen: De besparingsopgave van de Hervormingsagenda is in prijsen volumepeil 2019 ingeboekt. Er is vanaf 2028 een hogere besparing van € 507 miljoen te veronderstellen aangezien prijs en volume sinds 2019 zijn gestegen. Voorjaarsnota 2025

2026

2027

2028

2029

Totaal Waarvan: Gemeentefonds algemeen Demping terugval gemeentefonds Bijstelling volume accres o.b.v. CEP 2025 Bijstelling prijs accres o.b.v. CEP 2025

2.368

2.488

917

954

1.178 467 179 532

1.418 492 416 510

1.287 479 350 458

1.324 480 391 453

Jeugd Hervormingsagenda, vrijgave v.a. 2026 Tekort voor rekening rijk, vanaf 2025 (50%) Groeipad maatregelen Hervormingsagenda Eigen bijdrage Jeugdzorg Sturen op trajectduur Jeugdzorg Indexeren opbrengst Hervormingsagenda

1.190 90 500 600 -

1.070 70 500 500 -

-370 130 500 -300 -100 -600

-370 130 500 -300 -100 -600

Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel

Belastingopbrengsten

‘t Jong

Jaarlijks wordt bij de kadernota het percentage berekend en vastgesteld. Op basis van de berekening voor 2026 is de indexatie 4,4% (vorig jaar 3,5%). De jaarlijkse indexatie wordt als volgt berekend:

6 van 16

Loon- en prijsontwikkeling Cao-akkoord 2025-2026

Cornelissen

Op 17 april 2025 is een eindresultaat voor de Cao Gemeenten bereikt. De nieuwe cao loopt van 1 april 2025 tot en met 31 maart 2027 met een effect van 6,7% plus € 35,- nominaal. In de Kadernota 2025 hielden we voor 2025 rekening met een stijging van 4,4%. Dit is hoger dan de verhogingen zoals gepresenteerd in de Cao: -

1 april 2025 een loonstijging van 2%;

-

1 oktober 2025 een loonstijging van 1,85%;

-

1 januari 2026 € 35 nominaal in de salarisschalen;

-

1 juli 2026 een loonstijging van 1,25%;

-

1 januari 2027 een loonstijging van 1,6%.

De verwachte 4,4% wordt (deels) verrekend met de stijging in 2026. Door de getrapte verhoging is het financieel structureel effect van € 279.000 pas zichtbaar in 2027. Prijsontwikkeling

‘t Jong

De nominale loon- en prijsstijging vanuit de algemene uitkering en de indexatie van de belastingopbrengsten worden deels ingezet voor de hogere personeelslasten (zie hierboven) en de prijsstijgingen van de reguliere budgetten. Om op de prijsstijging te anticiperen wordt een stelpost opgenomen van structureel € 854.000. Deze is gebaseerd op 2,7% prijsstijging (vorig jaar 2,2%) van de exploitatielasten exclusief personeel, kostendekkende tarieven en stelposten. Daarnaast worden de geplande vervangingsinvesteringen eveneens verhoogd met 2,7%. Als gevolg hiervan worden de afschrijvingslasten bijgesteld.

7 van 16

Hoofdstuk 3 Beleidsontwikkelingen Thema 1 Ruimte en leefomgeving Beleidsontwikkelingen

Progr.

Thema Ruimte en leefomgeving Waarvan: Budgettair effect Programma Duurzaamheid EHPZ - bijstelling (concept)begroting 2026 OPOR - structureel effect OPOR - incidenteel effect Rotonde Hoofdlaan, bijdrage aan provincie Parkeerplaatsen Vervoornstraat/Groeneveltstraat Mutaties kleiner dan € 25.000 Budgettair neutraal Programma Wonen ODVeluwe - indexatie Begroting 2026 Keuzenotitie Instrumentarium borging klimaatadaptatie Keuzenotitie - dekking voorziening riolering Mutaties reserves Programma Wonen

Kadernota 2026

RU RU LEEF LEEF LEEF LEEF div. RU LEEF KDV KDV RU

2027

2028

2029

-695

-712

-659

-619

-637 p.m. -35 -409 -110 -35 p.m. -48 -108 -50 -58 -40 40 50 50

-654 p.m. -35 -491 -40 -35 p.m. -53 -58 -58 -

-601 p.m. -35 -438 -40 -35 p.m. -53 -58 -58 -

-561 p.m. -35 -438 -35 p.m. -53 -58 -58 -

Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel

Programma Ruimte Uitwerking ambities en opgaven Omgevingsvisie in programma’s

Cornelissen/’t Jong

Om te werken aan de ambities en opgaven uit de Omgevingsvisie Putten 2040 zijn er inmiddels drie programma’s opgezet: 1. Programma Duurzaamheid Het programma Duurzaamheid is in mei 2024 door de raad vastgesteld. Voor 2026 worden er nieuwe activiteiten en inspanningen geformuleerd in de uitvoeringsagenda, zoals de milieueffectrapportage, de actualisatie van de transitievisie warmte naar een warmteprogramma, de basiskwaliteit natuurkaart, waterrotonde en het project waterzuinige wijken. Binnen het programma Duurzaamheid zijn veel middelen beschikbaar vanuit het Rijk en de Provincie. Het uitgangspunt van de uitvoering van het programma Duurzaamheid is dat eerst zoveel als mogelijk de externe middelen besteed worden voordat er om extra middelen bij de raad gevraagd wordt. De lijnen Energieneutraal, Klimaatadaptatie en Biodiversiteit hebben voldoende (gereserveerde) middelen om de plannen uit te voeren. Wel is er binnen de lijn Biodiversiteit budget nodig voor de compensatie van nestgelegenheden in de vorm van nestkasten. Op dit moment is het nog onduidelijk wat de omvang is van deze werkzaamheden, na verdere uitwerking zal er een concreet voorstel komen. De lijn Circulaire economie betreft een nieuwe programmalijn in Putten die nog ontwikkeld wordt. Eventueel hiervoor benodigde budgetten zullen worden opgenomen in de Begroting 2026, paragraaf Duurzaamheid. 2.

Programma Wonen In april 2025 is het programmaplan Wonen vastgesteld door het college. Om uitvoering te kunnen geven aan dit plan is 0,7 fte extra formatie benodigd à € 92.000. Voor 2026 wordt € 42.000 gedekt door vanuit het Rijk ontvangen middelen voor de uitvoering Wet goed verhuurderschap. Voor het resterende

8 van 16

deel à € 50.000 wordt de reserve knelpunten personeel ingezet. Voor 2027 en verder wordt de formatie meegenomen in de Kadernota 2027. 3. Programma Economie Een voorstel voor het programma Economie ontvangt de raad eind 2025. Herontwikkeling gebied sporthal Putter Eng

Cornelissen

In 2022 is er ambtelijk een visie opgesteld voor het gebied. Deze wordt in 2025 geactualiseerd naar actueel beleid, zoals de woonvisie en de parkeernormen. In 2026 wordt deze visie ter vaststelling aangeboden aan uw raad, waarna er een verdere uitwerking plaats kan vinden. EHPZ - bijstelling (concept)begroting 2026

Cornelissen/‘t Jong

De uitwerking van het regioarrangement EHPZ zal in een aantal projecten en activiteiten worden vormgegeven. Voor 2026 zijn de volgende prioriteiten benoemd: 1. Gebiedsopgave 2: Dynamisch landschap, te starten met de oriëntatiefase eind 2025; 2. Afronding en start uitvoering Toekomstperspectief regio EHPZ; 3. Lobby-agenda; 4. Uitvoeringsprogramma regio EHPZ; 5. Actueel overzicht concrete resultaten regiobreed Er is voor het regioarrangement 2026 een concept begroting gemaakt, de verwachte kostenstijging bedraagt € 35.000. Regio Foodvalley

‘t Jong

De Regio Foodvalley staat voor een aantal strategische en tactische keuzes die bepalend zijn voor de economische toekomst van de regio, met food als kernsector. In de strategische agenda worden onder de thema’s toekomstbestendige economie en verantwoorde groei verschillende opgaven benoemd, waaronder de transitie naar een toekomstbestendig voedselsysteem en een toekomstbestendige agrarische sector. De regio kiest in deze agenda nadrukkelijk voor een meer integrale aanpak door investeringen vanuit diverse programma’s, zoals economie, landelijk gebied en voedsel, beter op elkaar af te stemmen. Deze bredere benadering biedt kansen voor nieuwe oplossingsrichtingen binnen onze samenwerking op het gebied van landbouw en voedsel. Dit kan echter ook leiden tot een herijking van het ambitieniveau en daarbij de behoefte aan aanvullend budget. Ontwikkelperspectief Zuid

’t Jong

Op dit moment wordt de projectopdracht vormgegeven. In juli 2025 komen we bij uw raad voor een voorbereidingsbudget om hier verder invulling aan te geven.

Programma Leefomgeving Omgevingsprogramma Openbare Ruimte (OPOR)

Van Nieuwenhuizen

Voor alle producten in het OPOR zijn de kosten van het beschreven kwaliteitsniveau doorgerekend. In elk productblad zijn de jaarlijks terugkerende exploitatiekosten en de benodigde investeringsbedragen met bijbehorende kapitaallasten (afschrijvingslasten) toegelicht. Deze zijn afgezet tegen de al beschikbare budgetten in de begroting. Voor de meeste producten geldt dat de huidige budgetten niet toereikend zijn voor de uitvoering van het voorgestelde kwaliteitsniveau, waardoor dit leidt tot een

9 van 16

structurele aanpassing van de begroting. De meerjarige effecten van het OPOR worden daarom, conform raadsvoorstel, betrokken bij de integrale afweging in deze kadernota. Rotonde Hoofdlaan-N798

Van Nieuwenhuizen

In het GVVP hebben we opgenomen dat we samen met de provincie werken aan een veilig kruispunt Hoofdlaan-N798. De gemeente en de provincie zijn inmiddels op een punt aangekomen dat er is besloten dat een rotonde de beste en veiligste oplossing is voor het kruispunt Hoofdlaan-N798. Dit is ook in lijn met de eerdere wens vanuit het college en de gemeenteraad om hier een rotonde aan te leggen. Met de provincie hebben we hier een voorkeursontwerp voor gemaakt en bijbehorend een raming voor opgesteld. We hebben met de provincie afgesproken dat de gemeente de helft van de kosten voor haar rekening neemt vanuit het principe dat er twee gemeentelijk wegen op het kruispunt aansluiten (Hoofdlaan en Schoonderbeeklaan). De kostenraming vanuit de provincie komt uit op een bedrag van ongeveer € 2,8 miljoen. Het aandeel voor ons als gemeente wordt dan € 1,4 miljoen, met een afschrijvingslast van € 35.000. Parkeerplaatsen Vervoornstraat/Groeneveltstraat

Van Nieuwenhuizen

De Vervoornstraat en Groeneveltstraat kennen een krappe parkeersituatie. Hierdoor worden op sommige weggedeelten aan beide kanten van de straat geparkeerd, de ruimte die dan overblijft blijkt te krap voor vrachtwagens om ook voor hen een goede doorgang te kunnen waarborgen. Dit is wel belangrijk voor onder andere strooivoertuigen, de vuilophaaldienst en de hulpdiensten. Gezien de al krappe parkeersituatie is er een oplossing nodig voor de voertuigen die nu aan de straatkant parkeren. ODVeluwe

‘t Jong

De (concept)Begroting 2026 van de ODVeluwe is gepresenteerd. Ten opzichte van 2025 vindt er een verhoging plaats voor een bedrag van € 74.000. Hiervan betreft € 16.000 extra taken (budgettair effect) en € 58.000 indexatie. Laatstgenoemde wordt ten laste gebracht van de stelpost prijsindexatie, zie hoofdstuk 2 Autonome ontwikkelingen.

Programma Kostendekkende leefomgeving Keuzenotitie Instrumentarium borging klimaatadaptatie

Cornelissen

In 2025 is een budget van € 40.000 beschikbaar voor het opstellen van de Keuzenotitie Instrumentarium Borging Klimaatadaptatie. Dit wordt, middels een bijdrage uit de voorziening riolering, doorgeschoven naar 2026. De reden hiervoor hangt samen met het eerder doorschuiven (van 2024 naar 2025) van de middelen voor de Uitwerking Visie Risicolocaties Klimaatadaptatie. Dit laatste is gebeurd met het oog op de noodzakelijke samenhang met het opstellen van het programma Openbare Ruimte en de uitkomsten van het Systeemoverzicht Stedelijk Water.

10 van 16

Thema 2 Samenleving Beleidsontwikkelingen

Progr.

Thema Samenleving Waarvan: Budgettair effect Nieuwbouw binnensportaccommodaties

G&B G&O G&O MP div.

Hogere lasten Jeugd Bewegingsonderwijs Hogere lasten WMO Mutaties kleiner dan € 25.000 Budgettair neutraal GGD NOG - indexatie Begroting 2026 Indexatie 2025 e.v. Mutaties reserves Opheffing egalisatie reserve Sociaal domein Storting reserve Investeringsfonds Bijdrage Algemene reserve * Bijdrage res. Investeringsfonds - dekking afschrijving *Stand Algemene reserve 31-12-2024 € 8,5 mln.

div. div. div. G&B G&B G&B

Kadernota 2026

2027

2028

2029

-2.354

-2.314

-1.957

-1.957

-2.136 -1.518 -50 -522 -46 -329 -28 -301 111 111 -

-2.095 -1.768 -1.768 -118 -118 -1.579 -1.232 -1.232 -50 -50 -50 -421 -323 -323 -46 -46 46 -329 -329 -329 -28 -28 -28 -301 -301 -301 111 140 140 111 111 111 -1.175 1.175 29 29 Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel

Programma Gezondheid en bewegen Nieuwbouw binnensportaccommodaties

Van den Hoorn

In de afgelopen periode is het definitief ontwerp voor de nieuwe binnensportaccommodatie op het sportterrein Putter Eng uitgewerkt in nauwe afstemming met de betrokken verenigingen en gebruikers. In juni 2025 is het uitvoeringskrediet verstrekt voor de nieuwe sportaccommodatie en kunnen er twee nieuwe sporthallen, een turnhal en de bijbehorende terreininrichting daadwerkelijk worden gerealiseerd. De meerjarige effecten zijn, overeenkomstig de besluitvorming, opgenomen in deze kadernota.

Programma Groei en ontwikkeling Voorjaarsnota Rijk - Jeugd

Van den Hoorn

De deskundigencommissie Van Ark adviseerde op 30 januari 2025 om het structurele tekort in de jeugdzorg van € 828 miljoen gelijk te verdelen over Rijk en gemeenten. In de Voorjaarsnota 2025 is voor het gemeentefonds vanaf 2025 structureel € 414 miljoen extra opgenomen. Zie voor verdere toelichting hoofdstuk 2 Autonome ontwikkelingen. Bijstelling budgetten Jeugd

Van den Hoorn

Bijstelling van de begroting Jeugd op basis van de ontwikkeling in indicaties in 2024 resulteert in een aanraming van structureel € 1,5 miljoen. Dit ziet met name op indexatie van de tarieven. Opheffing egalisatiefunctie reserve Sociaal domein

Van den Hoorn

Met name als gevolg van de stijging kosten Jeugd raakt de reserve Sociaal domein uitgeput. Met ingang van 2026 worden dan ook de structurele effecten (m.u.v. complexe casuïstiek) niet meer ten laste van de reserve Sociaal domein gebracht. Hiermee ontstaat er ook een beter inzicht van onze financiële positie in het kader van structureel evenwicht van onze begroting.

11 van 16

Toekomstbestendige uitvoering Jeugdgezondheidszorg

Van den Hoorn

In 2025 start een onderzoek naar het toekomstbestendig maken van de uitvoering van de Jeugdgezondheidszorg 0-18 jaar (JGZ). In de huidige situatie verzorgen Thuiszorgorganisaties de JGZ voor kinderen van 0-4 jaar (Icare in de regio Noord-Veluwe, Verian in regio Apeldoorn en Yunio in de Achterhoek) en de GGD NOG ziet de kinderen in de leeftijd van 5 tot 18 jaar. Het onderzoek heeft als doel het borgen van een kwalitatieve, laagdrempelige, toegankelijke en betaalbare JGZ. GGD NOG – Begroting 2026

Van den Hoorn

De (concept)Begroting 2026 van de GGD NOG is gepresenteerd. Ten opzichte van 2025 vindt er een indexatie plaats voor een bedrag van € 28.000. Dit wordt ten laste gebracht van de stelpost prijsindexatie, zie hoofdstuk 2 Autonome ontwikkelingen.

Programma Maatschappelijke participatie Bijstelling budgetten Wmo

Van den Hoorn

Bijstelling van de begroting Wmo op basis van de ontwikkeling in indicaties in 2024 resulteert in een aanraming. Dit wordt grotendeels veroorzaakt door een toename van cliënten op begeleiding. Daarnaast zijn de tarieven bijgesteld naar aanleiding van een kostprijsonderzoek.

Programma Werken en leren Inclusief Groep

’t Jong

De aandeelhoudende gemeenten van de Inclusief Groep zijn bezig met een traject richting een nieuwe structuur. In dat kader zijn in 2025 de onderhandelingen gestart tussen gemeenten die aandeelhouder willen blijven en gemeenten die willen uittreden. Daarnaast heeft een onderzoeksbureau de mogelijke opties in kaart gebracht waarmee het financieel resultaat van de Inclusief Groep verbeterd zou kunnen worden. In het vervolgproces nemen de gemeenten besluiten over deze opties. De uitkomst van zowel de onderhandelingen als de uitkomst van de besluiten over de opties ter verbetering van het financieel resultaat kan een effect hebben op de benodigde bijdrage voor de Inclusief Groep vanaf 2026. Bewegingsonderwijs

Van den Hoorn

Op basis van de realisatie 2024 wordt het budget voor zwem- en gymvervoer verhoogd met € 50.000. De meerjarenraming vanuit de regiocoördinatie (Gemeente Elburg) laat een stijging zien. Er zijn meer bussen nodig om de planning rond te krijgen. Er wordt beleid ontwikkeld om meer kinderen (vanaf groep 6) te laten fietsen.

12 van 16

Thema 3 Economie en recreatie Beleidsontwikkelingen Thema Economie en recreatie Waarvan: Budgettair effect Toeristische investeringsagenda Cultuurvisie 2025-2028 ‘Cultuur voor Elkaar’ Subsidie VVV Mutaties kleiner dan € 25.000 Budgettair neutraal Indexatie 2025 e.v. Mutaties reserves Niet van toepassing

Progr.

E&R E&R E&R E&R E&R

Kadernota 2026

2027

2028

2029

-117

-110

-107

-111

-112 -30 -25 -24 -33 -5 -5 -

-105 -30 -25 -24 -26 -5 -5 -

-102 -30 -25 -24 -23 -5 -5 -

-106 -30 -25 -24 -27 -5 -5 -

Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel

Programma Economie en recreatie Toeristische investeringsagenda ‘t Jong Wij willen de huidige toeristische investeringsagenda die eind 2025 afloopt voortzetten. We verwachten dit jaar een nieuwe toeristische investeringsagenda op te stellen voor 2026 tot en met 2030. Cultuurvisie 2025-2028 ‘Cultuur voor Elkaar’

Van Nieuwenhuizen

Voor de uitvoering van de Cultuurvisie is een structureel budget benodigd van € 25.000. Conform raadsvoorstel wordt dit opgenomen in deze kadernota. Subsidie voor VVV Putten+

‘t Jong

In 2025 is de subsidie van het VVV verhoogt met € 24.000. In deze kadernota wordt het structureel effect meegenomen.

13 van 16

Thema 4 Bestuur, dienstverlening en veiligheid Beleidsontwikkelingen

Progr.

Thema Bestuur, dienstverlening en veiligheid Waarvan: Budgettair effect Artificial Intelligence (AI) NIS2/ Cyberbeveiligingswet Automatisering Lagere energielasten gebouwen Extra kosten bedrijfsvoering a.g.v. ontmanteling BLNP Algemene uitkering- stelpost BCF 50% Mutaties kleiner dan € 25.000 Budgettair neutraal VNOG – indexatie Begroting 2026 Prijscompensatie 2026 - inzet GR Indexatie 2025 e.v. Inzet stelpost indexatie 2025 e.v. Mutaties reserves Niet van toepassing

BDV BDV BDV BDV BDV AD div. BDV AD div. AD

Kadernota 2026

2027

2028

2029

501

508

508

507

110 p.m. p.m.

117 p.m. p.m.

117 p.m. p.m.

116 p.m. p.m.

-36 65 -51 193 -61 391 -36 122 -116 422 -

-39 65 -46 193 -56 391 -36 122 -116 422 -

-38 65 -46 193 -57 391 -36 122 -116 422 -

-38 65 -46 193 -58 391 -36 122 -116 422 -

Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel

Programma Bestuur, dienstverlening en veiligheid Artificial Intelligence (AI)

‘t Jong

We verwachten dat AI in de komende jaren een grote invloed op de zowel de gemeentelijke dienstverlening als bedrijfsvoering gaat hebben. Met de inzet van AI verwachten we de kwaliteit van de bedrijfsvoering en dienstverlening te verbeteren. Tevens kan het leiden tot kostenbesparingen door het automatiseren van administratieve processen, een datagedreven besluitvorming en proactieve probleemoplossing. Dit draagt bij aan een duurzamere en toekomstbestendige gemeentelijke bedrijfsvoering. In welke mate en waarop we AI gaan inzetten zal in overeenstemming zijn met onze kernwaarden. Dat betekent een zorgvuldig proces, waarbij we de kansen en bedreigingen tegen elkaar afwegen en de eventuele budgettaire consequenties in beeld brengen. NIS2 (Network and Information Security Directive)/Cyberbeveiligingswet’

‘t Jong

Met de komst van de Network and Information Security Directive 2 (NIS2)/Cyberbeveiligingswet in de zomer van 2025 bereidt de organisatie zich voor om aan de zorgplicht, meldplicht en registratieplicht van deze nieuwe wetgeving te voldoen. Hierdoor is het nodig om de komende jaren extra te investeren in de digitale weerbaarheid van onze organisatie, zowel technisch als organisatorisch. Archiefwet

Lambooij

De huidige Archiefwet wordt gemoderniseerd zodat deze beter is aangepast op het digitale tijdperk. Rijksoverheid, gemeenten en andere overheidsinstanties hebben daardoor voortaan nog maar tien in plaats van twintig jaar de tijd om belangrijke informatie over te brengen naar een archief. Hierdoor blijft het archief actueel, blijft cultureel erfgoed beter bewaard, zijn overheden transparanter en krijgen bijvoorbeeld onderzoekers en journalisten eerder toegang tot voor hen belangrijke gegevens. Voor de inwerkingtreding van de wet wordt gestreefd naar 1 juli 2026. De wet zal gevolgen hebben voor de organisatie van het archiefbeheer en het gemeentearchief van de gemeente Putten. In 2025 worden de gevolgen van de nieuwe wet voor de gemeente Putten in kaart gebracht.

14 van 16

Automatisering

‘t Jong

De budgetten voor Automatisering zijn geactualiseerd. Naast de indexatie stijgen de kosten met ± € 38.000. Met name door de inrichting van een platform datagedreven werken. Lagere energielasten gebouwen

Van Nieuwenhuizen

De tarieven voor gas en elektra zijn een stuk lager dan in 2024 en worden de budgetten afgeraamd. Daarentegen vindt er dit jaar een aanbesteding plaats voor levering van energie (gas en elektra) vanaf 2026 en verder. Wat de tarieven worden is nu uiteraard nog niet bekend. Extra kosten bedrijfsvoering a.g.v. ontmanteling BLNP

Cornelissen

Als gevolg van de ontmanteling BLNP zien we dat de huidige budgetten op het gebied van ICT, HRM en JZ, bijgesteld moeten worden. Met name omdat we geen gebruik meer kunnen maken van het schaalvoordeel stijgen er contractuele kosten.

Programma Algemene dekkingsmiddelen Algemene uitkering- stelpost BCF 50%

‘t Jong

Het BTW compensatiefonds (BCF) heeft een plafond. Op basis van de ruimte onder het plafond van het voorgaande jaar (2024) is het mogelijk om in de begroting een structurele stelpost op te nemen. De provinciaal toezichthouders gebruiken dit als richtlijn bij het beoordelen van de (meerjaren)begroting. VNOG – Begroting 2026

Lambooij

De (concept)Begroting 2026 van de VNOG is gepresenteerd. Ten opzichte van 2025 vindt er een indexatie plaats voor een bedrag van € 36.000. Dit wordt ten laste gebracht van de stelpost prijsindexatie, zie hoofdstuk 2 Autonome ontwikkelingen. Inzet stelpost prijsontwikkeling 2026

‘t Jong

Bij de kadernota wordt de indexatie van onze gemeenschappelijke regelingen al verminderd op de stelpost. Voor 2026 gaat het om een totaalbedrag van € 122.000: -

GGD NOG

-/- € 28.000

-

ODVeluwe

-/- € 58.000

-

VNOG

-/- € 36.000

Het restant van de stelpost prijsindexatie 2026 komt hiermee op € 731.000. Deze zal (met name) worden ingezet als dekking bij de halfjaarrapportage. Inzet stelpost prijsontwikkeling 2025 en verder

‘t Jong

Jaarlijks wordt bij het opstellen van de kadernota de stelpost indexatie bepaald. Middels de Halfjaarrapportage 2025 wordt deze voor € 422.000 ingezet en budgettair neutraal verdeeld over de verschillende programma’s. Het structurele effect is opgenomen in deze kadernota.

15 van 16

16 van 16