Jaarstukken 2023 concept presidium 28 mei 2024
Tekst van het document
B. Cornelissen
Het beleid voor de aanleg van kleinschalige velden met zonnepanelen is aangepast. In het beleid zijn nu duidelijke kaders opgenomen die aangeven wanneer zon op land voor huishoudens mogelijk is en tot hoeveel vierkante meter. Daarnaast wordt verdere aanleg van zon op dak toegejuicht. Binnen projecten en gebiedsontwikkelingen is met name gecontroleerd op plannen voor netcongestie. Indien hiervoor geen plan van aanpak is, wordt deze afgekeurd door de netbeheerder. Tot slot hebben we lokale agrariërs geholpen met het onderzoeken of het aanleggen van zonnepanelen mogelijk is. Verduurzaming bedrijven(terreinen)
E.T. ‘t Jong
In afstemming met collega's van Economie en de bedrijfscontactfunctionaris is in november een pilot ondertekend voor parkmanagement op de Hoge Eng. Financiering vindt deels plaats via de ondernemers en er is subsidie aangevraagd bij de provincie.
26 van 159
Voortzetting Diftar en mogelijkheden circulaire economie
P.A. van Nieuwenhuizen
Uit landelijke cijfers blijkt dat Putten in de top 5 staat als het gaat om afvalscheiding. De aanbieding via zakken met - afhankelijk van de soort - verschillend tarief blijkt een goede praktijkinvulling van diftar. Daarnaast zijn in februari biobakjes uitgedeeld om inwoners te helpen bij het scheiden van groente-, fruit- en etensresten.
Wat heeft het gekost? Thema 1 Ruimte en leefomgeving
Primitieve begroting 2023
Lasten Baten Saldo voor bestemming Mutatie in reserve Saldo na bestemming
18.022 10.559 -7.463 445 -7.018
27 van 159
Begroting 2023
Jaarrekening 2023
25.800 23.337 16.839 15.385 -8.961 -7.952 325 -390 -8.636 -8.342 Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel
Thema Samenleving Algemeen Het thema Samenleving heeft betrekking op de volgende programma’s: -
Programma Gezondheid en bewegen;
-
Programma Groei en ontwikkeling;
-
Programma Maatschappelijke participatie;
-
Programma Werken en leren.
Portefeuillehouders De verantwoordelijke portefeuillehouders voor dit thema zijn de heer Van den Hoorn, de heer ’t Jong, de heer Van Nieuwenhuizen en de heer Lambooij.
Wat hebben we bereikt? Het coalitieakkoord ‘En nu door’ beschrijft de plannen voor de jaren 2022-2026. In het collegeprogramma 2022-2026 zijn die plannen verder uitgewerkt in concrete actiepunten per jaar. In dit hoofdstuk geven we aan wat er is gedaan aan de actiepunten en overige beleidsontwikkelingen in 2023 binnen het begrotingsthema Samenleving. Actiepunten 2023 Inclusieve samenleving Herzien Inclusieagenda ‘Putten is voor iedereen’
J. van den Hoorn
Het beleid 'Meedoen in Gelijkwaardigheid' is op 19 december in de gemeenteraad vastgesteld. Sociaal domein breed Jaarlijkse werkagenda ‘Samenwerking huisartsen – Putten voor Elkaar - Gemeente
J. van den
Hoorn De samenwerking tussen huisartsen, Putten voor Elkaar en de gemeente liep in 2023 verder. De nieuwe samenwerkingsagenda is besproken in de stuurgroep en wordt in 2024 gemaakt. De agenda wordt passend gemaakt richting de ketenaanpakken uit het Gezond Actief Leven Akkoord. Daarnaast is een eerste start gemaakt om de samenwerking met andere zorgaanbieders toe te voegen aan deze samenwerkingsagenda. Uitvoering Meerjarenplan Samenleving 2023-2027
J. van den Hoorn
Het Meerjarenplan Samenleving is op 29 juni vastgesteld door de raad. Daarna zijn diverse onderdelen verder uitgewerkt, bijvoorbeeld het beleidsplan Bestaanszekerheid en het beleid 'Meedoen in Gelijkwaardigheid'. Opstellen visie op bestaanszekerheid
J. van den Hoorn
Het beleidsplan Bestaanszekerheid is op 23 november vastgesteld door de raad.
28 van 159
Informatievoorziening raad
J. van den Hoorn
De halfjaarrapportage is verder doorontwikkeld en op 3 oktober met een raadsinformatiebrief verstuurd aan de raad. Opvang Oekraïense vluchtelingen
J. van den Hoorn/H.A. Lambooij
De opvang van vluchtelingen is uitgebreid met 62 plekken. Preventie Opstellen visie op preventie
J. van den Hoorn
We hebben ons in 2023 gericht op het opstellen van een regioplan voor het Integraal Zorgakkoord (IZA). Dit deden we samen met de andere gemeenten, zorg- en welzijnsaanbieders uit de regio Noord-Veluwe en Zeewolde. In dit regioplan zijn de regionale plannen voor preventie op het gebied van zorg opgenomen. Deze gebruiken we om in 2024 een lokaal preventieplan op te stellen. Uitvoering programma Opgroeien in een kansrijke omgeving (OKO)
J. van den Hoorn
Het programma OKO is begin 2023 gestart en loopt ook in 2024 door. Visie en samenwerkingsagenda Onderwijs-Jeugd
J. van den Hoorn
Het schooljaar 2023/2024 wordt gebruikt om de visie en agenda Putten-breed vorm te geven. De planning is om in juni 2024 een gezamenlijke visie te hebben staan met een agenda. Dit ligt op schema. Continueren overlegvorm Lokale Educatieve Agenda (LEA)
J. van den Hoorn
Er is drie keer een LEA-overleg geweest, waarbij kinderopvang, primair onderwijs en voortgezet onderwijs bij elkaar kwamen om te overleggen over gezamenlijke onderwerpen. Opstellen lokale uitvoeringsagenda volksgezondheid
J. van den Hoorn
De lokale uitvoeringsagenda volksgezondheid 2023-2025 is opgesteld en in april vastgesteld door het college. De raad is in mei geïnformeerd via een raadsinformatiebrief. De uitvoering van de agenda loopt. Organisatie ondersteuning pleeggezinnen
J. van den Hoorn
We hebben deelgenomen aan de Week van de Pleegzorg. In 2024 gaan we van start met het opzetten van een pleegoudernetwerk. Jeugd en Wmo Onderzoek hospice in Putten
J. van den Hoorn
Het onderzoek is gestart maar wordt in 2024 verder uitgewerkt. Aanpak eenzaamheid
J. van den Hoorn
De lokale coalitie is uitgebreid met meerdere lokale partijen. Er heeft een doorontwikkeling plaatsgevonden. De Week tegen Eenzaamheid heeft extra aandacht gegeven aan het thema en
29 van 159
verschillende doelgroepen zijn hierbij betrokken, onder andere ouderen bij verschillende organisaties en jongeren op scholen. Evaluatie OIO (Onafhankelijke inwonerondersteuning)
P.A. van Nieuwenhuizen
Het onderzoek naar de inzet van de onafhankelijke inwonerondersteuning is gestart. Het onderzoek wordt uitgevoerd in samenwerking met Stimenz, de partij die onafhankelijke inwonerondersteuning biedt. De resultaten worden in het tweede kwartaal van 2024 opgeleverd. Inkoop respijtzorg
J. van den Hoorn
Er is met een aantal zorgorganisaties gesproken over de mogelijkheid van logeerzorg. Daarnaast is met een tweetal zorgorganisaties de afspraak over beschikbaarheid van een bed voor respijtzorg afgestemd. Deze afspraken worden in 2024 vastgelegd. Participatie(wet) Realisatie inrichting stemlokaal blinden en slechtzienden
H.A. Lambooij
Tijdens de verkiezingen was er voor blinden en slechtzienden een speciaal stemlokaal ingericht in het gemeentehuis. Inclusieve arbeidsmarkt
J. van den Hoorn
Er zijn vouchers beschikbaar gesteld via de arbeidsmarktregio, onder andere ter ondersteuning van werkgevers en werknemers op het gebied van psychische kwetsbaarheid (IPS-trajecten). Ondersteuning statushouders
J. van den Hoorn
Putten had in 2023 een taakstelling om in totaal 55 statushouders te huisvesten. Vrijwel alle statushouders konden gevestigd worden. Dit werd in goede samenwerking met Woningstichting Putten (WSP) gedaan. Daarnaast zijn ook onder andere Putten voor Elkaar en Humanitas betrokken. Aanpak schoolverlaters
J. van den Hoorn
De aanpak van schoolverlaters wordt regionaal opgepakt via het doorstroompunt; het Regionaal Meld en Coördinatiepunt (RMC). Onderwijs Actualisatie Integraal huisvestingsplan (IHP)
J. van den Hoorn
De opdracht voor het actualiseren van het Integraal huisvestingsplan (IHP) is verstrekt aan PentaRho en het traject loopt vanaf oktober. De politieke besluitvorming zal naar verwachting in het derde kwartaal van 2024 plaatsvinden. Huisvesting Groevenbeek
P.A. van Nieuwenhuizen
Het voorbereidingskrediet van één miljoen euro voor het opstellen van een aanbestedingsgereed bouwplan voor Groevenbeek, locatie Putten, is in september beschikbaar gesteld. Aanpak laaggeletterdheid
J. van den Hoorn
De aanpak van laaggeletterdheid maakt onderdeel uit van de bestuursopdracht van de bibliotheek. Deze is in 2023 herijkt.
30 van 159
Maatwerk leerlingenvervoer
J. van den Hoorn
Er is gestart met een nieuwe vervoersaanbieder. Deze start is goed verlopen. Daarnaast is er een reizigerspanel ingesteld, zodat gebruikers van het vervoer ook inspraak hebben in de uitvoering van het vervoer. Personeelstekort is een groot probleem binnen deze sector en dit had gevolgen voor de uitvoering. Sport Herijken meerjarig investeringsplan Sport
J. van den Hoorn
Het Meerjarig Investeringsplan Sport 2023-2027 is in april vastgesteld door de raad en de noodzakelijke financiële middelen zijn beschikbaar gesteld. Uitvoering geven aan het plan ‘Toekomst binnensportaccommodaties’
J. van den Hoorn
Het derde deel van het voorbereidingskrediet is beschikbaar gesteld voor het opstellen van een aanbestedingsgereed bouwplan. Daarnaast is het proces opgestart om te komen tot besluitvorming over het beheer- en exploitatiemodel. Uitvoering sportbeleid
J. van den Hoorn
Naar aanleiding van het sportbeleid is een uitvoeringsagenda opgesteld en vastgesteld. Deze wordt uitgevoerd. De Open Club-regeling is geëvalueerd. Cultuur en erfgoed Muziekschool Putten
P.A. van Nieuwenhuizen
We hebben muziek, toneel en cultuur in de vrije tijd op diverse manieren gestimuleerd. Muziekonderwijs via ‘Orkest in de klas’ is gecontinueerd. In samenwerking met lokale muziekaanbieders zijn wij een onderzoek gestart naar de realisatie van een muzieknetwerk, met de volgende doelstellingen: het verbinden van het muziekaanbod, het vergroten van de vindbaarheid en het delen van kennis tussen professionals. Museum Putten
P.A. van Nieuwenhuizen
Er heeft samen met de erfgoedpartijen een toekomstverkenning plaatsgevonden naar de mogelijke scenario’s voor een historisch museum in Putten. Naast de mogelijke toekomstscenario’s worden ook de inhoudelijke mogelijkheden voor een historisch museum verkend. In 2024 gaan wij de raad hierover nader informeren. Cultuur- en Erfgoedpact 2022-2024
P.A. van Nieuwenhuizen
De subsidieregeling is vastgesteld en is verstrekt aan de regionale uitvoeringspartijen. Opstellen culturele kalender
P.A. van Nieuwenhuizen
De culturele kalender voor 2023 is opgesteld.
31 van 159
Stroud optimaal benutten
P.A. van Nieuwenhuizen
Er zijn twee subsidies verstrekt aan beheerstichting Stroud. Er is een bijdrage geleverd aan de realisatie van een filmhuis in Stroud en er is een bijdrage geleverd aan verdere verduurzaming van het gebouw. Brandweerhuisje naast Oude kerk
P.A. van Nieuwenhuizen
In februari is het krediet door de raad beschikbaar gesteld. Daarna is het plan verder uitgewerkt en eind juli is de omgevingsvergunning aangevraagd. Vervolgens is de vergunningaanvraag via de uitgebreide procedure in behandeling genomen. Eind november is de ontwerpverklaring van geen bedenkingen door de raad afgegeven en de ontwerp-omgevingsvergunning ligt ter inzage van december 2023 tot en met januari 2024. Zichtbaar maken archeologie bij bouwplannen
P.A. van Nieuwenhuizen
Er is input geleverd voor de verbeelding van archeologie bij fietspad Rimpeler. In de gebiedsvisie Brinkstraat is de locatie van de Kelnarij meegenomen als inspiratiebron. Ondersteuning oprichting Archeologisch Beleving Centrum
P.A. van Nieuwenhuizen
Voor ondersteuning bij de oprichting van een Archeologisch Beleving Centrum is de regioarcheoloog betrokken.
Wat heeft het gekost? Thema 2 Samenleving
Primitieve begroting 2023
Lasten Baten Saldo voor bestemming Mutatie in reserve Saldo na bestemming
26.718 4.158 -22.560 -1.075 -23.635
32 van 159
Begroting 2023
Jaarrekening 2023
30.603 31.281 6.606 9.576 -23.998 -21.706 -155 -1.731 -24.153 -23.437 Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel
Thema Economie en recreatie Algemeen Het thema Economie en recreatie heeft betrekking op het gelijknamige programma.
Portefeuillehouders De verantwoordelijke portefeuillehouders voor dit thema zijn de heer ’t Jong, de heer Cornelissen, de heer Van Nieuwenhuizen en de heer Lambooij.
Wat hebben we bereikt? Het coalitieakkoord ‘En nu door’ beschrijft de plannen voor de jaren 2022-2026. In het collegeprogramma 2022-2026 zijn die plannen verder uitgewerkt in concrete actiepunten per jaar. In dit hoofdstuk geven we aan wat er is gedaan aan de actiepunten en overige beleidsontwikkelingen in 2023 binnen het begrotingsthema Economie en recreatie. Actiepunten 2023 Centrum Herinrichting kernwinkelgebied
P.A. van Nieuwenhuizen
Begin 2023 zijn middels een Europese aanbesteding de bestratingsmaterialen ingekocht. Dit was noodzakelijk gezien de lange levertijden op dat moment. In de eerste helft van het jaar is er een herzien ontwerp opgesteld op basis van nieuwe inzichten aangaande klimaatadaptatie en wensen uit de omgeving. In de tweede informatiebijeenkomst is een keuze tussen ontwerpen gepresenteerd, waarbij er een poll is gehouden. Er werden bijna vierhonderd stemmen uitgebracht. In juni heeft de raad een extra krediet beschikbaar gesteld voor het Centrumplan met de nieuwe inrichtingen van de pleinen en klimaatadaptieve maatregelen. In de tweede helft van 2023 is de verdere technische uitwerking van het plan opgepakt met de nadere invulling van het centrum. Er zijn verkeersbesluiten genomen om de nieuwe inrichting van de pleinen aan het begin van het winkelgebied verkeerstechnisch mogelijk te maken. Verbinding parkeerplaats Gervenhof met winkelgebied
P.A. van Nieuwenhuizen
Het realiseren van een duidelijkere route voor winkelend publiek tussen parkeerplaats Gervenhof en het winkelgebied hangt samen met andere ontwikkelingen in dit gebied. Er is besloten deze verbinding onderdeel uit te laten maken van de visie Achterstraat/Molenstraat, die in 2024 wordt opgesteld. Gebiedsvisie Brinkstraat en omgeving
B. Cornelissen
In november zijn de vier stedenbouwkundige scenario's besproken in het college. Op verzoek van het college werkt het stedenbouwkundig bureau een vijfde scenario uit. Verruimen openingstijden terrassen en horeca
H.A. Lambooij
De raad heeft op 21 december ingestemd met de wijzigingen van de Apv. Daarmee zijn op vrijdag en zaterdag de openingstijden van de horeca verruimd van 03.00 naar 04.00 uur en de openingstijden van de terrassen uitgebreid van 23.00 tot 01.00 uur.
33 van 159
Meer ruimte voor evenementen
P.A. van Nieuwenhuizen
Wij hebben ingezet op een gezelliger en bruisender centrum. Dit jaar vond onder meer de kermis plaats in het centrum. Uitvoering Veluwe-op-1
E.T. ‘t Jong
De plannen zoals die zijn opgenomen in de Veluweagenda zijn uitgevoerd. Opstellen marktbeleid
E.T. ‘t Jong
De marktverordening is op 12 oktober in de raad vastgesteld en het bijbehorende inrichtingsplan is door het college vastgesteld. Economie Economische visie en uitvoeringsagenda
E.T. ‘t Jong
De economische visie en bijbehorende uitvoeringsagenda zijn in mei vastgesteld door de raad. Er is uitvoering gegeven aan de vier sporen binnen de uitvoeringsagenda. Voor het opstellen van een visie voor de toekomst van het landelijk gebied en het functieveranderingsbeleid zijn er regionaal stappen gezet. Een lokale uitwerking/streefbeeld volgt. Via het Regionaal Programma Werklocatie (RPW) hebben we een start gemaakt met de uitvoering van het spoor 'Ruimte voor werken'. Daarbij is er aandacht voor het realiseren van een kwaliteitsslag. In het kader van het spoor 'Aanjagen organisatiegraad' is in samenwerking met de Bedrijvenkring Putten (BKP) een start gemaakt om te komen tot parkmanagement/BIZ. Bedrijventerrein Henslare
E.T. ‘t Jong
Het bestemmingsplan voor bedrijventerrein Henslare is opgesteld. Het plan is ter visie gelegd en er is een reactienota geschreven. Besluitvorming staat gepland voor de raadsvergadering van 1 februari 2024. Recreatie Toeristische investeringsagenda 2023-2025
E.T. ’t Jong
Er zijn verschillende acties uitgevoerd en afgerond. Andere zijn gestart of worden opgepakt in 2024. Uitbreiden en verbeteren routenetwerk
E.T. ‘t Jong
Het wandelnetwerk is compleet aangelegd. De routes zijn online beschikbaar gemaakt. De borden op de startpunten zijn nog niet overal gerealiseerd. Doorontwikkeling Putterpoorten
E.T. ‘t Jong
Putterpoort Veluwe Putterbos is gerealiseerd. Putterpoort Veluwe Krachtighuizerheide is aanbesteed in het bouwteam. Voor Putterpoort Veluwe Landgoed Schovenhorst is een integraal ontwerp opgesteld.
34 van 159
Opstellen en uitvoeren plan camping De Kolthoorn
E.T. ‘t Jong
De gronden zijn overgedragen aan de gemeente. Er is gestart met het opschonen van het verontreinigde terrein. Het ontwerp voor de parkeerplaatsen op het voormalig campingterrein is opgesteld. Met een landschapsarchitect en de bewoners wordt een schetsontwerp opgesteld voor de realisatie van een voedselbos. Opstellen uitvoeringsstrategie Krachtighuizen
E.T. ‘t Jong
Het opstellen van de uitvoeringsstrategie Krachtighuizen is afgerond. Er is een start gemaakt met de uitvoering van groenversterking in het gebied en het samenstellen van een koplopersgroep. Plaatsing rolstoelvriendelijke picknicktafels
E.T. ‘t Jong
Er zijn rolstoelvriendelijke picknicktafels geplaatst bij Putterpoort Veluwe Putterbos. Strandfunctie Nulde behouden
E.T. ‘t Jong
De ontwikkeling van het gebied door Leisurelands is verder gevorderd. Gemeente Putten bleef aangesloten bij de plannen en voortgang. Voortzetten Vitale Vakantieparken
E.T. ‘t Jong
De samenwerking binnen Vitale Vakantieparken is voortgezet. Lokaal was Vitale Vakantieparken vooral actief binnen de uitvoeringsstrategie Krachtighuizen. Huinerenkweg
E.T. ’t Jong/ B. Cornelissen
We zijn gestart om samen met Ontwikkelmaatschappij Vitale Vakantieparken (OMVV) een korte- en langetermijnvisie te ontwikkelen voor de minder rendabele vakantieparken in Krachtighuizen.
Wat heeft het gekost? Thema 3 Economie en recreatie
Primitieve begroting 2023
Lasten Baten Saldo voor bestemming Mutatie in reserve Saldo na bestemming
1.563 124 -1.438 293 -1.146
35 van 159
Begroting 2023
Jaarrekening 2023
1.644 1.483 111 244 -1.533 -1.239 266 174 -1.267 -1.065 Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel
Thema Bestuur, dienstverlening en veiligheid Algemeen Het thema Bestuur, dienstverlening en veiligheid heeft betrekking op de volgende programma’s: -
Programma Bestuur, dienstverlening en veiligheid;
-
Programma Algemene dekkingsmiddelen.
Portefeuillehouders De verantwoordelijke portefeuillehouders voor dit thema zijn de heer Lambooij, de heer ’t Jong en de heer Cornelissen.
Wat hebben we bereikt? Het coalitieakkoord ‘En nu door’ beschrijft de plannen voor de jaren 2022-2026. In het collegeprogramma 2022-2026 zijn die plannen verder uitgewerkt in concrete actiepunten per jaar. In dit hoofdstuk geven we aan wat er is gedaan aan de actiepunten en overige beleidsontwikkelingen in 2023 binnen het begrotingsthema Bestuur, dienstverlening en veiligheid. Actiepunten 2023 Open bestuurscultuur Communicatie en burgerparticipatie
E.T. ‘t Jong
Nadat de nota Luisteren 2.0 in 2022 is vastgesteld, is de uitvoeringsagenda Luisteren 2.0 opgesteld. De concrete communicatieprojecten die hierin zijn vastgelegd, zijn in 2023 uitgevoerd of worden de komende jaren uitgevoerd. Om de interne communicatie, bestuurlijke communicatie en de communicatie rond beleidsonderwerpen, programma's en projecten te optimaliseren in relatie tot de veranderde organisatiestructuur, is een ontwikkeltraject gestart. Digitalisering verder ontwikkelen
E.T. ‘t Jong
De digitalisering van de werkprocessen en dienstverlening is wederom een stuk verder ontwikkeld. De eerste stappen om hierbij gebruik te maken van beschikbare data (datagedreven werken) zijn hierbij gezet. Concreet resultaat is een eerste versie van het dashboard Duurzaamheid. Versterking ambtelijke organisatie
B. Cornelissen
In april is de formele organisatiewijziging doorgevoerd. Via de door de raad gevoteerde kredieten is gewerkt aan meer capaciteit voor gesignaleerde knelpunten, een betere ondersteuning van de teams en gedeeltelijke ophoging van het loongebouw. Ondanks de landelijk moeilijke arbeidsmarkt blijkt Putten hierdoor, en door de werksfeer, in staat om het merendeel van de vacatures goed te kunnen vervullen. Basisregistraties op orde
E.T. ‘t Jong
Het project ‘Basisregistraties op orde’ is uitgewerkt in een groot aantal uit te voeren acties. Met de uitvoering is direct begonnen en een deel van de actiepunten is al afgerond. De planning is
36 van 159
om op 1 januari 2026 de achterstanden weggewerkt te hebben. De basisregistraties BAG, BGT, WOZ en BRO zijn dan op gewenst niveau en het beheer is in de reguliere werkprocessen opgenomen. We voldoen dan aan de eisen die gesteld worden door de toezichthouders. Inzetten op gastvrijheid
E.T. ‘t Jong
Als gemeente willen wij een gastvrije, dienstverlenende organisatie zijn. Als het gaat om de dienstverlening zijn er veel zaken geregeld. Er zijn in 2023 diverse acties uitgevoerd, waaronder het vernieuwen van processen en het geven van trainingen, om naar een gastvrije(re) organisatie door te groeien. Inclusief werkgeverschap
B. Cornelissen
Bij alle werving en selectie-activiteiten wordt uitgegaan van inclusiviteit en is de focus op attitude en wat kandidaten toevoegen aan het team. De eerste aanzet is gemaakt voor een plan om geleidelijk zeven kandidaten in te laten stromen in het groen. Daarnaast assisteerde een leerling uit het praktijkonderwijs het facilitaire team op basis van een werkervaringsplek voor één dag per week en hebben we in het bedrijfsrestaurant een werkervaringsplek gerealiseerd. Samenwerken Intensiveren contacten provincie Gelderland
B. Cornelissen
De contacten met de provincie Gelderland zijn op verschillende terreinen geïntensiveerd, bijvoorbeeld als het gaat om de aanpak piekbelasting. Daarnaast zijn er goede contacten in het kader van het Regioarrangement EHPZ en op het gebied van Wonen. Regio Foodvalley
H.A. Lambooij
Ter voorbereiding op de formele toetreding per 1 januari 2024 tot de thema's landbouwtransitie en voedseltransitie van Regio FoodValley zijn er zowel op het regiokantoor als intern veel bestuurlijke en ambtelijke overleggen gevoerd. Als gemeente Putten zijn we zowel inhoudelijk als procesmatig aangehaakt op de thema's. Landbouwnetwerk Foodvalley
E.T. ‘t Jong
We hebben actief deelgenomen aan het Landbouwnetwerk FoodValley. Dit was ook een vereiste voor de formele toetreding tot de Regio Foodvalley, die per 1 januari 2024 ingaat. Themagerichte samenwerking regio Noord-Veluwe
Allen
Samenwerking op de Noord-Veluwe: we participeren actief in verschillende ambtelijke en bestuurlijke overleggen op de Noord-Veluwe, waaronder wonen, infrastructuur, klimaat, energie, aanpak landelijk gebied en het sociaal domein. Samenwerking binnen EHPZ: in 2023 is gewerkt aan het Regioarrangement EHPZ (Ermelo, Harderwijk, Putten en Zeewolde), tezamen met de betrokken provincies en waterschappen. In 2024 zullen de gebiedsopgaven uit het Regioarrangement verder worden uitgewerkt. Regionale bewustwording gemeenteraad
Allen
De raadsleden worden via de griffier uitgenodigd voor het bijwonen van diverse regionale bijeenkomsten.
37 van 159
Samenwerking bedrijfsvoering BLNP
B. Cornelissen
De (doorontwikkeling van) de samenwerking bedrijfsvoering BLNP heeft continue aandacht via het bedrijfsvoeringsoverleg (BVO). We hebben uitvoering gegeven aan de realisatie van de jaarplannen voor de betreffende BLNP-taakvelden. Openbare orde en veiligheid Actualiseren integraal veiligheidsbeleid
H.A. Lambooij
Het BIBOB-beleid is geactualiseerd en er is een start gemaakt met de actualisatie van het Damoclesbeleid, waarin extra aandacht is voor het evenredigheidsbeginsel en ruimte voor maatwerk. De raad heeft kennisgenomen van het Meerjarenbeleidsplan Politie, waarvan de prioritering op hoofdlijnen overeenkomt met ons huidige Integraal veiligheidsplan (IVP). Onder leiding van de teamchef basisteam Veluwe West zijn net als andere jaren, de politiecijfers besproken. Tegengaan ondermijning
H.A. Lambooij
Ook het thema mensenhandel valt onder de definitie van ondermijning. Er is in 2023 een plan van aanpak mensenhandel opgesteld en is er een gemeentelijke aandachtsfunctionaris aangewezen. Daarnaast is het Bibobbeleid aangepast. Uitvoering integraal veiligheidsplan (IVP)
H.A. Lambooij
Er is ten aanzien van de bovenlokale prioriteiten en de lokale prioriteiten gewerkt aan de actiepunten uit het uitvoeringsplan. Daarnaast is er een plan opgesteld voor de aanpak van cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit. Naar verwachting zal dit begin 2024 worden vastgesteld. Actualiseren Preventie- en handhavingsbeleid en opstellen Handhavingsuitvoeringsprogramma (HUP)
H.A. Lambooij
Er heeft een actualisatie van het Preventie en Handhavingsplan Alcohol plaatsgevonden en er is een start gemaakt met een integraal Handhavingsuitvoeringsprogramma, waarin ook aandacht is voor handhaving van de Alcoholwet. Goed toegerust brandweerkorps
H.A. Lambooij
De afhandeling van het geschil tussen de gemeente Putten en de VNOG leidde ertoe dat de tankautospuit voor de gemeente Putten werd behouden. Vanuit de VNOG was men verder bezig met de implementatie van de Wet gemeenschappelijke regelingen en kwamen de gebruikelijke financiële stukken aan de orde. Financieel gezonde gemeente Actualiseren Financiële verordening en nota Reserves en voorzieningen, en evalueren risicomanagement
E.T. ‘t Jong
In april is de Financiële verordening 2023 vastgesteld. Hiermee zijn de kaders voor het financiele beheer en beleid geactualiseerd. In mei is de nota Reserves en voorzieningen 2023 vastgesteld. Met deze nota worden eens in de vier jaar de beleidsregels bepaald, waardoor transparant inzicht ontstaat in onze vermogensstructuur en het weerstandsvermogen. In okto-
38 van 159
ber is de nota Risicomanagement vastgesteld. Door het opstellen van beleidsregels zijn we beter in staat om op een gestructureerde wijze risico’s te inventariseren, te accepteren of te beheersen en te rapporteren.
Wat heeft het gekost? Thema 4 Bestuur, dienstverlening en veiligheid
Primitieve begroting 2023
Lasten * Baten Saldo voor bestemming Mutatie in reserve Saldo na bestemming * Inclusief bedrag van de heffing voor de vennootschapsbelasting
14.164 48.348 34.184 313 34.497
Begroting 2023
Jaarrekening 2023
14.956 14.638 50.826 52.649 35.870 38.011 551 217 36.421 38.228 Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel
Algemene dekkingsmiddelen Algemene dekkingsmiddelen
Primitieve begroting 2023
Begroting 2023
4.418 473 779 41.788 240 -360 47.339
4.468 473 791 43.743 240 453 50.169
Lokale heffingen OZB Forensenbelasting Toeristenbelasting Gemeentefonds (algemene uitkering) Dividend Saldo financieringsfunctie Totaal
Jaarrekening 2023 4.508 520 888 44.605 204 1.056 51.782 Bedragen * € 1.000
Voor een nadere toelichting op de lokale heffingen wordt verwezen naar de paragraaf Lokale heffingen. Hierin staan alle belastingopbrengsten vermeld en ook de kosten gerelateerde heffingen, zoals bijvoorbeeld de rioolheffing. Algemene uitkering gemeentefonds De begroting voor de algemene uitkering van het Rijk wordt berekend op basis van circulaires die door het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties worden gepubliceerd in de maanden mei, september en december van het verslagjaar. In 2023 is € 861.000 meer ontvangen dan op basis van de circulaires was begroot. Gemeentefonds
Begroting 2023
Algemene uitkering 2023 Algemene uitkering 2021-2022 Totaal
43.743 43.743
Jaarrekening 2023
Afwijking rekening versus begroting
44.581 837 24 24 44.605 861 Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel
De begroting is bijgewerkt na de septembercirculaire 2023. De decembercirculaire kon vanwege het moment van verschijnen niet meer vertaald worden in de begroting. Deze komt daardoor in de jaarrekening tot uitdrukking als verschil tussen de begroting en werkelijkheid. Opbouw verschil Decembercirculaire 2023 Afwijking maatstaven verschil
Bedrag 729 132 861 Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel
39 van 159
Dividend In onderstaande tabel worden de financiële gegevens over deelnemingen in aandelen weergegeven. Het aandelenbezit is als volgt opgebouwd: Toelichting aandelenbezit
BNG
Nominaal bedrag aandelen Aantal aandelen Boekwaarde aandelen Boekwaarde per aandeel
Vitens
10.530 26.325 2,50
Alliander/ Nuon
Afvalsturing Friesland
276.812 1.384.060 5,00
25 11.250 450,00
18.693 18.693 1,00
Inclusief groep
Leisurelands
1.880 188.000 100,00
8.155 338.200 gem. 41,47
Bedragen * € 1,-
De dividendopbrengsten op het aandelenbezit zijn als volgt: Begroting 2023
Beleggingen BNG Vitens Alliander Afvalsturing Friesland Totaal
30 210 240
Begroting incl. wijzigingen 2023 30 210 240
Afwijking rekening versus begroting 26 -4 166 -44 12 12 204 -36 Bedragen x € 1.000, -/- = nadeel
Jaarrekening 2023
Voor het aandelenbezit van Inclusief groep en Leisurelands wordt geen dividend ontvangen. Onvoorzien In de begroting is een bedrag van € 73.000 opgenomen voor onvoorziene lasten. De realisatie in 2023 bedraagt € 18.000 en is als volgt: Post onvoorzien Begroting 2023 Centrumbeheerder Meerkosten dierenambulance i.v.m. vogelgriep Verkiezingsborden 2023 Bijdrage razzia-herdenking Totaal lasten Saldo
Bedrag 73 -4 -3 -6 -5 -18
55 Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel
Kosten van de overhead Overheadkosten betreffen alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. De realisatie van baten en lasten in het kader van overhead is als volgt opgebouwd: Overhead
Personeel & organisatie Huisvesting & facilitair ICT Communicatie Tractie Juridische zaken Financiën Afschrijvingen Totaal - 0.4 Overhead
Lasten Begroting Rekening 2023 2023 5.081 5.432 949 1.004 1.216 1.195 68 73 441 440 215 104 102 129 1.050 1.018 9.121 9.396
40 van 159
Baten Begroting Rekening 2023 2023 Saldo 178 308 -221 17 27 -45 21 -5 1 112 31 54 -5 32 225 390 -111 Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel
De werkelijke kosten voor de overhead zijn hoger dan begroot. Op de personeelskosten is de besteding hoger, met name door inhuur van personeel voor vervanging wegens ziekte. Ook de kosten voor huisvesting zijn hoger dan begroot, verdeeld over meerdere budgetten als kantoorartikelen, drukwerk en abonnementen. Daar staat tegenover dat de kosten voor juridische zaken zijn lager door aanvullend budget dat is verkregen voor de implementatie van de WOO. Vennootschapsbelasting Per 1 januari 2016 is de vennootschapsbelastingplicht voor overheden effectief in werking getreden. Dit houdt in dat overheden vennootschapsbelasting moeten betalen over de winst die zij met ondernemingsactiviteiten hebben behaald. Alleen die activiteiten waarbij vanuit fiscaal perspectief een onderneming wordt gedreven, worden daarmee belastingplichtig. De wet is ingevoerd om concurrentieverstoring te beperken. We hebben de gevolgen van de wetswijziging onderzocht en een uitgebreide inventarisatie en analyse van al onze activiteiten en verbonden partijen gedaan. Op basis hiervan zijn standpunten ingenomen en is gebleken dat de gemeente Putten voor het grondbedrijf met ingang van 2016 vennootschapsbelastingplichtig is. Over de jaren 2016 - 2022 is een aangifte ingediend en is een voorlopige aanslag opgelegd. Tegen de aanslag 2016 loopt momenteel een bezwaarprocedure op het onderdeel ‘hypotheekleningen’.
Dit bezwaar heeft ook gevolgen voor de aangiftes voor opvolgende jaren. De aanslagen tot en met 2020 zijn definitief gemaakt door de Belastingdienst (stand: maart 2024), tegen deze aanslagen is bezwaar aangetekend op het onderdeel hypotheken personeel. Voor deze aanslagen bestaat dus een positief risico, dat wil zeggen dat de aanslagen lager uit kunnen vallen indien het besluit positief uitvalt. Voor 2022 is in afgelopen jaar een correctie ontvangen vanwege de lagere winstverwachting voor Rimpeler. Daar staat tegenover dat in 2023 het resultaat op Rimpeler weer licht naar boven is bijgesteld. Dit is verwerkt in de overlopende passiva, de effecten zijn per saldo € 61.000 positief. Dit is verrekend met de reserve grondexploitatie.
41 van 159
Hoofdstuk 4 Paragrafen Paragraaf Lokale heffingen Algemeen Deze paragraaf geeft inzicht in de belastingen, de leges en de overige heffingen die de gemeente oplegt. Er is informatie opgenomen over de volgende zaken: -
Het beleid ten aanzien van de lokale belastingen;
-
Een overzicht van de begrote en de werkelijk ontvangen inkomsten uit belastingen en overige heffingen;
-
De lokale lastendruk in 2023;
-
Informatie over bezwaar, beroep en kwijtschelding.
De lokale belastingen zijn een belangrijk onderdeel van de “eigen” inkomsten van de gemeente en worden gebruikt als algemeen dekkingsmiddel voor het te voeren beleid.
Algemene uitgangspunten Het beleid voor de lokale belastingen is vastgelegd in de verschillende verordeningen. Het tarievenbeleid wordt jaarlijks geformuleerd bij de vaststelling van de begrotingsuitgangspunten in de kadernota. Belastingopbrengsten, tarieven en leges OZB-eigenaar (won./niet-woningen) OZB-gebruiker (niet-woningen) Toeristenbelasting Forensenbelasting Precariobelasting Reclamebelasting
Begroting incl. wijzigingen 2023 3.861 607 791 473 81
in %
Werkelijk 2023
in %
33,12% 5,21% 6,78% 4,06% 0,00% 0,69%
3.891 617 888 520 80
32,87% 5,21% 7,50% 4,40% 0,00% 0,68%
5.997
51%
Subtotaal algemene belastingen
5.813
50%
Rioolheffing Afvalstoffenheffing c.a. (incl. verk. afvalzakken) Begraafrechten Marktgelden Leges omgevingsvergunningen Leges burgerzaken Leges APV-vergunningen en GPK
2.623
22,50%
2.626
22,18%
1.714
14,70%
1.698
14,34%
423 46 788 238 14
3,63% 0,39% 6,76% 2,04% 0,12%
421 45 653 384 15
3,55% 0,38% 5,51% 3,25% 0,12%
Subtotaal tarieven, heffingen en leges
5.844
50%
5.842
49%
Totaal
11.658
100%
11.839
100%
Bedragen * € 1.000
Overzicht begrote en werkelijke ontvangen inkomsten Onroerende-zaakbelastingen Onder de naam onroerende-zaakbelastingen wordt een belasting geheven van diegene die op 1 januari gebruik maakt en/of in het bezit is van een onroerende zaak. De eigenarenbelasting (voor woningen en niet-woningen) wordt opgelegd aan de zakelijk gerechtigde (meestal de eigenaar) van een onroerende zaak.
42 van 159
De gebruikersbelasting (alleen voor niet-woningen) wordt opgelegd aan diegene die de onroerende zaak gebruikt. De WOZ-waarde van de onroerende zaak vormt de basis voor de heffing. De waarde is via een WOZ-beschikking vastgesteld. De gemeente Putten past tariefdifferentiatie tussen toe tussen de tarieven voor eigenaren woningen, eigenaren niet-woningen en gebruikers van niet-woningen. Toeristenbelasting De toeristenbelasting is van toepassing op hotelovernachtingen, op onderkomens voor wisselende verhuur en voor toercaravans en tenten. Het aantal overnachtingen in 2023 was hoger dan begroot. Na de dip in het coronajaar 2020 waren er jaarlijks meer overnachtingen dan voorheen, maar het was onzeker of deze trend zich zou doorzetten. Het hogere aantal overnachtingen lijkt nu echter wel structureel. De stijging is sinds 2015 te zien en heeft waarschijnlijk te maken met de aanpak van de permanente bewoning op de parken in die periode en de toename van verhuur via platforms zoals Airbnb en Booking.com. Forensenbelasting De forensenbelasting wordt geheven van personen die, zonder in de gemeente hoofdverblijf te hebben, beschikken over een (recreatie)woning. De afgelopen jaren is het bezit van een tweede woning in populariteit toegenomen. Het aantal belastingplichtigen voor de forensenbelasting is daardoor ook in 2023 nog iets toegenomen.
Reclamebelasting Vanaf 2015 wordt een reclamebelasting geheven voor openbare aankondigingen in het dorpscentrum. De belastingopbrengst is, na aftrek van de gemaximeerde perceptiekosten, als subsidie aan de Stichting Ondernemersfonds Putten overgemaakt. Met deze middelen kunnen verschillende activiteiten worden bekostigd. Het doel daarvan is behoud c.q. vergroting van de aantrekkelijkheid van het winkelgebied en gebiedspromotie. De evaluatie die oorspronkelijk gepland stond voor 2021 is vanwege de coronacrisis uitgesteld naar 2024. Rioolheffing Met het vaststellen van het ZAP in 2020 is gekozen voor een teruggave van het overschot in de egalisatievoorziening riolering in de vorm van een korting van € 12,50 tot en met 2031. Het geindexeerde basistarief voor 2023, inclusief deze korting, was € 221,40. Afvalstoffenheffing en reinigingsrechten De afvalstoffenheffing bestaat uit een vastrecht per huishouden en daarnaast de aankoopprijzen van de gemeentelijke afvalzakken. Door hogere kosten dan begroot op het gebied van onder meer transport en personeel is het dekkingspercentage onder de 100% uitgekomen. Begraafrechten Voor de begraafplaatsen geldt een sluitende exploitatie. Het saldo wordt jaarlijks verrekend met de voorziening.
43 van 159
Marktgelden In 2021 is naar aanleiding van het onderzoek naar de kostendekkendheid van de marktgelden besloten om de tarieven gefaseerd te verhogen (20% in 2022 en 10% in 2023). De tarieven voor 2023 zijn daarom, maast de reguliere indexatie van 1,6% extra verhoogd met 10%. Leges omgevingsvergunningen In 2023 is het aantal bouwplannen achtergebleven bij de verwachting. Dit komt overeen met de landelijke trend. De oorzaken liggen onder meer in de gestegen hypotheekrente en de hogere bouwkosten. Daarnaast is de grondexploitatie in Rimpeler gereed en moet Halvinkhuizen nog gestart worden. Hierdoor zijn de legesinkomsten lager uitgekomen dan begroot. Leges burgerzaken De leges burgerzaken zijn niet kostendekkend, wat onder andere veroorzaakt wordt doordat de leges voor reisdocumenten en rijbewijzen zijn gemaximeerd vanuit het Rijk. Leges overige dienstverlening Leges voor onder andere vergunningen in het kader van de APV behoren tot deze categorie. De kostendekkendheid voor 2023 is overeenkomstig de begroting.
Lokale lastendruk in 2023 In de Coelo-atlas van de lokale lasten 2023 is te zien hoe de lastendruk in Putten zich verhoudt tot andere gemeenten. De in aanmerking genomen heffingen zijn OZB-woningeigenaren, afvalstoffenheffing inclusief een gemiddeld afvalzakkenverbruik en rioolheffing. Voor 2023 staat Putten op de 10e plaats wat betreft de laagste netto woonlasten voor een meerpersoonshuishouden met een eigen woning. Voor een meerpersoonshuishouden in Putten betekent dat een belastingbedrag van € 746,- per jaar. De woonlasten in de goedkoopste gemeente bedragen € 652,- en in de duurste € 1.874,- per jaar.
Jaar
2023 2022
Eigenaar bewoner Woonlasten Woonlasten meer 1-persoonspersoonshuishouden huishouden € 716 € 746 € 701 € 728
Huurder Rangnummer meerpersoonshuishouden
Woonlasten 1-persoonshuishouden
10 13
€ 374 € 364
Woonlasten meer persoonshuishouden € 404 € 391
Rangnummer meer persoonshuishouden 142 141
Bron: Coelo.nl Het tarief van de OZB wordt bepaald door de gewenste belastingopbrengst in relatie tot de totale woningwaarde in de gemeente. De gemiddelde WOZ-waarde van woningen in Putten is in 2023 € 489.000, landelijk is dat € 368.000. Voor de gemeente heeft de hoogte van de WOZwaarde geen gevolgen voor de OZB opbrengsten omdat de tarieven berekend worden naar de gewenste opbrengst. De totale WOZ-waarde heeft wel gevolgen voor de hoogte van de uitkering uit het gemeentefonds. Gemeenten krijgen minder geld uit het gemeentefonds als ze veel vermogen hebben om belastingen te heffen. Het vermogen bestaat uit de WOZ-waarde van onroerende zaken in de gemeente, berekend tegen een factor die voor alle gemeenten hetzelfde is.
44 van 159
Informatie over bezwaar, beroep en kwijtschelding Bezwaarschriften In 2023 zijn 460 bezwaarschriften tegen de WOZ-waarde ingediend. Dit is driemaal zoveel als voorgaande jaren. Daarnaast zijn er honderden informele reacties behandeld. De oorzaak ligt in de sterk gestegen WOZ-waarden en de toegenomen activiteiten van commerciële bezwaarbureaus. Nagenoeg alle bezwaren zijn in 2023 afgehandeld. Voor de afhandeling is extra capaciteit ingezet. De uitkomst van het bezwaartraject in 2023 is dat van de ingediende bezwaren 15% geheel of gedeeltelijk is toegewezen en 85% ongegrond is verklaard (van de objecten). Het aantal beroepsprocedures is nog niet bekend omdat de afhandeling van de bezwaren tot het einde van het jaar is doorgegaan en de rechtbanken achterstanden hebben bij de verwerking van de ingediende beroepen. Kwijtscheldingsbeleid De minima in Putten, met een inkomen van minder dan 100% van bijstandsnorm, kunnen in aanmerking komen voor kwijtschelding van lokale heffingen. De heffingen waarvoor dit geldt, zijn rioolheffing, afvalstoffenheffing en grafonderhoud. Om te beoordelen of aanvragers in aanmerking komen voor kwijtschelding vindt een vermogens- en inkomenstoets plaats. In 2023 hebben 54 personen op basis van automatische toetsing kwijtschelding gekregen. Daarnaast zijn er nog 147 kwijtscheldingsaanvragen ingediend waarvan er 74 geheel en 9 gedeeltelijk zijn toegewezen.
Na beoordeling zijn er 59 aanvragen afgewezen, 2 aanvragen zijn nog in behandeling en 3 aanvragen zijn niet in behandeling genomen.
45 van 159
Kostendekking In onderstaande tabel is de kostendekkendheid van de leges opgenomen: Berekening van kostendekkendheid:
Afval
Riolering
Begraven
Kosten taakveld(en), Mutatie voorziening Inkomsten taakveld(en), excl. Heffingen
1.839 -339
1.875 403 -115
718 -118 -235
Netto kosten taakveld
1.500
2.163
365
Toe te rekenen kosten: Kwijtschelding Overhead BTW
18 120 252
31 133 299
56 -
Totale kosten
1.889
2.626
421
Opbrengst heffingen/rechten
-1.698
-2.626
-421
90%
100%
100%
Dekkingspercentage Berekening van kostendekkendheid: Kosten taakveld(en), Inkomsten taakveld(en), excl. Heffingen
Omgevings-vergunningen 520 -
Leges burgerzaken
APV vergunningen
305 -
85 -
Netto kosten taakveld
520
305
85
Toe te rekenen kosten: Overhead BTW
360 -
117 -
60 145
Totale kosten
880
422
Opbrengst heffingen/rechten
-653
-384
-15
Dekkingspercentage
74%
91%
10%
Voor de taken Afval, Riolering en Begraven geldt dat de opbrengsten volledig besteed (dienen te) worden aan het product. Eventuele overschotten of tekorten worden geëgaliseerd via een voorziening en blijven daarmee beschikbaar voor het product.
46 van 159
Paragraaf Financiering Algemeen In deze paragraaf gaan we in op de financieringspositie van de gemeente Putten en worden de kansen en risico’s rond de financiering in beeld gebracht. Om de financieringsbehoefte zo goed mogelijk in te schatten, wordt een liquiditeitsprognose gemaakt die per kwartaal wordt geactualiseerd.
Financieringspositie en liquiditeitspositie De financieringspositie is het verschil tussen de vaste activa en de vaste passiva op de balans en tekent zich door een ruim liquiditeitsoverschot of financieringsoverschot. De balans van gemeente Putten aan het eind van 2023 ziet er als volgt uit: Vaste activa Vlottende activa Totaal activa
Balans per 31-12-2023 81 Vaste passiva 37 Vlottende passiva 118 Totaal passiva
106 12 118 Bedragen * € 1.000.000
Per einde 2023 heeft gemeente Putten vaste activa ter waarde van € 81 miljoen en vaste passiva van € 106 miljoen. Dit betekent een financieringsoverschot van € 25 miljoen. De vaste passiva wordt onderverdeeld in € 93 miljoen eigen vermogen en voorzieningen en voor € 12,6 miljoen uit langlopende geldleningen. Het liquiditeitsoverschot is ten opzichte van 2022 gedaald van € 25,7 miljoen naar € 20,7 miljoen. Aangetrokken gelden (langlopende en kortlopende schulden) Eind 2023 zijn er twee langlopende geldleningen: 1.
Lening Waterschapsbank: restschuld € 0,6 miljoen, rente 4,42%, looptijd tot 2 juli 2028;
2.
Lening BNG: restschuld € 12 miljoen, rente -0,315%, looptijd tot 5 september 2029.
Uitgezette gelden (liquide middelen en financiële vaste activa) De overtollige gelden ad € 20,7 miljoen bestaan eind 2023 uit € 20,6 miljoen uitgezette gelden bij de schatkist en voor € 0,1 miljoen bij reguliere banken. Daarnaast is onder de financiële vaste activa een bedrag opgenomen van € 11,6 miljoen. Hiervan is € 3,8 miljoen uitgezet als hypothecaire geldlening. Dit zijn gelden die voor een langere termijn beschikbaar zijn gesteld en jaarlijks worden afgelost. Het resterende bedrag bestaat uit investeringen in deelnemingen en uitgezette gelden bij de SVN voor startersleningen en duurzaamheidsleningen. Risicobeheer De uitvoering van de financieringsfunctie kan enkel de publieke taak dienen en het beheer van de middelen moet een voorzichtig karakter hebben. Dit zijn uitgangspunten die zijn opgenomen in de wet Fido. Het gemeentelijk beleid wordt dan ook gekarakteriseerd door een risicomijdende houding. De 2 elementen binnen het risicobeheer zijn de kasgeldlimiet en de renterisiconorm.
47 van 159
Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet is in de wet Fido opgenomen om de directe gevolgen van een snelle rentestijging te beperken. Door deze limiet is bepaald dat de gemeente haar financieringsbehoefte voor een beperkt bedrag met kort geld (looptijd < 1 jaar) mag financieren. De norm is in de wet gesteld op 8,5% van het begrotingstotaal aan lasten (excl. de stortingen in de reserves). Als de kasgeldlimiet structureel wordt overschreden, is de gemeente verplicht om de vlottende financiering (looptijd < 1 jaar) om te zetten in vaste financiering. In het kader van de wet Fido ziet ook de provincie hier periodiek op toe. Kasgeldlimiet Begrotingstotaal primitief (excl reserves) Kasgeldlimiet (8.5%) Gemiddeld netto vlottende schuld Ruimte (+) / overschrijding (-)
2023 60.466 5.140 5.140 Bedragen * € 1.000
De gemeente Putten had in 2023 alleen een langlopende financiering. De kasgeldlimiet is niet overschreden. Renterisiconorm Inzicht in de vaste schuld op lange termijn wordt verkregen door berekening van de renterisiconorm. Deze is maximaal 20% van de totale begrotingsomvang. Dit houdt in dat de gemeente ervoor moet zorgen dat in enig jaar niet meer dan 20% van de begrotingsomvang moet worden geherfinancierd. De norm is ingesteld om door een spreiding in looptijden van leningen een stabiele rentelast te bereiken. Renterisiconorm Begrotingstotaal primitief (excl reserves) Renterisiconorm (20% van begrotingstotaal) Aflossingen bestaande langlopende schuld Ruimte (+) / overschrijding (-)
2023 60.466 12.093 2.120 9.973 Bedragen * € 1.000
In 2023 heeft een aflossing van € 120.000 op de lening bij de Waterschapsbank plaatsgevonden en € 2 miljoen op de lening bij de BNG. Deze blijven binnen de renterisiconorm. Interne rentetoerekening Ondanks dat we geen rente meer toevoegen op ons eigen vermogen, voeren we nog steeds een financieel solide beleid. Daarom hanteren we de volgende stelregels: Overzicht kasstromen
Status
De vaste passiva (eigen vermogen en voorzieningen) moeten minimaal 115% zijn van de vaste activa. Dit betekent dat er altijd een minimum aan liquide middelen aanwezig moet zijn.
Op 31 december 2023 zijn de vaste passiva 130% van de vaste activa. We voldoen hiermee aan de stelregel.
Jaarlijks dient de stand van de reserves en voorzieningen te worden beoordeeld. De toevoeging van een eventueel rekeningresultaat aan de reserves dient overwogen te worden op basis van de eindwaardebepaling van de reserves.
De huidige stand van reserves en voorzieningen is voldoende.
48 van 159
De interne rentetoerekening over 2023 zag er als volgt uit: Overzicht rentebaten en rentelasten Externe rentelasten over de korte en lange financiering Externe rentebaten Totaal door te rekenen externe rente Rente die aan de grondexploitatie moet worden doorbelast Rente van projectfinanciering die aan taakvelden moet worden toegerekend Totaal rente projectfinanciering Saldo door te rekenen externe rente Rente over eigen vermogen Rente over voorzieningen (gewaardeerd op contante waarde) De aan de taakvelden toe te rekenen rente Werkelijk aan taakvelden toegerekende rente Renteresultaat op taakveld Treasury
Toelichting 1 2
Bedrag 15 1.059 1.074 -
3 4
5 6 7 8 9 10
1.074 1.074 Bedragen * € 1.000
Toelichting: 1.
Rentelasten: dit betreffen de rentelasten over een aangetrokken geldlening.
2.
Rentebaten: de ontvangen rente op de verstrekte geldleningen aan derden en op middelen die zijn uitgezet in de Schatkist.
3.
Rente grondexploitatie: niet van toepassing.
4.
Rente projectfinanciering taakvelden: niet van toepassing.
5.
Saldo door te rekenen externe rente: dit betreft de rente die doorberekend kan worden naar de producten als onderdeel van de kapitaallasten. Dit is een negatieve rente. Bij een negatieve rente mag geen doorbelasting plaatsvinden, maar moet het rentesaldo op het product Treasury blijven staan.
6.
Rente eigen vermogen: dit betreft de zogenoemde bespaarde rente, een rentevergoeding voor de inzet van het eigen vermogen als financiering voor investeringen. Met ingang van 2015 wordt geen bespaarde rente meer toegevoegd aan de reserves.
7.
Rente voorzieningen: de egalisatievoorziening afkoopsom grafonderhoud is een contante waarde voorziening. Burgers betalen de afkoopsom vooraf, deze wordt in deze voorziening geparkeerd en jaarlijks vindt een onttrekking plaats om de kosten voor het onderhoud van de graven te dekken. Met ingang van 2019 wordt hier geen rente meer aan toegevoegd.
8.
Aan de taakvelden toe te rekenen rente: omdat het saldo door te rekenen externe rente (zie 5) beperkt is, wordt geen rente doorbelast naar de taakvelden. Dit betekent dat hiermee de vaste rekenrente 0,0% is en er geen rentelasten op de taakvelden staan als onderdeel van de kapitaallasten. De kapitaallasten bestaan alleen uit een afschrijvingscomponent.
9.
Aan taakvelden toegerekende rente: niet van toepassing.
10. Dit betreft het renteresultaat op het taakveld Treasury. Garantieverplichtingen De gemeente verstrekt geen garanties, tenzij de gemeenteraad besluit om hiervan af te wijken. Dit kan zij doen om een publiek doel te dienen, waarbij aan randvoorwaarden wordt voldaan. De mogelijkheden om deze garanties af te geven, bepaald in de wet Fido en het Treasurystatuut, zijn beperkt. Aan het eind van 2023 staat de gemeente garant voor een bedrag van € 71,7 miljoen. In de toelichting op de balans is onder de “Niet uit de balans blijkende rechten en verplichtingen” een nadere uiteenzetting opgenomen.
49 van 159
Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing Inleiding Deze paragraaf heeft als doel het inzicht geven in het beleid van de gemeente met betrekking tot risico’s, het totaal aan financiële risico’s afzetten tegen de beschikbare middelen en inzicht en beoordeling van de financiële positie aan de hand van kengetallen. In lijn met de nieuwe Nota Risicomanagement zijn er een aantal verbeteringen doorgevoerd in deze paragraaf. Zo wordt er onderscheid gemaakt tussen de incidentele en structurele risico’s, weerstandscapaciteit en worden de risico’s met een risicoscore van 10 of hoger inclusief beheersmaatregelen gepresenteerd.
Kaderstelling -
Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV)
-
Nota Risicomanagement
Weerstandsvermogen Beschikbare weerstandscapaciteit De weerstandscapaciteit bestaat uit de middelen of mogelijkheden (buffers) waarover de gemeente kan beschikken om niet begrote kosten te dekken. Onderscheid wordt gemaakt in incidentele en structurele weerstandscapaciteit. De beschikbare weerstandscapaciteit per 1 januari 2024 is als volgt:
Beschikbare weerstandscapaciteit Algemene reserve per 1 januari
Incidenteel 2024
Structureel 2024
2025
2026
2027
8.577
Vrij deel bestemmingsreserves: - reserve weerstandscapaciteit
5.845
- reserve algemene buffer
15.437
- reserve grondexploitatie
7.145
- reserve sociaal domein
5.485
Stelpost onvoorzien
74
Totaal incidenteel
42.563
Onbenutte budgettaire capaciteit
3.279
3.203
-
-
Onbenutte belastingcapaciteit
3.487
3.487
3.487
3.487
Totaal structureel
6.766
6.690
3.487
3.487
Bedragen * € 1.000
Benodigde weerstandscapaciteit Om de benodigde weerstandscapaciteit te bepalen, hebben we een inschatting gemaakt van de financiële risico’s die de gemeente loopt. Per risico is geschat hoe groot de kans is dat het zich voordoet (waarschijnlijkheid) en welke financiële impact dit dan zou kunnen hebben. Daarbij zijn de criteria gehanteerd zoals uitgewerkt in de Nota Risicomanagement. Hoe hoger de waarschijnlijkheid dat risico’s zich voordoen en hoe groter de impact hiervan is, hoe meer aandacht de risico’s verdienen. De uitkomst van de risico-inventarisatie is samengevat in onderstaande tabel:
50 van 159
Kans Impact
1. Zeer klein 2. Klein (< 1%) (10%)
3. Matig (25%)
4. Groot (50%)
5. Zeer groot (> 750K)
1
1
4. Groot (375-750K)
1
2
3. Matig (150-375K)
6
2. Klein (75-150K)
1
4
5. Zeer groot (> 75%)
4 1
2
1
1. Zeer klein (< 75K)
In totaal zijn er 24 risico’s gekwantificeerd. De risico’s met een risicoscore van 10 of hoger (rode risicoscores) worden conform de (geamendeerde) beleidsregel opgenomen in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing. Risico's met een risicoscore van 10 of hoger In onderstaande tabel zijn de risico’s gepresenteerd die de hoogste bijdrage hebben aan de benodigde weerstandscapaciteit. In de laatste kolom is aangegeven of het risico ten opzichte van de laatste gepresenteerde stand (Begroting 2024) nieuw (N) of ongewijzigd (O) is. Bruto Kans financieel risico
Netto financieel risico
I/S
N/O
50%
3.675
I
O
2.000
50%
1.000
S
Investeringsprojecten Voor materiele projecten wordt een eigen risicoanalyse gemaakt en wordt daarop gemonitord.
1.188
50%
594
S
O
4.
Huisvesting doelgroepen Woonvisie Planninglijst woningbouw
1.000
50%
500
I
O
5.
Uitgezette en gegarandeerde geldleningen Toetsing bij verstrekking Onderpand (bij hypotheken)
3.811
10%
381
I
6.
Zorgfraude Toezichthouder en M&O beleid
1.480
25%
370
I
7.
Vergrijzing en krapte arbeidsmarkt (intern) Loongebouw aantrekkelijk maken / houden. Werving en selectie. Knelpunten ontstaan door krapte dekken uit de reserve Knelpunten personeel.
500
50%
250
I
8.
Stikstofnormen Het kennisniveau over de ontwikkelingen rond stikstof wordt op peil gehouden met gebruik van externe deskundigen. Lokaal kijken we of we voor projecten intern kunnen salderen en stikstofruimte over kunnen kopen van agrariërs.
515
50%
258
I
9.
Toename regelingen Rijk Vanuit het Rijk worden meer taken bij de gemeente belegd middels financiering vanuit een SPUK. Dit geeft druk op de personeelsbezetting, omdat gemeenten (tijdelijk) personeel nodig hebben om de regeling uit te voeren.
200
75%
150
S
O
10.
Inflatie onvoldoende in raming Verwerken in begroting, monitoren in kwartaal- en halfjaarrapportage.
205
50%
103
S
O
Nr.
Risico + beheersmaatregel
1.
Grondexploitatie Periodieke analyse ontwikkelingen in MPG. Dekking (gedeeltelijk) reserve grondexploitatie.
7.350
2.
Algemene uitkering daalt Sluitende begroting presenteren, mogelijk maatregelen nemen in kosten e/o opbrengsten.
3.
51 van 159
O
Bruto Kans financieel risico
Nr.
Risico + beheersmaatregel
11.
Krapte elektriciteitsnetwerk De druk op het energienetwerk neemt toe. In nieuwbouwprojecten onderzoeken we of we centraal een energiesysteem kunnen realiseren.
500
Netto financieel risico
I/S
375
I
75%
N/O
Toelichting wijzigingen: 2. Ten opzichte van Begroting 2024 is het netto financieel risico met € 500.000 afgenomen als gevolg van de Voorjaarsnota 2024 (schrappen opschalingskorting). 5. Bijgesteld i.v.m. aflossingen, netto-effect € 24.000. 6. Aangesloten op actuele begroting Jeugdhulp en WMO Maatwerkvoorzieningen. Nettoeffect € 42.000. 8. Aansluiting op actuele cijfers, netto-effect € 25.000. 11. Op basis van huidige ontwikkelingen de kans gewijzigd van 25% (matig) naar 75% (zeer groot). Dit zorgt voor een toename van € 250.000 van het netto financieel risico. Voor het bepalen van de benodigde weerstandscapaciteit wordt het gewogen (netto) bedrag van alle risico’s meegenomen: Benodigde weerstandscapaciteit
Incidenteel 2024
Structureel 2024
2025
2.416
Risico’s grondexploitatie
3.933
-
-
-
-
-
1.846
1.846
1.846
1.846
6.349
1.846
1.846
1.846
1.846
Totaal
-
2027
Risico’s vermogen Risico’s exploitatie
-
2026 -
-
Bedragen * € 1.000
Ratio weerstandsvermogen De relatie/ratio wordt bepaald door de berekende beschikbare weerstandscapaciteit (hoeveel niet bestemde middelen zijn er beschikbaar) te delen door de berekende benodigde weerstandscapaciteit (financiële risico’s). Het weerstandsvermogen laat de volgende ontwikkeling zien: Incidenteel 2024
Structureel 2024
Beschikbare weerstandscapaciteit
42.563
6.766
6.690
3.487
3.487
Benodigde weerstandscapaciteit
6.349
1.846
1.846
1.846
1.846
Ratio
6,7
3,7
3,6
1,9
1,9
Waarderingscijfer
A
A
A
B
C
Ratio weerstandsvermogen
2025
2026
2027
Bedragen * € 1.000
De norm voor het waarderingscijfer is in de Nota Risicomanagement vastgesteld op minimaal een C (1.0-1.4). Voor de streefwaarde geldt categorie B (neutraal). De ratio van Putten valt voor zowel incidenteel als structureel in klasse A. Wel zien we de ratio vanaf 2026 dalen. Dit komt name door een forse daling van de rijksinkomsten.
52 van 159
Kengetallen De kengetallen geven inzicht in de financiële weerbaar- en wendbaarheid. Zij leggen verbanden tussen een aantal aspecten die elk voor een verantwoord oordeel van de financiële positie relevant zijn. De financiële positie is altijd een momentopname waardoor een getal alleen niet zoveel zegt. Het gaat om de verbanden tussen de getallen en de ontwikkeling van getallen over een aantal jaren.
Verloop kengetallen
Jaarrekening 2022
Begroting 2023
Jaarrekening 2023
Gelders gemiddelde (o.b.v. Jaarrekening 2022)
Netto schuldquote
-20%
21%
-7%
36%
Netto schuldquote gecorrigeerd
-32%
8%
-18%
28%
Solvabiliteitsratio
63%
63%
67%
39%
Grondexploitatie
-2%
15%
8%
7%
Structurele exploitatieruimte
13%
7%
9%
5%
Belastingcapaciteit
90%
75%
82%
101%
Netto schuldquote (gecorrigeerd)
categorie: A
rapportcijfer: 3
Dit kengetal geeft onze schuldlast (aangegane leningen) ten opzichte van onze eigen middelen weer. De schuldlast verminderd met alle doorgeleende/verstrekte leningen leidt tot een gecorrigeerde netto schuld. Solvabiliteitsratio
categorie: A
rapportcijfer: 4
In hoeverre wij in staat zijn om aan onze financiële verplichtingen te voldoen wordt berekend in de solvabiliteitsratio. Onze solvabiliteit in 2023 is 67%. Dit betekent dat de bezittingen zijn gefinancierd met 67% eigen vermogen (reserves) en 33% vreemd vermogen (voorzieningen, langlopende schulden en kortlopende schulden). Grondexploitatie
categorie: A
rapportcijfer: 1,5
Het kengetal grondexploitatie geeft weer hoe de waarde van de grondexploitatie zich verhoudt tot de totale baten. Een lager kengetal geeft een lager (relatief) risico weer. Structurele exploitatieruimte
categorie: A
rapportcijfer: 1
Het kengetal structurele exploitatieruimte is van belang om te kunnen beoordelen welke structurele ruimte een gemeente heeft om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is. Belastingcapaciteit
categorie: A
rapportcijfer: 0,5
De belastingcapaciteit wordt gerelateerd aan de hoogte van de gemiddelde woonlasten (OZB, rioolheffing en reinigingsheffing). Naast de OZB wordt tevens gekeken naar de riool- en afvalstoffenheffing omdat de heffing niet kostendekkend hoeft te zijn, maar ook lager mag worden vastgesteld (er is dan sprake van belastingcapaciteit die niet benut wordt).
53 van 159
Het rapportcijfer voor de kengetallen is in onderstaande tabel opgenomen: Rapportcijfer kengetallen Jaarstukken 2023
Jaarrekening 2022
Begroting 2023
Jaarrekening 2023
Netto (gecorrigeerde) schuldquote
3,0
3,0
3,0
Solvabiliteitsratio
4,0
4,0
4,0
Grondexploitatie
1,5
1,5
1,5
Structurele exploitatieruimte
1,0
1,0
1,0
Belastingcapaciteit
0,5
0,5
0,5
Totaal
10,0
10,0
10,0
In de Nota Risicomanagement is aangegeven dat er een totaalcijfer wordt berekend over alle kengetallen om een oordeel te geven over de samenhang. Het totaalcijfer (afgerond op heel cijfer) van de kengetallen kent als streefwaarde een 8. Op basis van bovenstaande uitkomsten kunnen we stellen dat de financiële positie van de gemeente goed is. Wel is er, gezien de (landelijke) ontwikkelingen, meer aandacht voor monitoring en (bij)sturing.
54 van 159
Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen Algemeen Het onderhoud van de kapitaalgoederen legt beslag op een aanzienlijk deel van de financiële middelen van de gemeente Putten. Kapitaalgoederen zijn verdeeld naar de categorieën wegen, water, riolering, groen, straatmeubilair, gebouwen en overige. In deze paragraaf wordt ingegaan op het beleidskader, de beheerplannen en de financiële consequenties. In de beleid- en beheerplannen legt de raad de kaders vast voor de uitvoering van het onderhoud aan de kapitaalgoederen. Het niveau van het onderhoud en de kwaliteit van de kapitaalgoederen zijn bepalend voor het voorzieningenniveau en de jaarlijkse lasten.
Integraal Beheer Openbare Ruimte en beheerplannen In 2015 is het beleidsplan IBOR vastgesteld. In dit plan zijn de doelstellingen en ambities weergegeven voor het integrale beheer van de openbare ruimte. Tevens zijn de kwaliteitsniveaus benoemd en vastgesteld. In het beleidsplan is ook een stappenplan opgenomen voor de komende jaren om de vastgestelde ambities voor de kwaliteit van de openbare ruimte te kunnen realiseren. In 2023 is gestart met de actualisatie van het beleidsplan IBOR en dit wordt in 2024 afgerond. In het beleidsplan IBOR 2015 is de volgende ambitie opgenomen inzake de kwaliteitsniveaus van de openbare ruimte: