Concept Accountantsverslag - Gemeente Putten (D) - versie commissie 23-06-2026
Tekst van het document
ACCOUNTANTSVERSLAG 2025
Gemeente Putten 4 JUNI 2026
Per saldo persoonlijker
Aan de gemeenteraad van de gemeente Putten Fontanusplein 1 3881 BZ Putten
Geachte leden van de gemeenteraad,
Datum 4 juni 2026
Bij de jaarrekening 2025 van de gemeente Putten zullen wij een controleverklaring met een goedkeurend oordeel betreffende de getrouwheid afgeven.
Ons kenmerk ACV2025
De jaarrekening 2025 is opgesteld onder verantwoordelijkheid van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Putten. Bij deze jaarrekening zullen wij op 24 juni 2026 een goedkeurende controleverklaring voor het getrouwe beeld verstrekken.
Behandeld door J.H. Hop RA
Wij bedanken de medewerkers van de gemeente Putten voor de open en constructieve wijze van samenwerking bij het verrichten van onze controlewerkzaamheden en zijn vanzelfsprekend graag bereid een nadere toelichting te verstrekken.
Graag bieden wij u hierbij ons accountantsverslag met betrekking tot de controle van de jaarrekening 2025 van de gemeente Putten aan. Onze opdracht is uitgevoerd in overeenstemming met onze opdrachtbevestiging van 2 oktober 2025. Dit verslag gaat in op onze belangrijkste bevindingen uit de controle van de jaarrekening 2025.
Met vriendelijke groet, Eshuis Registeraccountants B.V.
drs. C.L. (Caroline) Willems RA Partner
Accountantsverslag 2025 gemeente Putten
2
Inhoudsopgave Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
▪ ▪ ▪ ▪
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen
▪ ▪
Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2025 gemeente Putten
▪ ▪
Bestuurlijke samenvatting controle 2025 Belangrijkste bevindingen uit onze controle Rechtmatigheidsverantwoording De financiële positie van uw gemeente ▪ Financiële positie ▪ Resultaatanalyse Organisatie ▪ Administratieve organisatie en interne beheersing IT-audit ▪ Onze kijk op de algemene IT-beheersingsmaatregelen ▪ Betrouwbaarheid en continuïteit van IT omgeving Overige aangelegenheden Bijlagen ▪ Bijlage 1a: Niet-gecorrigeerde controleverschillen ▪ Bijlage 1b: Onzekerheden in de controle ▪ Bijlage 1c: In de controle opgenomen aanpassingen ▪ Bijlage 1d: In de controle opgenomen aanpassingen rechtmatigheidsverantwoording ▪ Bijlage 1e: Tekortkomingen in de toelichtingen ▪ Bijlage 1f: Bevindingen controle SiSa-bijlage 2025 ▪ Bijlage 2: Fraude en continuïteit ▪ Bijlage 3: Onafhankeljikheid
4 8 20 24
29 31
34 36
3
Bestuurlijke samenvatting
Per saldo persoonlijker
Bestuurlijke samenvatting Conclusies jaarrekeningcontrole 2025 Inleiding
Inleiding
Onderwerp
Beschrijving
Getrouwheidsoordeel
• •
Wij zijn voornemens om een goedkeurend oordeel bij de jaarrekening 2025 af te geven. In het controleprotocol is een goedkeuringstolerantie gehanteerd van 2% van de lasten (exclusief toevoegingen aan reserves) met betrekking tot fouten en onzekerheden (cumulatief) in de jaarrekening. Voor de jaarrekening 2025 bedraagt de materialiteit € 1.640.000. Voor de rapporteringstolerantie geldt dat deze door de raad is gesteld op een absoluut bedrag van € 90.000 voor fouten en onzekerheden.
Pagina 9
Controleverschillen
• •
Er zijn geen ongecorrigeerde controleverschillen geïdentificeerd. Wij rapporteren een onzekerheid van € 1.194.000, geheel met betrekking tot het sociaal domein.
Pagina 9
Onafhankelijkheid
•
Wij zijn onafhankelijk van de gemeente Putten.
Pagina 9
Kwaliteit verslaggeving
•
Wij hebben het door het management toegepaste proces met betrekking tot belangrijke verslaggevingspraktijken geëvalueerd en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Wij zijn van mening dat de verslaggevingspraktijken en de toegepaste inschattingen aannemelijk zijn en consistent worden gebruikt.
Pagina 11
Financiële positie
•
De financiële positie ultimo 2025 is verminderd ten opzichte van 2024. Dit is met name het gevolg van het negatieve saldo van baten en lasten van 0,7 miljoen (begroot 2025: € 6,3 miljoen; 2024: € 7,4 miljoen). Door per saldo onttrekkingen aan de reserves is een gerealiseerd resultaat van € 5,7 miljoen verantwoord. Het beschikbare weerstandsvermogen bedraagt € 41,5 miljoen (2024: € 43,3 miljoen). De door de gemeente onderkende aanwezige risico’s bedragen € 11,5 miljoen (2024: € 11,4 miljoen). Het beschikbare weerstandsvermogen is daarmee met een factor 3,6 (2024: 4,0) hoger dan het benodigde weerstandsvermogen. Daarmee is uw gemeente te kwalificeren als solvabel.
Pagina 24
Pagina 29
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave
Referentie
Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie
•
Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit
Administratieve organisatie en interne beheersing
•
In het najaar 2025 hebben wij onze interimcontrole uitgevoerd. Tijdens deze interimcontrole richten wij ons vooral op de opzet en bestaan van de administratieve organisatie. Onze bevindingen hebben wij in een management letter aan het college gerapporteerd. Onze algemene indruk van de gehele administratieve organisatie en interne beheersing van de gemeente Putten is dat deze voldoende is. Wij identificeren wel ontwikkelpunten, met name in de IT-omgeving. De belangrijkste vraag voor de toekomst is of u deze zelf gaat oppakken of in samenwerking met anderen.
IT-audit
•
Tijdens de werkzaamheden voor de 2025 jaarrekeningcontrole zijn voor gemeente Putten de algemene IT beheersmaatregelen in opzet en bestaan beoordeeld van de meest kritische applicaties rond de salarisadministratie, inkoopfactuurverwerkingen en het grootboek, zorgadministratie en belastingadministratie. Hiervoor hebben wij diverse General IT Controls rond de relevante informatiesystemen getoetst. In een aantal systemen is sprake van ontwikkelpunten die blijvende aandacht vragen.
Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2025 gemeente Putten
Pagina 31
5
Bestuurlijke samenvatting Conclusies jaarrekeningcontrole 2025 Inleiding
Inleiding
Onderwerp
Beschrijving
Referentie
Grondexploitatie
•
Wij hebben onderzoek verricht naar het proces waarmee het management schattingsposten met betrekking tot de grondexploitatie bepaalt. Hiernaast hebben wij gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. De uitgangspunten voor de grondexploitatie achten wij acceptabel. In 2025 is het nieuwe complex Halvinkhuizen fase 2 en 3 geopend. Dit betreft een woningbouwproject van ca. 920 woningen. Aangezien dit een nieuw complex is, hebben wij de onderliggende berekeningen, assumpties en schattingen uitgebreid gecontroleerd. Op basis van onze controle zijn deze aanvaardbaar en geeft de jaarrekening op dit punt een getrouw beeld. In aanvulling op onze analyse hebben wij specifiek aandacht besteed aan de beoordeling van de gehanteerde renteparameters bij de toerekening van rente in de jaarschijven van verschillende grondexploitaties. Deze beoordeling is van belang in het licht van de aanpassing van de Notitie ‘Grondbeleid in begroting en jaarstukken 2023’ van de commissie BBV, waarin is aangekondigd dat per boekjaar 2025 een wijziging wordt doorgevoerd in de systematiek van de rentetoerekening. Volgens deze aangepaste richtlijn mag vanaf 2025 geen rente meer worden toegerekend op basis van de gemiddelde rente. In plaats daarvan dient de omslagrente te worden toegepast.
Deze wijziging kan gevolgen hebben voor de prognose van de grondexploitaties en vereist daarom een herijking van de onderliggende financiële uitgangspunten. De gemeente Putten heeft de omslagrente juist berekend volgens het nieuwe systeem en deze rente is juist vertaald naar de grondexploitaties. De omslagrente wordt jaarlijks opnieuw berekend en is structureel onderdeel van de begroting. Dat vraagt meer afstemming tussen Financiën en Planeconomie dan vroeger. Omdat Putten tot 2024 maar beperkte grondexploitaties kende verwachten wij dat deze afstemming voor u geen structurele wijzigingen in communicatie zal veroorzaken.
Pagina 11
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave
•
Samenvatting
Samenvatting • Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie
Fraude en integriteit
•
Op grond van de regels van de beroepsorganisatie (NBA) rapporteren wij sinds het boekjaar 2022 in onze controleverklaring over werkzaamheden gerelateerd aan fraude. Hierbij gaat het om fraude in de jaarrekening maar ook met betrekking tot omkoping, corruptie, ondermijning en niet naleven van wet- en regelgeving.
Pagina 15
Continuïteit
•
In de controleverklaring dienen wij ook te rapporteren over de continuïteit van uw organisatie. Met betrekking tot de continuïteit van uw organisatie worden er geen specifieke risico’s onderkend.
Pagina 17
SiSa-bijlage
•
Wij hebben de SiSa-bijlage gecontroleerd met inachtneming van de Nota Verwachtingen Accountantscontrole. De gemeente Putten kent, zoals andere gemeenten, een groot aantal specifieke uitkeringen. Dit betekent dat de financiering van gemeenten op incidentele basis toeneemt. Een uitzondering op de rechtmatigheidsverantwoording is het oordeel op de SiSa-bijlage. De accountant verstrekt een oordeel over getrouwheid en rechtmatigheid van de bestedingen in de SiSa-bijlage. De verplichte tabel van fouten en onzekerheden is in de bijlage 1f opgenomen. Wij hebben geen ongecorrigeerde controleverschillen (fouten en/of onzekerheden) in de verantwoorde informatie in de SiSa-bijlage 2025 geconstateerd.
Pagina 42
IT-audit
IT-audit Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
• •
Accountantsverslag 2025 gemeente Putten
6
Bestuurlijke samenvatting Conclusies jaarrekeningcontrole 2025 Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Onderwerp
Beschrijving
Referentie
Wet normering topinkomens (WNT)
•
Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2025 niet strijdig zijn met de Wet normering topinkomens (WNT) en dat de jaarrekening 2025 van de gemeente Putten voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT. Conform de afspraken met onze beroepsvereniging hebben wij het anti-cumulatiebeding voor de WNT niet gecontroleerd en dit ook gemeld in de controleverklaring.
Pagina 14
Sociaal domein: WMO en Jeugd
•
Wij hebben in de zorguitkeringen in natura onzekerheden voor getrouwheid geconstateerd. U heeft in 2025 het onderzoeksbureau MAGIS ingeschakeld om onderzoek te verrichten op de prestatielevering binnen de WMO & Jeugdwet. Dit heeft nuttige informatie opgeleverd, maar de initiële reactie van dit onderzoek was niet genoeg onderbouwing voor de gemeente Putten. Derhalve heeft de gemeente zelf nog aanvullend onderzoek verricht middels de zogenoemde bel- en briefmethode. Op basis hiervan en onze afweging van dit onderzoek komen wij uit op een totale onzekerheid van € 1,194 miljoen. Deze onzekerheden komen voornamelijk voort vanuit zorgleveranciers met een productie omvang groter dan het saldo van gerealiseerde lasten van de gemeente Putten. In 2024 bedroeg de totale onzekerheid € 0,8 miljoen.
Pagina 18
Schatkistbankieren
•
Met de Wet verplicht schatkistbankieren zijn alle decentrale overheden verplicht om hun overtollige middelen in de schatkist aan te houden (= alle middelen boven een per decentrale overheid te bepalen drempelbedrag). Voor uw gemeente geldt voor 2025 per kwartaal een drempelbedrag van € 1.399.000. Decentrale overheden dienen in de jaarrekening verantwoording af te leggen over het gemiddelde banksaldo per kwartaal en de over- dan wel onderschrijding van de toegestane limiet. Uit de verantwoording van het schatkistbankieren over 2025 - zoals opgenomen in de toelichting op de balans - blijkt dat de gemeente Putten in geen van de kwartalen een overschrijding laat zien.
Pagina 14
Rechtmatigheidsverantwoording
•
Wij hebben de rechtmatigheidsverantwoording gecontroleerd op haar getrouwheid in lijn met de handreiking 1152 van de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants. In lijn met deze handreiking hebben wij afzonderlijke werkzaamheden gedaan op de werkzaamheden van de VIC-functie, op het voorwaarde-, M&O-, en begrotingscriterium. Het college heeft voor € 1.606.000 rechtmatigheidsfouten geconstateerd. De rechtmatigheidsfouten en onduidelijkheden zijn lager dan de verantwoordingsgrens van € 1.644.000. De rechtmatigheidsfouten groter dan de rapporteringsgrens van € 90.000 zijn toegelicht in de paragraaf Bedrijfsvoering. Voor verdere toelichting verwijzen wij naar het hoofdstuk “Rechtmatigheid”.
Pagina 20
Controleproces
•
Bij de start van de controle waren de jaarstukken gereed en het controledossier nagenoeg compleet. Wij hebben de eerste deelwaarnemingen aan het begin van onze controle uitgezet, waarbij wij hier spoedig reactie op hebben gekregen. Daarnaast zijn onze aanvullende vragen direct beantwoord via YouProvide. Deze acties hebben bijgedragen aan het voorspoedige verloop van het controleproces. Wij willen de ambtelijke organisatie graag bedanken voor hun inzet en adequate oplevering en beantwoording van onze vragen.
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2025 gemeente Putten
N.v.t.
7
Belangrijkste bevindingen
Per saldo persoonlijker
Belangrijkste bevindingen in onze controle Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen
Wij verstrekken een controleverklaring bij de jaarrekening 2025 met een goedkeurend oordeel betreffende de getrouwheid Wij hebben onze controle van de jaarrekening 2025 van gemeente Putten uitgevoerd, en verstrekken een controleverklaring met een goedkeurend oordeel betreffende de getrouwheid bij deze jaarrekening. Geen feitelijke niet-gecorrigeerde controleverschillen geïdentificeerd met betrekking tot het vermogen en het resultaat Wij hebben tijdens onze controle geen niet-gecorrigeerde feitelijke afwijking geïdentificeerd groter dan de vastgestelde rapporteringsdrempel vanuit het controleprotocol gemeente Putten van € 90.000 die van invloed is op het vermogen of het resultaat van de gemeente. Hiervoor verwijzen wij naar de bijlage 1a.
Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2025 gemeente Putten
Fouten en onzekerheden in de PGB bestedingen De PGB-bestedingen zijn door uw gemeente (verplicht) belegd bij de Sociale Verzekeringsbank (SVB). De accountant van de SVB heeft een goedkeurende controleverklaring verstrekt bij de verantwoording WMO-PGB 2025 en een oordeel met beperking bij de verantwoording Jeugdwet-PGB 2025, vanwege getrouwheidsafwijkingen. Het bestuur van de SVB heeft geconcludeerd dat de uitvoering van de WMO en de Jeugdwet niet rechtmatig is geweest. Als gevolg van de getrouwheidsafwijking in de verantwoorde Jeugdwet-PGBbestedingen in de jaarrekening 2025 van de SVB en de niet rechtmatige uitvoering van de WMO en Jeugdwet leidt dit tevens tot een afwijking in onze controle voor de getrouwheid en de rechtmatigheid. Deze afwijking is niet opgenomen in het (verplichte) overzicht van controleverschillen omdat deze kleiner is dan de rapportagedrempel ad € 90.000.
Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) Wij hebben tijdens onze controle geen niet-gecorrigeerde feitelijke afwijkingen geïdentificeerd groter dan onze rapporteringsdrempel die van invloed zijn op de WNT. Conform de afspraken met onze beroepsvereniging hebben wij het anticumulatiebeding voor de WNT niet gecontroleerd en dit ook gemeld in de controleverklaring. Onze opdracht is ongewijzigd uitgevoerd Met de opdrachtbevestiging van 10 oktober 2025 heeft u ons opdracht gegeven tot het controleren van de jaarrekening 2025. Naast de opdrachtbevestiging zijn bepalend (geweest) voor onze controle: • Het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado). • De Controleverordening gemeente Putten (op grond van artikel 213 van de Gemeentewet). De reikwijdte van onze controle staat omschreven in de opdrachtbevestiging. Er is gedurende het verloop van de controle op geen enkele wijze sprake geweest van een beperking of wijziging in de reikwijdte van onze controle. Wij achten de reikwijdte van onze controle voor 2025 voldoende voor de doelstelling van onze controle. Wij zijn onafhankelijk van de gemeente Putten Ons zijn geen relaties bekend tussen Eshuis Registeraccountants B.V. en haar zusteren/of dochterondernemingen en de gemeente, die naar ons professionele oordeel mogelijk van invloed kunnen zijn op onze onafhankelijkheid.
Onze volledige onafhankelijkheidsbevestiging is te vinden in bijlage 2 bij deze rapportage.
Geen feitelijke niet-gecorrigeerde controleverschillen geïdentificeerd met betrekking tot de SiSa-bijlage Wij hebben geen ongecorrigeerde controleverschillen (fouten en/of onzekerheden in de verantwoorde informatie in de SiSa-bijlage 2025 geconstateerd.
9
Belangrijkste bevindingen in onze controle Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Significante verslaggevingsgrondslagen en de toepassing hiervan zijn belangrijk voor de presentatie van de financiële positie en de resultaten van de gemeente. Daarnaast vereisen zij van het management het toepassen van oordeelsvorming ten aanzien van moeilijke, subjectieve en complexe posities, vaak vanwege de noodzaak om inschattingen te moeten maken over het effect van zaken die inherent onzeker zijn. De belangrijkste verslaggevingsgrondslagen van de gemeente zijn uiteengezet in de toelichting in de jaarrekening 2025.
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie
Goedkeuringstoleranties
Er zijn geen belangrijke wijzigingen in de verslaggevingsregels
€ 1.640.000
Boekjaar 2025
€ 1.640.000
Wij hebben het door het management toegepaste proces met betrekking tot belangrijke verslaggevingspraktijken geëvalueerd en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Wij zijn van mening dat de verslaggevingspraktijken en de toegepaste inschattingen aannemelijk zijn en consistent worden gebruikt.
€ 82.000
Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Wijziging Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado) In 2025 is de Bado gewijzigd, waardoor de grondslag voor het berekenen van de goedkeuringstoleranties is gewijzigd. Voor boekjaar 2025 geldt als grondslag 2% van de totale lasten exclusief dotaties aan reserves. De goedkeuringstolerantie geldt sinds 2025 voor zowel fouten als onzekerheden. In 2024 was de grondslag 1% van de totale lasten inclusief dotaties aan reserves voor fouten en 3% van de totale lasten inclusief dotaties aan reserves voor onzekerheden. Deze wijziging is in 2025 doorgevoerd in de controleverordening van de gemeente Putten.
€ 800.000
Boekjaar 2024
€ 2.400.000
€ 40.000
Wij hebben de jaarrekeningcontrole 2025 uitgevoerd met inachtneming van de Bado en uw vastgestelde controleverordening, wat heeft geleid tot de volgende goedkeuringstoleranties: €-
€ 500.000
Materialiteit Accountantsverslag 2025 gemeente Putten
€ 1.000.000
Onzekerheden
€ 1.500.000
€ 2.000.000
€ 2.500.000
€ 3.000.000
Rapporteringstolerantie van de accountant
10
Belangrijkste bevindingen in onze controle Inleiding
Inleiding
Het jaarverslag is verenigbaar met de jaarrekening, met uitzondering van de door ons geconstateerde onzekerheden De jaarstukken 2025 van uw gemeente bestaan uit:
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave
•
Het jaarverslag 2025 (programmaverantwoording en verplichte paragrafen).
•
De jaarrekening 2025 (balans met toelichting, overzicht van baten en lasten in de jaarrekening met toelichting en de SiSa-bijlage).
Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
In het onderdeel “programmaverantwoording” van het jaarverslag dient informatie te worden opgenomen met betrekking tot de vragen: wat hebben we gedaan, wat hebben we bereikt en wat heeft het gekost? De programmaverantwoording vormt samen met de verplicht voorgeschreven paragrafen (over o.a. weerstandsvermogen, bedrijfsvoering, etc.) het jaarverslag.
Grondexploitatie algemeen De gemeente Putten heeft vermogen geïnvesteerd in de grondexploitaties. Dit blijft een grote en belangrijke post. De boekwaarde is significant gedaald in 2025, vanwege de verliesvoorziening die gevormd is bij het openen van het complex Halvinkhuizen fase 2 en 3. Ultimo 2025 bestaat de post uit 5 actieve grondexploitaties, waarvan de twee grootste (Halvinkhuizen fase 1 en Halvinkhuizen fase 2 en 3) samen goed zijn voor een boekwaarde van ca.€ 5,1 miljoen (77% van de totale boekwaarde).
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie
Op basis van Nederlandse wetgeving en de Nadere Voorschriften Controle- en Overige Standaarden (NVCOS) 720 is de accountant verplicht bepaalde werkzaamheden uit te voeren met betrekking tot het jaarverslag en de andere informatie die in de jaarstukken is opgenomen. Als onderdeel van dit vereiste hebben wij de volgende werkzaamheden uitgevoerd: •
IT-audit
IT-audit
•
Wij hebben, voor zover wij kunnen beoordelen, vastgesteld dat de verklaringen van de gemeenteraad in het jaarverslag en de andere informatie zoals opgenomen in de jaarstukken verenigbaar zijn met de beweringen en verklaringen die in de jaarrekening zijn opgenomen.
•
Wij hebben vastgesteld dat de verklaringen in het jaarverslag overeenstemmen met de resultaten van de uitgevoerde controlewerkzaamheden.
Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2025 gemeente Putten
Wij hebben vastgesteld dat het jaarverslag de vereiste informatie bevat op basis van artikel 24 lid 2, artikel 25 en artikel 26 BBV.
Tot en met 2035 moet de gemeente nog € 96,3 miljoen investeren in € 105,7 miljoen verkopen om deze complexen allen af te kunnen ronden.
11
Belangrijkste bevindingen in onze controle Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave
Bij onze beoordeling van de door de gemeente gehanteerde veronderstellingen voor het actualiseren van de grondexploitaties hebben wij het volgende in overweging genomen: •
Samenvatting
Samenvatting
Of de afzonderlijke veronderstellingen redelijk lijken, onderling afhankelijk en intern consistent zijn, en of de veronderstellingen redelijk lijken wanneer ze collectief of in samenhang met andere veronderstellingen worden beschouwd.
•
Of de veronderstellingen in de markt de waarneembare veronderstellingen op passende wijze weerspiegelen; met andere woorden: is er consistentie met de algemene economische omgeving en de economische omstandigheden in/bij de gemeente?
•
Of de veronderstellingen aansluiten op de (vastgestelde) plannen (besluiten) van de raad.
•
Of de veronderstellingen consistent zijn met de ervaringscijfers van de gemeente (met andere woorden: is historische informatie representatief voor toekomstige situaties?).
Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit Overig
Overig
De grondexploitaties zijn door u voor de jaarrekening 2025 opnieuw doorgerekend (geactualiseerd), en waar nodig zijn door u de verwachtingen bijgesteld, waarmee tevens is beoordeeld of het onderhanden werk in de jaarrekening op een juiste wijze is gewaardeerd, en of er mogelijk een (aanvullende) verliesvoorziening moet worden getroffen. Bij het opstellen van de calculaties laat u zich ondersteunen door een adviesbureau gespecialiseerd in gebiedsontwikkeling, die uw plannen voor u narekent en vertaalt naar financiële calculaties.
Bijlagen
Bijlagen
Tussentijdse winstneming Op grond van het BBV heeft uw gemeente in het boekjaar 2025 geen tussentijdse winst genomen op de grondexploitaties (2024: € 140.000). Op de nieuw gestarte exploitaties wordt een verlies verwacht van € 5,6 miljoen.
Accountantsverslag 2025 gemeente Putten
Halvinkhuizen fase 2 en 3 is in 2025 nieuw geopend. De focus van onze werkzaamheden heeft dit jaar gelegen op de calculatie van dit nieuwe complex en op Halvinkhuizen fase 1, gezien de omvang van dit project. Actualisatie grondexploitaties Halvinkhuizen fase 2 en 3 In 2025 is het project Halvinkhuizen fase 2 en 3 geopend. Dit betreft een woningbouwproject, aansluitend op Halvinkhuizen fase 1, waarbij 920 woningen gerealiseerd zullen worden. Dit betreffen diverse soorten woningen, van sociale huurwoningen tot vrijstaande woningen. Sinds het project oorspronkelijk is vastgesteld, is er al veel inhoudelijk gewijzigd. Om deze reden heeft de gemeente besloten de wijzigingen separaat aan de raad voor te leggen. Dit is ook vereist volgens het BBV. Eén van de grootste risico’s binnen het project is het uitplaatsen van de aangetroffen dassenburcht. De gemeente is momenteel actief bezig en heeft al grond op het oog ter uitplaatsing van de das. Daarnaast heeft de gemeente een onafhankelijk ingenieursbureau gevraagd om een advies uit te brengen en een raming te maken voor de kosten die benodigd zijn voor de genoemde uitplaatsing. De gemeente Putten heeft voor deze maatregelen aanspraak gemaakt op de WBI 7 e tranche. Het Rijk heeft ca. € 4,4 miljoen voor toegewezen gekregen, wat de extra kosten naar verwachting zal dekken.
Daarnaast heeft de gemeente nog als opgave om een bestaand agrarisch bedrijf met bijbehorende hindercirkel uit te plaatsen. De gemeente is recentelijk een onteigeningstraject gestart, gezien de gesprekken die zijn gevoerd met de grondeigenaar niet geresulteerd hebben in minnelijke overeenstemming. De uitkomst en tijdspanne van een minnelijke uitkomst of van de onteigening is per heden onzeker.
12
Belangrijkste bevindingen in onze controle Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Gezien de recentelijke aansluitstop in de regio Utrecht, heeft de gemeente in haar prognose rekening gehouden met een ander soort stroomvoorziening voor dit project. De gemeente heeft hiervoor advies ingewonnen bij een onafhankelijk ingenieursbureau, waarbij de conclusie is dat er een zogenoemde ‘buurtbatterij’ geplaatst kan worden. De gemeente heeft hier een kostenpost voor opgenomen in haar prognose.
Halvinkhuizen fase 1
Gezien de ligging van het project, is er ook besloten dat er een extra ontsluitingsweg toegevoegd moet worden aan het project, gezien de bestaande infrastructuur (Mede vanuit Halvinkhuizen fase 1) niet toereikend genoeg is voor het totale verwachte verkeer. Deze ontsluitingsweg zal aan de zuidkant van het project worden aangelegd, waarbij aansluiting gemaakt kan worden met de bestaande rotonde aan de Nijkerkerstraat.
Henslare
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2025 gemeente Putten
De voorgenoemde zaken zorgen ervoor dat het geschatte resultaat neerkomt op ca. € 5,6 miljoen negatief. Hiervoor is in het boekjaar 2025 ook een verliesvoorziening gevormd. Halvinkhuizen vormt gezien de diverse aanvullende omstandigheden zoals hiervoor beschreven in het kader van onze audit een bijzonder aandachtspunt, vanwege het risico dat door uitlopende kosten of nieuwe bevindingen moeten leiden tot een (materieel) hogere voorziening. Wij hebben daarom extra aandacht besteed aan de grondslagen voor uw calculaties. Wij zien dat de gemeente zich heeft laten bijstaan door een extern bureau en dat de kosten voor bouw- en woonrijpmaken gecalculeerd zijn door een extern ingenieursbureau. Zaken als verwachte kosten- en opbrengstenstijgingen zijn gevalideerd met branchegegevens. Voor de bijzondere posten zoals de verplaatsing van de das en het agrarische bedrijf is de uitkomst afhankelijk van enerzijds de reële omstandigheden ter plaatse (das) en uw besluitvorming rondom de condities van de bedrijfsverplaatsing. Wij concluderen dat met de nu beschikbare gegevens de calculaties zorgvuldig en accuraat zijn gemaakt. Dat neemt niet weg dat er in het project onzekerheden aanwezig blijven; deze risico’s zijn toegelicht in de jaarrekening en vertaald naar het benodigde weerstandsvermogen.
Op 18 juni 2025 is door de Raad van State besloten dat de lopende beroepsprocedure tegen het project ongegrond is verklaard en dat hiermee het bestemmingsplan onherroepelijk is geworden. Door het genomen besluit van de Raad van State, is er in 2025 gestart met de voorbereiding van de bouw van de woningen en het bouwrijp maken van de grond.
De situatie rondom het complex Henslare blijft in beweging. Het college blijft gecommitteerd aan de verkoop. Ondanks gunstige ontwikkelingen bij de rechter is de zaak nog niet beslecht. Daarnaast heeft er in 2025 een onderzoek plaats gevonden naar de bodemgesteldheid en de waterhuishouding. De conclusie van dit onderzoek is dat het terrein opgehoogd moet worden, wat ook resulteert in hogere kosten dan verwacht. De vertraagde uitvoering door het ingediende bezwaar in combinatie met het gedane onderzoek heeft ervoor gezorgd dat het verwachte resultaat per ultimo 2025 is verlaagd met ca. € 0,65 miljoen. Gezien het hoge geplande resultaat is er geen aanleiding om te veronderstellen dat een voorziening gevormd moet worden. Achterstraat
Binnen het complex Achterstraat wordt per heden onderzocht wat de meest efficiënte inrichting is van het plangebied, mede door de complexe ligging van het plangebied. Hierdoor is de looptijd van het project ook met een jaar verlengd naar eind 2028. De werkzaamheden die tot op heden zijn verricht, zijn efficiënter verricht dan origineel begroot. Dit heeft er toe geleid dat het resultaat op het project met ca. € 0,07 miljoen positief is bijgesteld. Op het project is sprake van een klein verlies van € 160.000.
13
Belangrijkste bevindingen in onze controle Inleiding
Inleiding
Bij het langer doorlopen van het uitstel zal deze voorziening groeien door de extra inzet van planuren en rentetoerekening. Gezien de beperkte omvang van dit project verwachten wij niet dat dit snel tot een materiële wijziging in de voorziening zal leiden.
Voorzieningen Uw gemeente heeft voorzieningen gevormd voor verliezen, risico’s of verplichten die hun oorsprong vinden in het huidige boekjaar of eerdere boekjaren, maar waarvan de (verwachte) uitgaven in de toekomst liggen.
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting
Bilderdijkstraat Gedurende 2025 is gebleken dat er voor een deel gebruik gemaakt kon worden van de openbare ruimte vanuit de centrumrenovatie, wat er voor heeft gezorgd dat het complex medio 2026 met een gunstiger resultaat afgesloten kan gaan worden dan begroot.
Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie
Belangrijkste conclusies waardering grondexploitaties Als onderdeel van de controle van de waardering van de bouwgronden in exploitatie voeren wij een risicoanalyse uit ter bepaling van het risicoprofiel van de individuele grondexploitaties en de hierdoor bestaande kans op een materiële fout in de waardering ervan. Hierbij betrekken wij de huidige boekwaarde, het geprognosticeerde resultaat en de aard en omvang van de nog te realiseren baten en lasten (liggen hier al contracten/overeenkomsten aan ten grondslag of niet).
Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit
Wij hebben op grond van de door ons verrichte werkzaamheden inzake de waardering van de grondexploitaties vastgesteld dat uw gemeente: •
Beschikt over actuele ramingen van de nog te realiseren baten en lasten.
•
Beschikt over een deugdelijke onderbouwing van de gehanteerde uitgangspunten in de grondexploitaties
•
Externe deskundigheid heeft ingeschakeld ter onderbouwing van de geraamde grondprijzen en grondopbrengsten.
•
Een niet onaannemelijk niveau heeft bepaald van de nog te maken plan- en civiele kosten.
Voorziening pensioen zittend en/of gewezen wethouders (nog niet pensioengerechtigd) inclusief waardeoverdracht ABP Eén van de voorzieningen die de gemeente in haar jaarrekening verantwoordt die betrekking heeft op toekomstige verplichtingen is de voorziening pensioen zittend en/of gewezen wethouders (nog niet pensioengerechtigd). Hiermee zijn de toekomstige pensioenen voor zowel de wethouders als de partners daarvan voorzien. Deze voorziening moet op 1 januari 2028 worden overgedragen aan het Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds (ABP) op grond van de Wet Toekomst Pensioenen. Deze voorziening kende tot en met 2024 een dekkingsgraad van 100 procent. Omdat het ABP een hogere dekkingsgraad kent moet de voorziening hierop worden aangepast naar de dekkingsgraad die het ABP per 31 december van een verslagjaar hanteert. Op 31 december 2025 is dit 123,5 procent. Deze verhoogde dekkingsgraad heeft in 2025 geleid tot een extra dotatie aan deze voorziening van € 0,7 miljoen.
Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
De uitgangspunten die in de grondexploitaties en dus in de jaarrekening 2025 zijn verwerkt, zijn door ons beoordeeld en als aannemelijk aangemerkt. Accountantsverslag 2025 gemeente Putten
14
Belangrijkste bevindingen in onze controle Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Sociaal domein: WMO en Jeugd Voor de jaarrekeningcontrole 2025 hebben wij – met inachtneming van de Audit Alert Sociaal Domein van de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA) – de door uw gemeente getroffen maatregelen om te komen tot een getrouwe besteding van de zorg in natura (Wmo en Jeugd, exclusief PGB’s) geëvalueerd.
Inhoudsopgave PGB’s en Sociale Verzekeringsbank Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
De PGB-bestedingen zijn (verplicht) belegd bij de Sociale Verzekeringsbank (SVB). De accountant van de SVB heeft een controleverklaring met beperking bij de verantwoordingen 2025 verstrekt. Voor de gemeente Putten heeft de accountant van de SVB fouten voor getrouwheid en rechtmatigheid geconstateerd. De geconstateerde fouten vallen onder de rapporteringstolerantie, waardoor deze niet staan benoemd in de bijlage 1.
Rechtmatigheid
Organisatie
Conform de bevinding en werkwijze van voorgaand jaar, is het voor cliënten in gesloten zorg niet mogelijk om aanvullend onderzoek te verrichten, vanwege hun situatie. Wij benadrukken hierbij dat dit een doorlopend probleem is voor de gemeente Putten. Voor dit product bent u nog aangewezen op productieverantwoordingen. In dit specifieke domein zijn er een viertal grote zorgaanbieders waar bij de controles van de productieverantwoordingen een dusdanig hoge materialiteit is gehanteerd ten opzichte van de begroting van de gemeente Putten dat geen zekerheid kan worden ontleend aan de betreffende controleverklaring. Deze situatie veroorzaakt een onzekerheid in de Jeugdwet van € 1,020 miljoen en in de WMO van € 0,034 miljoen.
€ 8.000.000 € 7.000.000
IT-audit
IT-audit
€ 6.000.000 € 5.000.000
Overig
Overig
€ 4.000.000 € 3.000.000 € 2.000.000
Bijlagen
Bijlagen
€ 1.000.000 €Jeugdwet Bestedingen 2025
Accountantsverslag 2025 gemeente Putten
In 2025 heeft u net als in 2024 MAGIS de opdracht gegeven om de prestatieleveringen in het kader van de zorg in natura Jeugd en WMO te controleren door cliënten te bellen en gericht vragen te stellen. Hierbij heeft de gemeente geconstateerd dat er op het onderzoek van MAGIS te weinig reactie is gekomen vanuit de geselecteerde cliënten, waardoor de gemeente zelf nog brieven heeft verstuurd en cliënten heeft gebeld. Op basis van de combinatie van voorgenoemde werkzaamheden heeft de gemeente zekerheid kunnen krijgen over de feitelijke levering van een groot gedeelte van de ingekochte zorg.
€ 10.000.000 € 9.000.000
Organisatie
In de bestedingen aan zorgaanbieders WMO en Jeugd hebben wij in 2025 ongecorrigeerde onzekerheden voor de getrouwheid geconstateerd.
Voor het onderzoek van MAGIS geldt dat er bij zowel de WMO als de Jeugdwet geen onzekerheden zijn geconstateerd. Alle reacties die via MAGIS verkregen zijn benadrukken dat de zorg bij de geselecteerde cliënten ook daadwerkelijk geleverd is.
Financiële positie
Financiële positie
Zorg in Natura | Jeugd en WMO
WMO Bestedingen 2024
Daarnaast ontbreken er voor diverse zorgleveranciers nog productieverantwoordingen, wat een onzekerheid in de Jeugdwet veroorzaakt van € 0,140 miljoen. Dit resulteert in een totale onzekerheid van € 1,194 miljoen.
15
Belangrijkste bevindingen in onze controle Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting
Schatkistbankieren
Vertrek gemeentesecretaris
Met de Wet verplicht schatkistbankieren zijn alle decentrale overheden verplicht om hun overtollige middelen in de schatkist aan te houden ( = alle middelen boven een per decentrale overheid te bepalen limiet). Voor uw gemeente geldt voor 2025 per kwartaal een limiet van 1,4 miljoen. Decentrale overheden dienen in de jaarrekening verantwoording af te leggen over het gemiddelde banksaldo per kwartaal en de overdan wel onderschrijding van het toegestane limiet. Uit de verantwoording van het schatkistbankieren over 2025 – zoals opgenomen in de toelichting op de balans – blijkt dat de gemeente Putten in geen van de kwartalen een overschrijding laat zien.
Per 14 september 2025 is de oud-gemeentesecretaris weg bij de gemeente Putten, voor een overstap als gemeentesecretaris bij de gemeente Epe. Wij hebben bij onze controle op de WNT-bijlage specifieke aandacht besteed aan mogelijke eindafrekeningen en de toepassing van de juiste bezoldigingsgrens. Hierbij hebben wij geen bijzonderheden geconstateerd.
Bevindingen
Bevindingen
Wij hebben geen fouten geconstateerd met betrekking tot de naleving van de Wet Normering topinkomens (WNT)
Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie
De Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) is met ingang van 2013 van toepassing. Doelstelling van de wet is te verhinderen dat instellingen in de publieke en semipublieke sectoren rechtens in staat zijn bovenmatige bezoldigingen toe te kennen. Voor gemeenten geldt dat de gemeentesecretaris en de griffier als topfunctionaris worden aangemerkt.
Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2025 gemeente Putten
De bezoldiging voor een topfunctionaris mag voor 2025 niet meer bedragen dan € 246.000 per jaar. Daarnaast dienen gemeenten de salarissen openbaar te maken van overige medewerkers (inclusief – wanneer aan bepaalde voorwaarden is voldaan – ingehuurd personeel) die een bezoldiging ontvangen boven deze norm. Ten slotte stelt de WNT een aantal overige eisen, zoals een maximale ontslagvergoeding voor topfunctionarissen van € 75.000. In 2025 is sprake van het vertrek van een topfunctionaris en het aantreden van een nieuwe topfunctionaris, namelijk de wisseling van de gemeentesecretaris. De bezoldigingsafspraken met de nieuwe gemeentesecretaris zijn in overeenstemming met de bepalingen van de WNT.
16
Rechtmatigheids verantwoording
Per saldo persoonlijker
-
Rechtmatigheidsverantwoording Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting
Rechtmatigheidsverantwoording
Kaders rechtmatigheid
Het boekjaar 2025 is het tweede jaar waarin het college een rechtmatigheidsverantwoording opneemt in de jaarrekening. De rechtmatigheidsverantwoording geeft inzicht in hoeverre de gemeente Putten rechtmatig heeft gehandeld. De aspecten die in de voorbereiding van de rechtmatigheidsverantwoording aan de orde komen zijn het voorwaardencriterium, het begrotingscriterium en het criterium misbruik en oneigenlijk gebruik.
Bij het controleren van de getrouwheid van de rechtmatigheidsverantwoording hebben wij ons naast landelijke wet- en regelgeving gebaseerd op de volgende gemeentelijke kaders:
Bevindingen
Bevindingen
Controleverordening
•
Controleprotocol, inclusief verantwoordingsgrens
•
Financiële verordening
•
Normenkader
Enkele voorbeelden van landelijke wet- en regelgeving zijn:
Rechtmatigheid
Rechtmatigheid
•
Begrotingscriterium
Voorwaarden criterium
Misbruik en oneigenlijk gebruik
•
Het Besluit Begroting en Verantwoording gemeenten en provincies
•
Aanbestedingswet 2012
•
Gids Proportionaliteit
Financiële positie
Financiële positie Rol van de accountant Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit Overig
Overig Bijlagen
De accountant geeft nadat het college de rechtmatigheidsverantwoording heeft opgesteld een oordeel over de getrouwheid van de jaarrekening waarin de rechtmatigheidsverantwoording is opgenomen. De accountant geeft geen afzonderlijk oordeel over de rechtmatigheid. Dit betekent onder meer dat afwijkingen van rechtmatigheid (voor zover deze niet ook van invloed zijn op het getrouwe beeld), geen invloed hebben op de strekking van de controleverklaring. Hierdoor kan het bijvoorbeeld voorkomen dat er omvangrijke afwijkingen van rechtmatigheid zijn opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording van het college, terwijl de strekking van de controleverklaring toch goedkeurend is.
Wijziging BADO norm Op bladzijde 10 van dit verslag noemden wij dat de toleranties voor onze controlewerkzaamheden met ingang van 2025 zijn aangepast. Deze aanpassing is ook van toepassing op de toleranties voor de rechtmatigheidsverantwoording. Dit betekent dat voor zowel fouten als onduidelijkheden een tolerantie van toepassing is van 2% ten opzichte van 1% voor fouten en 3% voor onduidelijkheden in boekjaar 2024.
Bijlagen
Accountantsverslag 2025 gemeente Putten
18
Rechtmatigheidsverantwoording Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen
In de rechtmatigheidsverantwoording 2025 rapporteert het college een totale onrechtmatigheid van € 1,606 miljoen, waarbij een bedrag van € 0,381 miljoen conform de afspraken met de raad acceptabel is. Het college rapporteert daarmee een netto onrechtmatigheid van € 1,225 miljoen. Rechtmatigheidsverantwoording rechtmatigheidsfouten, zoals geconstateerd door de VIC-functie Begrotingscriterium
€ 500.000
Voorwaardencriterium
€ 1.105.000
Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
M&O-criterium
€0
Totale rechtmatigheidsfouten
€ 1.606.000
Verantwoordingsgrens (2%)
€ 1.644.000
Financiële positie
Voorwaardencriterium De totale omvang van de uitgaven waarbij sprake is van het niet voldoen aan het voorwaardencriterium is afgerond € 1.105.000 en bestaat geheel uit afwijkingen van de wetten en regels rondom inkopen/aanbesteden. De onrechtmatigheden m.b.t. inkopen en aanbesteden bedroegen in 2024 € 840.000. Wij vragen uw aandacht voor het beheersen van de aanbestedingen. De fouten die u constateert nemen toe in 2025, en daarnaast heeft de verbijzonderde interne controle ook acht ‘risicodossiers’ benoemd. De belangrijkste geconstateerde afwijkingen zitten op de contracten voor diverse IT-systemen en inzet van bedrijven in de openbare ruimte zoals aannemers en bedrijven die het gemeentelijk groen onderhouden. De risicodossiers zien overwegend ook op dergelijke inkoopcontracten, plus een langlopend inhuurcontract. Overall zien wij een aantal trends in het inkopen en aanbesteden die wij onder uw aandacht willen brengen: -
De inkooprelaties in de buitenruimte zijn vaak met lokale bedrijven. Bij tevredenheid over de levering worden steeds meer klussen aan deze bedrijven toevertrouwd. De prijzen stijgen en dus ook de uitgaven. Hierbij dient in de lijn specifieke aandacht besteed te worden aan contracten die richting de aanbestedingsgrens gaan.
-
Er lopen nog contractrelaties door vanuit samenwerkingen uit het verleden (BLNP). Hier kunt u niets aan doen, deze contracten moeten aflopen.
-
Groenonderhoud is bij meerdere partijen ondergebracht. Op zich gaat het om verschillende locaties en projecten, maar de inkoopbehoefte moet vanuit de taak en niet alleen vanuit de locatie beschouwd worden. Meerdere contracten voor groenonderhoud zijn fout of bevinden zich in de risicozone.
Organisatie
Organisatie
Ruimte onder de grens goedkeurend oordeel rechtmatigheid
€ 38.000
IT-audit
IT-audit Onrechtmatigheden begrotingscriterium
Overig
Overig
De totale afwijking als gevolg van het begrotingscriterium is € 500.000. Van de totale afwijkingen heeft de raad besloten dat € 381.000 acceptabel zijn.
Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2025 gemeente Putten
19
Rechtmatigheidsverantwoording Voorwaardencriterium (vervolg)
Inleiding
Inleiding
-
Wij adviseren u om bij het oplossen van de problematiek rondom groenonderhoud naar de inkoopbehoefte als geheel te kijken. U kunt bijvoorbeeld werken met raamcontracten met een geselecteerde groep leveranciers.
-
Voor IT-systemen is het gemakkelijk om ongewild in een (gedeeltelijke) ‘vendor lock’ te lopen. Dit is voor u nog niet aan de orde, maar wij willen dit wel onder uw aandacht brengen. Leveranciers van een software pakket bieden u graag uitbreidingen aan die uw bedrijfsvoering ondersteunen.
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie
Misbruik en oneigenlijk gebruik Onder oneigenlijk gebruik wordt verstaan: het door het aangaan van rechtshandelingen, al dan niet gecombineerd met feitelijke handelingen, verkrijgen van overheidsbijdragen of het niet dan wel tot een te laag bedrag betalen van heffingen aan de overheid, in overeenstemming met de bewoordingen van de regelgeving maar in strijd met het doel en de strekking daarvan (de ‘geest van de wet’). De beheersmaatregelen die daarbij passen zijn: handhaving, voorlichting, analyse toepassing en actualisering wet- en regelgeving. Ook dit kan tot een onrechtmatigheid leiden.
IT-audit
IT-audit
Putten beschikt over een M&O beleid waarmee periodiek vastgesteld wordt of er sprake is geweest van misbruik of oneigenlijk gebruik,
Overig
Er zijn geen bevindingen die te maken hebben met misbruik en oneigenlijk gebruik.
Overig
Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2025 gemeente Putten
20
Financiële positie
Per saldo persoonlijker
Financiële positie In dit hoofdstuk geven wij op hoofdlijnen een samenvatting van de ontwikkelingen in het vermogen en het resultaat van uw gemeente. De financiële positie is onder voorbehoud van de door ons geconstateerde onzekerheden.
Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave
De vermogenspositie van uw gemeente is ten opzichte van 2024 gedaald. In het BBV, de verslaggevingsregels van gemeenten, wordt een duidelijk onderscheid gemaakt tussen resultaatbepaling en resultaatbestemming. Alle baten en lasten dienen via het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening te lopen. Er mogen geen baten of lasten rechtstreeks in het eigen vermogen worden gemuteerd.
Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
De mutaties in het eigen vermogen vinden plaats door middel van de resultaatbestemming. Het gerealiseerd totaalsaldo van baten en lasten 2025 bedraagt € 0,6 miljoen nadelig. Per saldo is tussentijds € 6,4 miljoen aan de reserves onttrokken, zodat het uiteindelijk gerealiseerde resultaat over 2025 € 5,7 miljoen voordelig bedraagt. Dit resultaat is afzonderlijk vermeld onder het eigen vermogen in de balans. De omvang van het eigen vermogen bedraagt ultimo 2025 66,11 % van het balanstotaal (2024: 69,06 % van het balanstotaal).
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid
Vermogenspositie € 100.000 € 90.000
€ 7.357
Financiële positie
Financiële positie
€ 70.000
Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit
€ 7.116
€ 80.000 € 7.694
€ 85.922
€ 85.260 € -661
€ 78.566
€ 71.450
€ 63.756
€ 60.000 € 50.000 € 40.000
Overig
Overig
€ 30.000 € 20.000
Bijlagen
Bijlagen
€ 10.000 €Gerealiseerd resultaat
Accountantsverslag 2025 gemeente Putten
Eigen vermogen 31-12-2021
Gerealiseerd resultaat
Eigen vermogen 31-12-2022
Gerealiseerd resultaat
Eigen vermogen 31-12-2023
Gerealiseerd resultaat
Eigen vermogen 31-12-2024
Eigen vermogen 31-12-2025 22
Financiële positie Ravijnjaar – vooruitblik op de ontwikkeling van het vermogen Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave
U heeft de begroting 2026 vastgesteld inclusief de ramingen voor de jaren 2027 tot en met 2029. In 2026 en 2027 verwacht u nog positieve resultaten van respectievelijk € 842.000 en € 862.000 2.582.000. In 2028 verwacht u een verlies van € -246.000 . Deze resultaatontwikkeling heeft daarmee effect op het eigen vermogen van de gemeente zeker als de resultaten worden aangevuld met onttrekkingen aan de reserves. In onderstaande staafdiagram hebben wij inzichtelijk gemaakt dat de verwachten stand van het eigen vermogen terugloopt. Bij gelijk blijvende risico’s zoals in uw paragraaf weerstandvermogen omschreven en wanneer de negatieve resultaten ten laste komen van de algemene reserve zal dit een negatief effect hebben op het weerstandsvermogen. Aangezien u genoeg ruimte heeft in het weerstandsvermogen zult de negatieve resultaten voor langere tijd kunnen opvangen vooropgesteld dat u de verliezen tot het begrote niveau kunt beperken.
Samenvatting
Samenvatting
Vermogenspositie Toename
Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie
Afname
Totaal
€ 100.000 € 90.000
€ 85.260
€ 842
€ 80.000
€ 75.175
€ 862
€ 75.687
€ 75.214 -€ 246
€ 70.000 € 60.000
Organisatie
Organisatie
€ 50.000 € 40.000
IT-audit
IT-audit
€ 30.000 € 20.000
Overig
Overig
€ 10.000 €0 Verwacht resultaat 26
Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2025 gemeente Putten
Eigen vermogen 25
Verwacht resultaat 2027 Eigen vermogen 26
Verwacht resultaat 2028 Eigen vermogen 2027
Eigen vermogen 2028
23
Organisatie
Per saldo persoonlijker
Administratieve organisatie en interne beheersing Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit
Wij hebben in december 2025 een interim-controle verricht bij de gemeente Putten. Tijdens deze interim-controle richten wij ons vooral op de opzet en bestaan van de administratieve organisatie. Wij verrichten werkzaamheden ten aanzien van de procedures binnen de gemeente voor zover deze van belang zijn om een oordeel te vormen over de getrouwheid van de jaarrekening van de gemeente. Wij hebben hieronder een samenvatting opgenomen van de getoetste processen. Voor onderliggende details en bevindingen verwijzen wij naar onze managementletter. In onze controle zijn de volgende significante processen onderkend: • Administratie en verslaglegging, Planning & Control • Inkopen en betalingen • Algemene en specifieke uitkering • Gemeentelijke belastingen heffen en innen • Personeel en salarisadministratie • Sociaal domein | WMO en Jeugdwet • Sociaal domein | Uitkering Werk en Inkomen • Subsidiebaten • Subsidieverstrekkingen • Grondexploitatie • Automatisering • Planning en control Voor het proces automatisering vragen wij aandacht voor de verbetermogelijkheden
Verbetermogelijkheden: Binnen het proces is sprake van significant risico en/of er is sprake van verschillende tekortkomingen observaties binnen de AO/IB en vragen hier op korte termijn uw aandacht voor; Toereikend met verbetermogelijkheden: Binnen het proces is sprake van verhoogd risico en/of er is sprake van verschillende observaties binnen de AO/IB en vragen hier op middellange termijn (opvolging in boekjaar T+1) uw aandacht voor; Toereikend: Binnen het proces is sprake van risico en er is geen sprake van observaties binnen de AO/IB. Hiermee concluderen wij dat dit proces in opzet en bestaan voldoende is om het proces van het opstellen van de jaarrekening te ondersteunen.
Conclusie per getest proces Verbetermogelijk heden; 2
Toereikend; 4
Overig
Overig
Ten aanzien van opzet en bestaan geven wij het proces een classificatie mee:
Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2025 gemeente Putten
Toereikend met verbetermogelijk heden; 5
25
IT - audit
Per saldo persoonlijker
IT - audit Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit Overig
Overig Bijlagen
Samenvatting bevindingen IT-audit Onze jaarrekeningcontrole is gericht op het geven van een oordeel over de jaarrekening zelf en is niet primair gericht op het doen van uitspraken over de betrouwbaarheid en de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking als geheel of van onderdelen daarvan. Onze bevindingen hebben betrekking op de onderdelen die wij onderzocht hebben in het kader van de jaarrekening, wat wil zeggen dat wij geen volledigheid pretenderen. In het kader van de jaarrekeningcontrole over het boekjaar 2025 heeft Eshuis ITauditwerkzaamheden uitgevoerd met betrekking tot de opzet en het bestaan van de algemene IT-beheersmaatregelen binnen de automatiseringsomgeving van de gemeente Putten. Wij hebben daarbij uitsluitend die maatregelen getest die het meest relevant zijn in het kader van de jaarrekeningcontrole. Tijdens de werkzaamheden voor de 2025 jaarrekeningcontrole zijn voor gemeente Putten de algemene ITbeheersmaatregelen in opzet en bestaan beoordeeld van de meest kritische applicaties rond salarisadministratie, inkoopfactuurverwerkingen het grootboek.
Hiervoor hebben wij diverse General IT Controls rond de relevante informatiesystemen getoetst: • Aanvragen en goedkeuren van autorisaties voor nieuwe en bestaande gebruikersaccounts • Tijdig intrekken van autorisaties van medewerkers die uitdienst zijn getreden of van functie zijn gewisseld • Monitoren van actieve gebruikersaccounts en toegewezen rechten van Suite4SD • Monitoren van actieve gebruikersaccounts en toegewezen rechten van Key2Financiën • Monitoren van actieve gebruikersaccounts en toegewezen rechten van CiVision Heffen • Wachtwoordinstellingen
• • • •
Hoge rechten accounts Aanvragen, ontwikkelen, testen, goedkeuren en implementeren van wijzigingen Monitoren van het wijzigingsbeheer proces Backup & recovery
Conclusie per General IT Control
Voldoende; 2
Onvoldoende; 7
Bijlagen
Accountantsverslag 2025 gemeente Putten
27
IT - audit Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Bijzondere aandacht Uit de vorige diagram komt naar voren dat wij een zevental General IT Controls als onvoldoende beoordelen. Wij vragen uw bijzonder aandacht voor de volgende controls: •
Aanvragen en goedkeuren van autorisaties voor nieuwe en bestaande gebruikersaccounts
•
Tijdig intrekken van autorisaties van medewerkers die uitdienst zijn getreden of van functie zijn gewisseld
•
Monitoren van actieve gebruikersaccounts en toegewezen rechten van Suite4SD en CiVision Heffen
•
Wachtwoordinstellingen
•
Hoge rechten accounts
•
Aanvragen, ontwikkelen, testen, goedkeuren en implementeren van wijzigingen
•
Monitoren van het wijzigingsbeheer proces
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie
Wij hebben in onze managementletter aanbevelingen gedaan die erop zijn gericht om stappen te ondernemen om deze General IT-controles op voldoende niveau te krijgen om zo NIS2/BIO-compliant te zijn voor de ENSIA-IT-audit in de komende jaren.
IT-audit
IT-audit Betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking
Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2025 gemeente Putten
Overeenkomstig artikel 2:393, lid 4 van het Burgerlijk Wetboek zijn wij verplicht om onze bevindingen te rapporteren met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van uw geautomatiseerde gegevensverwerking. Onze controle heeft geen aangelegenheden geïdentificeerd die op dit gebied aan u gerapporteerd moeten worden, anders dan de waarnemingen zoals hiervoor besproken.
28
Overige aangelegen heden
Per saldo persoonlijker
Overige aangelegenheden Inleiding
Inleiding
In dit onderdeel geven wij een samenvatting van overige aangelegenheden en bepaalde vereiste communicaties.
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie
Bevestigingen van het management Wij hebben het management ter confirmatie een aantal schriftelijke bevestigingen aangaande zijn verantwoordelijkheden inzake de financiële verslaggeving. Wij hebben van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Putten een ondertekende schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen. Geen meningsverschil met het management of beperking in reikwijdte van de controle
Er zijn geen meningsverschillen met het management geweest en er waren geen beperkingen bij de uitvoering van onze controle. Naar onze mening is ons bij de uitvoering van onze controleopdracht door het management en de medewerkers van de gemeente de volledige medewerking verleend en hebben wij volledige toegang tot de benodigde informatie gehad.
IT-audit
IT-audit Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2025 gemeente Putten
30
Bijlagen
Per saldo persoonlijker
Bijlage 1a: Niet - gecorrigeerde controleverschillen In de onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van niet-gecorrigeerde controleverschillen boven de rapportagedrempel van € 50.000. Inleiding
Inleiding
Niet-gecorrigeerde controleverschillen
Jaarrekeningpost
Resultatenrekening
Balans
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave
Debet
Credit
Debet
Credit
Niet van toepassing
Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2025 gemeente Putten
32
Bijlage 1b: Onzekerheden in de controle In de onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van onzekerheden in de controle boven de rapportagedrempel van € 50.000. Inleiding
Inleiding
Geconstateerde onzekerheden
Jaarrekeningpost
Debet
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Resultatenrekening
Door de projectie van een onzekerheid in de controle van de prestatieverklaringen en het ontbreken van voldoende controle informatie is een onzekerheid opgenomen voor de lasten die verband houden met de uitvoering van de Jeugdwet
Lasten
Credit
Balans
Debet
Credit
€ 1,2 miljoen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2025 gemeente Putten
33
Bijlage 1c: In de controle opgenomen aanpassingen De onderstaande tabel bevat alle afzonderlijk geïdentificeerde en gecorrigeerde afwijkingen boven de rapportagedrempel van € 50.000. Gecorrigeerde controleverschillen
Jaarrekeningpost
Overzicht van baten en lasten
Balans
Inleiding
Inleiding
Debet
Credit
Debet
Credit
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2025 gemeente Putten
34
Bijlage 1d: In de controle opgenomen aanpassingen rechtmatigheidsverantwoording Inleiding
Inleiding
De onderstaande tabel bevat alle afzonderlijk geïdentificeerde en gecorrigeerde afwijkingen boven de rapportagedrempel van € 50.000. Gecorrigeerde controleverschillen
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave
Criterium
Rechtmatigheidsve rantwoording Bruto
Samenvatting
Samenvatting
Niet van toepassing.
Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2025 gemeente Putten
35
Bijlage 1e: Tekortkomingen in de toelichtingen Inleiding
Inleiding Inhoudsopgave
Inhoudsopgave
Onze controlestandaarden vereisen dat wij afwijkingen van materieel belang in de toelichting signaleren om de gemeenteraad in staat te stellen een inschatting te maken van de gevolgen daarvan voor de jaarrekening. De tabel hierna bevat een weergave van díe onderwerpen uit de toelichting waarvan wij denken dat de gemeenteraad deze nader dient te beoordelen. Aard van de gecorrigeerde controleverschillen
Rechtmatigheid
Getrouwheid
Niet van toepassing
Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen Rechtmatigheid
Rechtmatigheid Financiële positie
Financiële positie Organisatie
Organisatie IT-audit
IT-audit Overig
Overig Bijlagen
Bijlagen
Accountantsverslag 2025 gemeente Putten
36
Bijlage 1f: Bevindingen controle
SiSa - bijlage 2025
Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden, artikel 5, lid 4, rapporteren wij in dit accountantsverslag over de fouten en onzekerheden van de specifieke uitkeringen die onder SiSa vallen. Per regeling wordt in een tabel aangegeven of, en zo ja welke financiële fouten of onzekerheden zijn geconstateerd.
Inleiding
Inleiding
Bevindingen controle SiSa-bijlage
Fout of onzekerheid
Financiële omvang
Toelichting fout/onzekerheid
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting
Samenvatting Bevindingen
Bevindingen
FIN B2
Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden kinderopvangtoeslagenproblematiek
BZK C92
Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid
OCW D8
Onderwijsachterstandenbeleid 2023-2026 (OAB)
OCW D14
Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen
IenW E44B
Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021–2027 (SiSa tussen medeoverheden)