Jaarstukken 2023 concept presidium 28 mei 2024

1 van 159

2 van 159

Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 Aanbiedingsbrief ................................................................................................... 4 Hoofdstuk 2 Financiële analyse ................................................................................................. 7 Hoofdstuk 3 Thema’s en programma’s ................................................................................... 19 Thema Ruimte en leefomgeving .............................................................................................. 20 Thema Samenleving ................................................................................................................ 28 Thema Economie en recreatie ................................................................................................. 33 Thema Bestuur, dienstverlening en veiligheid ......................................................................... 36 Hoofdstuk 4 Paragrafen ............................................................................................................ 42 Paragraaf Lokale heffingen ...................................................................................................... 42 Paragraaf Financiering ............................................................................................................

47 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................ 50 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................. 55 Paragraaf Bedrijfsvoering ........................................................................................................ 59 Paragraaf Grondbeleid ............................................................................................................ 69 Paragraaf Verbonden partijen .................................................................................................. 77 Paragraaf Wet open overheid .................................................................................................. 84 Paragraaf Informatieveiligheid en privacy ............................................................................... 86 Hoofdstuk 5 Jaarrekening ........................................................................................................ 89 Grondslagen ............................................................................................................................ 89 Overzicht van baten en lasten jaarrekening 2023 ...................................................................

99 Toelichting baten en lasten jaarrekening 2023 ...................................................................... 100 Balans per 31 december 2023 ............................................................................................... 117 Toelichting op de balans per 31 december 2023 .................................................................. 119 Rechtmatigheidsverantwoording ........................................................................................... 136 Overzicht van de gerealiseerde baten en lasten per taakveld .............................................. 137 Verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen ........................................................ 139 Bijlagen ..................................................................................................................................... 148 Bijlage A Kengetallen ............................................................................................................. 148 Bijlage B Overzicht subsidies ................................................................................................ 150 Bijlage C Overzicht kredieten ................................................................................................ 152 Bijlage D EMU saldo ..............................................................................................................

157 Bijlage E Controleverklaring .................................................................................................. 158 Ondertekening ....................................................................................................................... 159

3 van 159

Hoofdstuk 1 Aanbiedingsbrief Putten, 21 mei 2024 Aan de raad, Voor u liggen de Jaarstukken 2023, die bestaan uit het jaarverslag en de jaarrekening. Met de jaarstukken leggen we verantwoording af aan de gemeenteraad over het gevoerde beleid. We laten zien wat we in 2023 hebben bereikt, wat we daarvoor hebben gedaan en wat dat heeft gekost. Het coalitieakkoord 2022-2026 ‘En nu door’ is vastgesteld in de raadsvergadering van 29 augustus 2022. De ambities en actiepunten zijn vervolgens vervat in het collegeprogramma. De begroting 2023 was al gereed en was initieel beleidsarm opgesteld. Het coalitieakkoord is vervolgens via een begrotingswijziging verwerkt in 2023 als nieuw beleid. In deze jaarstukken wordt daarmee verantwoording afgelegd over het coalitieakkoord 2022-2026. In hoofdstuk 3 leggen wij verantwoording af over de uitvoering van het collegeprogramma. In hoofdstuk 4 zijn de paragrafen opgenomen. Het tweede deel van de jaarstukken bevat de Jaarrekening 2023. Daarin leggen wij verantwoording af over de besteding van middelen en de hiervoor geleverde prestaties en geven wij u inzicht in de financiële positie van de gemeente. Tweede Kamerverkiezingen Op 22 november jl. vonden de Tweede Kamerverkiezingen plaats die de landelijke politieke verhoudingen behoorlijk deden verschuiven. Op het moment van schrijven van de jaarstukken 2023 is er nog geen nieuw kabinet.

Dit zorgt ervoor dat diverse dossiers onzeker zijn, waaronder ook onzekerheid over het financieel perspectief. Zodra meer bekend is komen wij hiervoor richting uw raad. Grondexploitatie In 2023 is een nieuwe grondexploitatie gestart voor locatie Halvinkhuizen, fase 1. Op 23 november 2023 heeft de gemeenteraad ingestemd met het bestemmingsplan en de grondexploitatie voor Halvinkhuizen fase 1. Daarmee is een stap gezet in de uitvoering van de grootschalige woningbouwlocatie aan de zuidkant van Putten. Fase 1 kent 310 woningen en biedt in de komende jaren een hoogwaardig groen woonmilieu voor Putten. Naast fase 1 wordt ook gewerkt aan de volgende fasen van Halvinkhuizen maar deze bevinden zich voorlopig nog in de planvoorbereidingsfase en zijn geen onderdeel van een grondexploitatie fase 1. De grondexploitatie aan de Bilderdijkstraat is in ontwikkeling. In augustus 2023 is de nieuwe school gereedgekomen en is gestart met de sloop van de oude school om plaats te maken voor de nieuwbouw van 40 woningen. Verder zijn afspraken gemaakt met de Woningcorporatie over de bouw van benedenwoningen en zijn afspraken gemaakt met aannemers over de overige woningen. De verwachting is dat medio 2024, als de grond bouwrijp is, de gronduitgifte zal plaatsvinden

4 van 159

Project Rimpeler wordt binnenkort juist afgesloten. De woningen in fase 5 zijn in 2023 opgeleverd en momenteel resteert de laatste inrichting van de openbare ruimte. Vervolgens zullen de laatste delen van het openbaar gebied worden overgedragen. Als gevolg van enkele resterende opleverpunten en de uitgestelde uitvoering van diverse civiele werken is de afronding nu verschoven naar 2024. In de paragraaf Grondbeleid geven wij nader inzicht in de gerealiseerde woningbouw. Accountantscontrole De Jaarstukken 2023 zijn opgesteld overeenkomstig het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en de stellige uitspraken en aanbevelingen van de landelijke commissie BBV. De jaarrekening is in 2023 gecontroleerd door onze accountant Eshuis. De accountant heeft de controle uitgevoerd overeenkomstig het door uw raad vastgestelde controleprotocol. Ook is in de opdracht aan de accountant duidelijk aangegeven welke regelgeving in het kader van het financieel beheer onderwerp van de rechtmatigheidscontrole zal zijn. In de verordening ex artikel 213 Gemeentewet is het bij de controle te hanteren normenkader in hoofdlijnen vastgelegd. De accountant zal in de vergadering van de commissie EBOR aanwezig zijn voor een toelichting en de controleverklaring wordt daarna separaat verzonden voor de behandeling in de raadsvergadering.

Rechtmatigheidsverantwoording Met ingang van boekjaar 2023 zijn wij verplicht om zelfstandig een rechtmatigheidsverantwoording op te nemen in de jaarrekening. Daarin leggen wij verantwoording af of de baten, lasten en financiële beheershandelingen rechtmatig zijn verlopen. In de paragraaf bedrijfsvoering is vervolgens een toelichting opgenomen op de rechtmatigheidsverantwoording. De conclusie in de rechtmatigheidsverantwoording is dat wij van mening zijn dat de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen binnen de daarvoor gestelde kaders en afspraken met de raad. Saldo jaarrekening De Jaarrekening 2023 sluit met een voordelig saldo van baten en lasten van € 5.385.000. Dit is € 3.019.000 voordeliger dan de gewijzigde Begroting 2023. De begroting na wijziging sloot met een voordelig saldo van € 2.365.000. Voor een uitgebreide analyse van het saldo verwijzen we u naar hoofdstuk 2 Financiële analyse. Daaruit blijkt dat er met name overschotten zijn ontstaan die overwegend incidenteel van aard zijn. Dit komt voor een groot deel door toekenning van Rijksbudgetten, waaronder subsidies, welke met enige regelmaat gedurende het jaar of einde van het jaar beschikbaar worden gesteld en daarom ook niet tijdig in begrotingsramingen kunnen worden vertaald. De besteding volgt op een later moment.

In hoofdstuk 5, bij het onderdeel Toelichting op de thema’s en programma’s 2023, is een analyse opgenomen van de verschillen per programma. In de jaarstukken doen wij een voorstel om hiervan voor € 538.000 beschikbaar te stellen in 2024. Na vaststelling van de jaarrekening worden deze budgetten middels een begrotingswijziging in 2024 weer beschikbaar. Dit voorstel is

5 van 159

nader uitgewerkt in hoofdstuk 2 Financiële analyse. Voorgesteld wordt om het restant saldo van € 4.847.000 toe te voegen aan de reserve investeringsfonds. Burgemeester en wethouders van Putten, De secretaris,

de burgemeester,

mr. F.E. Contant

H.A. Lambooij

6 van 159

Hoofdstuk 2 Financiële analyse Analyse rekeningresultaat De jaarrekening sluit na bestemming met een voordelig saldo van baten en lasten van € 5.385.000. Ten opzichte van de primitieve begroting is het rekeningresultaat € 2.686.000 voordelig. Analyse van de rekening in relatie tot de Programmabegroting 2023 Overzicht van baten en lasten in de rekening

Primitieve begroting 2023 Lasten

Baten

Ruimte en leefomgeving

18.022

Samenleving

26.718

Economie en recreatie Bestuur dienstverlening en veiligheid Totaal Bedrag van de heffing voor de vennootschapsbelasting

Rekening 2023 Saldo

Saldo rekening t.o.v. begroting Lasten Baten Saldo

Saldo

Lasten

Baten

10.559

-7.463

23.337

15.385

-7.952

5.315

4.826

-489

N

4.158

-22.560

31.281

9.576

-21.706

4.563

5.418

855

V

1.563

124

-1.438

1.483

244

-1.239

-79

120

199

V

14.164

48.348

34.184

14.687

52.649

37.962

523

4.301

3.778

V

60.466

63.189

2.723

70.788

77.854

7.066

10.322

14.665

4.343

V

-

-

-

49-

49

49-

-

49

V

7.115

0

4.392

V

Begrotingsthema's

Resultaat voor bestemming Mutaties reserves Ruimte en leefomgeving Samenleving Economie en recreatie Bestuur dienstverlening en veiligheid Totaal Resultaat na bestemming

2.723 113

558

445

2.444

2.054

-390

2.331

1.496

-836

N

1.223

149

-1.075

6.247

4.516

-1.731

5.024

4.367

-656

N

-

293

293

710

884

174

710

591

-119

N

-

313

313

4.679

4.897

217

4.679

4.584

-95

N

1.336

1.312

-24

14.080

12.350

-1.730

12.744

11.038

-1.706

N

5.385

2.686 V Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel

2.699

De analyse van de verschillen per programma is in hoofdstuk 5 in de jaarrekening bij het onderdeel ‘Toelichting baten en lasten jaarrekening 2023’ toegelicht. Om de begrotingswijzigingen goed te kunnen volgen, geven we hieronder weer wat de in Halfjaarrapportage 2023 de wijzigingen waren. Tevens voegen we de overige wijzigingen toe. Zo kan een aansluiting gemaakt worden van de primitieve begroting naar de begroting inclusief wijzigingen.

7 van 159

Overzicht van baten en lasten in de rekening

Primitieve begroting 2023 Saldo

Tussentijdse Tussentijdse Halfjaarrapwijziging 1e wijziging 2e portage 2023 halfjaar halfjaar Saldo Saldo Saldo

Begroting 2023 incl. wijzigingen Saldo

Begrotingsthema's Ruimte en leefomgeving

-7.463

-383

-1.102

-13

-8.961

Samenleving

-22.560

-220

-539

-679

-23.998

Economie en recreatie

-1.438

-15

94

-173

-1.533

Bestuur dienstverlening en veiligheid

34.184

-538

2.064

160

35.870

Totaal

2.723

-1.156

517

-705

1.378

-

-

-

-

-

948

-1.156

517

-705

1.378

Ruimte en leefomgeving

587

185

-350

45

325

Samenleving

-917

100

191

628

-155

Economie en recreatie

274

-

-171

145

266

Bestuur dienstverlening en veiligheid

317

-

11

227

551

Totaal

261

285

-319

1.045

987

Mutatie

-

-871

198

340

2.365

2.699

1.828

2.026

2.365

2.365

Bedrag voor de heffing voor de vennootschapsbelasting Resultaat voor bestemming Mutaties reserves

Resultaat na bestemming

Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel

De jaarrekening sluit na bestemming met een voordelig saldo van baten en lasten van € 5.377.000. Het saldo ten opzichte van de primitieve begroting is € 2.679.000 hoger dan verwacht. Het saldo van de begroting na wijziging is € 2.365.000 hoger dan verwacht: Primitieve begroting 2023 2.699

Omschrijving Begrotingssaldo 2023

Begroting na wijziging 2023 2.365

Rekeningsaldo 2023

5.385

5.385

Mutatie

2.686

3.019

Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel

Vanaf dit punt in de jaarrekening wordt de begroting na wijzigingen aangeduid als de begroting. Indien de begroting voor wijzigingen wordt bedoeld, wordt dit aangeduid als primitieve begroting. De belangrijkste budgettaire oorzaken van het verschil (> € 25.000) worden in onderstaande tabel weergegeven: Omschrijving

Prog.

Bedrag

I/S

Thema Ruimte en leefomgeving 1

Stelpost WKB niet volledig besteed

RUIM

43

Voordeel

I

2

RUIM

67

Voordeel

I

RUIM

48

Voordeel

I

4

Stelpost BGT niet volledig besteed, bestemd naar 2024 Voordeel Woonvisie budget niet volledig besteed, deels bestemd naar 2024 Hogere loonkosten door inhuur op Wonen

RUIM

-234

Nadeel

I

5

Lagere loonkosten wegens vacature toezichthouder

LEEF

86

Voordeel

I

6

Hogere kosten van zwerfafval

LEEF

-30

Nadeel

I

7

Hogere kosten elektra voor openbare verlichting

LEEF

-26

Nadeel

I

3

8 van 159

Omschrijving

Prog.

Bedrag

8

Uitloop kosten parkeernota, bestemd naar 2024

LEEF

25

Voordeel

I

9

Voordeel bijdrage Foodvalley niet nodig voor 2023

LEEF

40

Voordeel

I

10 Voordeel ongediertebestrijding: grondnesten zijn niet uitgekomen

LEEF

68

Voordeel

I

11 Afrekening ODNV valt voordelig uit

LEEF

145

Voordeel

I

12 Voordeel zon op dak, GEO, bestemd naar 2024

LEEF

92

Voordeel

I

13 Voordeel meerdere budgetten duurzaamheid, bestemd naar 2024

LEEF

40

Voordeel

I

14 Lagere loonkosten Milieubeheer

LEEF

68

Voordeel

I

15 Afval: nadeel op de kostendekkende dienstverlening

KDV

-179

Nadeel

I

16 Voordeel vergunningen lagere leges, maar ook lagere loonkosten

KDV

75

Voordeel

I

-34

Voordeel

294

Voordeel

I

Overige verschillen < € 25.000 Subtotaal

I/S

Thema Samenleving 1

Voordeel SISA Jeugdgezondheidszorg door afrekening oude jaren

PGB

31

Voordeel

I

2

Voordeel SPUK IZA en GALA middelen

PGB

112

Voordeel

I

3

Voordeel Gezondheidszorg overige goederen en diensten

PGB

60

Voordeel

I

4

Lagere subsidie Sport en bewegen

PGB

46

Voordeel

I

5

Lagere kapitaallasten Sport voorbereiding sporthal

PGB

37

Voordeel

I

6

Voordeel subsidieregelingen ondersteuning sportverenigingen

PGB

55

Voordeel

I

7

Lagere loonkosten door verloop en vacatures

PGO

163

Voordeel

I

8

Lagere subsidie peuterspeelzalen

PGO

37

Voordeel

I

9

Lagere loonkosten bijstand door verloop en vacatures

PMP

80

Voordeel

I

10 Voordeel opvang Oekraïne

PMP

20

Voordeel

I

11 Verhaal leenbijstand - bijzondere bijstand

PMP

40

Voordeel

I

12 Voordeel Sisa subsidie B2 en G12 vorige jaren

PMP

39

Voordeel

I

13 Hogere kosten energietoeslag Middelen MC voor energiearmoede en aanpak armoede eb schulden niet 14 volledig besteed 15 Voordeel schuldhulpverlening

PMP

-482

Nadeel

I

PMP

76

Voordeel

I

PMP

43

Voordeel

I

16 Voordeel kwijtschelding aanraming niet volledig nodig gebleken

PMP

32

Voordeel

I

17 Lagere loonkosten WMO door verloop en vacatures

PMP

160

Voordeel

I

18 Lagere kosten doordat onderzoek IHP nog niet is afgerond

PWL

33

Voordeel

I

19 Vrijval uit IHP Onderwijs voor oude jaren

PWL

37

Voordeel

I

Overige verschillen < € 25.000 Subtotaal

97

Voordeel

716

Voordeel

I

Thema Economie en recreatie 1

PER

40

Voordeel

I

PER

-26

Nadeel

I

PER

65

Voordeel

I

4

Vrijval verplichting uittreden SNV Hogere kosten speelvoorzieningen: herstelwerkzaamheden ivm voldoen aan wetgeving Middelen CA 22 voor toeristisch investeringsprogramma (uit bestaande budgetten bekostigd) Lagere loonkosten BBK gebouwen

PER

36

Voordeel

I

5

Opbrengsten verkoop groenstroken

PER

29

Voordeel

I

58

Voordeel

202

Voordeel

I

2 3

Overige verschillen < € 25.000 Subtotaal Thema Bestuur, dienstverlening en veiligheid 1

Vrijval voorziening wethouderspensioenen

BDV

135

Voordeel

I

2

Voordeel wachtgeld wethouders ivm inkomsten en overige voordelen

BDV

93

Voordeel

I

3

Uitvoeringsbudget IVP niet besteed

BDV

25

Voordeel

I

4

BDV

-65

Nadeel

I

BDV

-50

Nadeel

I

6

Hogere loonkosten door inhuur wegens ziekte Onderschrijding op doorbelasting uren naar grex en investeringen, mede door inhuur Voordeel afrekening VNOG

BDV

23

Voordeel

I

7

Opleidingsbudget niet volledig besteed

BDV

64

Voordeel

I

5

9 van 159

Omschrijving

Prog.

8

Stelpost SNV onvoorziene kosten niet gebruikt

BDV

50

Voordeel

I

9

Lagere doorbelasting overhead aan projecten

BDV

-271

Nadeel

I

10 Nadeel afrekening ISNV 2022 en 2023

BDV

-31

Nadeel

I

11 Onderschrijding budget WOO

BDV

138

Voordeel

I

12 Voorziening Spaarverlof gevormd in 2023

AD

-122

Nadeel

I

13 Stelpost onvoorzien niet gebruikt

AD

55

Voordeel

I

14 Budget externe onderzoeken niet volledig besteed

AD

28

Voordeel

I

15 Afboeken dubieuze debiteuren en dotatie voorziening

AD

-99

Nadeel

I

16 Deel stelpost prijscompensatie niet ingezet

AD

78

Voordeel

I

17 Algemene uitkering: bijstelling maatstaven en energietoeslag 2023

AD

785

Voordeel

I

18 Hogere opbrengsten forensen- en toeristenbelasting

AD

145

Voordeel

I

19 Voordeel inhuur WOZ bezwaar

AD

29

Voordeel

I

20 Voordeel OZB

AD

40

Voordeel

I

21 Nadeel dividendopbrengsten

AD

-36

Nadeel

I

22 Rentebaten op uitgeleende middelen

AD

606

Voordeel

I

188

Voordeel

1.808

Voordeel

I

3.019

Voordeel

I

Overige verschillen < € 25.000 Subtotaal Totaal

Bedrag

I/S

Bedragen x € 1.000, -/- = nadeel

De toelichting op deze afwijkingen is als volgt: Thema Ruimte en leefomgeving 1. Voor de invoering van de Wet Kwaliteitsborging is een stelpost geraamd. Deze stelpost is niet volledig gebruikt. Het restant komt ten gunste van het rekeningsaldo. 2. In het coalitieakkoord zijn gelden beschikbaar gesteld voor 2022 en 2023 om de basisregistraties op orde te krijgen. Deze gelden zijn niet volledig besteed in 2023 en de activiteiten lopen door in 2024. Dit budget is opgenomen in het voorstel voor bestemming van het rekeningresultaat. 3. Voor de actualisatie van de Woonvisie zijn middelen beschikbaar gesteld. De actualisatie is voordeliger uitgevallen, maar loopt nog door begin 2024. Dit incidentele budget is opgenomen in het voorstel voor bestemming van het rekeningresultaat voor een bedrag van € 20.000. 4. Op product Wonen is personeel ingehuurd, deels voor vervanging, maar ook voor extra inzet. Dit zorgt voor hogere kosten. 5. Er is een voordeel van € 86.000 ontstaan door vacatureruimte van met name de toezichthouder. Inmiddels is deze functie weer ingevuld. 6. Er waren hogere kosten voor het opruimen van zwerfafval geeft een nadeel van € 30.000 op het budget. 7. De kosten voor elektriciteit van openbare verlichting is in afgelopen jaar € 26.000 hoger uitgevallen. 8. Het opstellen van de parkeernota loopt door in 2024, voor 2023 zijn de uitgaven daardoor € 25.000 lager.

Dit budget is meegenomen in het voorstel voor bestemming van het rekeningresultaat. 9. In de halfjaarrapportage was een bijdrage geraamd voor FoodValley. Binnen Foodvalley waren echter nog voldoende middelen beschikbaar, waardoor de bijdrage voor 2023 is komen te vervallen.

10 van 159

10. De kosten voor ongediertebestrijding zijn lager uitgevallen, doordat grondnesten niet zijn uitgekomen in 2023. 11. De afrekening van de ODNV is voor een bedrag van € 145.000 lager uitgevallen. Binnen de ODNV zijn de kosten lager uitgevallen, onder andere voor personeel, maar ook door voordelen op de fusiekosten en andere voordelen. 12. Vanuit het coalitieakkoord zijn middelen beschikbaar gesteld voor de projecten Zon op dak en gemeentelijke energieopwekking. Deze projecten lopen door in 2024, voorgesteld wordt het budget ook mee te nemen naar 2024. 13. Binnen een drietal duurzaamheidsbudgetten is per saldo een voordeel ontstaan van € 40.000. Deze budgetten zijn opgenomen in het voorstel voor bestemming van het rekeningresultaat. 14. Op het product Milieubeheer zijn voordelen ontstaan in de loonkosten. Dit geeft een voordeel van € 68.000. 15. Op product Afval is een nadeel ontstaan. Dit saldo is ontstaan door een aantal nadelen en deels gecompenseerd door een aantal voordelen. De grootste verschillen worden hieronder toegelicht. Doordat één van onze eigen huisvuilwagen in augustus kapot is gegaan en het bleek dat deze niet meer te repareren was, hebben we een vanaf die tijd een tweede huisvuilwagen moeten huren. Hierdoor hebben we ruim € 50.000 aan extra kosten moeten maken.

Tegelijkertijd zijn de kosten voor transport en de gemeentelijke dienst toegenomen, zoals ook vermeld in de Begroting 2024. Voor het beladen van de huisvuilwagens huren wij mensen in via een inleenconstructie met de Inclusief Groep. Vanaf juli 2023 heeft de Inclusief Groep problemen gehad met het leveren van personeel, waardoor wij genoodzaakt waren via een derde partij beladers in te huren tegen een hoger uurtarief. Dit heeft geleid tot een bedrag van bijna € 30.000 aan meerkosten. Verder is een nadeel gerealiseerd op de opbrengsten papier door lagere tarieven, maar ook lagere tonnages. Naast deze tekorten hebben we ook te maken gehad met hogere opbrengsten. Zo is de textielprijs gestegen van € 30,- naar € 375,-, waardoor wij hierop een meeropbrengst van bijna € 45.000 hebben dan geraamd. Doordat er minder restafval bij de huisvuilwagens is aangeboden, hebben we € 19.000 minder aan verwerkingskosten. 16. Zoals in de halfjaarrapportage benoemd zijn de leges lager uitgevallen. Doordat de loonkosten ook lager zijn uitgevallen, is per saldo een voordeel ontstaan. Thema Samenleving 1. Voor de Jeugdgezondheidszorg is subsidie ontvangen over voorgaande jaren. Deze was uit voorzichtigheid in vorig jaar nog niet opgenomen. Met de toekenning in 2023 volgt hieruit een voordeel. 2.

In afgelopen jaar zijn subsidiegelden ontvangen vanuit GALA- (Gezond en Actief Leven Akkoord) en IZA- (Integraal ZorgAkkoord)middelen. Het IZA en het GALA bevatten afspraken die een impuls geven aan het verbeteren van de gezondheid van alle inwoners. Deze regelingen lopen van 2023-2026. Deze middelen zijn na de zomer definitief geworden. Dat maakt dat de besteding voor een deel al vanuit regulier budget was voorzien. Nu deze subsidiabel zijn, ontstaat een voordeel op de budgetten.

11 van 159

3. Op Gezondheidszorg is mede door de subsidiegelden een voordeel ontstaan op het budget. 4. Voor Sport en bewegen is ook een voordeel gerealiseerd door voordelige subsidieafrekeningen. Dit heeft onder meer betrekking op de SPUK sport, welke voorzichtig wordt geraamd vanwege de onzekerheid die er in deze subsidie zit (€ 22.000 voordeel). Het restant komt vanuit een voordeel op de SPUK brede regeling combinatiefuncties. 5. Verder zijn de kapitaallasten € 37.000 lager vanwege het voorbereidingskrediet van de nieuwe sporthal. Met het beschikbaar stellen van het krediet worden de kapitaallasten al geraamd, de daadwerkelijk afschrijving start pas na ingebruikname. 6. Het budget voor de sportverenigingen laat een voordeel zien van € 55.000. Naast een voordeel op een subsidieafrekening van vorige jaren van € 27.000 wordt er minder gebruik gemaakt van verschillende sportsubsidies. 7. Binnen programma Gezondheid en bewegen zijn de loonkosten lager uitgevallen met name door vacatureruimtes. Het verloop is in afgelopen jaar hoger geweest, met name de tijd van werving zorgt voor een voordeel op de loonkosten. In 2024 is de formatie weer op orde. 8. Het budget voor de Kinderdagopvang is € 42.000 voordeliger doordat er minder gebruik wordt gemaakt van de regeling die we als gemeente aanbieden. Dit budget is bedoeld voor lokaal maatwerk voor peuteropvang.

Door de kinderopvangtoeslag en VVE-regeling is er minder budget nodig geweest voor de kinderdagopvang. 9. Voor product bijstandsverlening zijn de loonkosten lager uitgevallen met name door vacatureruimtes. Met name de tijd van werving zorgt voor een voordeel op de loonkosten. In 2024 is de formatie weer op orde. 10. Op product Bijstandverlening zijn de bijdragen van de Rijksoverheid voor de opvang van Oekraïners verantwoord. De begroting is echter tussentijds al bijgesteld in de halfjaarrapportage, waarmee de afwijking bij de jaarrekening ten opzichte van de begroting op de opvang van Oekraïners is beperkt tot € 20.000. 11. Voor de Leenbijstand is meer teruggevorderd dan was geraamd. Het voordeel bedraagt € 40.000. 12. Verder zijn de baten hoger door subsidiebijdragen voor uitvoering van de kinderopvangtoeslag en terugbetalingen op leenbijstand. De uitvoering van deze regelingen wordt met regulier personeel gedaan, de subsidie geeft daarmee een bate. 13. In 2023 is de energietoeslag uitbetaald. In de raming zijn slechts de toegekende gelden vanuit de Rijksoverheid opgenomen. Medio oktober is definitief geworden dat de energietoeslag ook voor 2023 uitbetaald kon worden. Het bijbehorende budget is in de decembercirculaire meegenomen. Dit is te laat om nog om de zetten in budget. Dat geeft op het budget energietoeslag een overschrijding van € 482.000.

Deze overschrijding wordt meer dan gecompenseerd door de bijdrage van het Rijk, deze bijdrage is verantwoord onder Thema 4. 14. Op het Gemeentelijk minimabeleid zijn de lasten lager uitgevallen voor budget voor flankerend beleid energiearmoede en aanpak van armoede en schulden voor per saldo € 75.000. Dit zijn extra middelen die in de meicirculaire door het Rijk beschikbaar zijn gesteld.

12 van 159

15. Ook de Schuldhulpverlening is € 43.000 lager uitgevallen door minder gebruik van de regelingen. 16. De kwijtscheldingen lager uitgevallen. Tussentijds waren de lasten aangeraamd, uiteindelijk is een voordeel van € 32.000 gerealiseerd. 17. De loonkosten voor de uitvoering van de WMO zijn lager uitgevallen met name door vacatureruimtes. Het verloop is in afgelopen jaar hoger geweest, met name de tijd van werving zorgt voor een voordeel op de loonkosten. In 2024 is de formatie weer op orde. 18. De actualisatie van het IHP is nog niet afgerond in 2023 en loopt door naar volgend jaar. Voorgesteld wordt het budget beschikbaar te stellen via resultaatbestemming om daarmee de actualisatie af te ronden. 19. Voor het IHP onderwijs zijn enkele kredieten afgesloten uit voorgaande jaren. Dit geeft een vrijval op de kapitaallasten. Thema Economie en recreatie 1. Er is een voordeel ontstaan van € 40.000 wegens vrijval van budget dat is overgekomen vanuit de SNV. Dit project kent geen verplichting meer, het budget valt daarmee vrij. 2. De kosten voor onderhoud aan speelvoorzieningen zijn € 26.000 hoger uitgevallen. Er zijn meer herstelwerkzaamheden uitgevoerd om te voldoen aan veiligheidsvoorschriften. 3. In het Coalitieakkoord zijn middelen aangeraamd voor het toeristisch investeringsprogramma, deze zijn niet besteed in 2023.

Dat komt mede doordat de activiteiten uit de investeringsagenda bekostigd konden worden uit andere budgetten voor toerisme en recreatie. 4. De loonkosten voor beheer van gebouwen zijn lager uitgevallen door middelen voor zwangerschap- en ouderschapsverlof. 5. Door verkoop van groenstroken voor € 29.000 is een voordeel gerealiseerd op Gemeentelijk Bezit. Dit zijn incidentele verkopen. Thema Bestuur, dienstverlening en veiligheid 1. De actualisatie van de voorziening voor wethouderspensioenen resulteert in een voordeel van € 135.000. Dit wordt veroorzaakt door een stijgende marktrente. Dit heeft direct effect op de voorziening, omdat deze contant gemaakt wordt met een percentage dat is gebaseerd op de marktrente. De rekenrente is gestegen van 0,69% naar 3,16%. Deze werkwijze is voorgeschreven, waardoor sturingsmogelijkheden op deze voorziening beperkt zijn. 2. Op de verplichting voor wachtgeld is een voordeel gerealiseerd. Op het moment dat wethouders zelf inkomen genereren, wordt het wachtgeld lager. 3. Het uitvoeringsbudget voor het IVP is niet volledig besteed. Het voordeel op het budget bedraagt daardoor € 25.000. 4. Op de overhead is een nadeel ontstaan op de loonkosten door inhuur wegens ziekte. De kosten voor inhuur wegens ziekte waren € 544.000 hoger dan het budget.

Doordat er ook vacatureruimte en schaalruimte is ontstaan van € 479.000, is het nadeel per saldo beperkt gebleven tot € 65.000.

13 van 159

5. De doorbelasting van loonkosten naar projecten is € 50.000 lager uitgevallen dan begroot. 6. De afrekening van de VNOG liet een voordeel zien van € 23.000. 7. Het opleidingsbudget is niet volledig besteed. De kosten zijn € 64.000 lager dan geraamd. 8. In de begroting was budget opgenomen voor onvoorziene kosten voor overdracht van taken van de SNV. Deze valt nu vrij. 9. De doorbelasting van overhead aan projecten is € 271.000 lager uitgevallen. Naast een lager doorbelasting van personeel (zie ook: 5.), komt dit door inhuur op projecten. Op inhuur vindt geen doorbelasting van overhead plaats, terwijl deze wel is geraamd, uitgaande van inzet van vast personeel. 10. De ISNV afrekening van 2023 liet een nadeel zien van € 16.000. Verder is een bedrag van € 15.000 nog afgerekend over 2022, dit was niet voorzien. 11. Voor de implementatie van de Wet open overheid (Woo) zijn middelen ontvangen van het Rijk in 2022 en 2023. Deze middelen zijn nog niet volledig besteed, het voordeel bedraagt € 138.000. 12. In 2023 is een voorziening gevormd voor spaarverlof van € 122.000. Dit is een nieuwe regeling met ingang van 2022, waarvoor op basis van verslaggevingsvoorschriften een voorziening gevormd moet worden. 13. Het restant van de stelpost voor onvoorzien van € 55.000 valt vrij. 14. Het budget voor externe onderzoeken is niet volledig besteed en geeft een voordeel van € 28.000. 15.

Er zijn in 2023 enkele vorderingen afgeboekt voor dwangsommen en belastingen. Na verrekening met de voorziening geeft dat een nadeel van € 50.000, in combinatie met een verhoging van de voorziening van € 49.000 voor nieuwe risico’s. 16. Het restant van de stelpost voor prijscompensatie van € 78.000 valt vrij. 17. In de decembercirculaire zijn middelen beschikbaar gesteld welke nog niet besteed zijn. Naast een bijstelling van de maatstaven (€ 76.000) zijn ook middelen beschikbaar gesteld voor de energietoeslag 2023 (€ 709.000). 18. De overige belastingen bestaan uit forensen- en toeristenbelasting en deze zijn € 145.000 hoger uitgekomen, verdeeld in € 47.000 forensenbelasting en € 98.000 toeristenbelasting. Mede als gevolg van de coronacrisis is de markt voor recreatiewoningen enorm aangetrokken en is het bezit van een tweede woning in populariteit toegenomen. Verder is de bezetting op vakantieparken hoog, er zijn meer overnachtingen geregistreerd. Ook zien we een toename van verhuur via platforms zoals Airbnb en Booking.com 19. Tussentijds is budget aangeraamd voor de afhandeling van WOZ-bezwaren. Mede door vacatureruimte zijn de loonkosten (incl. inhuur) lager geëindigd dan geraamd. 20. Op product OZB is een voordeel ontstaan door € 40.000 aan hogere OZB. 21. De dividendopbrengsten zijn lager dan verwacht, met name vanuit Alliander. 22.

Op Treasury is een voordeel gerealiseerd vanwege rentebaten vanuit uitstaande gelden voor € 606.000. in de tussentijdse rapportage was de rente reeds aangeraamd. De realisatie is fors hoger geworden, door een hoger saldo dan verwacht in combinatie met een hoger rentetarief.

14 van 159

Bestemming rekeningresultaat in Jaarrekening 2023 Een aantal incidentele budgetten is in het jaar 2023 niet besteed, maar de activiteiten lopen wel door naar 2024. Deze niet bestede budgetten zijn conform de voorschriften als voordeel opgenomen in de jaarrekening en zo toegevoegd aan de algemene reserve. Voorgesteld wordt onderstaande budgetten in 2024 opnieuw beschikbaar stellen door middel van het bestemmen van het rekeningresultaat. Bestemming rekeningresultaat Thema 1 Ruimte en leefomgeving GVVP 2.2 parkeernota Uitloop werkzaamheden voor opstellen parkeernota naar 2024

Algemene reserve 25

GVVP 2.5 Nijkerkerstraat Werkzaamheden vanuit GVVP in 2023 geraamd, uitvoering later.

30

GVVP 3.5 Veilige schoolomgeving Werkzaamheden vanuit GVVP in 2023 geraamd, uitvoering later.

20

GVVP Onderzoek en oprichten parkeerfonds Uit beleid Parkeernormennota is naar voren gekomen dat het instellen van een parkeerfonds voor ontwikkelingen in het centrum kansrijk is. Vandaar dat aanvullend onderzoek nodig is.

30

Laadvisie Uitloop werkzaamheden voor opstellen laadvisie naar 2024

19

Onderzoek accu's en subsidiëring - Fit our Future Onderzoek naar accu's en subsidiëring hiervan kon niet in 2023 uitgevoerd worden, vanwege de problemen rond netcongestie.

20

Onderzoek contractvorm energielevering - Heihaas Vanwege wisseling van eigenaar is dit uitgesteld naar 2024.

20

Onderzoek financieringsvorm aardgasvrije wijken Vanwege opstellen programma Duurzaamheid en functieveranderingen medewerkers duurzaamheid geen capaciteit voor uitvoer onderzoek.

50

Budgetten duurzaamheid Op verschillende budgetten voor duurzaamheid is een overschot gerealiseerd. Voorgesteld wordt deze budgetten beschikbaar te houden voor duurzaamheidsprojecten in 2024.

40

Basisregistraties op orde In het CA zijn gelden beschikbaar gesteld voor basisregistraties op orde voor 2022 en 2023. In 2023 blijft hier een saldo op over. Het betreft incidenteel budget, wat doorloopt in 2024 en waar wel verplichtingen tegenover staan voor 2024

67

Actualisatie Woonvisie De actualisatie is in 2023 gestart en voor 40% gefactureerd. De resterende 60% + meerwerk komt in 2024.

20

Thema 2 Samenleving Ouderen en ouderenzorg (covid) Het project loopt door in 2024, er zijn reeds verplichtingen aangegaan en een deel is reeds gefactureerd. Er wordt nog voor € 25.000 aan facturen verwacht. Voorgesteld wordt het incidentele budget dat is toegekend vanuit covidmiddelen te bestemmen voor 2024. Onderwijshuisvesting Actualisatie IHP loopt over het boekjaar heen naar 2024. Voorstel om de verwachte kosten voor afronding van het IHP te bestemmen in 2024 Thema 3 Economie en recreatie Niet van toepassing

25

33

-

15 van 159

Bestemming rekeningresultaat

Algemene reserve

Thema 4 Bestuur, dienstverlening en veiligheid Wet open overheid (Woo) Voor de Wet open overheid is er vanuit het Rijk (meerjarig) incidenteel en structureel budget beschikbaar gesteld. De kosten die we hiervoor maken lopen achter op de raming van het Rijk. Voorgesteld wordt het resterend budget te bestemmen voor 2024. Saldo bestemming rekeningresultaat 2023

139

538 Bedragen * € 1.000

De hierboven genoemde budgetten hebben betrekking op ontvangen gelden en/of budgetten die nog niet zijn besteed. Gecorrigeerd voor deze effecten is het voordeel ten opzichte van de begroting € 538.000 lager en zou het voordeel hiermee uitkomen op € 2.481.000 voordelig:

Begrotingssaldo incl. bestemming rekeningresultaat voor 2023 Saldo Jaarrekening 2023 Bestemming rekeningresultaat 2023 Voordeel gecorrigeerd met bestemming resultaat

Saldo ten Resultaat opzichte van baten en begroot lasten 3.019 5.385 -538 -538 2.481 4.847 Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel

Het resultaat van baten en lasten zou gecorrigeerd voor dit effect uitkomen op € 4.847.000 voordelig wanneer deze activiteiten wel waren uitgevoerd in 2023. Conform besluit van de raad d.d. 25 mei 2023 wordt vervolgens voorgesteld om het restant van het saldo na bestemming van de budgetten toe te voegen aan de reserve investeringsfonds. Met deze toevoeging sluit het saldo van de reserve investeringsfonds op € 8.897.000 Budgetten beschikbaar gesteld via reserve, nog niet besteed in 2023 Een aantal budgetten zijn al meegenomen vanuit voorgaand jaar (2022), maar zijn nog niet (volledig) afgerond in 2023. Ook zijn er enkele projectbudgetten die gedekt wordt door een reserve, welke nog doorlopen in volgend jaar. Voor deze budgetten wordt gevraagd deze ook beschikbaar te stellen voor 2024. Dit betreffen de volgende budgetten: Bestemming rekeningresultaat 2023 – budgetten uit reserve Thema 1 Ruimte en leefomgeving GVVP 4.2j Zuiderveldweg - Groevenbeeklaan verbeteren oversteek Werkzaamheden vanuit GVVP in 2023 geraamd, uitvoering later. Voorgesteld wordt dit budget – met de dekking vanuit de AR – weer beschikbaar te stellen in 2024.

Algemene reserve

GVVP 3.2g Krachtighuizen wegen verbeteren Werkzaamheden vanuit GVVP in 2023 geraamd, uitvoering later. Voorgesteld wordt dit budget – met de dekking vanuit de AR – weer beschikbaar te stellen in 2024.

80

Implementatiebudget Omgevingswet Het budget voor implementatie van de omgevingswet heeft ultimo 2023 nog een saldo van € 470.000. Voorgesteld wordt om dit budget nog voor 2024 beschikbaar te houden, omdat in dit jaar de omgevingswet daadwerkelijk van start gaat en daar nog kosten voor verwacht worden. Dekking komt conform besluit uit de algemene buffer.

470

Thema 2 Samenleving JR22 Versterken sociale basis ouderen (DC 22) De incidentele middelen vanuit de JR22 Versterken sociale basis ouderen (DC 22) zullen worden ingezet voor het programma dementie. Er worden nog enkele facturen verwacht in 2024, voorgesteld wordt dit budget beschikbaar te stellen in 2024 om het project af te ronden.

16 van 159

30

17

Bestemming rekeningresultaat 2023 – budgetten uit reserve JR22 Subsidie coronasteun cultuur Restant € 26.250 is toegezegd voor éénmalige subsidie Filmhuis (zaaknummer 1359702) gedurende 3 jaar (€ 12.500 / € 8.750 / € 5.000). Dekking AR (JR22)

Algemene reserve 26

Thema 3 Economie en recreatie Gevelfonds - Centrumplan Project loopt jaar door na afronding Centrumplan, dat vooralsnog tot 2027. Dekking AR (BGW Centrumplan)

35

JR22 Vitale vakantie parken 2021 Budget mee vanuit voorgaande jaren, 2023 niet tot volledige uitvoering geleid vanwege: klimaat adaptieve maatregelen pas recentelijk opgestart en minder kosten en aanmeldingen dan verwacht. Dekking AR (JR22)

25

Thema 4 Bestuur, dienstverlening en veiligheid JR22 Transitie beveiliging bedrijventerreinen In de 4-maandsrapportage 2022 is incidenteel budget beschikbaar gesteld voor transitie beveiliging bedrijventerrein. Dit is nog niet afgerond in 2023. Voorgesteld wordt het budget beschikbaar te stellen in 2024. Saldo bestemming rekeningresultaat 2023 – budgetten vanuit reserves

36

719 Bedragen * € 1.000

Deze budgetten zijn via de algemene reserve beschikbaar gesteld in 2023 en hebben daarmee geen invloed op het rekeningresultaat. Deze budgetten zijn nog niet (volledig) besteed, maar deze zijn wel nodig om de betreffende projecten af te ronden. Voor deze budgetten wordt gevraagd deze ook beschikbaar te stellen voor 2024.

Analyse vermogenspositie Reservepositie De reserves van onze gemeente zijn op een goed niveau. Dit blijkt uit onderstaand overzicht: Eigen vermogen Algemene reserve Bestemmingsreserves Resultaat na bestemming

31-12-2023 31-12-2022 8.577 6.138 64.604 60.313 5.385 4.999 78.566 71.450 Bedragen * € 1.000

Totaal eigen vermogen

Voor het verloop van de algemene reserve verwijzen we u naar hoofdstuk 5 Jaarrekening, Toelichting op de balans bij het onderdeel algemene reserve. De algemene reserve is gestegen met ± € 2,4 miljoen, met name door het resultaat uit vorig jaar. De ondergrens van de algemene reserve is in de Nota reserves en voorzieningen 2023 bepaald op € 2,5 miljoen (€ 100,- per inwoner). De algemene reserve zal, inclusief het resultaat van 2023, boven de ondergrens uitkomen. De bestemmingsreserves zijn gestegen met ± € 4,3 miljoen, met name veroorzaakt door een stijging van de reserve dekking kapitaallasten (vanuit de algemene reserve) en de reserve sociaal domein.

17 van 159

Financiële kengetallen De financiële positie van de gemeente kan ook uitgedrukt worden in financiële kengetallen. De doelstelling is om hiermee een beter inzicht te geven in de financiële positie van de gemeenten. Ter vergelijking is ook het gemiddelde van alle Gelderse gemeenten opgenomen (op basis van de Jaarrekening 2022). De betekenis van de kengetallen worden hieronder beknopt toegelicht. In de paragraaf Weerstandsvermogen worden de kengetallen verder toegelicht. Verloop kengetallen

Jaarrekening 2022

Begroting 2023

Jaarrekening 2023

Gelders gemiddelde (o.b.v. Jaarrekening 2022)

Netto schuldquote

-20%

21%

-7%

36%

Netto schuldquote gecorrigeerd

-32%

8%

-18%

28%

Solvabiliteitsratio

63%

63%

67%

39%

Grondexploitatie

-2%

15%

8%

7%

Structurele exploitatieruimte

13%

7%

9%

5%

Belastingcapaciteit

90%

75%

82%

101%

De kengetallen netto schuldquote, solvabiliteitsratio en grondexploitatie geven inzicht in de vermogensverhoudingen van de schulden, het eigen vermogen en de waardering grondexploitaties. De belastingcapaciteit geeft aan hoe hoog het belastingniveau is in vergelijking met het landelijk gemiddelde. De structurele exploitatieruimte geeft aan hoe de jaarlijkse baten en lasten (gecorrigeerd voor incidentele baten, lasten en reservemutaties) zich verhouden en hoeveel ruimte nog in de exploitatie aanwezig is. Op alle kengetallen scoort gemeente Putten goed en (ruim) boven het Gelders gemiddelde. Hieruit blijkt dat de financiële positie van onze gemeente zeer solide is. Weerstandsvermogen De weerstandscapaciteit van onze gemeente is uitstekend. Dit blijkt uit de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing die in dit jaarverslag is opgenomen. Berekening weerstandsvermogen Beschikbare weerstandscapaciteit (buffer) Benodigde weerstandscapaciteit (risico's) Totaal weerstandsvermogen

Jaarrekening 2023 42.563 6.349 36.214 Bedragen * € 1.000

De beschikbare weerstandscapaciteit (buffer) betreft voornamelijk de aanwezige vrije reserves. De benodigde weerstandscapaciteit betreft de mogelijke risico’s. Uit bovenstaand overzicht blijkt dat de buffer veel hoger is dan de mogelijke risico’s. Met de aanwezige buffers kunnen de ingeschatte financiële risico’s ruim zes keer opgevangen worden. Voor een verdere toelichting wordt verwezen naar de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.

18 van 159

Hoofdstuk 3 Thema’s en programma’s De jaarrekening is opgebouwd uit vier thema’s die weer onderverdeeld zijn in verschillende programma’s. Een programma is een samenhangend geheel van beleidsproducten, activiteiten en geldmiddelen. De verdeling van de totale lasten en baten in de jaarrekening over de verschillende thema’s is hieronder weergegeven.

Baten Jaarrekening 2023 per thema Ruimte en leefomgeving € 15.385 Bestuur dienstverlening en veiligheid € 52.649

Samenleving € 9.576

Economie en recreatie € 244

Lasten Jaarrekening 2023 per thema Bestuur dienstverlening en veiligheid €14.687

Ruimte en leefomgeving €23.337

Economie en recreatie €1.483

Samenleving €31.281

19 van 159

Thema Ruimte en leefomgeving Algemeen Het thema Ruimte en leefomgeving heeft betrekking op de volgende programma’s: -

Programma Ruimte;

-

Programma Leefomgeving;

-

Programma Kostendekkende dienstverlening.

Portefeuillehouders De verantwoordelijke portefeuillehouders voor dit thema zijn de heer Cornelissen, de heer Van Nieuwenhuizen en de heer ‘t Jong.

Wat hebben we bereikt? Het coalitieakkoord ‘En nu door’ beschrijft de plannen voor de jaren 2022-2026. In het collegeprogramma 2022-2026 zijn die plannen verder uitgewerkt in concrete actiepunten per jaar. In dit hoofdstuk geven we aan wat er is gedaan aan de actiepunten en overige beleidsontwikkelingen in 2023 binnen het begrotingsthema Ruimte en leefomgeving. Actiepunten 2023 Wonen Herijking Woonvisie/Ontwikkeling Programma Wonen

B. Cornelissen

We zijn gestart met de voorbereidingen voor een Programma Wonen. Hiervoor is onderzoeksbureau Companen ingehuurd. Het programma Wonen integreert een aantal producten, zoals de Woonvisie, de monitor en de inbreidingsnotitie. Vanaf oktober is Companen bezig geweest met het inventariseren van het bestaand beleid en het aanscherpen van de discussienota. Deze notitie is gebruikt als bespreekstuk voor de stakeholdersbijeenkomsten met de raad, marktpartijen, corporaties en huurders, en belangenorganisaties. Naar verwachting zal het Programma Wonen in het derde kwartaal van 2024 ter vaststelling worden voorgelegd aan de raad. Ontwikkeling woningbouwlocatie Halvinkhuizen

B. Cornelissen

Het bestemmingsplan fase 1 heeft ter inzage gelegen en naar aanleiding van de ingediende zienswijze is een zienswijzenota opgesteld. Op basis hiervan is op bepaalde punten het ontwerp bestemmingsplan aangepast en is het bestemmingsplan in november vastgesteld door de gemeenteraad, samen met het beeldkwaliteitsplan en de grondexploitatie fase 1. De anterieure overeenkomst fase 1 tussen grondeigenaren en de gemeente is getekend. Ontwikkeling woningbouwlocatie De Bosrande

B. Cornelissen

Het stedenbouwkundig plan van de ontwikkelaar heeft na meerdere aanwijzingen van de gemeente nog steeds te kampen met tekorten. Er wordt nog niet voldaan aan de woonvisie, er is onvoldoende ruimte voor de opvang van hemelwater, er ontbreekt een parkachtige setting zoals eerder gepresenteerd en het plan voorziet niet in parkeerplaatsen op de juiste locatie in de openbare ruimte.

20 van 159

Daarnaast lopen er gesprekken met de Provincie Gelderland inzake de houtopstanden en de aanwezigheid van een das in het plangebied. De gemeente zet zich maximaal in als bemiddelaar tussen provincie en ontwikkelaar en tussen omliggende bedrijven, het waterschap en de ontwikkelaar. Ontwikkeling woningbouwlocatie Ambachtstraat

B. Cornelissen

In oktober heeft het college ingestemd met het opstellen van een ontwikkelstrategie en ruimtelijke verkenning voor het bedrijventerrein Ambachtstraat. Het college heeft in samenspraak met de provincie Gelderland bureau Arcadis geselecteerd om de ontwikkelstrategie op te stellen. In december vond de kick-off van het projectteam van de gemeente en Arcadis plaats. Ontwikkeling woningbouwlocatie Rimpeler

B. Cornelissen

Alle woningen van fase 4, 5 en 6 (de laatste fases in het project) zijn opgeleverd. In heel Rimpeler zijn de verhardingen en bebording aangebracht. De groeninrichting is in een groot deel van Rimpeler aangebracht; in februari 2024 volgen nog de gebieden van de laatste fases. In december zijn de bewoners van fase 4B en 5 betrokken bij de inrichting van de laatste speeltuin. Na deze laatste werkzaamheden is het project Rimpeler afgerond. Ontwikkeling woningbouwlocatie Bilderdijkstraat

B. Cornelissen

In oktober is het oude gebouw van school De Akker gesloopt. Vervolgens is gestart met het bouwrijp maken van het gebied voor de bouw van 40 woningen, waarvan 32 sociaal. Van deze 32 sociale woningen zijn 24 huurwoningen en 8 koopwoningen. Ontwikkeling flexwonen

B. Cornelissen

In december heeft de Woningstichting Putten (WSP) een omgevingsvergunning aangevraagd. De omgeving van de Bijsterenseweg is geïnformeerd over de optimalisatie van het product en de wijziging van de doelgroep. Er is nog geen tweede locatie in beeld voor flexwonen. Wel is er een particulier initiatief ontstaan op de eerder beoogde tweede locatie voor flexwonen. Borging Wet kwaliteitsborging in de bouw (WKB)

B. Cornelissen

De Wet kwaliteitsborging treedt gelijk met de Omgevingswet op 1 januari 2024 in werking. In veel gevallen hoeft een initiatiefnemer dan voor het bouwtechnische deel van een bouwplan geen vergunning in te dienen. Er kan worden volstaan met een bouwmelding en gereedmelding. Het proces om deze meldingen te ontvangen en te verwerken is ingericht in het systeem en in de organisatie. Mobiliteit Zuidelijke ontsluiting Halvinkhuizen

P.A. van Nieuwenhuizen

Alle in september door de raad gevraagde relevante onderzoeken voor het onderzoek naar de ligging van het tweede gedeelte van de zuidelijke ontsluiting zijn uitgezet. Voor de begeleiding van de participatie wordt gezocht naar een communicatiebureau. Bij de participatiebijeenkomsten worden de raadsleden ook van harte welkom geheten.

21 van 159

Uitvoering GVVP

P.A. van Nieuwenhuizen

In maart is het beleidskader met uitvoeringsmaatregelen van het Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan (GVVP) vastgesteld. Uit dit GVVP komt een aantal projecten voort om het wegennetwerk van Putten verder te ontwikkelen en te verbeteren. De uitvoering van deze projecten loopt. De projecten die in 2023 gestart moesten worden, zijn gestart. Het parkeeronderzoek is afgerond en de onderzoeken naar het doorgaande verkeer in de Harderwijkerstraat en de verkeersveiligheid op de rotondes in de Voorthuizerstraat zijn bijna afgerond. Actualiseren Nota Parkeernormen

P.A. van Nieuwenhuizen

Het proces rond het vernieuwen van de Nota Parkeernormen is opgestart. De inventarisatie is afgerond en de opgehaalde informatie en analyse is verwerkt naar kaders en uitgangspunten voor de geactualiseerde Nota Parkeernormen. Er is een begin gemaakt met het opstellen van de conceptnota. Begin volgend jaar volgt behandeling in de gemeenteraad. Onderhoud wegen

P.A. van Nieuwenhuizen

We hebben groot levensduurverlengend onderhoud uitgevoerd aan de volgende wegen/(fiets)paden: Bakkerstraat (herinrichting), fietspad Vanenburgerallee, fietspad Mennestraat-Kraakweg, fietspad Mennestraat, fietspaden Dorpsstraat (bij Vrouw van Putten), trottoir Garderenseweg (centrum). Zie voor meer informatie de paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen. Verbetering fietsnetwerk

P.A. van Nieuwenhuizen

In het in maart vastgestelde GVVP is budget opgenomen voor het verbeteren van het fietsnetwerk in Putten. Dit jaar hebben we de fietsoversteken in de Dorpsstraat en Henslare aangepakt. Voor Krachtighuizen hebben we daarnaast een plan gemaakt voor het verbeteren van de verkeersveiligheid, waarbij de Oude Garderenseweg en Krachtighuizerweg ingericht worden als fietsstraat om zo meer prioriteit te geven aan fietsen. Verbreding en betere doorstroming van de A28

P.A. van Nieuwenhuizen

Project Hoevelaken is door de Rijksoverheid voor onbepaalde tijd op pauze gezet. Dit was een belangrijk project om de doorstroming op de A28 te verbeteren. Andere maatregelen op de A28 ter bevordering van de doorstroming zijn momenteel niet aan de orde. Openbare ruimte Actualisatie en uitvoering Speelruimteplan

P.A. van Nieuwenhuizen

Het beleidsplan Speelruimte 2023 is in mei vastgesteld door de raad. Het beleid is doorvertaald in een uitvoeringsplan Speelruimte dat in september is vastgesteld door het college en waar de raad via een raadsinformatiebrief over is geïnformeerd. Het uitvoeringsplan is inmiddels in werking. De eerste zes speeltuinen zijn of worden gerenoveerd. Verkenning trimbaan/speelweide in bosgebied

P.A. van Nieuwenhuizen

De aanleg van een trimbaan en speelweide in het bosgebied is meegenomen in de ontwikkeling van de vernieuwde Veluwse ontvangstlocatie Putterbos. Het Putterbos is een aangename plek

22 van 159

geworden om te vertoeven en te sporten. De ontvangstlocatie is eind oktober feestelijk geopend door wethouder 't Jong. Opstellen bomenvisie -en beleidsplan

P.A. van Nieuwenhuizen

Er is een concept voor het bomenbeleid opgesteld. Dit concept vraagt nog om een herschrijving om de leesbaarheid te bevorderen en zal in 2024 worden voorgelegd aan de raad. De hoofdlijnen van de Bomenvisie zijn meegenomen in de Omgevingsvisie Putten 2040, die in november is vastgesteld. Aanpak klimaatadaptatie

B. Cornelissen

In december is de beleidsnotitie Riolering en Water 2024-2026 door de raad vastgesteld. Het klimaatadaptatiebeleid wordt nader uitgewerkt binnen het programma Duurzaamheid, als één van de vier pijlers. De raad wordt in de eerste helft van 2024 meegenomen in de doelen ten aanzien van wateroverlast, droogte en hittestress en de wijze waarop deze doelen (effectiever) kunnen worden bereikt met inzet van (mogelijk andere) instrumenten. Beter onderhoud gemeentelijke natuurgebieden

P.A. van Nieuwenhuizen

Voor de Krachtighuizerheide is een heideherstelplan opgesteld. Het gebied maakt onderdeel uit van de doorontwikkeling Putterpoorten. Daarnaast is voor de gemeentelijke bossen bij Veenhuizerveld een subsidie toegekend voor meer biodivers bos. In december is gestart met de uitvoering van de maatregelen. Omgevingswet

E.T. ‘t Jong

De Omgevingsvisie Putten 2040 is op 2 november 2023 vastgesteld door de raad. De invoering van de Omgevingswet ligt op schema. Voor het deelproject omgevingsplan hebben we niet de gewenste functies ingevuld kunnen krijgen, vanwege krapte op de arbeidsmarkt. Integraal beheer openbare ruimte

P.A. van Nieuwenhuizen

Eind december is het eerste concept van het basis Omgevingsprogramma openbare ruimte gemeente Putten (BOPOR; oude IBOR) opgesteld. Dit conceptstuk wordt nu beoordeeld en in het derde kwartaal van 2024 ter besluitvorming aan de raad voorgelegd. Uitvoering beheerplan Riolering

P.A. van Nieuwenhuizen

Het beheerplan Riolering is in 2023 conform planning uitgevoerd. Daarnaast is de nieuwe Beleidsnotitie Riolering en Water eind 2023 vastgesteld. Zie voor meer informatie de paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen Uitvoering beheerplan Verlichting

P.A. van Nieuwenhuizen

Er zijn goede stappen gezet in de uitvoering van het beheerplan Verlichting: - voor 90-95% van de vervanging is opdracht gegeven - 60-65% van de uitgezette opdrachten is gereed - er is besloten het eigen elektriciteitsnet, i.v.m. de problematiek rondom de nutsvoorziening, uit voorzorg uit te breiden - de totale openbare verlichting is NEN3140 gekeurd

23 van 159

Herkomst straatnamen op straatnaamborden

P.A. van Nieuwenhuizen

Het opnemen van de herkomst van straatnamen op de straatnaamborden is voor nieuwe straatnamen inmiddels de standaard werkwijze van de Commissie Naamgeving Openbare Ruimte (CNOR). Jaarlijkse opschoondag

P.A. van Nieuwenhuizen

De gemeente Putten doet jaarlijks mee aan de Landelijke Opschoondag. De opschoondag vond dit jaar plaats op zaterdag 18 maart. 419 inwoners hebben meegeholpen om Putten een lenteschoonmaak te geven. In totaal werd er 1350 kilo zwerfafval ingezameld. Buitengebied Belangenbehartiging agrarische ondernemers

E.T. ‘t Jong

Elke zes tot acht weken vond er een overleg plaats tussen de bestuurder en een afvaardiging van de agrariërs. Deze overleggen verliepen constructief. De provincie Gelderland maakt ook deel uit van deze overlegstructuur. Herzien functieveranderingsbeleid

E.T. ‘t Jong

Eind juni hebben raadsleden drie locaties bezocht, van wie de eigenaren een verzoek voor functieverandering hadden ingediend. Eind november zijn de raadsleden op een raadsinformatieavond geïnformeerd over de problematiek. Daarnaast is het concept regionaal beleidskader ambtelijk beoordeeld en er is een begin gemaakt met het uitwerken van lokaal beleid. Aandacht stikstofproblematiek

E.T. ‘t Jong

We hebben de werkvoorraad als het gaat om de stikstofproblematiek in beeld gebracht, zowel lokaal als regionaal. Het college heeft ingestemd met het voorstel om de werkzaamheden inzake het landelijk gebied vorm te geven en uit te voeren binnen het programma Vitaal Landelijk Gebied Putten. Er is een raadsvoorstel voorbereid voor de uitbreiding van formatie op het beleidsveld van programma Vitaal Landelijk Gebied Putten. Bewustwording inwoners subsidies Natuur en Landschap

B. Cornelissen

Inwoners uit het buitengebied van Putten hebben in december meegedaan aan het beplantingsproject Putten in het Groen van de gemeente Putten en Stichting Landschapsbeheer Gelderland (SLG). Er zijn 13.500 stuks bosplantsoen en 135 hoogstamfruitbomen geplant. Het planten van het bosplantsoen is goed voor tien kilometer aan landschapselementen, zoals struweelhaag en hakhoutbosje. Stimuleren verkoop streekproducten

E.T. ‘t Jong

Het stimuleren van de verkoop van streekproducten heeft blijvend onze aandacht. Er is een start gemaakt met het onderzoeken van de mogelijkheden voor een eierautomaat in het centrum van Putten. School in Veenhuizerveld

B. Cornelissen

De school in Veenhuizerveld wordt momenteel gehuurd door kunstenaars. We zijn gestart met een verkenning naar mogelijke functies, waarbij wordt gezocht naar een definitieve invulling.

24 van 159

Groen en water Stimuleren biodiversiteit door het toevoegen van groen- en landschapselementen

B. Cornelis-

sen Eind 2023 heeft het college ingestemd met de opdracht aan adviesbureau Tauw om een biodiversiteits-actieplan op te stellen. In dit actieplan worden de beleidsmatige basis (incl bredere context) en kansen en acties beschreven en wordt een advies geschreven op welke wijze een pilot ecologisch bermbeheer kan worden uitgevoerd. Uitvoering vindt plaats binnen het programma Duurzaamheid en in samenwerking met de separate opdracht ten aanzien van stimulering biodiversiteit binnen het regionale programma Vitale Vakantieparken. Voorlichting verantwoord stoken van hout

B. Cornelissen

Het tweejaarlijks budget van € 10.000 is per jaar gesplitst. In 2022 zijn er korte workshops gegeven. In 2023 kon daar echter geen invulling aan worden gegeven, vanwege een gebrek aan capaciteit. Goed onderhoud watergangen

P.A. van Nieuwenhuizen

De aanbesteding voor het onderhoud van de watergangen is gedaan en de werkzaamheden zijn naar behoren uitgevoerd. Intensiveren onderhoud sprengen

B. Cornelissen

Eind 2022 is de sprengenbeek, die in 2023 officieel is vernoemd tot Horselingbeek, éénmalig opgeschoond in opdracht van de gemeente Putten. Voorheen gebeurde dat door vrijwilligers van/via de Stichting Natuur- en Milieubescherming Putten. Binnen de Droogte Alliantie Putten Plus ERmelo (DAPPER) is in 2023 overleg gevoerd met alle betrokkenen over mogelijke (aanvullende) maatregelen die niet alleen bijdragen aan de cultuurhistorische waarde van de sprengenbeken, maar tevens rekening houden met de problematiek rond droogte/verdroging. Voortzetting adoptie bomen en boomplantacties

P.A. van Nieuwenhuizen

Alle honderdvijftig bomen waren dit jaar binnen 24 uur vergeven. De bomen worden begin 2024 huis-aan-huis bezorgd. Duurzaamheid Verduurzaming bestaande woningvoorraad

B. Cornelissen

We hebben de Toekomstbestendig Wonen lening opgerekt, ook voor VVE's. Daarnaast heeft dit jaar de focus gelegen op de vorming van het programma Duurzaamheid. In dit programma is een verplichte herijking van de transitievisie warmte opgenomen voor 2024. Grootschalige opwek door wind en zon stimuleren

B. Cornelissen

De noodzaak om stappen te zetten als het gaat om het opwekken van energie door wind en zon is politiek aan de orde gekomen via een raadsinformatieavond Netcongestie en Duurzaamheid. Het college heeft in november ingestemd met het opstellen van een nieuw kader grootschalige energieopwekking. De projectvoorstellen zijn in december besproken en worden gepresenteerd in 2024. Het inpassingsplan voor windpark Horst en Telgt is in december goedgekeurd en de

25 van 159

onderhandelingen over de anterieure overeenkomst zijn gestart. Voor zon-op-dak bedrijventerreinen is een pilot voor parkmanagement afgesproken. Ontwikkelen dashboard Duurzame energie

B. Cornelissen

Het dashboard Duurzame energie is dit jaar ontwikkeld en komt in 2024 online. Het dashboard geeft inzicht in de status van de ontwikkelingen op het gebied van Wind, Zon op Dak en Zon op Land ten opzichte van de RES1.0-doelstelling. Mogelijkheden adoptie windmolen buiten Putten

B. Cornelissen

Het college heeft verzocht de mogelijkheden voor een adoptiewindmolen te verkennen als optie om de RES 1.0-doelstellingen te halen. In de RES-regio Noord-Veluwe zijn daarvoor nog geen concrete mogelijkheden gevonden. Opstellen laadvisie en plaatsingbeleid

P.A. van Nieuwenhuizen

Er is ingeschreven op het provinciale concessiemodel voor de aanbesteding van laadpalen. Dit bleek uit vooronderzoek de meest geschikte optie om laadpaalbeleid aan te besteden en vervolgens ten uitvoer te brengen. De laadpaal- en laadinfrastructuurvisie is opgesteld en zal begin 2024 worden voorgelegd aan de raad. Opstellen programma Duurzaamheid

B. Cornelissen

In 2023 hebben alle ambtelijke en bestuurlijke overleggen plaatsgevonden die nodig waren voor het opstellen van het eerste programmaplan voor het programma Duurzaamheid. Medio 2024 wordt het programmaplan aan de raad voorgelegd. Realiseren Zon op Dak

B. Cornelissen

De lopende projecten zijn voortgezet. Daarnaast is er een pilot gestart voor de financiering van accu's ter voorkoming van netcongestie op bedrijfsniveau. Verder is er juridische ondersteuning geboden aan een bedrijf dat stroom wil gaan leveren aan een ander bedrijf. De afronding van de laatste energiescans is voltooid; dit heeft ongeveer een half hectare aan zonnepanelen op daken opgeleverd. Steunen kleinschalige energieopwekking