Jaarstukken 2025 definitief RAAD - versie commissie 23-06-2026

58 van 180

Een belangrijk resultaat is dat de iVisie is vertaald naar concrete uitvoeringsprojecten. In lijn met deze gekozen koers is verder gewerkt aan standaardisatie en harmonisatie van het applicatielandschap en de ICT-infrastructuur. Op natuurlijke momenten zijn keuzes gemaakt die bijdragen aan een beter beheersbare en toekomstbestendige ICT-omgeving en een efficiëntere bedrijfsvoering. Daarnaast is actief ingespeeld op nieuwe en aankomende wet- en regelgeving, met name op het gebied van digitale veiligheid en cybersecurity. De continuïteit van de informatievoorziening heeft in 2025 nadrukkelijk aandacht gekregen. Er zijn stappen gezet om de robuustheid van ICT-voorzieningen te verbeteren, zodat de organisatie beter voorbereid is op verstoringen. Ook is geïnvesteerd in de digitale weerbaarheid van medewerkers, onder andere door aandacht voor bewustwording en verantwoord AI-gebruik. Frauderisico’s Wij zijn ons bewust van het risico dat er gefraudeerd kan worden. Om een goed beeld te krijgen van de risico’s die we op het gebied van fraude lopen, is een frauderisicoanalyse opgesteld. Dit is de basis waarop in 2025 is voortgeborduurd. In de frauderisicoanalyse worden de onderwerpen genoemd waarin het risico van fraude het grootst is.

Voor de geïdentificeerde risico’s hebben we vervolgens beoordeeld in hoeverre er beheersmaatregelen bestaan binnen de organisatie die deze risico’s verminderen. Het voorkomen en ontdekken van frauderisico’s hebben wij meegenomen in de inrichting van de administratieve organisatie. Wij hebben beheersmaatregelen getroffen om fraude en corruptie te voorkomen en te ontdekken: -

Maatregelen gericht op de motivatie, loyaliteit, integriteit, inspiratie en normen en waarden van medewerkers (kortom: houding en gedrag). Concrete maatregelen zijn het indienen van een verklaring van goed gedrag (medewerkers), het laten uitvoeren van een integriteitsonderzoek (bestuurders), het afleggen van de ambtseed of ambtsbelofte, een vastgestelde integriteitsregeling, gedragscodes (onder andere op het gebied van nevenwerkzaamheden en financiële belangen), een regeling ‘melden vermoeden misstanden’ en de aanwezigheid van vertrouwenspersonen.

-

Maatregelen die gewenst en ongewenst gedrag direct of indirect afdwingen. Voorbeelden hiervan zijn het werken met functiescheidingen in onze processen, een duidelijke besluitvormings- en verantwoordingsstructuur en periodieke interne en externe controles op naleving van beheersingsmaatregelen en aandacht voor informatieveiligheid.

Met de analyse van de risico’s en de controles op de uitvoering van de beheersmaatregelen zijn de risico’s inzichtelijk en krijgen die op een zorgvuldige manier aandacht. Wij hebben geen concrete aanwijzingen of vermoedens dat zich fraudes hebben voorgedaan in het afgelopen boekjaar. Rechtmatigheidsverantwoording In de rechtmatigheidsverantwoording wordt verantwoording afgelegd over de naleving van de regels, die van belang zijn voor financiële handelingen van de gemeente. Met deze

59 van 180

verantwoording geven wij invulling aan de artikelen 10 tot en met 13 in de Financiële verordening, die in april 2023 is vastgesteld. In de rechtmatigheidsverantwoording zijn drie criteria van belang: -

Het begrotingscriterium;

-

Het voorwaardencriterium;

-

Het misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium.

De rechtmatigheidsverantwoording is opgenomen in de jaarrekening. In de paragraaf Bedrijfsvoering geven we een toelichting op de afwijkingen zoals die worden genoemd in de rechtmatigheidsverantwoording. De rapporteringstolerantie voor onrechtmatigheden is door de raad vastgesteld op € 25.000. Hieronder is een totaaloverzicht opgenomen van de onrechtmatigheden: Monitor Rechtmatigheidsverantwoording A. Begrotingscriterium - Overschrijding exploitatiebudgetten programma’s begroot versus werkelijk - Overschrijding investeringsbudgetten (kredieten) - Niet geautoriseerde reserve mutaties

Fouten

- Overschrijding van baten en/of onderschrijding van lasten en baten die niet tijdig tot een begrotingswijziging hebben geleid respectievelijk zijn gemeld. A. Totaal begrotingsonrechtmatigheden (fouten)

336 164 500

B.

Voorwaardencriterium - Inkopen ten onrechte niet Europees aanbesteed C. Misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium

1.105 -

D. Totaal rechtmatigheidsfouten = A + B + C (bruto) E. Af: Begrotingsafwijkingen waarvan de raad heeft besloten dat ze niet onrechtmatig zijn F. Totaal rechtmatigheidsfouten (netto) G. Verantwoordingsgrens Verantwoordingsgrens vastgesteld door de raad Totaal lasten voor reservemutaties Verantwoordingsgrens in euro Verschil (ruimte -/- tekort)

1.606 -381 1.225 2% 82.193

1.644 419 Bedragen x € 1.000

Het totaal aan rechtmatigheidsfouten (D) blijven onder de verantwoordingsgrens: Evaluatie rechtmatigheid Totaal rechtmatigheidsfouten (bruto) G. Verantwoordingsgrens Verantwoordingsgrens vastgesteld door de raad Totaal lasten voor reservemutaties Verantwoordingsgrens

Fouten 1.606 2% 82.193 1.644

De rechtmatigheidsfouten van € 1.606.000 bestaan voor € 381.000 uit afwijkingen die passen binnen de afspraken die zijn gemaakt met de raad in de Financiële verordening en de nota Beleidskaders rechtmatigheid, waarna een netto rechtmatigheidsfout van € 1.225.000 resteert. De afwijkingen passen daarmee binnen de afspraken die met de raad zijn gemaakt. Hierna worden deze afwijkingen nader toegelicht.

60 van 180

Toelichting: 1. Begrotingscriterium Op grond van artikel 189, lid 3 Gemeentewet zijn alle begrotingsoverschrijdingen op de totale lasten per begrotingsprogramma (en daarmee overeenstemmende balansmutaties) onrechtmatig als deze lasten in strijd zijn met een wettelijke bepaling of met het beleid van de raad. Overschrijding van budgetten binnen wet- en regelgeving en passend bij de uitvoering van het beleid van de raad is niet onrechtmatig. -

In 2025 is er bij de begrotingsprogramma's sprake geweest van overschrijdingen aan de lastenkant voor een bedrag van € 336.000. De overschrijdingen passen binnen de afspraken die zijn gemaakt met de raad.

-

In 2025 zijn er overschrijdingen van de door de raad beschikbaar gestelde investeringskredieten. De uitgaven voor kredieten waren € 164.000 hoger dan begroot. Voor € 120.000 geldt dat er uitgaven zijn gedaan voor de aanleg van parkeerplaatsen aan de Waterweg. Hiervoor was budget beschikbaar in de exploitatie, echter moet deze investering worden geactiveerd zoals vastgelegd in de nota Waardering en afschrijven, waardoor deze ten laste van het krediet zijn gebracht.

2. Voorwaardencriterium Bij dit criterium gaat het om toepassing van de eisen en voorwaarden die worden gesteld aan financiële (beheers)handelingen. Die eisen en voorwaarden hebben betrekking op doelgroep, termijn, grondslag, administratieve bepalingen, normbedragen, bevoegdheden bewijsstukken, recht, hoogte en duur. -

Wij hebben vastgesteld dat er onrechtmatigheden zijn voor een bedrag van € 1.105.000 doordat de Europese aanbestedingsrichtlijnen niet juist zijn toegepast.

3. Misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium Misbruik is het opzettelijk niet, niet tijdig, onjuist of onvolledig verstrekken van gegevens. Met als doel ten onrechte overheidssubsidies of -uitkeringen te ontvangen of niet dan wel een te laag bedrag aan heffingen aan de overheid te betalen. Oneigenlijk gebruik is het door het aangaan van rechtshandelingen en/of feitelijke handelingen, ontvangen van overheidsbijdragen of het niet dan wel tot een te laag bedrag betalen van heffingen aan de overheid, in overeenstemming met de tekst van de regelgeving maar in strijd met het doel en de strekking daarvan. Uitkeringen, subsidies en vergunningen gaan alleen naar inwoners, bedrijven en instellingen die daar recht op hebben. Dit wordt getoetst aan wet- en regelgeving en interne integriteitsregelingen en -afspraken. Wij hebben interne procedures om na te gaan dat (belasting-)gelden, subsidies, uitkeringen of bijdragen, enzovoort op de juiste manieren worden ingezet en besteed. Voor verschillende beleidsterreinen hebben wij preventieve en/of repressieve maatregelen. Preventieve maatregelen zijn met name regelgeving, voorlichting en controle vooraf. Repressieve maatregelen zijn controle achteraf en sanctionering.

61 van 180

In 2023 is er overkoepelend beleid voor het voorkomen van misbruik- en oneigenlijk gebruik vastgesteld. -

In 2025 hebben wij geen gevallen van misbruik of oneigenlijk gebruik vastgesteld.

In de hierna volgende tabel worden de bevindingen nader uitgewerkt: 1. Begrotingscriterium Overschrijding In 2025 is op de programma’s de begroting met een bedrag van € 336.000 overschreden op programma’s programmaniveau. De begrotingsoverschrijding wordt toegelicht in de verschillenanalyses die achter de programma’s zijn opgenomen in het jaarverslag. De specificatie van de overschrijding is als volgt: Som van Som van Afwijkin Programma Begroting Rekening Toelichting g lasten lasten Groei en ontwikkeling 10.190 10.237 -47 Open einde Bestuur, dienstverlening en veiligheid 15.725 16.015 -289 Bestaand beleid Totaal overschrijding programma's -336 Bedragen * € 1.000 De overschrijdingen passen binnen de afspraken die zijn gemaakt met de raad. De toelichting op deze overschrijdingen is opgenomen in het jaarverslag onder de betreffende programma’s. Overschrijding In 2025 is op kredietniveau een overschrijding geweest van € 164.000. investeringen Deze overschrijding is als volgt geëvalueerd: (kredieten) Som van Som van Waarvan: Afwijkin Toelic Programma Begroting Rekening besteding g hting lasten lasten 2025 Aanpas. Hoornsdam/fietsp. Waterweg 280 400 149 -120 1. Overige overschrijdingen < € 25k -44 2. Totaal -164 Bedragen x € 1.000 Toelichting: 1. Voor de aanleg van de parkeerplaatsen aan de Waterweg was budget in de exploitatie beschikbaar.

Echter moet deze investering worden geactiveerd zoals vastgelegd in de nota Waardering en afschrijven. Dit wordt verwerkt in de Halfjaarrapportage 2026. 2. Verder zijn er kleine overschrijdingen gedaan op verschillende projecten die lager zijn dan de rapportagegrens van € 25.000. Conform afspraak met de raad hoeven deze niet toegelicht te worden, maar strikt genomen zijn deze wel onrechtmatig. Voor deze overschrijdingen is geen (aanvullend) krediet gevraagd. Daarmee classificeren deze overschrijdingen strikt genomen als onrechtmatig. 2. Voorwaardencriterium Niet voldaan De gemeente heeft een inkoopbeleid dat moet waarborgen dat de regels worden gevolgd. Voor de aan de Eu rechtmatigheidsverantwoording is vooral van belang in hoeverre de externe (Europese) wetgeving is gevolgd aanbestedingsre in het aanbestedingsproces. gels In 2025 is voor een bedrag van € 1.105.000 ingekocht waarbij de Europese aanbestedingsrichtlijnen niet juist zijn toegepast. Hierna volgt een toelichting Rechtmatigheidsfouten - aanbesteding en inkopen: 1. Onderhoud van watergangen (€ 167.000) Onderhoud van watergangen wordt jaarlijks in concurrentie in de markt gezet. De opdrachten worden veelal lokaal ingevuld. Omdat er sprake is van een zeker volume voor deze werkzaamheden, is er sprake van een totale opdrachtwaarde die de grenzen vanuit de wetgeving overschrijden. 2.

Kosten IT (€ 399.000) De automatiseringsomgeving van de gemeente is een belangrijke basis om de taken van de gemeente te kunnen uitvoeren. Mede door veel verschillende taken binnen de gemeente is daarbij al snel sprake van een zogenaamde vendor lock. Dat betekent dat er systemen zijn die veelal samenhangen met andere pakketten en waarvoor de kosten voor aanbesteding (en dan met name de kosten voor eventueel overstappen naar nieuwe pakketten) niet opwegen tegen een voordeel in prijs van een ander pakket. Verder speelt hier mee dat de pakketten door de jaren heen in prijs stijgen, waardoor lopende systemen, die jaarlijkse worden verlengd, de aanbestedingsgrenzen gaan overschrijden. Voor de gemeente Putten gaat het om de systemen voor:

62 van 180

Zaaksysteem Financiële administratie Gegevensuitwisseling Burgerzaken Deze systemen zijn van vitaal belang voor de activiteiten en dienstverlening van de gemeente en de kosten van eventueel overstappen zijn hoger dan eventuele voordelen. In 2025 zijn voorbereidende werkzaamheden getroffen om deze dienstverlening opnieuw naar de markt te brengen. 3. Telefonie (€ 73.000) Voor telefonie hebben we een vergelijkbare situatie als voor de kosten voor IT. Deze dienstverlening wordt naar verwachting in 2026 opnieuw aanbesteed. 4. Storten groenafval (€ 72.000) Voor het storten van groen-, sloot- en bermafval hadden we tot en met 2022 een samenwerking met een buurgemeente. De kosten voor deze opdracht overschrijden inmiddels de grenzen voor de Europese aanbesteding. 5. Inhuur afvalbeladers (€ 394.000) Voor de inzameling van afval wordt personeel ingehuurd. De besteding hiervan overschrijdt de Europese aanbestedingsgrenzen. 3. M&O criterium Misbruik- en In 2025 zijn geen gevallen van misbruik- en oneigenlijk gebruik geconstateerd. oneigenlijk gebruik criterium Conclusie Totalen, saldi en Het totaal aan bruto fouten bedraagt € 1.606.000. Deze onrechtmatigheden passen echter deels binnen gevolgen afspraken die zijn gemaakt met de raad. Na toetsing aan de afspraken met de raad resteert een netto rechtmatigheidsfout van € 1.225.000.

De rechtmatigheidsfout is bruto lager dan de verantwoordingsgrens zoals die is afgesproken met de raad. Op basis van voorgaande concluderen wij dat de gemeente in 2025 rechtmatig gehandeld heeft. Deze onrechtmatigheden zijn hierboven toegelicht en bij de programma’s waar de onrechtmatigheden zijn geconstateerd. Op basis van de resultaten wordt actie ondernomen om het ontstaan van onrechtmatigheden in 2026 te voorkomen en waar mogelijk vroegtijdig op te sporen.

63 van 180

Paragraaf Verbonden partijen Algemeen Een verbonden partij wordt gedefinieerd als een privaatrechtelijke-, of publiekrechtelijke organisatie waarmee de gemeente een bestuurlijke en een financiële band/belang heeft. Onder bestuurlijk belang wordt verstaan een vertegenwoordiging in het bestuur of stemrecht. Van financieel belang is sprake als de gemeente middelen ter beschikking stelt en deze in geval van faillissement van de verbonden partij kwijt is, of als financiële problemen bij de verbonden partij verhaald kunnen worden op de gemeente. De gemeenschappelijke regeling in lichte vorm is hier ook opgenomen. Visie op verbonden partijen Het gemeentelijk beleid is erop gericht het aantal verbonden partijen beperkt te houden. Enerzijds vanuit het oogpunt van risicobeheersing en -beperking, en anderzijds vanuit het oogpunt van transparantie van bestuur. Criteria die gehanteerd worden bij het aangaan van een verbonden partij, zijn: -

De taak kan niet, of zeer moeilijk door de gemeente alleen worden uitgevoerd;

-

Gezamenlijke uitvoering van de taak levert voor de gemeente een concrete meerwaarde op en de gekozen vorm van samenwerking draagt bij aan een efficiëntere en effectievere uitvoering van de publieke taak;

-

Voordelen van de (beoogde) samenwerking wegen op tegen de nadelen. Naam verbonden partij

Vestigingsplaats

Type

Gemeenschappelijke regelingen: Omgevingsdienst Veluwe (ODVeluwe) GGD Noord- en Oost Gelderland. Veiligheidsregio Noord- en Oost Gelderland (VNOG)

Apeldoorn Warnsveld Apeldoorn

Gemeenschappelijke regeling Gemeenschappelijke regeling Gemeenschappelijke regeling

Gemeenschappelijke regelingen, lichte vorm: Samenwerking BLNP

Gastgemeente

Regeling zonder meer

Vennootschappen en coöperaties: Alliander N.V.

Arnhem

N.V. Bank Nederlandse Gemeenten

Den Haag

Vitens N.V.

Velp

Leisurelands (voorheen RGV Holding B.V.) Coöperatie Gastvrije Randmeren U.A. Afvalsturing Friesland (AF) Inclusief Groep N.V. Ontwikkelingsmaatschappij Vitale Vakantieparken B.V.

Arnhem Harderwijk Leeuwarden Nunspeet Ede

64 van 180

Aandelenbezit (0,202 % belang) Aandelenbezit (0,019 % belang) Aandelenbezit (0,324 % belang) Aandelenbezit (4,476% belang) Coöperatie U.A. N.V. N.V. B.V.

Verbonden partij:

Omgevingsdienst Veluwe (ODVeluwe)

Vestigingsplaats:

Apeldoorn

Aard:

Gemeenschappelijke regeling

Bestuurlijk vertegenwoordiger:

Wethouder

Openbaar belang:

Per 1 januari 2024 zijn de omgevingsdiensten ODNV en OVIJ gefuseerd tot de ODVeluwe. ODVeluwe levert aan de eigenaren/opdrachtgevers producten en diensten op het gebied van Vergunningverlening, Toezicht & Handhaving (VTH) aangaande milieu gerelateerde zaken, advies daaromtrent en voert in deze context eveneens projecten uit. In hoofdlijn betreft dit de uitvoering van de wettelijke basistaken op het gebied van milieu voor de gemeenten en de provincie, aangevuld met zogenaamde plustaken, waarbij de deelnemers meer vrijheid hebben om deze bij ODVeluwe te beleggen.

Financieel belang:

Gemeentelijke bijdrage/facturen ODVeluwe. In 2025 is de begrote gemeentelijke bijdrage € 1.469.800. Bij de jaarrekening is besloten hiervan € 29.000 terug te storten vanwege het voordeling resultaat.

Ontwikkelingen:

Het jaar 2025 stond voor ODVeluwe in het teken van het verbeteren en optimaliseren van de kwaliteit van haar dienstverlening. De werkprocessen zijn daarbij verder geoptimaliseerd. Ook heeft ODVeluwe samen met haar deelnemers hard gewerkt aan de nieuwe Uitvoerings- en Handhavingsstrategie (U&H-strategie).

Financiële gegevens (voor resultaatbestemming):

per:

1-1-2025

31-12-2025

Eigen vermogen

€ 584.178

€ 1.224.019

Vreemd vermogen

€ 3.852.245

€ 3.103.489

Resultaat 2025:

€ 778.769

Realisatie dividend 2025:

N.v.t.

Begroot dividend 2025:

N.v.t.

Risico’s:

De fusie met OVIJ en de gevolgen van de Omgevingswet vormen een (financieel) risico. Er is al veel aandacht en tijd geïnvesteerd in samenwerking en het op orde brengen van alle data en systemen. Maar dit proces loopt mogelijk ook komende jaren nog door. Voor 2026 wordt gekeken naar een mogelijke fusie met de ODA (Omgevingsdienst Achterhoek).

Verbonden partij:

GGD Noord- en Oost Gelderland

Vestigingsplaats:

Warnsveld

Aard:

Gemeenschappelijke regeling

Bestuurlijk vertegenwoordiger:

Bestuur GR/wethouder

Openbaar belang:

GGD NOG beschermt, bewaakt en bevordert de gezondheid van de inwoners van 22 gemeenten die bij GGD NOG zijn aangesloten.

Financieel belang:

Jaarlijkse bijdrage: in 2025 is de gemeentelijke bijdrage € 567.640.

Ontwikkelingen:

De GGD voert wettelijke taken uit op het gebied van de Wet Publieke Gezondheid, de Wet kinderopvang, de Wet veiligheidsregio’s, de Wmo en de Jeugdwet (jeugdgezondheidszorg). Door het uitvoeren van deze taken dragen zij bij aan de uitvoering van de doelen die gesteld zijn bij de gezondheidsthema’s ‘Gezond Opgroeien’, ‘Gezond Ouder Worden’ en de ‘Gezonde Leefomgeving’: o.a. het vaccinatieprogramma, netwerkpartner zijn binnen het CJG, projecten als Fit4Joy, de Gezonde Schoolaanpak en campagnes als NOG Fitter en Vitaler, NIX18 en IkPas .

Financiële gegevens:

per:

1-1-2025

31-12-2025

Eigen vermogen

€ 1.921.000

€ 3.102.000

Vreemd vermogen

€ 6.969.000

€ 11.330.000

Resultaat 2025:

€ 1.184.000

Realisatie dividend 2025:

N.v.t.

Begroot dividend 2025:

N.v.t.

Risico’s:

Een verbonden partij kan kampen met tekorten waardoor de bijdrage zal moeten worden verhoogd. De eventuele tekorten worden over de deelnemende gemeenten omgeslagen op basis van de aantallen inwoners per 1 januari van dat jaar.

65 van 180

Verbonden partij:

Veiligheidsregio Noord- en Oost Gelderland (VNOG)

Vestigingsplaats:

Apeldoorn

Aard:

Gemeenschappelijke regeling

Bestuurlijk vertegenwoordiger:

Bestuur GR/Burgemeester

Openbaar belang:

De VNOG omvat de brandweer, de rampenbestrijding en de geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen (GHOR). Met ingang van 1 januari 2014 is op grond van de Wet op de Veiligheidsregio’s de brandweerzorg een wettelijke taak van de veiligheidsregio. Jaarlijkse bijdrage:

Financieel belang

Ontwikkelingen:

Financiële gegevens:

-

Inwonersbijdrage;

Facturering. In 2025 is de gemeentelijke bijdrage € 1.642.000. In 2025 is de implementatie van het regionaal beleidsplan 2025–2028 gestart. Met de raden en hulpverleningspartners is een duidelijke koers uitgezet: prioriteit voor informatiegestuurd werken, intensieve samenwerking (nationaal en internationaal) en versterking van de primaire taken. In 2025 is de VNOG door het Rijk voor een aantal processen (brandweer, crisisorganisatie en informatie) aangemerkt als vitale organisatie. Het thema ‘weerbaarheid’ is in het regionaal beleidsplan opgenomen. Er is een programmaplan Weerbaarheid vastgesteld, er zijn bestuursafspraken tussen de gemeenten gemaakt en de pilot noodsteunpunten is gestart. per: 1-1-2025 31-12-2025 Eigen vermogen

€ 22.716.712

€ 25.060.553

Vreemd vermogen

€ 30.501.190

€ 49.898.497

Resultaat 2025:

€ 1.341.595

Realisatie dividend 2025:

N.v.t.

Begroot dividend 2025:

N.v.t.

Risico’s:

Een verbonden partij kan kampen met tekorten waardoor de bijdrage zal moeten worden verhoogd. De eventuele tekorten worden over de deelnemende gemeenten omgeslagen op basis van de aantallen inwoners per 1 januari van dat jaar.

Verbonden partij:

Samenwerking BLNP

Vestigingsplaats:

Bij gastgemeente (Bunschoten, Leusden, Nijkerk en Putten), dit is wisselend afhankelijk van het onderwerp.

Aard:

Regeling zonder meer. Deze is beëindigd per 1 juli 2025.

Bestuurlijk vertegenwoordiger:

Er is geen vaste bestuurlijke vertegenwoordiger, dit is afhankelijk van het onderwerp, in zijn algemeenheid is de burgemeester de vertegenwoordiger.

Openbaar belang:

Ondersteuning van een passende dienstverlening door de deelnemende gemeenten op het gebied van Financiën, Juridische zaken, HRM en ICT.

Financieel belang:

De verdeelsleutel voor de BLNP-samenwerking is de verhouding van de optelsom van de omvang van het begrotingsdeel in hun huidige gemeentelijke begroting op de vier samenwerkingstaken ten aanzien van personeelskosten, kosten inhuur derden en ICT-kosten. De verdeelsleutel voor Putten was 19,19%.

Ontwikkelingen:

De ontwikkelingen inzake de Samenwerking BLNP zijn beschreven in de paragraaf Bedrijfsvoering.

Financiële gegevens:

per:

1-1-2025

31-12-2025

Eigen vermogen

n.v.t

n.v.t

Vreemd vermogen

n.v.t

n.v.t

Resultaat 2025

De samenwerking geschiedt in de vorm van een Regeling zonder meer. Deze vorm kent geen eigen begroting en rekening. Daarom is er geen sprake van een financieel resultaat zoals dat wordt bedoeld bij verbonden partijen. Als gevolg van de beëindiging van de ‘Regeling zonder meer’ is in 2025 is begonnen met de ontvlechting van BLNP.

Risico’s:

De eventuele tekorten worden over de deelnemende gemeenten omgeslagen op basis van de verdeelsleutel.

66 van 180

Verbonden partij:

Alliander N.V.

Vestigingsplaats:

Arnhem

Aard:

Deelneming N.V.

Bestuurlijk vertegenwoordiger:

Wethouder

Openbaar belang:

Alliander is de elektriciteitsnetwerkbeheerder. Het elektriciteitsnetwerk dient in overheidshanden te blijven om zeker te stellen dat het elektra geleverd wordt.

Financieel belang:

Aandelenbezit: 276.812 stuks gewaardeerd tegen een boekwaarde van € 1.384.060. (0,202%)

Ontwikkelingen:

Gemeente Putten kan als klein aandeelhouder feitelijk geen zelfstandige invloed uitoefenen op het functioneren van Alliander, wel werken wij samen in het platform NUVAL om als gemeenten in Gelderland en Flevoland invloed te houden. Alliander heeft op 31 mei 2021 de aandeelhouders om een financiële bijdrage van € 600 miljoen gevraagd om het eigen vermogen te versterken. Het betreft een reverse converteerbare hybride aandeelhouderslening. Het aandeel van de gemeente Putten in deze lening bedraagt € 1.214.132,00 welk bedrag in 2021 betaalbaar is gesteld. Raadsbesluit 25 november 2021.

Financiële gegevens:

per:

1-1-2025

31-12-2025

Eigen vermogen

€ 6.038 miljoen

€ 6.203 miljoen

Vreemd vermogen

€ 6.918 miljoen

€ 7.960 miljoen

Resultaat 2025

€ 289 miljoen

Realisatie dividend 2025:

€ 100 miljoen (= maximum, wordt vanaf 2026 geïndexeerd mbv CPI)

Begroot dividend 2025: Risico’s:

Waarde aandelen en de dividenduitkering kan tegen vallen.

Verbonden partij:

N.V. Bank Nederlandse Gemeenten

Vestigingsplaats:

Den Haag

Aard:

Deelneming N.V.

Bestuurlijk vertegenwoordiger:

Wethouder

Openbaar belang:

De BNG is de bank van en voor overheden en instellingen voor het maatschappelijk belang. De bank draagt duurzaam bij aan het laag houden van de kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de burger.

Financieel belang:

De aandeelhouders hebben zeggenschap in de BNG bank via het stemrecht op de aandelen die zij bezitten. (1 stem per aandeel van € 2,50) De gemeente Putten bezit 10.530 aandelen (0,019% van het totaal) Ieder jaar wordt door de BNG dividend uitgekeerd. De boekwaarde: € 26.325.

Ontwikkelingen:

Gemeenten moeten rekenen met een lagere winstuitkering van de Bank Nederlandse Gemeenten. De BNG dient te voldoen aan de vereisten van Basel III bepalend voor de hoogte van het vereiste eigen vermogen. Het uitgeven van nieuwe aandelen, zoals voor andere banken mogelijk is, is onhaalbaar, gegeven de financiële positie van de overheid. Met ingang van 1 januari 2022 is de N.V. Bank Nederlandse Gemeente de “huisbankier” van de gemeente Putten geworden.

Financiële gegevens:

per:

1-1-2025

31-12-2025

Eigen vermogen

€ 4.777 miljoen

€ 4.863 miljoen

Vreemd vermogen

€ 123.164 miljoen

€ 110.701 miljoen

Resultaat 2025

€ 172 miljoen

Realisatie dividend 2025:

€ 140 miljoen (voorstel)

Begroot dividend 2025: Risico’s:

Waarde aandelen en de dividenduitkering kan tegen vallen.

67 van 180

Verbonden partij:

Vitens N.V.

Vestigingsplaats:

Zwolle

Aard:

Deelneming N.V.

Bestuurlijk vertegenwoordiger:

Wethouder

Openbaar belang:

Vitens draagt zorg voor het waterleidingnet. Het veilig stellen van de kwaliteit van het waterleidingnet.

Financieel belang:

Aandelenbezit: 18.693 stuks gewaardeerd tegen een boekwaarde van € 18.693. (0,324%)

Ontwikkelingen:

De zeggenschap die met het aandelenbezit verband houdt, komt tot uiting in de Algemene Vergadering van Aandeelhouders. Gemeente Putten kan als klein aandeelhouder feitelijk geen zelfstandige invloed uitoefenen op het functioneren van Vitens. Het financiële belang voor Putten bestaat uit de dividenduitkering. Wij werken ook hier samen in het platform NUVAL (zie toelichting bij Alliander N.V.)

Financiële gegevens:

per:

1-1-2025

31-12-2025

Eigen vermogen

€ 713,6 miljoen

€ 809,1 miljoen

Vreemd vermogen

€ 1.684,5 miljoen

€ 1.846,1 miljoen

Resultaat 2025

€ 90,6 miljoen

Realisatie dividend 2025:

€ 0,-

Begroot dividend 2025:

€0

Risico’s:

Waarde aandelen en de dividenduitkering kan tegen vallen.

Verbonden partij:

Leisurelands (voorheen RGV Holding B.V.)

Vestigingsplaats:

Arnhem

Aard:

Besloten Vennootschap

Bestuurlijk vertegenwoordiger:

Wethouder

Openbaar belang:

Het voorzien in een breed scala aan recreatieve mogelijkheden, zowel op publiek terrein (bijvoorbeeld dagrecreatieterreinen) als ook op privaat terrein (bijvoorbeeld projectontwikkeling/beheer). Bij dit alles is aandacht voor de samenhang met de natuur en het "lokale erfgoed". De gemeente Putten is voor 4,476% eigenaar is van Leisurelands. De overige 21 aandeelhouders zijn gemeenten op de Veluwe en in het Rijk van Nijmegen Aandelenbezit: 8.155 stuks gewaardeerd tegen een boekwaarde van € 338.200

Financieel belang: Ontwikkelingen:

-

Financiële gegevens:

per:

1-1-2024*

31-12-2024*

Eigen vermogen

€ 81,2 miljoen

€ 84,8 miljoen

Vreemd vermogen

€ 16,6 miljoen

€ 17,4 miljoen

Resultaat 2024

€ 3,5 miljoen

Realisatie dividend 2024:

Conform aandeelhoudersovereenkomst geen uitkering dividend.

Begroot dividend 2024:

€0

Risico’s:

Beperkt.

* geen recentere gegevens beschikbaar

68 van 180

Verbonden partij:

Coöperatie Gastvrije Randmeren U.A.

Vestigingsplaats:

Harderwijk

Aard:

Coöperatie U.A.

Bestuurlijk vertegenwoordiger:

Wethouder

Openbaar belang:

De Coöperatie Gastvrije Randmeren is een samenwerkingsverband tussen 16 gemeenten (Almere, Blaricum, Bunschoten, Dronten, Eemnes, Elburg, Ermelo, Harderwijk, Huizen, Kampen, Gooise Meren, Nijkerk, Nunspeet, Oldebroek, Putten en Zeewolde) die als doel heeft de kwaliteit van het natuur- en recreatiegebied Randmeren te verhogen en de robuustheid van het gebied te versterken. Het werkgebied van de Coöperatie Gastvrije Randmeren strekt zich uit van de Hollandse Brug tot Ketelbrug, een langgerekte merenreeks van ruim tachtig kilometer.

Financieel belang:

Gemeentelijke bijdrage 2025: € 18.416

Ontwikkelingen:

Da manier van bestuur is momenteel onder de loep. Daarnaast wordt vanwege een teruglopende reserve en zoektocht naar extra financiering de bijdrage iets verhoogd.

Financiële gegevens:

per:

1-1-2024*

31-12-2024*

Eigen vermogen

€ 11.258.572

€ 11.288.333

Vreemd vermogen

€ 558.564

€ 689.529

Resultaat 2024

€ 293.110

Realisatie dividend:

N.v.t.

Begroot dividend:

N.v.t.

Risico’s:

Uitgesloten aansprakelijkheid

* geen recentere gegevens beschikbaar

Verbonden partij:

Afvalsturing Friesland (AF)

Vestigingsplaats:

Leeuwarden

Aard:

N.V. Naamloze Vennootschap

Bestuurlijk vertegenwoordiger:

Wethouder

Openbaar belang:

Afvalsturing Friesland N.V. maakt samen met N.V. Fryslân Milieu onderdeel uit van Omrin. Afvalsturing Friesland N.V. heeft als belangrijkste taak het op professionele, innovatieve en duurzame manier afval inzamelen, te bewerken en te verwerken. Bij deze activiteiten dient een gezonden en veilige werk- en leefomgeving gewaarborgd te blijven.

Financieel belang:

Aandelen bezit: 25. Nominale waarde € 450,00 per aandeel. Boekwaarde aandelen € 11.250,00

Ontwikkelingen:

Omrin wil toonaangevend zijn in inzameling, terugwinning van grondstoffen en duurzame energie en is samen met gemeenten continue aan het zoeken naar nieuwe concepten die de inzameling of verwerking van afval verbeteren.

Financiële gegevens:

per:

1-1-2024*

31-12-2024*

Eigen vermogen

€ 78,5 miljoen

€ 83,6 miljoen

Vreemd vermogen

€ 106,3 miljoen

€ 131,6 miljoen

Resultaat 2024

€ 7,1 miljoen

Realisatie dividend 2024 (voorstel):

€ 2.024.000

Begroot dividend 2024: Risico’s:

Waarde aandelen/ beperkt

* geen recentere gegevens beschikbaar

69 van 180

Verbonden partij:

Inclusief Groep N.V.

Vestigingsplaats:

Nunspeet

Aard:

N.V. Naamloze Vennootschap

Bestuurlijk vertegenwoordiger:

Bestuur/wethouder

Openbaar belang:

In het verlengde van de opheffing van de RNV heeft op 27 juni 2018 het notarieel transport plaatsgevonden van de aandelen Inclusief groep N.V. van de RNV naar de individuele gemeenten.

Financieel belang:

Aandelen bezit: 1.880 aandelen (9,4%), nominaal € 100,00 per aandeel. Boekwaarde: € 188.000,00 In 2025 is de gemeentelijke bijdrage € 2.076.136.

Ontwikkelingen:

In samenwerking met de partners realiseert Inclusief Groep trajecten voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Invoering van de Wet sociale werkvoorziening en de Participatiewet. Het actief bijdragen aan een inclusieve arbeidsmarkt.

Financiële gegevens:

per:

1-1-2024*

31-12-2024*

Eigen vermogen

€ 6.797.000

€ 7.703.000

Vreemd vermogen

€ 9.419.000

€ 9.633.000

Resultaat 2024

€ 906.000

Realisatie dividend 2024:

N.v.t.

Begroot dividend 2024:

N.v.t.

Risico’s:

Waarde aandelen en sociaal risico

* geen recentere gegevens beschikbaar

Verbonden partij:

Ontwikkelingsmaatschappij Vitale Vakantieparken BV

Vestigingsplaats:

Ede

Aard:

B.V. Besloten Vennootschap

Bestuurlijk vertegenwoordiger:

Wethouder

Openbaar belang:

Financieel belang:

Vakantieparken binnen het grondgebied van de gemeente te revitaliseren, te herstructureren en/of te transformeren in samenwerking met onder meer de gemeenten, provincie Gelderland en gerechtigden tot betrokken vakantieparken. De oprichtingsakte van de Ontwikkelingsmaatschappij Vitale Vakantieparken B.V. is op 14 februari 2019 notarieel gepasseerd. Aandelen bezit: 2.002 aandelen. Boekwaarde € 2.002

Ontwikkelingen:

-

Financiële gegevens:

per:

1-1-2024*

31-12-2024*

Eigen vermogen

€ 6.738.822

€ 6.518.336

Vreemd vermogen

€ 16.046

€ 32.925

Resultaat 2024:

-/- € 220.486

Realisatie dividend:

N.v.t.

Begroot dividend:

N.v.t.

Risico’s:

Waarde aandelen

* geen recentere gegevens beschikbaar

70 van 180

Paragraaf Grondbeleid Algemeen Deze paragraaf beschrijft de gemeentelijke visie op het grondbeleid, de wijze van uitvoering en de ontwikkelingen in 2025. In de jaarrekening is een actuele prognose opgenomen van de te verwachten resultaten, de onderbouwing van de geraamde winstnemingen, de beleidsuitgangspunten en de bestaande risico’s binnen de grondexploitatie, mede in relatie tot de benodigde omvang van de reserve. De Omgevingsvisie vormt het integrale kader voor het ruimtelijk beleid van de gemeente Putten. Binnen dit kader worden keuzes gemaakt over ontwikkeling en behoud in de fysieke leefomgeving. Voor wonen zijn daarin onder meer de volgende ambities opgenomen: -

De bouw van 2.200 woningen tot en met 2040, met voldoende kansen voor lokale woningzoekenden, in het bijzonder starters en senioren;

-

Meer inzet op kleinere, gestapelde, modulaire en circulaire woonvormen;

-

Prioriteit voor inbreiding en transformatie boven uitbreiding;

-

Het realiseren van een gezonde, natuurinclusieve en klimaatadaptieve en energieneutrale woonomgeving.

Visie op wonen In 2025 is de Visie op Wonen 2025-2029 vastgesteld. Door de aanhoudende hoge druk op de woningmarkt, de verslechterde betaalbaarheid van woningen en de aangescherpte landelijke en regionale beleidskaders was actualisatie gewenst. De huidige visie vormt, binnen de kaders van de Omgevingsvisie en het programma Wonen, het strategisch kader voor de gemeentelijke woningbouwopgave. Het geeft richting aan de wijze waarop Putten invulling geeft aan de volkshuisvestelijke opgave, met als uitgangspunt het toevoegen van woningen op een wijze die past bij het dorpse en groene karakter van de gemeente. In de visie is opgenomen dat Putten inzet op versnelling van de woningbouw en daarbij aansluit bij de afspraken uit de Woondeal Noord-Veluwe. Voor Putten betekent dit een opgave van circa 1.400 woningen in de periode 2022 tot en met 2030. Om deze opgave te kunnen realiseren, wordt ingezet op voldoende plancapaciteit, versnelling van procedures, integrale beoordeling van initiatieven en prioritering van kansrijke locaties. Daarbij wordt uitgegaan van een plancapaciteit van ten minste 130% van de benodigde opgave, zodat vertraging of uitval van plannen kan worden opgevangen. De visie geeft daarnaast richting aan de gewenste samenstelling van het woningbouwprogramma, met nadruk op betaalbare woningen en passende huisvesting voor starters, senioren en kleinere huishoudens.

Daarmee vormt de visie een belangrijk inhoudelijk kader voor locatieontwikkeling en programmering. Grondbeleid Het grondbeleid is ondersteunend aan de ruimtelijke en volkshuisvestelijke opgaven van de gemeente. Afhankelijk van de aard van de ontwikkeling en de mate waarin publieke doelen moeten worden geborgd, kiest de gemeente voor een passende rol. Daarbij kan sprake zijn van actief grondbeleid, waarbij de gemeente zelf gronden verwerft en ontwikkelt, of van faciliterend

71 van 180

grondbeleid, waarbij ontwikkeling door marktpartijen plaatsvindt en de gemeente kaders stelt en kosten verhaalt. De Visie op Wonen bevestigt dat de gemeente, waar nodig, de mogelijkheid van actiever grondbeleid blijft hanteren. Met name waar sturing nodig is op betaalbaarheid, programmering, fasering en tempo van woningbouwontwikkelingen kan een actievere gemeentelijke rol wenselijk zijn. Tijdige verwerving van potentiële woningbouwlocaties kan bijdragen aan meer regie op het gewenste programma en aan een doelmatige uitvoering. Binnen de gemeente is zowel sprake van actieve grondexploitaties als van facilitaire ontwikkelingen. Bij actieve grondexploitaties voert de gemeente de ontwikkeling voor eigen rekening en risico en houdt zij grip op planvorming, realisatie en gronduitgifte. Bij facilitaire ontwikkelingen wordt de ontwikkeling in beginsel door de markt uitgevoerd. In die gevallen maakt de gemeente afspraken over kostenverhaal, programma, kwaliteit, fasering en eventuele grondtransacties. Deze afspraken worden vastgelegd in een anterieure overeenkomst. Bij nieuwe ontwikkelingen wordt beoordeeld in hoeverre een initiatief bijdraagt aan de gemeentelijke doelen op het gebied van betaalbaarheid, sociale huur, huisvesting van starters en senioren en een evenwichtige samenstelling van het woningbouwprogramma.

De Visie op Wonen vormt daarmee een belangrijk inhoudelijk afwegingskader voor grondverwerving, programmering, kostenverhaal en samenwerking met marktpartijen. Indien daartoe aanleiding bestaat, kan op grond van de Wet voorkeursrecht gemeenten het voorkeursrecht worden gevestigd. In dat geval dienen eigenaren bij voorgenomen verkoop de betreffende gronden eerst aan de gemeente aan te bieden. Daarnaast wordt bezien welke gronden die niet langer nodig zijn voor toekomstige exploitaties of als ruilgrond kunnen worden ingezet, kunnen worden afgestoten. Het college van B&W heeft op 1 juli 2025 het grond(prijs)beleid vastgesteld in een grondprijzenbrief. Dit geeft een leidraad voor de uitgangspunten en wijze van grondprijsbepaling door de gemeente, met als doel om grondprijzen op een eenduidige en consequente wijze vast te stellen. De grondprijzenbrief zal jaarlijks worden geactualiseerd Kostenverhaal In 2016 is binnen de gemeente Putten de nota Kostenverhaal vastgesteld. In deze nota is het beleid opgenomen van de kostentoerekeningen van bovenwijkse voorzieningen aan de verschillende kostendragers. De huidige grondexploitaties zijn hierin ook kostendragers. De nota Kostenverhaal is in 2020 geactualiseerd. Voor de lopende grondexploitaties zien we hierin geen significante wijzigingen.

Momenteel is een actualisatie van de nota Kostenverhaal onderhanden, deze wordt in 2026 aangeboden aan de raad.

72 van 180

Actualisatie grondexploitaties In de planning-en-controlcyclus wordt de gemeenteraad jaarlijks twee keer geïnformeerd over de exploitatie van grond in de gemeente Putten: bij zowel de begroting als bij de jaarrekening in de paragraaf Grondbeleid. De grondexploitaties zijn geactualiseerd per 1-1-2026. Daarmee bestaat een actueel zicht op de financiële stand en prognoses van de ruimtelijke projecten. De actualisatie van de grondexploitatie bestaat uit: -

Het doorvoeren van de prijspeilcorrectie, waarmee het prijspeil van de grondexploitatie naar het prijsniveau van het huidige kalenderjaar wordt gebracht.

-

Het verwerken van de gerealiseerde kosten en opbrengsten van het afgelopen jaar en het afzetten hiervan tegen de prognose.

-

Het analyseren en actualiseren van de restantprognose voor de komende jaren op basis van de actuele inzichten en gebeurtenissen in het afgelopen jaar.

Naast een actualisatie van de grondexploitatie wordt ook een risicoanalyse uitgevoerd. Risico’s en kansen worden geïdentificeerd en gekwantificeerd, wat resulteert in een risicoprofiel per grondexploitatie. Wanneer sprake is van een risicoprofiel dat de dekkingsmogelijkheden binnen de grondexploitatie overstijgt, wordt dekking gezocht in de risicoreserve. Dit betreft een aparte voorziening buiten de grondexploitatie. Op deze wijze wordt het risicoprofiel van het actief grondbeleid van de gemeente continu gemonitord en kan wanneer nodig tijdig worden geïntervenieerd. De uitkomsten van de actualisaties zijn verwerkt in de Jaarrekening 2025. Indien er sprake is van significante afwijkingen, dan worden deze expliciet onder de aandacht van de raad gebracht. Wanneer deze afwijkingen de (financiële) kaders, zoals door de raad vastgesteld, overschrijden wordt dit aan de raad voorgelegd voor besluitvorming. Ontwikkelingen 2025 Per 1-1-2026 heeft de gemeente Putten vijf actieve grondexploitaties in uitvoering: -

Bilderdijkstraat: dit betreft een herontwikkeling van een schoollocatie met veertig woningen waarbij momenteel de uitvoering loopt.

-

Halvinkhuizen fase 1: dit is de eerste fase van de uitleglocatie ten zuiden van Putten met 310 woningen waarbij de grondexploitatie eind 2023 is geactiveerd en momenteel een bezwaarprocedure loopt.

-

Halvinkhuizen fase 2 & 3: de opvolgende fasen van de uitleglocatie Halvinkhuizen ten zuiden van Putten met 920 woningen, een school en diverse voorzieningen. Momenteel loopt een beroepsprocedure tegen het omgevingsplan.

-

Achterstraat: dit betreft een binnenstedelijk ontwikkeling van circa zestien appartementen en de realisatie van een waterinfiltratiesysteem waarvan de uitvoering loopt.

-

Bedrijventerrein Henslare: dit is de realisatie van een bedrijventerrein van 5,7 hectare waar momenteel een bezwaarprocedure loopt.

In onderstaande tabel is de huidige boekwaarde en het verwachte resultaat opgenomen voor de in exploitatie genomen gronden:

73 van 180

Verwacht eindresultaat eindwaarde

Boekwaarde 31-12-2025

Onderhanden werk Bilderdijkstraat Halvinkhuizen fase 1 Halvinkhuizen fase 2 & 3 Achterstraat Bedrijventerrein Henslare Totaal onderhanden werk

-261 7.290 -2.219 583 1.223 6.615

446 2.317 2.763 Bedragen * € 1.000

Bilderdijkstraat De ontwikkeling aan de Bilderdijkstraat voorziet in veertig woningen op een binnenstedelijke locatie waar voorheen een tweetal scholen was gevestigd. Door de nieuwbouw van één nieuwe school op deze locatie is ruimte ontstaan voor het toevoegen van woningbouw. Besluitvorming over de grondexploitatie heeft op 1 november 2021 plaatsgevonden en vervolgens is gestart met de uitvoering. Op deze locatie zijn momenteel nog enkele twee-onder-één kapwoningen in aanbouw. Naast de bouw van de woningen wordt momenteel ook gewerkt aan de inrichting van de openbare ruimte. De verwachting is dat dit in de eerste helft van 2026 definitief wordt opgeleverd, waarmee de grondexploitatie naar verwachting in 2026 afgerond kan worden. Het verwachte verlies op Bilderdijkstraat is afgenomen van -/- € 226.000 naar -/- € 127.000. Deze verbetering volgt met name uit lagere kosten voor plankosten en vrijval van de risicomarge op de civiele werkzaamheden. Halvinkhuizen fase 1 Op 23 november 2023 heeft de gemeenteraad ingestemd met het bestemmingsplan en de grondexploitatie voor Halvinkhuizen fase 1. Fase 1 kent 310 woningen en biedt een nieuw woonmilieu voor Putten. Met vier voormalig grondeigenaren zijn afspraken gemaakt over grondinbreng en bouwclaims. Tegen het door de raad vastgestelde bestemmingsplan was een beroepsschrift ingediend, met een procedure bij de Raad van State tot gevolg.

Op 18 juni 2025 hebben wij de uitspraak van Raad van State ontvangen. Het beroep is ongegrond verklaard en het bestemmingsplan is daarmee onherroepelijk geworden. Met het onherroepelijk worden van het bestemmingsplan is de planologische titel voor de bouw van de woningen geborgd. De voorbereiding voor de bouw van de woningen loopt, waarbij wordt gewerkt aan het bouwrijp maken en het definitieve ontwerp van de woningen. Ook heeft archeologisch onderzoek plaatsgevonden, waarbij proefsleuven zijn gegraven om de archeologie bloot te leggen. Op dit moment vormt de aanwezigheid van een das binnen het plangebied een knelpunt. Momenteel wordt gezocht naar uitplaatsing en wordt hierover met de provincie en grondeigenaren in de omgeving overleg gevoerd. Een ander knelpunt is de aansluiting van de

74 van 180

nutsvoorzieningen. De verwachting is dat op korte termijn een oplossing voor de das wordt gevonden en dat de nutspartijen aan de slag gaan, zodat nog in 2026 de bouw van de eerste woningen kan starten. Het verwachte resultaat op de grondexploitatie Halvinkhuizen fase 1 ligt met € 446.000 in lijn met voorgaand jaar. Bij de actualisatie is een subsidie van de provincie Gelderland (IVG) van € 0,6 mln. verwerkt als bijdrage (deels voor fase 2&3). Deze subsidie biedt dekking voor een aantal financiële belemmeringen en knelpunten die het plan kent, waaronder het uitplaatsen van de das in combinatie met andere flora en fauna in het gebied. Halvinkhuizen fase 2 & 3 Halvinkhuizen fase 2 & 3 is de vervolgontwikkeling van fase 1 en hier worden 920 woningen, een school en diverse voorzieningen gerealiseerd. De grondexploitatie fase 2 & 3 is op 6 maart 2025 door de gemeenteraad vastgesteld en deze actualisatie is daarmee de eerste herziening. De gemeente Putten heeft een TAM-omgevingsplan voor de realisatie van Halvinkhuizen fase 2 & 3 vastgesteld. In het omgevingsplan zijn de ruimtelijke en programmatische kaders voor de nieuwe woonwijk vastgelegd. Er bestaat momenteel niet met alle grondeigenaren van fase 2 & 3 overeenstemming. Daarom is het wettelijk verplichte kostenverhaal publiekrechtelijk verzekerd door in het omgevingsplan kostenverhaalsregels op te nemen.

Dit wil niet zeggen dat de gemeente een facilitaire rol met de toepassing van kostenverhaal voor de realisatie van Halvinkhuizen fase 2 & 3 beoogt. Uitgangspunt is om zelfstandig en voor eigen rekening en risico de grondexploitatie te voeren en zo als gemeente maximale regie te hebben op de kwaliteit, snelheid en financiële uitkomst van de gebiedsontwikkeling. De grondexploitatie vormt het financieel kader. Voor fase 2 & 3 stond het eerste kwartaal 2025 in het teken van het tot stand brengen van een omgevingsplan met kostenverhaalsregels. Op 6 maart 2025 heeft dit tot vaststelling door de gemeenteraad geleid. Daarnaast is een minnelijk traject voor verwerving van de resterende eigendommen in het gebied voortgezet. Tot op heden zijn er nog drie eigendommen (exclusief de ontsluitingsweg) binnen het plangebied die de gemeente wil verwerven en waar gesprekken met de eigenaren worden gevoerd. Voor het volkstuinencomplex is een apart project gestart, waarbij uitplaatsing naar een nieuwe locatie plaatsvindt en waarbij de huidige volkstuinen (fase 2) vrijkomen voor de gebiedsontwikkeling. Een andere activiteit in 2025 betrof de aanvraag en toekenning van een bijdrage vanuit de Woningbouwimpuls. De gemeente heeft in de zesde tranche een aanvraag gedaan en dit heeft geresulteerd in de toekenning van € 4,4 mln. vanuit het Rijk.

Ook is eind 2025 een subsidie vanuit de provincie Gelderland (IVG) van € 0,6 mln. aangetrokken. De beide subsidies bieden dekking voor een aantal financiële belemmeringen en knelpunten die het plan kent. Het uitplaatsen van de das in combinatie met andere flora en fauna in het gebied vormt hier één van de meest majeure opgaven van dit moment. Afgelopen periode is gezocht naar geschikte gronden in de directe omgeving voor uitplaatsing en is onderzocht welke ingrepen noodzakelijk zijn om woningbouw in Halvinkhuizen mogelijk te maken.

75 van 180

Een andere grote opgave betreft de uitplaatsing van een bestaand agrarisch bedrijf met een hindercirkel. Afgelopen jaar zijn constructieve gesprekken gevoerd, maar dit heeft tot op heden niet geresulteerd in minnelijke overeenstemming. Een onteigeningstraject is parallel opgestart. De uitkomst en tijdspanne van zowel een minnelijke uitkomst als onteigening is momenteel onzeker. Halvinkhuizen fase 2 & 3 kent een verwacht negatief resultaat van -/- € 5.645.000 per 31 december 2035. Dit ligt in lijn met de grondexploitatie zoals die in maart 2025 -/- € 5.682.000. Wel geldt dat er sprake is van forse verschuivingen in kosten en opbrengsten binnen de grondexploitatie. Dit maakt dat de grondexploitatie 2026 significante wijzigingen kent ten opzichte van het raadsbesluit van 6 maart 2025. Deze wijzigingen worden separaat aan de raad voorgelegd. Achterstraat Aan de Achterstraat is een kleinschalige ontwikkeling voorzien met de aanleg van een waterinfiltratiesysteem in combinatie met een nieuwe openbare ruimte op nummer 35. Op Achterstraat nummer 20 is een woningbouwontwikkeling met circa zestien appartementen beoogd. De gemeenteraad heeft op 28 november 2024 ingestemd met het stedenbouwkundig plan en de grondexploitatie. Na de besluitvorming is meteen gestart met de aanleg van de waterinfiltratie.

De waterinfiltratie vormt onderdeel van de grondexploitatie, maar was al eerder als een apart project geïnitieerd. Inmiddels zijn deze werkzaamheden afgerond. Daarnaast zijn voorbereidingen getroffen voor verkoop van de gronden ten behoeve van de woningbouw. De selectieleidraad voor de aanbesteding is eerder opgesteld en de verwachting is dat de selectie van de marktpartij in 2026 zal plaatsvinden. Door interne omstandigheden is dit vertraagd. Daarnaast is onderzocht of er binnen de planologische kaders een optimalisatie van het plan mogelijk is, waarbij er extra woningen worden toegevoegd. Mede door latere levering van de grond is de looptijd van de grondexploitatie ook met een jaar verlengd naar eind 2028. Het verwachte verlies op project Achterstraat is afgenomen van -/- € 159.000 naar -/- € 82.000. Deze verbetering volgt met name uit lagere kosten door efficiëntere uitvoering dan initieel geraamd. Bedrijventerrein Henslare Op 1 februari 2024 heeft de gemeenteraad het bestemmingsplan en de grondexploitatie voor het bedrijventerrein Henslare vastgesteld. Daarmee vormt dit de eerste herziening van de grondexploitatie sinds het raadsbesluit. De mutaties worden dan ook afgezet ten opzichte van de grondexploitatie behorende bij het raadsbesluit. Het bedrijventerrein Henslare bestaat uit een aantal deelgebieden met verschillen in aanpak en uitvoering.

Deelgebied 1 en 3 zijn zelfstandige deelontwikkelingen die door de eigenaren voor eigen rekening en risico worden uitgevoerd. Deelgebied 4 en de hoofdontsluiting zijn voor rekening en risico van de gemeente en zijn ondergebracht in de grondexploitatie Henslare.

76 van 180

Gezien de integraliteit van de ontwikkeling zijn de financiële afspraken met marktpartijen onderdeel van deze grondexploitatie. Na het besluit van de gemeenteraad in februari 2024 is op het plan bezwaar ingediend. Momenteel loopt de beroepsprocedure bij de Raad van State waarbij niet duidelijk is op welke termijn een uitspraak komt. Voor de voortgang is duidelijkheid over de planologische procedure en het nemen van vervolgstappen leidend voor de planning naar de uitvoering van het plan. In 2025 is de bodemgesteldheid en waterhuishouding onderzocht. Op basis van de waterhuishouding en de kaders vanuit het beeldkwaliteitsplan is een voorbeeldverkaveling voor het gemeentelijke deel van het bedrijvenpark opgesteld. Daaruit blijkt dat het lastig is om binnen de kaders tot een efficiënte en logische verkaveling te komen. Mogelijk vraagt dit om wijzigingen in het beeldkwaliteitsplan. Het risico bestaat dat minder grond kan worden uitgegeven voor de realisatie van bedrijvigheid en dit is in de risicoanalyse als zodanig gekwantificeerd. Een ander risico vormt de beschikbaarheid van voldoende elektriciteit. De netcongestie in de regio resulteert in een stop op het verstrekken van nieuwe grootverbruikersaansluitingen en dit vraagt om alternatieve (en mogelijk tijdelijke) voorzieningen om de nieuwe bedrijvigheid te voorzien van energie.

Vanuit de gemeente wordt nagedacht over een oplossing. Uit de actualisatie per 1-1-2026 volgt dat het verwachte resultaat eindigt op + € 2.317.000 (ultimo 2030). Het resultaat laat een daling zien van € 647.000. Op basis van de actuele planning (als gevolg van de lopende beroepsprocedure bestemmingsplan) is de fasering van de grondexploitatie herijkt, wat zorgt voor een verlenging van de looptijd met € 1,5 jaar. Dit zorgt voor hogere kosten. Verder is gebleken dat het terrein opgehoogd moet worden, wat ook resulteert in hogere kosten dan verwacht. Risico´s grondexploitatie Bij de actualisaties van de grondexploitaties zijn risicoanalyses uitgevoerd. Het resultaat van de grondexploitatie kan niet los worden gezien van het risicoprofiel. Het resultaat van de grondexploitatie is een puntschatting met de nodige onzekerheid. Het resultaat kan beter worden geïnterpreteerd vanuit een (reële) bandbreedte waarbij inzicht ontstaat in de zekerheid en daarmee de robuustheid van het resultaat. De onzekerheidsbandbreedte van de grondexploitatie is gebaseerd op de gewogenrisicobandbreedte-methodiek waarbij de afwijkingen worden gekwantificeerd in een effect op het resultaat bij voorkomen. In onderstaande tabel is dit samengevat per grondexploitatie:

Risico nadelig direct

77 van 180

Risico nadelig

Gemiddelde kans

Verliesvoorziening

Actieve grexen per 1-1-2025 Bilderdijkstraat Halvinkhuizen fase 1 Achterstraat Henslare Grex in 2025 geopend Halvinkhuizen fase 2 & 3 Totaal Verrekenen: Winst Halvinkhuizen fase 1 Winst Henslare Totaal in Risico en weerstandsvermogen

effect (bruto)

gewogen effect (netto)

-38 -4.350 -203 -3.164

-19 -1.046 -102 -1.472

50% 24% 50% 47%

-20.941 -28.696

-9.116 -11.755

44% -

-5.643 -5.877

-28.696

446 2.317 -8.992

-

-5.877

-127 -107

Bedragen * € 1.000

De risico’s vanuit de grondexploitaties worden betrokken bij het weerstandsvermogen. Hierna volgt een toelichting op het risicoprofiel per grondexploitatie. Bilderdijkstraat De risico’s en onzekerheden van de grondexploitatie zijn relatief klein. Alle verkopen zijn gerealiseerd en vormen daarmee niet langer een risico. Ook de planning van de uitvoering, met de nu geëffectueerde verlenging van de looptijd, lijkt niet langer een financieel risico. Het risicoprofiel van de grondexploitatie Bilderdijkstraat kent een bandbreedte (op basis van het gewogen risico) van € 19.000 negatief en € 19.000 positief ten opzichte van het verwachte resultaat. Het gewogen negatieve risico wordt veroorzaakt door een risico op budgetoverschrijding van het woonrijp maken en eventuele plankostenoverschrijding. Halvinkhuizen fase 1 De gebiedsontwikkeling Halvinkhuizen bevindt zich in een relatief vroege planfase en daardoor bestaan de nodige onzekerheden. Voor een deel zijn deze onzekerheden vanuit de afspraken met de marktpartijen gemitigeerd. Dit heeft onder meer betrekking op de grondinbreng en opbrengsten vanuit grondverkoop waarover vaste afspraken zijn gemaakt. Er is echter ook een aantal exogene onzekerheden, dat in minder mate beheersbaar is. In de risicoanalyse zijn deze risico’s benoemd en gekwantificeerd. De belangrijkste risico’s daarbij zijn: -

Het oplossen van de hindercirkel van het agrarisch bedrijf dat de ontwikkeling van 65 woningen in fase 1 belemmert;

-

Het uitplaatsen van de das inclusief het vinden en inrichten van geschikte compensatiegronden;

-

De civiele uitvoeringskosten, waarbij een bepaalde mate van onzekerheid (zowel positief als negatief) over de huidig geraamde budgetten bestaat;

-

De grondopbrengsten van de gemeentelijke bouwclaim van 32 woningen. Deze woningen worden op de vrije markt verkocht en de omvang van de opbrengstpotentie kent zowel een potentieel voor- als nadeel;

-

De nadere uitwerking van de verkaveling. Een voorbeeldverkaveling is als onderligger van het bestemmingsplan en de afspraken met de marktpartijen uitgewerkt, maar dit vraagt nog een nadere uitwerking, waarbij zowel optimalisatie als opbrengstenderving een uitkomst kan zijn.

78 van 180

Het risicoprofiel van de grondexploitatie Halvinkhuizen fase 1 kent een bandbreedte (op basis van het gewogen risico) van € 1.046.000 negatief en € 1.064.000 positief ten opzichte van het verwachte resultaat. Daarmee is sprake van redelijke balans tussen positieve risico’s (optimalisatiekansen) en negatieve risico’s. Het negatieve risico van € 1.046.000 voor Halvinkhuizen fase 1 kan niet volledig binnen de grondexploitatie zelf gedragen worden, omdat het een verliesgevend project is. Het negatieve risico dat niet binnen de grondexploitatie opgevangen kan worden is onderdeel van de analyse op het weerstandsvermogen. Halvinkhuizen fase 2 & 3 Ook Halvinkhuizen fase 2 & 3 bevindt zich in het beginstadium van het project, wat maakt dat er nog de nodige onzekerheden bestaan. Er is ook hier een aantal exogene onzekerheden, dat in minder mate beheersbaar is. In de risicoanalyse zijn deze risico’s benoemd en gekwantificeerd. De grootste vijf onzekerheden die de bandbreedte veroorzaken, zijn: 1. De hoogte van de grondopbrengsten (positief en negatief); 2. De hoogte van de verwervingskosten, zowel binnen het woningbouwgebied als voor de nieuw te realiseren ontsluitingsweg (positief en negatief); 3. De effecten van de lange looptijd op de prijsontwikkeling van kosten en opbrengsten (positief en negatief); 4.

De uitwerking van de verkaveling met de inpassing en uitwerking van het woningbouwprogramma (positief en negatief); 5. De civiele kosten voor het bouw- en woonrijp maken van het gebied inclusief ontsluitingsweg (positief en negatief). De grondexploitatie kent een risicobandbreedte van het resultaat tussen de -/-€ 14.759.000 en + € 4.450.000. Dit betreft een grote bandbreedte (in vergelijking met andere projecten) en dit weerspiegelt de relatief grote mate van onzekerheid die deze grondexploitatie kent. Ten opzichte van de risicoanalyse van het raadsbesluit vorig jaar zijn er geen fundamentele wijzigingen en is de uitkomst van de risicobandbreedte niet significant (>10%) anders. Weliswaar geldt dat het risicoprofiel is gewijzigd als gevolg van een aantal nieuwe inzichten en gebeurtenissen, maar deze zijn hoofdzakelijk verwerkt in de grondexploitatie zelf. Het verkrijgen van de Woningbouwimpulsgelden biedt hiervoor de financiële dekking. Voor flora en fauna en netcongestie zijn de risico’s (hogere kosten) nu verwerkt in de grondexploitatie en het ‘positieve risico’ op het aantrekken van gelden uit de Woningbouwimpuls is verzilverd. Achterstraat Uit de risicoanalyse voor de Achterstraat volgt een bandbreedte van het resultaat van negatief € 184.000 tot positief € 53.000 ten opzichte van de huidige inschatting.

Dit betekent dat een positief resultaat denkbaar is op het moment dat de kosten positief uitvallen en daarnaast een positief verkoopresultaat wordt gerealiseerd bij de grondverkoop. De verwachting is dat in 2026 gerealiseerd gaat worden en daarmee de opbrengsten bekend worden. Anderzijds geldt dat een verslechtering van het resultaat ook denkbaar is in geval er zich tegenvallers voordoen in kosten en/of grondopbrengsten of dat er in het proces vertraging optreedt.

79 van 180

Bedrijventerrein Henslare Uit de risicoanalyse voor de Henslare volgt een risicobandbreedte van het resultaat tussen positief € 844.000 en positief € 3.768.000 ontstaat. Daardoor geldt dat ook wanneer alle gewogen negatieve risico’s zich voordoen, sprake blijft van een positief resultaat. Dit betekent dat de grondexploitatie een hoog robuustheidsgehalte kent ondanks deze vroege planfase en de nodige onzekerheden die daarmee gepaard gaan. De grootste financiële risico’s in de uitvoering van de grondexploitatie liggen in de omvang van de efficiëntie van de verkaveling, de civiele kosten, de kosten van de energievoorziening en de hoogte van de grondprijs. Facilitaire projecten Naast de actieve grondexploitaties die de gemeente zelf voor eigen rekening en risico voert, zijn er ook facilitaire ontwikkelingen. In dit geval wordt de ontwikkeling door de markt zelfstandig uitgevoerd en beperkt de gemeente haar rol tot het publiekrechtelijk instrumentarium. Bij een facilitair project maakt de gemeente afspraken met de initiatiefnemer over het kostenverhaal, (woningbouw)programma en eventuele grondtransacties (bijv. openbaar gebied). De afspraken worden vastgelegd in een anterieure overeenkomst. Het uitgangspunt bij de facilitaire projecten is dat de gemeentelijke kosten verhaald worden op de ontwikkelaar.

Voor de enkele facilitaire projecten geldt dat sprake is van hogere plankosten dan voorzien. Hiervoor zijn diverse specifieke redenen per project waarbij de bezwaarprocedure van het bestemmingsplan de belangrijkste is. Op dit moment kent de gemeente Putten vier facilitaire ontwikkelingen die in uitvoering zijn of waar overeenstemming bestaat over de anterieure overeenkomst. Deze worden hieronder kort toegelicht. 1. Husselsesteeg De voormalige camping Hilary wordt herontwikkeld naar 37 woningen. Een anterieure overeenkomst is in 2021 gesloten. De Raad van State heeft in april 2025 de weg vrijgemaakt voor de bouw van 37 woningen op het voormalige Camping Hilary-terrein aan de Husselsesteeg 22 in Putten. Bezwaren van een omliggende landgoedeigenaar tegen de omgevingsvergunning en het bestemmingsplan zijn definitief verworpen, wat een einde maakt aan jarenlange juridische procedures. Met de uitspraak is de vergunning definitief en kunnen de plannen van start. 2. Dorpsstraat/Gervenhof In het centrum is een herontwikkeling van detailhandel met verplaatsing van een supermarkt voorzien. De ontwikkeling voorziet daarnaast in de toevoeging van 36 woningen. De anterieure overeenkomst is in 2021 gesloten en momenteel loopt een beroepsprocedure bij de Raad van State.

Na bijna drie jaar wachten deed de Raad van State woensdag 11 februari 2026 uitspraak in de rechtszaak over het bestemmingsplan Gervenhof en Boni-locatie. De rechter nam alle bezwaren weg, alleen de onderbouwing van het parkeerplan moet beter. Daarvoor krijgt de gemeente zestien weken. De uitspraak maakt de weg vrij voor de verplaatsing van de supermarkt en de bouw van 37 nieuwe woningen in het centrum van Putten.

80 van 180

3. Verplaatsing Aldi van de Bilderdijkstraat naar de Enghuusweg De voormalige Aldi aan de Bilderdijkstraat is verplaatst naar de Enghuusweg. Deze locatie is door Aldi Vastgoed ontwikkeld en de achterblijvende locatie aan de Bilderdijkstraat maakt ruimte voor woningbouw. De anterieure overeenkomst is in 2021 getekend en eind 2023 is de nieuwe supermarkt opgeleverd. Voor de oude locatie aan de Bilderdijkstraat is een omgevingsvergunning aangevraagd voor 25 appartementen en deze is verleend. Het project is in 2025 afgerond. 4. Van Damhof Het project aan de Van Damhof voor de realisatie van acht grondgebonden woningen met bijbehorende parkeervoorzieningen. In 2025 is hiervoor een anterieure overeenkomst afgesloten. Reservepositie De reserve grondexploitatie is in 2025 gedaald van € 7,5 miljoen naar € 2,2 miljoen. Deze daling wordt vooral gedreven door de activering van de grondexploitatie Halvinkhuizen fase 2 & 3. Het verwacht verlies op deze grondexploitatie van € 5,6 miljoen wordt gedekt door een onttrekking uit de reserve grondexploitatie. Verder zijn er kosten vanuit de facilitaire projecten gedekt uit de reserve grondexploitatie. Daar staat tegenover dat de gemeente een subsidie ontvangt vanuit de regeling Realisatiestimulans voor het bouwen van betaalbare woningen. De opbrengst van € 161.000 is toegevoegd aan de reserve grondexploitatie.