IVP 2020-2024 EHP

Integraal Veiligheidsplan 2020-2024 gemeenten Ermelo, Harderwijk en Putten ‘Samen werken aan veiligheid en veerkracht’

oktober 2020 update oktober 2021 (aangepast n.a.v. amendement gemeenteraad Harderwijk)

Inhoudsopgave

1.

Inleiding

p. 3

2.

Waar staan we nu?

p. 4

3.

Waar willen we staan in 2024?

p. 7

4.

Hoe gaan we te werk? 4.1 De rode draad 4.2 Partners 4.3 Verbindingen met ander gemeentelijk beleid 4.4 Bovenlokale beleidskaders

p. 9 p. 9 p. 9 p. 10 p. 10

5.

Bovenlokale prioriteiten 5.1 Kwetsbare personen 5.2 Ondermijning 5.3 Cybercrime/gedigitaliseerde criminaliteit 5.4 Informatievoorziening 5.5 Veilige, vitale vakantieparken

p. 12 p. 12 p. 13 p. 14 p. 15 p. 16

6.

Lokale paragrafen 6.1 Ermelo 6.2 Harderwijk 6.3 Putten

p. 18 p. 18 p. 21 p. 26

7.

Coördinatie en beleidscyclus 7.1 Bestuurlijke en ambtelijk coördinatie 7.2 Beleidscyclus en verantwoording 7.3 Informatiepositie 7.4 Begroting

p. 29 p. 29 p. 29 p. 30 p. 30

Integraal Veiligheidsplan 2020-2024 gemeenten Ermelo, Harderwijk en Putten

‘Iedereen, van jong tot oud, neemt deel aan het verkeer, daarom is verkeersveiligheid een prioriteit.’ André Baars, burgemeester van Ermelo

‘Elk kind verdient een onbezorgde jeugd, hierin past een veilige leer en leefomgeving. Samen werken we aan een klimaat waarin geen plek is voor drugs, geweld of misbruik, maar vooral van mogen zijn zoals je bent.’ Harm-Jan van Schaik, burgemeester van Harderwijk

‘Ik sta voor vakantieparken waar iedereen zich veilig voelt.’ Henk Lambooij, burgemeester van Putten

‘Wij, team Veluwe-West, leveren duurzaam en betekenisvol politiewerk in de wijk. Wij zijn er met een open houding en oprechte aandacht voor iedereen. Wij zijn innovatief en in verbinding met binnen en buiten.’ Ferda Yondemli, teamchef basisteam Veluwe-West

‘Ondermijning is geen ‘ver van mijn bed’-fenomeen, maar het gebeurt in iedere gemeente en zelfs op de hoek van de straat. Optreden als één overheid is een absolute voorwaarde voor een effectieve en sluitende aanpak. Georganiseerde, ondermijnende criminaliteit is wereldwijd vertakt, maar wortelt en investeert lokaal. Overheidsoptreden en ondermijnende criminaliteit hangen omgekeerd evenredig met elkaar samen; daar waar de overheid naïef, afwezig of niet daadkrachtig is, ontstaat ruimte voor crimineel handelen. We zullen dus als overheid intensief moeten samenwerken en elkaar moeten ondersteunen.’ Maaike Van der Zee-Polman, Officier van Justitie/ Gebiedsofficier Noord Oost Gelderland

2

Integraal Veiligheidsplan 2020-2024 gemeenten Ermelo, Harderwijk en Putten

1. Inleiding Dit gezamenlijke veiligheidsbeleid van de gemeenten Ermelo, Harderwijk en Putten is de ‘opvolger’ van de nota ‘Integraal Veiligheidsplan 2016-2019 Ermelo, Harderwijk en Putten’. In deze nieuwe nota beschrijven we de prioriteiten en hoofdlijnen van de aanpak voor de periode 2020-2024. Deze nota heeft een strategisch karakter; de aanpak wordt verder geoperationaliseerd in het bijbehorende ‘Uitvoeringsplan Integrale Veiligheid 2020-2024’ (- eind 2020 ter vaststelling in de colleges). In mei/juni van dit jaar zijn de drie gemeenteraden geconsulteerd over de prioriteiten van de nieuwe beleidsperiode. De voorgestelde koers is daarbij onderschreven door de raden en in deze nota verder uitgewerkt. Met deze nota voldoen we aan artikel 38b van de Politiewet 2012, dat stelt dat gemeenten tenminste een maal in de vier jaar veiligheidsdoelen dienen vast te stellen. We kiezen opnieuw voor intensieve samenwerking op het veiligheidsterrein. De ervaringen zijn goed: we hebben elkaar aangevuld en versterkt in afgelopen jaren bij belangrijke veiligheidsvraagstukken. Het schaalniveau ‘klopt’ ook, aangezien we gezamenlijk het werkgebied van het politiebasisteam VeluweWest1 vormen. Ook onveranderd is dat veel veiligheidsopgaven niet bij gemeentegrenzen stoppen én veel overeenkomsten hebben in onze gemeenten. Dit als gevolg van ligging en sociaaleconomische karakteristieken.

Ten slotte is duidelijk dat de veiligheidsopgaven – zowel sociaal als fysiek – niet minder complex zullen worden in komende tijd en we elkaars hulp goed kunnen blijven gebruiken. Kernkarakteristiek van onze aanpak is integraal werken. Dat wil zeggen: preventief en repressief, samen met publieke en private partners, op maat van de complexe vraagstukken. Onze bijzondere aandacht heeft de samenwerking met burgers en ondernemers: we willen nog dichter bij de bron komen, onveiligheid zo veel mogelijk vóór zijn door de samenleving meer in positie te brengen. De echte winst, ook in termen van duurzame effecten, is immers te boeken via participatie en - in het verlengde daarvan veerkracht en weerbaarheid. Dit geldt voor vrijwel elk veiligheidsthema, van brandveiligheid en verkeersveiligheid tot woninginbraak, huiselijk geweld en ondermijning. We zetten nadrukkelijk in op participatie en veerkracht. Én staan als overheid natuurlijk pal voor onze taken – we interveniëren waar nodig, zorgen dat de basis op orde is. Deze nota is in nauwe samenwerking met de partners tot stand gekomen. Dit betreft zowel interne partners (- diverse beleidsdomeinen binnen de gemeentelijke organisaties) als externe partners zoals de politie en het Openbaar Ministerie. Leidraad in het beleidsproces was de VNG-methode Kernbeleid Veiligheid. Deze geldt als standaard voor lokaal integraal veiligheidsbeleid.

Leeswijzer  In hoofdstuk 2 wordt het vertrekpunt van dit beleid geschetst: hoe ziet het veiligheidsbeeld er nu, in 2020, uit? Wat valt op aan de huidige aanpak?  In hoofdstuk 3 formuleren we onze ‘overstijgende’ doelstelling voor 2024: waar willen we ‘staan’ in dat jaar? Wat is onze missie op het integrale veiligheidsterrein? Dit hoofdstuk concentreert zich op het ‘WAT?’  In hoofdstuk 4 beschrijven we de ‘constanten’ in onze aanpak, introduceren we partners en benoemen flankerend beleid en verbindende beleidsthema’s. Dit hoofdstuk handelt over het ‘HOE?’  In hoofdstuk 5 worden de bovenlokale prioriteiten uitgewerkt. Dit zijn onze gezamenlijke hoofdthema’s waarop we intensiveren en de krachten bundelen in komende jaren. We beschrijven de hoofdlijnen van de aanpak en de gestelde doelen.  Hoofdstuk 6 bevat de lokale paragrafen: per gemeente worden lokale prioriteiten en ‘going concern’ofwel voortgezet beleid-thema’s uitgewerkt.  In hoofdstuk 7 ten slotte wordt ingegaan op de coördinatie van het beleid, de beleidscyclus, de ambtelijke samenwerking en de begroting. 1

In deze nota wordt regelmatig de term ‘Veluwe-West’ gebruikt. Hiermee wordt het werkgebied van het politiebasisteam Veluwe-West bedoeld, dat de gemeenten Ermelo, Harderwijk en Putten omvat.

3

Integraal Veiligheidsplan 2020-2024 gemeenten Ermelo, Harderwijk en Putten

2. Waar staan we nu? Ter voorbereiding van dit beleid is een brede inventarisatie van de veiligheidssituatie in de drie gemeenten uitgevoerd. Deze richtte zich zowel op het ‘veiligheidsbeeld’ ofwel de aard en omvang van veiligheidsvraagstukken, als de lopende aanpak van die veiligheidsvraagstukken inclusief de aandachts- en verbeterpunten daarbij. Belangrijke bronnen waren politiecijfers en de Veiligheidsmonitor 2019. Daarnaast zijn interne en externe veiligheidspartners geconsulteerd. In dit hoofdstuk worden de bevindingen kort samengevat. In het kader van de consultatie van raadsleden over de prioriteiten van het nieuwe beleid (mei/juni 2020), is meer uitvoerig gerapporteerd.

Een positieve hoofdlijn Het algemene beeld is behoorlijk positief. Bij veel veiligheidsthema’s is er een gunstige trend in zowel de objectieve veiligheid (politiecijfers) als de subjectieve ofwel ‘ervaren’ veiligheid (Veiligheidsmonitor 2019). Dit geldt voor het gezamenlijke beeld van de drie gemeenten én voor het beeld per gemeente. Bij thema’s als woninginbraak, diefstal uit auto, fietsendiefstal zien we, in vergelijking met 2016, een substantiële afname van het aantal meldingen/aangiften bij de politie. Bij enkele indicatoren zijn er wel stevige fluctuaties, met een stijging in 2019 ten opzichte van 2018. Uitzonderingen op het positieve beeld zijn met name de items ‘overlast van personen met verward gedrag’ en ‘fraude met online-handel’ ofwel gedigitaliseerde criminaliteit – bij beide is sprake van een stijgende trend. feiten 2 Totaal misdrijven

Geweld

Woninginbraak

Diefstal uit/vanaf motorvoertuigen

Diefstal brom-, snor-, fietsen

Jeugdoverlast

Overlast personen met verward gedrag

Fraude met online-handel

Ermelo Harderwijk Putten Veluwe West Ermelo Harderwijk Putten Veluwe West Ermelo Harderwijk Putten Veluwe West Ermelo Harderwijk Putten Veluwe West Ermelo Harderwijk Putten Veluwe West Ermelo Harderwijk Putten Veluwe West Ermelo Harderwijk Putten Veluwe West Ermelo Harderwijk Putten Veluwe West

2016

2017

2018

2019

1.314 1.944 842 4.100 158 165 46 369 102 110 94 306 68 166 77 311 132 277 91 500 170 352 63 585 189 220 65 473

1.014 1.576 662 3.252 143 167 45 355 59 79 60 198 69 165 65 299 72 129 65 266 130 335 42 507 163 250 80 493

1323

166

1.006 1.425 613 3.044 124 177 43 344 60 43 48 151 31 80 47 158 69 90 37 196 75 165 39 279 130 258 66 453 85 107 62 254

1.010 1.861 632 3.503 128 175 29 332 65 96 41 202 51 72 48 171 81 182 46 309 98 215 89 402 177 317 86 580 80 165 71 316

Tabel 2.1: Aangiften/incidenten 2016-2019 (bron: politie) 2 3

NB Genoemde totalen zijn géén optelling van de getallen per type misdrijf in deze tabel. Gemiddelde van 2014/2017.

4

Integraal Veiligheidsplan 2020-2024 gemeenten Ermelo, Harderwijk en Putten

De door inwoners ervaren veiligheid en leefbaarheid zijn eveneens van een goed niveau, met gemiddelde rapportcijfers van respectievelijk een 7,6 en een 7,7 (Veluwe-West) en een verbetering ten opzichte van 2014 (- respectievelijk 7,4 en 7,5 ). Ook bij indicatoren zoals ervaren sociale overlast en slachtofferschap is er een gunstige ontwikkeling. Figuur 2.1: Rapportcijfer veiligheid v/d eigen buurt (bron: Veiligheidsmonitor 2019)

Figuur 2.2: Rapportcijfer leefbaarheid v/d eigen buurt (bron: Veiligheidsmonitor 2019)

Figuur 2.3: % ‘ervaart (veel) sociale overlast’ (bron: Veiligheidsmonitor 2019)

Figuur 2.4: % slachtoffer vermogensdelict (12 mnd) (bron: Veiligheidsmonitor 2019)

De integrale inzet op de belangrijke veiligheidsthema’s in afgelopen jaren heeft bijgedragen aan het overall positieve beeld. Nieuwe wet- en regelgeving, nieuwe instrumenten en maatregelen zijn geïmplementeerd en hebben hun doorwerking gehad. De verbindingen met flankerend beleid op domeinen als zorg/sociaal domein en recreatie en toerisme zijn verstevigd. Ook is de samenwerking met maatschappelijke partners en instellingen verbeterd. Dit laat allemaal overigens onverlet dat er bij vrijwel elk veiligheidsthema nog verbetermogelijkheden zijn, dat we nog kunnen aanscherpen, aan effectiviteit kunnen winnen. Dat is ook de opgave van lokaal veiligheidsbeleid: blijvende alertheid op veiligheidsrisico’s en de werking van e gekozen aanpak – en intensivering/doorontwikkeling waar nodig. Enkele accenten in de aanpak van de bovenlokale prioriteiten in de afgelopen beleidsperiode: o

‘Ernstige overlast door personen in de woonomgeving’:  Multidisciplinaire casusaanpak onder regie van de Veiligheidskamer (Zorg- en Veiligheidshuis).  Inzet van Team Via, gericht op zorgmijders, met vertegenwoordigers van verschillende zorgaanbieders uit de regio.  Inzet Wet Bopz (Bijzonder opneming psychiatrisch zieken) en Wet verplichte GGZ (vanaf 1 januari 2020) voor gedwongen zorg.

5

Integraal Veiligheidsplan 2020-2024 gemeenten Ermelo, Harderwijk en Putten

o

o

o

‘Woninginbraak’:  Voorlichting en communicatie ter versteviging van risicobewustzijn en ‘eigen’ maatregelen van inwoners (- onder meer het ‘Donkere Dagen-Offensief).  Persoonsgerichte Aanpak (PGA) van daders, met een integraal samenstel van maatregelen.  Veilig ontwerpen/bouwen (onder meer toepassing Politiekeurmerk Veilig Wonen).  Bestuursrechtelijke maatregelen zoals last onder dwangsom in geval van bij zich dragen van inbrekerswerktuigen (- de ‘Veluwse methode’). ‘Maatschappelijke ondermijning/drugsaanpak’:  Toepassing Damocles-beleid bij drugspanden.  Toepassing BIBOB bij vergunningen specifieke branches.  Samenwerking met het RIEC (- Regionaal Informatie- en ExpertiseCentrum) bij versteviging informatiepositie, inzet bestuurlijke instrumenten, aanpak ondermijningscasus. ‘Leefbare en veilige vakantieparken’:  Controle en handhaving bestemmingsconform gebruik parken/huisjes.  Inzet ‘Ariadne’4 voor integrale handhaving.  Verstevigen fysieke veiligheid/brandveiligheid via o.m. ontruimingsplannen.

Waar kunnen we vooral versterken? Bij enkele thema’s in het bijzonder zijn verdere versteviging en doorontwikkeling van de aanpak nodig. Dit betreft vooral: 

Problematische huishoudens/zorg- & veiligheidscasuïstiek Het aantal meldingen van overlast van personen met verward gedrag neemt sterk toe. Dit hangt samen met zowel institutionele als maatschappelijke ontwikkelingen. Het veiligheidsvraagstuk is evident, zowel voor de betreffende personen/huishoudens als de maatschappelijke omgeving. De gezamenlijke, integrale aanpak van partijen is ook nog niet uitgekristalliseerd, kent verbeterpunten.



Ondermijnende criminaliteit Ondermijning in de zin van verweving van onderwereld en bovenwereld, het aangetast raken van legale structuren in de samenleving, is een oprukkend verschijnsel. We zijn er ook kwetsbaarder voor, onder andere door internationalisering, digitalisering, groeiende mobiliteit en afnemende sociale controle. Onze aanpak kan en moet nog effectiever en doortastender, zowel wat betreft het basisinstrumentarium van o.m. regelgeving en interventies als wat betreft de maatschappelijke en bestuurlijke weerbaarheid.



Gedigitaliseerde criminaliteit Gedigitaliseerde criminaliteit (waaronder online-fraude) neemt sterkt toe. We zijn er als samenleving duidelijk nog onvoldoende weerbaar tegen. We moeten onze kennis en expertise, maatregelen en interventies verbeteren.



Veiligheid van de vakantieparken De veiligheid en veerkracht van de vakantieparken in onze gemeenten zijn nog onvoldoende. Het nalevingsgedrag blijft een belangrijk zorgpunt, net als het risico van verbindingen met vormen van georganiseerde, ondermijnende criminaliteit. De aanpak loopt op onderdelen zeker goed maar de urgentie voor het veiligheidsbeleid blijft.

4

In 2019 is vanuit de provincie Gelderland het project Ariadne gestart. Ariadne ondersteunt de gemeenten bij het voorkomen en bestrijden van ondermijnende criminaliteit op en rond vakantieparken. Hierbij staat gezamenlijke aanpak van de ketenpartners voorop. De ketenpartners zijn: gemeenten, politie, het Openbaar Ministerie en de provincie. Zie: https://www.ariadneproject.nl/

6

Integraal Veiligheidsplan 2020-2024 gemeenten Ermelo, Harderwijk en Putten

3. Waar willen we staan in 2024?  Een verder verbeterd veiligheidsbeeld Op veel onderdelen van het brede veiligheidsterrein is het beeld gunstig in onze gemeenten, zowel qua veiligheid als qua aanpak. Dit willen we vasthouden, continueren in komende jaren – daar maken we ons sterk voor. Daarnaast intensiveren we op de thema’s waar het veiligheidsbeeld en/of de aanpak nu nog onvoldoende robuust zijn, waar duidelijke verbetermogelijkheden zijn. Die thema’s vormen onze prioriteiten. We hebben gezamenlijk vijf thema’s geprioriteerd: 1. Kwetsbare personen. 2. Ondermijning. 3. Cybercrime/gedigitaliseerde criminaliteit. 4. Informatievoorziening. 5. Veilige, vitale vakantieparken. Bij deze thema’s zetten we gezamenlijk de schouders onder de benodigde doorontwikkeling van de aanpak, werken we samen toe naar een meer solide veiligheidssituatie. De eerste vier komen overeen met de prioriteiten van de Veiligheidsstrategie Oost-Nederland. Het vijfde thema is al langere tijd een van onze strategische veiligheidsopgaven – dit thema was ook in het vorige IVP een van de gezamenlijke prioriteiten. Naast de bovenlokale prioriteiten hebben we lokale prioriteiten vastgesteld, respectievelijk:  Ermelo: ‘Overlast, geweld’, ‘Verkeersveiligheid’, ‘Jeugd en Veiligheid’.  Harderwijk: ‘Jeugd en Veiligheid’, ’Actieve veiligheidszorg rond en met het AZC’, ‘Veilig Thuis’.

 Putten: ‘Veelvoorkomende vermogenscriminaliteit’, ‘Veilig (agrarisch) buitengebied‘. In hoofdstuk 5 en 6 formuleren we onze doelen bij deze prioritaire thema’s. Naast deze ‘thema-specifieke’ doelen werken we met een overkoepelende meetbare veiligheidsdoelstelling. Dit doen we aan de hand van de indicatoren ‘totaal aantal misdrijven’ (exclusief cybercrime)5 en ‘rapportcijfer veiligheid van de buurt’. Deze geven een goede, algemene indicatie van de objectieve en subjectieve veiligheid van onze gemeenten. In onderstaande tabel zijn doelen (streefwaarden) op deze indicatoren weergegeven.

indicator

bron

totaal misdrijven

politie

rapportcijfer veiligheid van de buurt

Veiligheidsmonitor 2019

gemeente Ermelo Harderwijk Putten Ermelo Harderwijk Putten

5

uitgangswaarde 2019 930 1.696 561 7,7 7,5 7,7

doelstelling 2024 ≤ 800 ≤ 1.500 ≤ 500 ≥ 7,7 ≥ 7,5 ≥ 7,7

Cybercrime ofwel gedigitaliseerde criminaliteit neemt sterk toe (zie hoofdstuk 2 en paragraaf 5.3), terwijl ‘traditionele criminaliteit’ juist afneemt. Combinatie van deze twee vormen van criminaliteit in één kwantitatieve doelstelling maakt het zowel lastig om er een steekhoudende ambitie op te formuleren als resultaten op termijn effectief te evalueren.

7

Integraal Veiligheidsplan 2020-2024 gemeenten Ermelo, Harderwijk en Putten

 Burgers en ondernemers ‘in positie’ We willen de veiligheidsparticipatie van burgers en ondernemers vergroten. Hun actieve deelname – via concrete veiligheidsmaatregelen maar ook in de zin van meldings- en aangiftebereidheid - heeft een belangrijk preventief effect op criminaliteit én geeft een impuls aan de door burgers ‘ervaren’ veiligheid (subjectieve veiligheid). In de drie gemeenten is er al een prima basis voor deze ‘vermaatschappelijking’ van veiligheid. Deze ambitie sluit aan bij die van flankerend gemeentelijk beleid en raakt de kern van de veranderende verhouding tussen overheid en samenleving. We willen zelfredzaamheid en samenredzaamheid stimuleren, als overheid ondersteunen en ‘uitnodigen’.

 Veiligheid en veerkracht We zetten in op veiligheid, participatie ... én veerkracht. Veerkracht vormt het sluitstuk en uiteindelijk de beste garantie voor duurzame veiligheid. Vitaliteit en veerkracht van de samenleving, van burgers en van branches, voorkomen immers veiligheidsproblemen, zorgen ervoor dat negatieve (criminele) invloeden minder voet aan grond kunnen krijgen en juiste positieve krachten (meer) de dienst uit kunnen maken. Vergroting van veerkracht veronderstelt aanpak van kwetsbaarheden – sociaal en economisch. Dit ligt in belangrijke mate bij flankerend gemeentelijk beleid en bij de externe partners. Maar we hebben er consequent aandacht voor in dit veiligheidsbeleid, verkennen telkens als onderdeel van de integrale aanpak rond thema’s welke kwetsbaarheden kunnen worden weggenomen.

8

Integraal Veiligheidsplan 2020-2024 gemeenten Ermelo, Harderwijk en Putten

4.

Hoe gaan we te werk?

4.1

De rode draad

Hoe gaan we als gemeenten, samen met onze partners, te werk om de hiervoor genoemde ambities te realiseren? Wat zijn onze strategische uitgangspunten – ‘rode draden’ - in de aanpak?      

 



4.2

Regie We voeren consequent regie, brengen partijen bij elkaar, bevorderen en bewaken de verbindingen met en tussen partners. We anticiperen op nieuwe opgaven, interveniëren waar het niet goed loopt, zijn alert en ‘hands on’. Integraal werken We combineren consequent preventie en repressie, benutten daarbij de mogelijkheden van alle partners - intern en extern, publiek en privaat. Zo maken we effectief en efficiënt samen ‘werk’ van de veiligheidsketen. Participatief Bij elk thema, bij elke veiligheidsopgave zetten we in op actieve participatie van burgers en ondernemers. Hierbij trekken we samen op met andere beleidsdomeinen en met onze externe partners. Veerkracht Ook hebben we consequent aandacht voor onderliggende (sociale, economische) kwetsbaarheden en de mogelijkheden van interne en externe partners om die te verminderen/weg te nemen en daarmee de veerkracht en weerbaarheid van groepen in de samenleving te vergroten. Inzet van de bestuurlijke instrumenten Ons bestuurlijk instrumentarium is in de afgelopen jaren stevig uitgebreid. Dit strekt zich uit tot meerdere veiligheidsthema’s. We maken hier optimaal gebruik van, geven ferm invulling aan de bestuurlijke aanpak. Digitale component Criminaliteit digitaliseert in hoog tempo – bij vrijwel elk veiligheidsvraagstuk is er een digitale component. We hebben dit fenomeen dan ook separaat’ als bovenlokale prioriteit benoemd.

Daarnaast hebben we er aandacht voor binnen de aanpak van elk afzonderlijk veiligheidsthema. Risico’s rond drugs Ook drugsproblematiek is een terugkerend element bij meerdere veiligheidsthema’s. We verifiëren telkens de risico’s rond drugs en de benodigde aanpak daarvan. Uitgangspunten zijn integraal werken en een solide keten. Verdraagzaamheid En we kijken consequent naar het aspect ‘verdraagzaamheid en cohesie’. Dit raakt aan veerkracht maar kent toch eigen accenten. We richten ons er specifiek op bij het thema ‘Radicalisering en polarisatie’. De strekking is echter breder - het kan ook spelen bij o.m. Jeugd en Veiligheid en evenementen. We houden scherp oog voor benodigde preventie en interventies. Leren van de corona-aanpak Sinds het begin van de COVID-19-crisis is het ‘alle hens aan dek’ - voor ons als gemeenten, voor onze veiligheidspartners en natuurlijk voor de inwoners en ondernemers. De druk is groot maar werkende weg worden oplossingen bedacht en weer doorontwikkeld. Hierdoor zijn opgaven hanteerbaar, zetten we vereiste stappen. Nog steeds wordt veel gevraagd en leveren we wat nodig is. Tegelijk willen we leren van deze periode. We zullen nieuwe werkvormen die effectief zijn gebleken, vasthouden en benutten voor ook andere veiligheidsopgaven.

Partners

Kernpartners van de gemeente zijn politie, Openbaar Ministerie en Veiligheidsregio. Maar ook de Veiligheidskamer (van het Zorg- en Veiligheidshuis), RIEC Oost-Nederland, zorg- en welzijnsinstellingen, de omgevingsdienst, onderwijsinstellingen, woningcorporaties. En natuurlijk de maatschappelijke partijen, in het bijzonder burgers en ondernemers: zij zijn keyplayers in dit beleid want kunnen veiligheid de noodzakelijke maatschappelijke borging geven. Preciezer over onze kernpartners:  Politie (Basisteam Veluwe-West). Cruciale partner bij vrijwel alle IVP-thema’s. In de breedte actief op integrale veiligheid. Taakaccenten zijn onder meer wijkgerichte politiezorg en recherche/opsporing. Via de Driehoek wordt hier, samen met gezagspartner Openbaar Ministerie, op gestuurd. Belangrijk 9

Integraal Veiligheidsplan 2020-2024 gemeenten Ermelo, Harderwijk en Putten

 

4.3

bovenlokaal beleidskader voor de verdeling van politiecapaciteit is de Veiligheidsstrategie van de eenheid Oost-Nederland. Openbaar Ministerie (parket Oost-Nederland) Verantwoordelijk voor opsporing en vervolging van strafbare feiten ofwel het sluitstuk van integrale aanpak rond groepen en individuen. Het Openbaar Ministerie voert mede het gezag over de politie. Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland Voert de brandweertaken uit, met als accenten risicobeheersing en incidentbestrijding. De risicobeheersingstaak strekt zich uit tot IVP-thema’s als veilig uitgaan en evenementen maar ook ondermijning en advies externe veiligheid. De brandweer draagt via de ‘brandveilig leven’-lijn bij aan het in positie brengen van burgers, een strategische doelstelling in dit IVP.

Verbindingen met ander gemeentelijk beleid

Dit beleid heeft raakvlakken met ander gemeentelijk beleid op terreinen zoals Wmo/zorg, participatie, kernen-/wijkaanpak, jeugd, horeca en evenementen, verkeer en milieu, wonen en openbare ruimte, vergunningen, toezicht en handhaving. In onze aanpak geven we consequent gestalte aan deze raakvlakken, benutten ze zo goed mogelijk, trekken samen op met de interne partners. Belangrijke verbindende thema’s zijn onder meer: o Leefbaarheid De leefbaarheid van de woonomgeving werkt rechtstreeks door in de ‘ervaren’ veiligheid. En inzet op leefbaarheid samen met burgers – een rode draad in onze aanpak - bevordert sociale controle en netwerken in de kernen en wijken en draagt daarmee bij aan de veerkracht van de lokale gemeenschap. Dit raakt aan meerdere veiligheidsthema’s. We benutten de invalshoek ‘leefbaarheid’ dan ook zo veel mogelijk in onze aanpak, leggen consequent de verbinding met wijkgericht werken, kwaliteit openbare ruimte en burgerparticipatie. o Toezicht en handhaving Bij veel veiligheidsthema’s zijn toezicht en handhaving onderdeel van de aanpak – denk aan ondermijning, overlast in de woonomgeving, vraagstukken op de vakantieparken, jeugdoverlast, veilige evenementen en agrarisch buitengebied. Toezicht en handhaving zijn zonder twijfel cruciale elementen van de integrale veiligheidsaanpak.

We hebben dan ook bijzondere aandacht voor de effectieve inrichting en programmering ervan. Waar nodig schakelen we bij. o Zorg & Veiligheid Veel veiligheidsvraagstukken kennen mede een zorgkant - en andersom. Denk aan huiselijk geweld en kindermishandeling, jeugdproblematiek, bepaalde ondermijningsthema’s zoals arbeidsuitbuiting/mensenhandel. Maar ook verward gedrag, verslavingsproblematiek, complexe gezinssituaties. Effectieve aanpak van deze vraagstukken vereist zorgvuldige verbinding van partijen en maatregelen vanuit beide domeinen. Samen met onze partners zorgen we dat deze verbinding op orde is. Waar nodig zetten we extra stappen daarvoor, creëren aanvullende voorzieningen. We pakken gezamenlijk regie op deze cruciale ‘dimensie’ van lokale veiligheid. Ook ‘in huis’ van de gemeenten zorgen we voor effectieve wisselwerking van zorg en veiligheid, zowel ambtelijk als bestuurlijk.

4.4

Bovenlokale beleidskaders

Belangrijke bovenlokale beleidskaders zijn de Veiligheidsstrategie 2019-2022 Eenheid Oost-Nederland en het Beleidsplan VNOG 2021-2024. Als gemeente zijn wij betrokken bij en partij in deze kaders. De Veiligheidsstrategie 2019-2022 Eenheid Oost-Nederland is het gezamenlijke kader van de gemeenten binnen de eenheid, het Openbaar Ministerie en de politie voor de aanpak veiligheidsproblemen. Het concentreert zich op thema’s die nagenoeg overal (in alle basisteams/gemeenten binnen de eenheid) spelen én waar regionale interventies noodzakelijk zijn. Thema’s en aanpak overlappen met de keuzes in dit IVP. Grosso modo geldt dat het IVP en de veiligheidsstrategie elkaar complementeren en versterken. De veiligheidsstrategie is een belangrijk ijkpunt voor de regionale verdeling van politiesterkte.

10

Integraal Veiligheidsplan 2020-2024 gemeenten Ermelo, Harderwijk en Putten

Het Regionaal Beleidsplan van de veiligheidsregio bevat kaders voor de inzet op onder meer brandweertaken en crisisbeheersing door de veiligheidsregio. Onderdeel van de veiligheidsregio is de regionale brandweer. Zwaartepunten in het beleidsplan voor wat betreft brandveiligheid zijn risicobeheersing en incidentbestrijding. Via het programma ‘Brandveilig leven’ wordt in risicobewustzijn en handelingsperspectief van burgers en ondernemers geïnvesteerd. Dit sluit aan op het landelijke streven van de brandweer om het rendement van de schakels proactie en preventie verder te vergroten (‘meer naar de voorkant’).

11

Integraal Veiligheidsplan 2020-2024 gemeenten Ermelo, Harderwijk en Putten

5. Bovenlokale prioriteiten 5.1 Kwetsbare personen Het accent ligt bij dit thema op complexe sociale casuïstiek - individuen of gezinnen - waarbij sprake is van overlast en soms ook geweld (inclusief huiselijk geweld). De overlast kan betrekking hebben op geluid, stank, verbale uitingen. Psychiatrische factoren kunnen een rol spelen, net als alcohol en/of drugs. Zowel de veiligheid van de huishoudens/personen zelf als die van de omgeving kan in het geding zijn. Dit soort complexe, soms snel escalerende situaties trekken een stevige wissel op de veiligheid en leefbaarheid van de directe woonomgeving. Net als elders in Nederland is dit een groeiend vraagstuk in onze gemeenten en is prioritaire aandacht nodig. Verklarende factoren zijn onder meer extramuralisering in de zorg, de groeiende complexiteit van de samenleving (- dreigende tweedeling) en – meer precies – de aanwezigheid van meerdere GGZ-instellingen en een voorziening als de nachtopvang in ons gebied. Hoofdlijnen 2020-2024  Kernbegrippen in onze aanpak zijn vroegtijdig, integraal en effectief. Problematiek wordt zoveel mogelijk ‘dichtbij huis’, dichtbij de burger én samen met burgers aangevat. Om problemen zo klein mogelijk te houden en de kracht van de samenleving - de ‘nulde lijn’ – zo goed mogelijk te benutten. We ondersteunen en verstevigen deze veerkracht en redzaamheid.

Waar dit geen oplossing biedt, schalen we op, zijn professionals aan zet. Die werken toe naar een stabiele en beheersbare situatie, waarna de samenleving weer een grotere rol kan hebben.  Cruciaal zijn goede voelsprieten in en verbindingen met de samenleving. De sociale teams zien casuïstiek als eerste, pakken die waar mogelijk op. Complexere casus worden opgeschaald naar belangrijke, integrale schakels zoals het sociaal vangnetoverleg en Team Via. Deze schakelpunten pakken regie en leggen passende verbindingen met tweede lijns-zorg, de Veiligheidskamer, Veilig Thuis. Zo effectueren we voor elke casus een passende, systeemgerichte aanpak, met de juiste mixture van zorg- en veiligheidscomponenten.  We zorgen dat deze keten optimaal functioneert. Aandachtspunten zijn onder meer vroege herkenning, casusregie, tijdige op- en afschaling, verbinding zorg en veiligheid (- óók in de eerste lijn), GGZ-expertise in de wijk, een goede en juridisch geborgde informatiepositie.  Ook zijn we voorbereid op acute sociale crises. We voorzien in crisisinterventie en –opvang en zetten stappen voor de realisatie van faciliteiten op het gebied van onder meer vervoer. We prepareren ons op sociale crises, mede aan de hand van de principes van de crisisorganisatie.

 De aanpak staat in precieze wisselwerking met nazorg ex-gedetineerden, maatschappelijke opvang/passende woonvormen, aanpak huiselijk geweld, verslavingszorg. We zorgen dat we rond elk van deze thema’s een adequate keten en aanbod hebben ‘staan’. We implementeren de Meldcode Huiselijk geweld, passen de Wet Verplichte GGZ en Wet Aanpak Woonoverlast toe. Rond specifieke thema’s, zoals overlast van personen met verward gedrag, volgen we een daarop toegesneden aanpak, samen met lokale en bovenlokale partners.  We houden ‘voeling’ met problematiek en effectiviteit van de aanpak door frequente uitwisseling met professionals in de keten. We monitoren én verstevigen waar nodig de verbinding van zorg en veiligheid. We traceren trends en vertalen die beleidsmatig door, zowel op het veiligheidsdomein als op andere domeinen. Partners Politie, Openbaar Ministerie, GGZ- en welzijnsinstellingen, woningcorporaties, Zorg- en Veiligheidshuis/Veiligheidskamer, Veilig Thuis, verslavingszorg. Flankerend beleid Wmo, Participatie, Jeugd, Gezondheid, Wonen, Handhaving, Wijkgericht werken.

12

Integraal Veiligheidsplan 2020-2024 gemeenten Ermelo, Harderwijk en Putten

Doelstelling 2024 Een zodanige infrastructuur van samenwerkende professionals en toegesneden voorzieningen in stand houden dat de veiligheid van en rond personen en gezinnen in alle gevallen van een aanvaardbaar niveau is of zo snel mogelijk weer wordt. Deze infrastructuur sluit aan op, maakt zo goed mogelijk gebruik van de mogelijkheden van de samenleving zelf.

5.2 Ondermijning Fenomenen als drugsproductie en -handel, fraude en witwassen, uitbuiting/mensenhandel gaan óók aan onze gemeenten niet voorbij. De precieze aard en omvang zijn, zoals gebruikelijk bij deze fenomenen, niet goed vast te stellen. Er zijn fijnmazige, diffuse verbindingen met de lokale samenleving en economie (verweving onderwereld/bovenwereld). De werking van overheidsinstrumenten kan ondermijnd raken, de integriteit en veiligheid van de publieke taak aangetast. We hebben in afgelopen jaren al de nodige stappen gezet om deze ondermijnende criminaliteit aan te pakken, haar de speelruimte te ontnemen. Vervolgstappen zijn echter nadrukkelijk nodig. Hoofdlijnen 2020-2024  Essentie van de bestuurlijke aanpak van georganiseerde criminaliteit is ‘barrières opwerpen’, ‘hinderen’. Met ons instrumentarium kunnen we, in samenwerking met de partners, de criminele industrie verstoren. We scherpen onze instrumenten - beleid, regelgeving en vergunningen, toezicht en handhaving - daar op aan, zetten ze consequent in, innoveren waar nodig. Belangrijke elementen zijn het BIBOB-instrumentarium en het Damocles-beleid (aanpak drugspanden). We zetten stappen voor intensievere benutting en borging van het BIBOB-instrumentarium.  Via consequent toezicht en handhaving signaleren, interveniëren én voorkomen we: we doorbreken anonimiteit, zitten ondermijning ‘in de weg’.

Op locaties en in branches waar risico’s samenkomen, kiezen we voor integrale handhaving.  We versterken onze informatiepositie, benutten en verbinden reeds beschikbare informatie, analyseren en verrijken die. We borgen dit proces, structureren en innoveren onze ‘intelligence’. Het RIEC ondersteunt ons hierbij via o.m. casusanalyse, ondermijningsbeelden, bestuurlijke weerbaarheidsscans.  Effectieve bestuurlijke aanpak van ondermijnende criminaliteit begint met bewustwording van risico’s en daaraan gekoppeld handelingsperspectief. Deze kwaliteiten dienen breed aanwezig te zijn in de organisatie, zowel ambtelijk als bestuurlijk. We investeren hierin, samen met partners en in wisselwerking met stappen rond onze informatiepositie.  Andere voorwaarde is bestuurlijke weerbaarheid. Het bestuurlijk handelen dient soeverein te zijn, niet beïnvloed te worden door ondermijnende krachten. We creëren accurate voorzieningen voor veilige publieke taakuitoefening en ambtelijke en bestuurlijke integriteit.  En we zetten minstens zo sterk in op de maatschappelijke weerbaarheid. We informeren ondernemers, inwoners, instellingen over risico’ s die zij lopen en hoe te handelen. Werken samen met branches aan het opwerpen van barrières.  In komende tijd richten we ons in het bijzonder op de thema’s zorgfraude, synthetische drugs en buitengebied.

 We voorzien in de organisatorische voorwaarden voor effectieve bestuurlijke aanpak. Dit omvat onder meer solide programmatische uitwerking (Plan van Aanpak), capaciteit voor regievoering en uitvoeringstaken, lokaal ondermijningsoverleg, verbetering intelligence, expertise op juridisch vlak. We zetten erop in om onze samenwerking op basisteam-niveau rond deze condities te verstevigen. Mogelijke elementen van een gezamenlijke ‘infrastructuur’ zijn een basisteamprogrammaleider Ondermijning, een gezamenlijke ondermijningstafel en gezamenlijke integrale controles. Specifieke aandacht hebben we voor de inregeling van het RIEC-werkproces rond ondermijningscasus.

13

Integraal Veiligheidsplan 2020-2024 gemeenten Ermelo, Harderwijk en Putten

Partners Politie, Openbaar Ministerie, Belastingdienst, RIEC, omgevingsdienst, woningcorporaties, verslavingszorg, Zorg- en Veiligheidshuis/Veiligheidskamer, ondernemersverenigingen. Flankerend beleid Handhaving, Omgeving, Economie, Toerisme en recreatie, Participatie, Wonen, Wijkgericht werken, Communicatie. Doelstelling 2024 Via consequente inzet van de bestuurlijke instrumenten, in samenwerking met onze partners de speelruimte en invloed van criminele netwerken/fenomenen verder verkleinen. We zijn bestuurlijk weerbaar en ondersteunen maatschappelijke weerbaarheid.

5.3 Cybercrime/gedigitaliseerde criminaliteit Net als de samenleving als geheel, digitaliseert ook het veiligheidsdomein. Burgers, bedrijven en overheden worden in toenemende mate geconfronteerd met vormen van gedigitaliseerde criminaliteit. Gedigitaliseerde criminaliteit ‘surft mee’, maakt misbruik van de digitale omgeving, specifiek vier modaliteiten van digitale technologie: a. Digitale systemen van burgers, bedrijven en overheden Deze kunnen ‘gehackt’ worden voor onder meer oplichting (overname accounts bijvoorbeeld) en diefstal van persoonsgegevens/datasets. Ook kunnen ze doelbewust ontregeld of lamgelegd worden (o.m. via DDoS-aanvallen), voor politieke, criminele en/of terrorisme-doeleinden. b. Internet en social media zoals facebook, instagram, WhatsApp maar ook internetfora. Ook voor social media geldt dat ze ‘gehackt’ en misbruikt kunnen worden, bijvoorbeeld voor oplichting/financiële criminaliteit. Maar ook voor beïnvloeding van politieke en economische processen (polarisatie en radicalisering), stalking en cyberpesten, zedendelicten, openbare orde-verstoringen (‘project X’). c. Internet als marktplaats voor illegale goederen en criminele activiteiten Criminelen doen onderling zaken via het internet. De samenleving als geheel is slachtoffer. Het web zelf wordt ondermijnd (verweving onderwereld/bovenwereld). d.

Internet en het reguliere berichtenverkeer Criminelen kunnen meeliften met reguliere mail- en berichtenstromen en zo gemakkelijk oplichten en frauderen (horizontale fraude). Het internet fungeert dan als vehikel voor veelvoorkomende vermogenscriminaliteit (‘van offline naar online’). Hoewel de precieze omvang van gedigitaliseerde criminaliteit niet bekend is, onder meer door geringe meld- en aangiftebereidheid, staat wel vast dat het fenomeen zich verspreidt, versnelt, innoveert en steeds meer slachtoffers maakt. Nodig is prioritaire aandacht en intensivering van de aanpak. Het zwaartepunt van onze rol ligt op preventie. Daar innoveren we op, in nauwe samenwerking met onze veiligheidspartners en met inwoners en ondernemers. Hoofdlijnen 2020-2024  Via voorlichting en communicatie verstevigen we risicobewustzijn en handelingsperspectief van inwoners, ondernemers, instellingen. Hierbij sluiten we aan op ‘vaste’ events zoals de Week van de Veiligheid en maken gebruik van bestaande structuren in/contactmomenten met de samenleving (denk aan wijkteams, ouderenconsulenten, bedrijvencontactfunctionarissen). We gaan na welke nieuwe voorzieningen nodig zijn, bijvoorbeeld in de vorm van een ‘vraagbaak annex meldpunt’. In onze communicatie maken we risico’s duidelijk, specificeren maatregelen en leggen veel nadruk op het belang van melden /aangifte doen.

 We ontwikkelen een meer solide beeld van risico’s, dadergroepen en slachtoffers, zodat we onze preventie-activiteiten scherper kunnen richten. We bouwen dit beeld op in nauwe samenwerking met de veiligheidspartners.  Via publiek-private samenwerkingsverbanden - zowel bestaande als speciaal daarvoor in te richten houden we de aandacht voor het onderwerp en daarmee de alertheid op risico’s onder ondernemers 14

Integraal Veiligheidsplan 2020-2024 gemeenten Ermelo, Harderwijk en Putten



‘levend’. We organiseren ‘updates’ en programmeren maatregelen rond het onderwerp samen met ondernemersverenigingen. Ook onze eigen informatiehuishouding kan doelwit zijn. We realiseren/onderhouden de benodigde veiligheidsvoorzieningen, investeren in ambtelijke en bestuurlijke awareness van de risico’s. We blijven werken aan onze weerbaarheid tegen cybercrime.

Partners Politie, Openbaar Ministerie, ondernemersverenigingen, welzijns-/ouderenorganisaties. Flankerend beleid Informatiebeveiliging, Communicatie, Onderwijs, Welzijn/Wmo, Economie. Doelstelling 2024 Vergroten van de beheersbaarheid van gedigitaliseerde criminaliteit door een beter zicht erop en impulsen in awareness en handelingsperspectief, vooral bij kwetsbare groepen.

5.4 Informatievoorziening Informatie-gestuurd werken is een cruciaal onderdeel van regievoering op het veiligheidsterrein, immers: o Capaciteit en middelen voor interventies/maatregelen zijn per definitie schaars – op basis van goede informatie kunnen efficiënte én doeltreffende paden gekozen worden. o Er is meer veiligheidsgerelateerde informatie dan ooit, zowel vanuit bedrijfsprocessensystemen en registraties als vanuit gerichte informatietrajecten, onderzoeken e.d.. o Veiligheidsopgaven worden complexer en op onderdelen venijniger. Nodig is risico-gestuurde inzet op kernpunten van problemen, om de fenomenen beheersbaar te houden. Om informatie-gestuurd te kunnen werken, is informatiemanagement nodig. Kern daarvan is het realiseren van informatieproducten voor gerichte aanpak van veiligheidsvraagstukken. Aan de hand van deze producten kunnen maatregelen/interventies rond veiligheidsthema’s kritisch geselecteerd, ontwikkeld en ingezet worden, met een maximaal veiligheidsrendement. Hoofdlijnen 2020-2024  We zetten stevig in op de doorontwikkeling van het informatiemanagement. We verbeteren onze informatiepositie op belangrijke veiligheidsthema’s, ontsluiten en ontwikkelen informatiebronnen, realiseren informatieproducten voor risico-gestuurde keuzes in de aanpak.

We verbeteren onze vaardigheden, methodieken op dit vlak en maken gebruik van reeds aanwezige informatie/ registraties binnen de organisatie.  Koers en randvoorwaarden van het informatiemanagement leggen we planmatig vast. We investeren in condities als capaciteit en systemen en werken stapsgewijs, binnen reële kaders, toe naar een duurzame invulling van deze kernkwaliteit van regievoering.  Evident is dat deze opgave organisatie-brede strekking heeft, zowel vanwege de reeds aanwezige informatie ‘in huis’ als vanwege het vergelijkbare belang van informatiesturing binnen andere domeinen. We leggen nadrukkelijk deze verbindingen, benaderen het vraagstuk integraal.  Informatie van veiligheidspartners draagt natuurlijk belangrijk bij aan de kracht van informatieposities en –producten. We ontwikkelen onze werkvormen en processen ook op dit punt.  We bewaken en verbeteren zo nodig de juridische grondslag van al onze activiteiten in het kader van informatiemanagement. Toetsing aan doelen (doelbinding) en daaruit voortvloeiende mogelijkheden en beperkingen is vast onderdeel van de activiteiten. Partners Politie, Belastingdienst, OM, RIEC, omgevingsdienst.

15

Integraal Veiligheidsplan 2020-2024 gemeenten Ermelo, Harderwijk en Putten

Flankerend beleid Informatie, Vergunning en Handhaving, Participatie. Doelstelling 2024 Verdere versteviging van het rendement van onze inspanningen op het veiligheidsdomein door het ‘slim richten’ daarvan op basis van adequate stuurinformatie.

5.5 Veilige, vitale vakantieparken Onze gemeenten kennen een rijk recreatie- en toerisme-aanbod. De vakantieparken vormen een belangrijke pijler. Onze gemeenten tellen honderden parken. We werken al langere tijd aan de vitaliteit van de parken. Dit doen we langs drie sporen: Economie, Ruimte en Leefbaarheid & Veiligheid. Voorop staat behoud van de recreatieve functie van de parken. Waar dit niet reëel is, worden alternatieven beproefd, zoals (gedeeltelijke) functieverandering en eventueel sluiting van parken. Leidend daarbij zijn lokale beleidskeuzes en regels inzake de parken. Naast de drie genoemde sporen kan ook het spoor Sociaal daarin betrokken worden. Aandachtspunten vanuit veiligheidsoptiek zijn met name de risico’s van ondermijnende criminaliteit (witwassen, drugscriminaliteit, arbeidsuitbuiting), illegale bewoning, overlast in relatie tot drank en/of drugs, brandveiligheid. Inzet op deze aspecten blijft nodig. Hoofdlijnen 2020-2024  Ondersteuning van het beleid ten aanzien van de functie van de (huisjes op de) parken door toezicht op handhaving van bestemmingsconform gebruik. Deze handhavingsopgave is volgend op de bredere parken-aanpak. We zorgen dat de randvoorwaarden voor toezicht en handhaving op peil zijn en hebben daarbij ook oog voor de mogelijkheden die samenwerking biedt.

 Verdere ondersteuning van normalisering van gebruik van en ‘sfeer & verkeer’ op de parken via inzet van gemeentelijke BOA-capaciteit. Anonimiteit wordt daarmee opgeheven, de overheid is aanwezig en aanspreekbaar, eigenaren en huurders kunnen gemakkelijker melden.  Preventie en signalering van ondermijnende criminaliteit, eveneens via regulier toezicht en handhaving. Het mes snijdt hier aan twee kanten: naast ondersteuning van het integrale beleid rond de parken zitten we daarmee ook ondermijning ‘in de weg’. Die acteert immers bij voorkeur anoniem en in stilte.  Indien nodig: inzet van steviger middelen voor de handhaving van de regels. Zo maken we gebruik van de Ariadne-aanpak6, een getoetste methodiek voor integrale controleacties op de parken. De meerwaarde van deze interventievorm is aangetoond.  Gerichte inzet op/ondersteuning van de aanpak van fenomenen als witwassen, vastgoedfraude en arbeidsuitbuiting/mensenhandel op de parken. Regulier toezicht en handhaving en andere interventies/maatregelen vanuit het veiligheids- en handhavingsbeleid hebben een generieke preventieve en repressieve functie ten aanzien van ondermijning maar kunnen ook als onderdeel van een specifieke, integrale aanpak van die fenomenen worden ingezet.

 Verdere implementatie van maatregelen op het gebied van brandveiligheid en crisisbeheersing (onder meer ontruimingsplannen), in samenwerking met de Veiligheidsregio Noord- en OostGelderland.  Algemeen: alertheid op en bevorderen van de effectieve wisselwerking tussen het veiligheids- en handhavingsbeleid enerzijds en ruimtelijk, economisch en sociaal beleid rond de parken anderzijds. We bewaken met scherpte de uitvoerbaarheid van juridische taken aan de ‘achterkant’ van generiekere beleidskeuzes aan de ‘voorkant’.

6

Zie voetnoot 4.

16

Integraal Veiligheidsplan 2020-2024 gemeenten Ermelo, Harderwijk en Putten

Partners Politie, Openbaar Ministerie, Belastingdienst, RIEC, Veiligheidsregio/Regionale brandweer, provincie, ondernemers(verenigingen). Flankerend beleid Vergunning en Handhaving, Omgeving, Economie, Toerisme en recreatie, Wonen, Wmo. Doelstelling 2024 Via gerichte en consequente inzet van de bestuurlijke instrumenten, samen met onze handhavingsen veiligheidspartners de verdere normalisering en vitalisering van de parken ondersteunen.

17

Integraal Veiligheidsplan 2020-2024 gemeenten Ermelo, Harderwijk en Putten

6. Lokale paragrafen 6.1 Ermelo Lokale prioriteiten a: Overlast, geweld Dit thema kent een overlap met het in paragraaf 5.1 uitgewerkte thema ‘Kwetsbare personen’. Lokale prioritering voor Ermelo – naast de bovenlokale prioritering - is aangewezen vanwege de specifieke omstandigheden in Ermelo: meerdere GGZ-instellingen binnen de gemeentegrenzen, overlast- en geweldsincidenten in relatie tot cliënten van deze instellingen, de sociale netwerken rond deze cliënten (deels ook woonachtig in de gemeente). Ook in het vorige IVP vormde dit thema een lokale prioriteit van Ermelo. Hoofdlijnen 2020-2024  Verdere versteviging van de informatiepositie: Welke risico’s zijn concreet aan de orde en kunnen wij ze verkleinen?? Welke incidenten kennen welke achtergrond? Waar gaat het goed en soms niet goed in de keten en samenwerking? Welke aanpak ‘werkt’, welke aanscherping is nodig?  Afstemming en samenwerking met de instellingen, zowel op strategisch als op tactisch-operationeel niveau. Jaarlijks vindt reeds bestuurlijk overleg plaats tussen gemeente, politie en instellingen. Op tactisch-operationeel niveau gaat het o.m. proactieve contacten in de keten rond cliënten, werkafspraken professionals, periodieke evaluatie-/intervisiemomenten.  Borging interne integraliteit op het vlak van analyse, maatregelen, voorzieningen. Zo zijn er o.m. verbindingen met woonbeleid en zorg.

Partners Politie, Openbaar Ministerie, GGZ- en welzijnsinstellingen, woningcorporaties, Zorg- en Veiligheidshuis/Veiligheidskamer, Veilig Thuis, verslavingszorg. Flankerend beleid Wmo, Participatie, Jeugd, Gezondheid, Wonen, Handhaving, Wijkgericht werken, Communicatie. Doelstelling 2024 Verdere versteviging van de beheersbaarheid van het vraagstuk door slim, informatie-gestuurd ‘samen optrekken’

b: Verkeersveiligheid Verkeersveiligheid blijft eveneens een belangrijk thema voor Ermelo. Het buitengebied, met relatief riskantere verkeerssituaties, is groot én de intensiteit van recreatie en toerisme is daar juist hoog. De ervaren verkeersoverlast is in afgelopen jaren wat toegenomen en het aantal verkeersongevallen met letsel daalt niet (voldoende). Ook is verkeersveiligheid een belangrijk element van de integrale inzet op de leefbaarheid en kwaliteit van de gemeente. Hoofdlijnen 2020-2024  Infrastructurele maatregelen. We continueren onze aanpak rond verkeersvertragende maatregelen in woongebied. Interventies worden uitgevoerd als onderdeel van grootonderhoud. De hoofdinfrastructuur wordt gemonitord op blackspots qua verkeersveiligheid en doorstroming. Waar mogelijk wordt voor maatregelen gebruik gemaakt van beschikbare provinciale en landelijke subsidies.  Gedragsbeïnvloeding via voorlichting/communicatie en educatie. Dit doen we risicogericht: we concentreren ons op risicogroepen en -routes, in het bijzonder kinderen, jongeren, beginnende bestuurders (scooter of auto), senioren, fietsers/E-bikers, schoolfietsroutes. We werken samen met 18

Integraal Veiligheidsplan 2020-2024 gemeenten Ermelo, Harderwijk en Putten



partners zoals het onderwijs en sluiten aan op landelijke campagnes. Speciale aandacht hebben we voor verminderd zelfredzame personen/huishoudens. Handhaving. Op hotspots van verkeersovertredingen wordt de handhaving opgevoerd.

Partners Politie, OM, provincie, Veilig Verkeer Nederland, onderwijsinstellingen, welzijns-/oudereninstellingen. Flankerend beleid Omgeving/RO, Wmo/Welzijn, Onderwijs, Handhaving, Wijkgericht werken, Communicatie. Doelstelling 2024 Continueren van de integrale inzet op verkeersveiligheid en daarmee de subjectieve en objectieve verkeersveiligheid verder verbeteren

c: Jeugd en Veiligheid (incl. risico’s alcohol en drugs) Jeugd is enerzijds oorzaak van onveiligheid, anderzijds slachtoffer. Bij ‘oorzaak’ gaat het om overlast, vandalisme, soms ook criminaliteit. Dit kan zich concentreren op bepaalde locaties. Groepen kunnen zelfs intimiderend zijn, richting burgers en professionals. Sommige jongeren groeien door, komen in aanraking met de criminaliteit. Aan ‘slachtoffer-zijde’ zien we kwetsbaarheid door problematische omstandigheden thuis en/of op school, mogelijk GGZ-factoren en/of verstandelijke beperkingen, risico’s rond alcohol en drugs. Essentie: er is altijd een integrale, groeps- én persoons-gerichte aanpak nodig met preventieve en repressieve, strafrechts- en zorgelementen. Hoofdlijnen 2020-2024  We zorgen voor een solide eerste lijn, volgen en ‘kennen’ jeugdgroepen, zeker de problematische. In deze eerste lijn zetten we in op preventie en activering én signaleren serieuzere problemen. Daar acteren we op. Schakels zijn jongerenwerk, wijkagenten, BOA’s. We zorgen dat zij elkaar weten te vinden, zetten waar nodig stappen ter versteviging van verbindingen.  We leggen consequent de verbinding tussen groeps- en persoonsgerichte maatregelen. Daarbij wordt de groepsscan-methodiek van de politie benut. Waar nodig wordt de Persoonsgerichte Aanpak (PGA) gevolgd, onder regie van de Veiligheidskamer.

Uitgangspunt is integraal en systeemgericht werken – ofwel: niet alleen op het individu maar ook op zijn of haar sociale context. De aanpak staat in nauwe verbinding met onder meer nazorg ex-gedetineerden, maatschappelijke opvang, aanpak van huiselijk geweld, verslavingszorg.  Speciale aandacht hebben we voor preventie en handhaving van het gebruik van alcohol, drugs en andere genotmiddelen. We werken hierbij nauw samen met onderwijs, verenigingen, horeca en detailhandel. We zetten in komende tijd in op versteviging van de keten, werken toe naar een integrale ketenaanpak. Waar passend innoveren we, bijvoorbeeld met werkvormen zoals het IJslandse model.  Scholen zijn bij uitstek ‘vindplaatsen’ van én partners in ‘zorg en veiligheid’. We continueren onze samenwerking met de instellingen en verkennen of we hier nieuwe stappen in kunnen zetten, eventueel samen met de andere gemeenten in dit beleid. De focus ligt daarbij op het VO. Partners Politie, Openbaar Ministerie, jeugd- en jongerenwerk, Halt, onderwijsinstellingen, GGZ- en welzijnsinstellingen, verslavingszorg, Zorg- en Veiligheidshuis/Veiligheidskamer, Veilig Thuis. Flankerend beleid Wmo, Participatie, Jeugd, Gezondheid, Onderwijs, Sport, Cultuur, Wijkgericht werken, Handhaving, Kwaliteit Openbare ruimte.

19

Integraal Veiligheidsplan 2020-2024 gemeenten Ermelo, Harderwijk en Putten

Doelstelling 2024 Samen met de partners onze verantwoordelijkheid voor veilig opgroeien mét perspectief zo goed mogelijk invullen, en daarmee problematisch gedrag – individueel en in groepsverband – verder terugdringen.

Voortgezet beleid Onderstaande tabel geeft een overzicht van de voortgezet beleid-thema’s van de gemeente Ermelo. Bij deze thema’s is er geen bijzondere aanleiding voor intensivering en wordt de huidige aanpak in hoofdlijn gecontinueerd. thema

accenten 2020-2024

vermogenscriminaliteit

o o o

Veilig winkelgebied en bedrijventerreinen

o o o o o

Veiligheid rond het uitgaan (horeca)

o o

Brandveiligheid

o o

Externe veiligheid

Crisisbeheersing

o o o o o o

Radicalisering en polarisatie Ambtelijke en bestuurlijke integriteit Veilige Publieke Taak

o o o o o o o o o

Preventie door burgers, via voorlichting en communicatie, buurtpreventie. ‘Veilig ontwerp’/fysieke maatregelen. Heterdaadkracht via helingaanpak (Digitaal Opkopersregister/DOR) en risicogericht programmeren van toezicht/surveillance. Risicogerichte regels (inbrekerswerktuig/Veluwse methode). Persoonsgerichte aanpak (PGA) en nazorg ex-gedetineerden. Op hotspots: integrale, gebieds- of locatiegerichte aanpak. Samenwerking met ondernemers, onder toepassing van formats zoals het Keurmerk Veilig Ondernemen (KVO). Integrale aanpak: verbindingen met aanpak van o.m. ondermijnende criminaliteit, verkeersveiligheid, inrichting/beheer openbare ruimte. Randvoorwaarden op peil, in het bijzonder regelgeving en en toezicht/handhaving. PPS. Publiek-private samenwerking, onder toepassing van formats zoals het Convenant/Kwaliteitsmeter Veilig Uitgaan Risicobeheersing. Stimuleren risicobewustzijn (‘awareness’), naleefgedrag en zelfredzaamheid via voorlichting ( ‘Brandveilig Leven’) en vergunning/handhaving. Incidentbestrijding. Adequaat niveau repressie (dekkingsgraad en slagkracht). Aandacht voor o.m. beroeps- en vrijwilligerscapaciteit, uitrukposten, bluswater. Beleid, regelgeving, vergunning en handhaving op orde. Risicocommunicatie gericht op awareness en zelfredzaamheid bewoners en ondernemers. Regierol gemeente: doorvertaling risico’s RO, verbinding met crisisbeheersing.

Regionale samenwerking Bevolkingszorg binnen de veiligheidsregio, o.m. op de onderdelen piketpools, OTO-beleid (Opleiden, Trainen, Oefenen). Lokale crisisorganisatie op peil: effectieve invulling lokale sleutelfuncties en faciliteiten en voorzieningen effectief ingevuld. Implementatie Bevolkingszorg op orde 2.0: focus op niet-zelfredzamen, risicogericht werken, inbouwen ‘zelfredzaamheid’ in preparatie, professionalisering. Algemene preventie via o.m. participatiebeleid, onderwijs en antidiscriminatie. Deskundigheidsbevordering professionals/eerstelijnswerkers. Adequate aanpak casuïstiek samen met met lokale en bovenlokale partners. Randvoorwaarden op peil; o.m. gedragscodes, vertrouwenspersonen, melden. Bewustwording én ‘levend houden’ - bespreekbaar houden, uitdragen norm. Verbinding met ondermijningsaanpak. Randvoorwaarden op peil; o.m. agressieprotocollen en incidentregistratie. Bewustwording én ‘levend houden’ door norm consequent uit te dragen. Verbinding met ondermijningsaanpak.

20

Integraal Veiligheidsplan 2020-2024 gemeenten Ermelo, Harderwijk en Putten

6.2 Harderwijk Lokale prioriteiten a: Jeugd en Veiligheid Ook bij dit thema – misschien wel vooral bij dit thema – is een integrale kijk vereist. Met aandacht voor ‘dader-aspecten’ én ‘slachtoffer-aspecten’ van jeugd. Aan daderkant gaat het om overlast en criminaliteit, al dan niet in groepsverband. Die kan stevige impact hebben op de woonomgeving en op plekken en momenten zoals horeca en evenementen. Sommige jongeren groeien door, komen in aanraking met criminele netwerken. Aan slachtofferkant is er kwetsbaarheid door thuissituaties en omstandigheden op school, mogelijk GGZ-factoren en/of verstandelijke beperking, risico’s rond alcohol en drugs. Ook dit veiligheidsthema kenmerkt zich door complexiteit – en die gaan we niet uit de weg. We blijven inzetten op effectief integraal werken, met preventieve en repressieve, strafrechts- en zorgelementen. Hoofdlijnen 2020-2024  We zorgen voor een solide eerste lijn, volgen en ‘kennen’ jeugdgroepen, zeker de problematische. In deze eerste lijn zetten we in op preventie en activering én signaleren serieuzere problemen. Daar acteren we op. Schakels zijn jongerenwerk, wijkagenten, BOA’s. We zorgen dat zij elkaar weten te vinden, zetten waar nodig stappen ter versteviging van verbindingen.  We leggen consequent de verbinding tussen groeps- en persoonsgerichte maatregelen. Daarbij wordt de groepsscan-methodiek van de politie benut.

Waar nodig wordt de Persoonsgerichte Aanpak (PGA) gevolgd, onder regie van de Veiligheidskamer. Uitgangspunt is integraal en systeemgericht werken – ofwel: niet alleen op het individu maar ook op zijn of haar sociale context. De aanpak staat in nauwe verbinding met onder meer nazorg ex-gedetineerden, maatschappelijke opvang, aanpak van huiselijk geweld, verslavingszorg.  Speciale aandacht hebben we voor preventie en handhaving van alcohol, drugs en andere genotmiddelen. We werken hierbij samen met onderwijs, sportverenigingen, horeca en detailhandel. Waar passend innoveren we, bijvoorbeeld met werkvormen zoals het IJslandse model.  Scholen zijn bij uitstek ‘vindplaatsen’ van én partners in ‘zorg en veiligheid’ rond jeugd. We continueren de samenwerking met de instellingen, zetten waar nodig nieuwe stappen daarin. Specifiek verkennen we de mogelijkheid van een Convenant School & Veiligheid, met het oog op borging van de integrale samenwerking. Partners Politie, Openbaar Ministerie, jeugd- en jongerenwerk, Halt, onderwijsinstellingen, GGZ- en welzijnsinstellingen, verslavingszorg, Zorg- en Veiligheidshuis/Veiligheidskamer, Veilig Thuis. Flankerend beleid Wmo, Participatie, Jeugd, Gezondheid, Onderwijs, Sport, Cultuur, Wijkgericht werken, Handhaving, Kwaliteit Openbare ruimte.

Doelstelling 2024 Samen met de partners onze verantwoordelijkheid voor veilig opgroeien mét perspectief zo goed mogelijk invullen, en daarmee problematisch gedrag – individueel en in groepsverband – verder terugdringen.

b: Actieve veiligheidszorg rond en met het AZC Bijzondere aandacht blijft nodig voor de veiligheid op en rond het Asielzoekerscentrum KranenburgNoord. De complexe omstandigheden waarin de asielzoekers verkeren, de opgaven en dilemma’s van betrokken professionals en de noodzakelijke wisselwerking met de lokale Harderwijkse gemeenschap genereren onvermijdelijk zekere risico’s op het vlak van veiligheid en overlast. De integrale aanpak zoals die zich in afgelopen jaren heeft gevormd, is effectief gebleken en zetten we voort.

21

Integraal Veiligheidsplan 2020-2024 gemeenten Ermelo, Harderwijk en Putten

Hoofdlijnen 2020-2024  We monitoren, analyseren met scherpte concrete veiligheidsitems, kiezen telkens een integrale (eventueel persoonsgebonden) aanpak, evalueren de effecten daarvan. Belangrijke schakels zijn het Overlastoverleg en de Projectgroep Ketenaanpak (voorzitter: gebiedsofficier driehoek). Waar nodig wordt gebruik gemaakt van de Handhavings- en Toezichtslocatie (HTL) in Hoogeveen. De huidige stevige politie-inzet blijft vereist.  De vruchtbare samenwerking met ondernemers wordt voortgezet. Dit gebeurt onder meer binnen het Keurmerk Veiligheid Ondernemer (KVO) Tweelingstad. Aspecten van de aanpak zijn fysiek en technisch toezicht in en rond het winkelcentrum.  Cruciaal is de afstemming met en betrokkenheid van buurtbewoners. Het COA voert zelf regelmatig overleg met de bewoners. Als gemeente pakken wij ook onze rol hierin. We hebben hierbij bijzondere aandacht voor de ervaren overlast en subjectieve veiligheid.  We evalueren jaarlijks of deze meerledige aanpak voldoende effectief is. Indien nodig, schakelen we bij. Partners COA/AZC, politie, IND, Dienst Terugkeer & Vertrek, ondernemers, wijkbewoners. Flankerend beleid Integratie, Toezicht en handhaving, Onderwijs, Communicatie, Wijkgericht werken.