Bijlage 5 - Omgevingsvisie communicatie en participatie

Putten 2040 Notitie Communicatie & Participatie Omgevingsvisie

Putten, mei 2021

I.

Communicatie en participatie in Putten

Participatie is een belangrijk en bovendien wettelijk verplicht onderdeel van de totstandkoming van de omgevingsvisie. Het is aan de gemeente zelf om de participatie vorm te geven. Vigerend kader op het gebied van participatie en communicatie in Putten is de notitie ‘Luisteren’ (mei 2019). Kern van deze notitie is dat participatie en communicatie integraal onderdeel van beleid zijn. Ieder beleidsvoornemen van enige importantie wordt daartoe voorzien van een participatie- en communicatieve paragraaf. Per beleidsvoornemen wordt bepaald welke trede van de participatieladder (informeren, raadplegen, adviseren, coproduceren en meebeslissen) van toepassing is. Daar zijn wij transparant over. Immers, informeren en raadplegen is wezenlijk anders dan coproduceren en meebeslissen. Daarnaast is het streven om onze communicatie en participatie ‘lokaal eigen’ te organiseren. In ’Luisteren’ wordt de term ‘lokaal eigen’ als volgt gedefinieerd. -

Wij doen het samen in Putten. Open, betrokken en uitnodigend. Zichtbaar, herkenbaar en aanspreekbaar. Concreet, wij maken het niet onnodig ingewikkeld. Geen fratsen; sober, functioneel.

Voor de goede orde: in de Omgevingswet ‘an sich’ speelt participatie ook een rol bij het afgeven van vergunningen. Dit is onderwerp van een ander (communicatief/juridisch) traject. Deze notitie richt zich op het traject van de totstandkoming van de Omgevingsvisie.

II.

Communicatie en participatie over de Omgevingsvisie

Uitgangspunten Om ervoor te zorgen dat wij inwoners en andere betrokkenen van de juiste informatie voorzien en breed uitnodigen om mee te denken, is goede communicatie van belang. In het licht van 1 gelden onderstaande uitgangspunten. -

Centraal - Alle informatie over de Omgevingsvisie 2040 is op één plek te vinden. Concreet: op een landingspagina op de gemeentelijke website.

-

Concreet - Wij communiceren zo concreet mogelijk. Dus geen jargon en complexe vergezichten, maar juist heldere vragen die aansluiten bij inzichten en ervaringen die mensen nu hebben.

1 van 6

-

Goed te volgen – Wij zorgen ervoor dat steeds duidelijk is met wie wij in gesprek zijn, hoe wij de uitkomsten meenemen en wanneer en hoe besluitvorming plaatsvindt. Wij koppelen geregeld terug.

-

Woord en beeld – Wij kiezen in de communicatie voor een goede mix van beeld en tekst.

-

Ervaringen - Wij vragen niet alleen naar de inhoud, maar toetsen ook hoe mensen de gesprekken ervaren. Zo leren wij van dit participatieproces, wat wij mee kunnen nemen in de evaluatie van de participatie.

Kernboodschap Gedurende het participatie traject hanteren wij een eenduidige kernboodschap richting alle betrokkenen (beslissers, stakeholders, inwoners): “Onze leefomgeving verandert voortdurend. Het aantal inwoners groeit, ons leefklimaat verandert en we zoeken naar duurzamere manieren om energie op te wekken. Putten verandert dus mee. Het is ons streven om die toekomst zoveel als mogelijk samen vorm te geven. Door te bespreken welke veranderingen er op ons afkomen, wat Putten bijzonder maakt en hoe ons dorp er in 2040 uit kan zien. De uitkomsten leggen we vast in onze Omgevingsvisie, die vertelt hoe we in de gemeente Putten de komende decennia omgaan met ruimte, milieu, landschap, mobiliteit en erfgoed. De Omgevingsvisie dient eind 2022 klaar te zijn. Communicatie- en participatiedoelen Hoofddoelen: - Het verrijken van de inhoud van de omgevingsvisie door inbreng van kennis over Putten; - Het vergroten van de betrokkenheid van inwoners en andere partijen bij de toekomst van hun leefomgeving; - Te komen tot een zo’n breed mogelijk draagvlak voor de omgevingsvisie. Nevendoelen: - Het versterken van de band en daarmee het vertrouwen tussen de gemeente en de inwoners; - Het genereren van méér gemeenschappelijke verantwoordelijkheid; - Het verbeteren van de informatievoorziening van de gemeente naar haar inwoners, maatschappelijke organisaties en partners.

III.

Doelgroepen

Wij onderscheiden – in een willekeurige volgorde - een viertal doelgroepen voor de communicatie en de participatie over de Omgevingsvisie, die ieder op hun eigen manier bij het proces worden betrokken: 1. Politiek Putten ic de gemeenteraad. Dit zijn de beslissers. Gelet op de impact van de visie is het van belang om de politiek actief mee te nemen in het proces van realisatie. Dit impliceert dat het college van B en W de gemeenteraad op gezette tijden actief informeert en de gelegenheid geeft om iets te vinden en input te leveren.

2 van 6

2. De ketenpartners; de provincie Gelderland, buurgemeenten, voormalige nutsbedrijven, VNOG, waterschap, Natuur en Milieu, Staatsbosbeheer. Het gaat hierbij in hoofdzaak om instituties, die fungeren als onze partner in de regio. 3. Het Puttens maatschappelijk middenveld. Dit zijn onze lokale partners. Denk aan de Woningstichting, makelaars, de VVV, de sport, de bedrijvenkring, de centrumondernemers, het onderwijs. Kortweg de eerste kring rond de gemeente. De mensen die in deze echelons actief zijn hebben vaak al ervaring met de gemeente en kennen dit soort processen redelijk. 4. De inwoners van Putten. Deze houden niet van praten om het praten. Het moet ergens om gaan. Liefst zo concreet mogelijk. Voorbeeld: ze doen liever mee aan acties als Steenbreek en het Bomenadoptieplan dan dat ze uitvoerig hun mening geven over toekomstige vergezichten. Daarnaast is de betrokkenheid en het raadplegen van de eigen ambtelijke organisatie (vanzelfsprekend) van belang gedurende het proces. In overleg met het ambtelijke managementteam worden hiervoor een aantal informatieve sessies georganiseerd. Dit per eenheid. Mate van betrokkenheid vier doelgroepen B. en W. van Putten zijn initiatiefnemer en proceseigenaar voor het opstellen van de Omgevingsvisie 2040. De gemeenteraad stelt de visie uiteindelijk vast.

De visie kent wettelijke kaders maar er is meer dan voldoende ruimte om de visie met behulp van lokale inzichten vorm te geven. Omdat de visie iets zegt over de toekomst van de directe leefomgeving, is het een belangrijk document voor de gehele gemeente. De mate van betrokkenheid tijdens de participatie verschilt per doelgroep. Het opstellen van de omgevingsvisie is een relatief complex proces met een lange doorlooptijd, waar veel verschillende onderwerpen en expertises bij komen kijken. Hier passen de trede ‘raadplegen en de trede ‘adviseren’ uit de participatieladder als vermeld onder 1 goed bij: inwoners kunnen vroeg in het proces hun meningen, wensen en aandachtspunten aangeven. Partners en maatschappelijke organisaties kunnen hier ook hun kennis en inzichten inbrengen. Van ‘coproductie’ en ‘meebeslissen’ als bedoeld in de participatieladder is bij totstandkoming van de Omgevingsvisie Putten in mindere mate sprake. Dit alles laat onverlet dat alle input wordt meegewogen bij de vorming van de visie. De uiteindelijke besluitvorming over de Omgevingsvisie 2040 ligt bij de gemeenteraad.

IV.

Actieplan Communicatie & Participatie 2021-2022

1. Naamgeving: met elkaar worden wij overladen met info vanuit de overheid. Herkenbaarheid is daarom van belang. Om die reden duiden wij de op te stellen Omgevingsvisie stelselmatig aan met Putten 2040. Hiervoor wordt een beeldmerk ontwikkeld. Dit op basis van de eigen huisstijl. Per 20 juni 2021 2. Website: op de gemeentelijke website wordt een herkenbare plek ingeruimd voor de omgevingsvisie. De pagina’s bevatten informatie over het proces, de planning en de inhoudelijke keuzes die worden gemaakt. De website fungeert als terugvalbasis/ back office voor de andere communicatieve uitingen. Per 20 juni 2021 3. Ambtelijke werkgroep communicatie & participatie: bestaande uit Frank Sinnema (Kuiper), Jana de Heer (Kuiper), Jan Jaap van der Hoek (gemeente Putten) en het team

3 van 6

Communicatie van de gemeente Putten aangevuld met de webbeheerder van de gemeente (Menno Everts, Joyce Koops en Toon Schuiling). Aan de werkgroep wordt een projectondersteuner toegevoegd. 4. Start communicatie & participatietraject: 28 juni 2021 – 2 juli 2021. Deze week noemen wij de eerste Week van de Leefomgeving (of de Week van Putten 2040). Doel is om Putten 2040 voor het eerst ‘in de etalage te zetten’. Dat gebeurt doelgroepgericht (zie III) en thematisch. Om de communicatie en participatie enigszins te stroomlijnen onderscheiden wij 8 thema’s. a. Natuurlijk en groen Putten; ecologie, bodem en water, groen en blauw, landschap, buitengebied en natuur. b. Aangenaam wonen; woonkwaliteit, buurtschappen en dorpse identiteit, woningaantallen (programma), diversiteit woonmilieus. c.

Sociaal en vitaal Putten; inclusief en betrokken; welzijn, zorg, onderwijs/jeugd, sport, positieve gezondheid.

d. Toekomstbestendig Putten; energie, circulaire economie, klimaatadaptatie, 3D ordening. e. Ondernemend Putten; economie, (agrarische) bedrijvigheid, arbeidsplaatsen en detailhandel. f.

Bereikbaar Putten; (duurzame) mobiliteit, toegankelijk en hoogwaardig wandel- en fietsnetwerk.

g. Recreatief en cultureel Putten; recreatie (dag- en verblijfsrecreatie) & toerisme, beleven van cultuurhistorie en archeologie, cultuur, kunst en evenementen. h. Veilig Putten; sociale veiligheid (veiligheidsgevoel en preventie) en fysieke veiligheid (veilige inrichting). De contouren van het starttraject zien er als volgt uit. Dit met de aantekening dat de details worden uitgewerkt in de diverse deeltrajecten communicatie en participatie. Doelgroep 1 Politiek Putten De raadscommissie Ruimte komt op dinsdag 22 juni 2021 te spreken over de kernkwaliteiten van Putten, de hoofdopgaven, de beoogde gebiedsindeling en de actuele planning. Tijdens deze bijeenkomst komt tevens de vraag aan de orde wanneer en op welke wijze de raad nader betrokken wenst te worden in het traject dat leidt tot de uiteindelijke vaststelling door de gemeenteraad van de Omgevingsvisie Putten 2024 (voorzien eind 2022). Doelgroepen 2 en 3, de ketenpartners en het Puttens maatschappelijk middenveld. Voor de periode juni/begin juli 2021 wordt een serie Ronde Tafel Gesprekken ingepland. Per tafel schuiven maximaal 20 vertegenwoordigers van hetzij de ketenpartners (doelgroep 2), hetzij het Puttens maatschappelijk middenveld (doelgroep 3) aan. Bij interesse van meer dan 20 deelnemers, organiseren we ofwel extra bijeenkomsten ofwel extra deelsessies.

Inschatting is dat per doelgroep 2 Ronde Tafel Gesprekken plaatsvinden. De 8 thema’s als eerder omschreven in deze notitie vormen het vertrekpunt van de gesprekken. Dit met de aantekening dat de achtergrond van de deelnemers kan leiden tot een nadere specificatie van de gespreksopzet.

4 van 6

In afwachting van nadere verruimingen in verband met Corona vinden de Ronde Tafel Gesprekken vooralsnog digitaal plaats. De opbrengsten van de Ronde Tafel Gesprekken worden in de vorm van de gesprekverslagen opgenomen op de websitepagina’s. Ook vindt terugkoppeling naar de deelnemers plaatst. Doelgroep 4 de inwoners van Putten Op woensdag 30 juni 2021 staan de gemeentelijke pagina’s in weekblad de Puttenaer voor een belangrijk deel in het teken van Putten 2040. Doel is om het project op een toegankelijke manier te presenteren aan een brede groep van inwoners. Dit naar voorbeeld van het eerdere communicatieproject rond Putten Zuid. Naast 2 tot 4 pagina’s waarin de thema’s nader worden toegelicht, wordt doorverwezen naar de website. Op de website komen stellingen en kan ook een enquête worden ingevuld. Ook wordt volop gelegenheid geboden tot doen van suggesties en het maken van opmerkingen. Bestaande klankbordgroepen en burgerpanels die verschillende groepen van de Puttense samenleving vertegenwoordigen worden gericht benaderd met het verzoek om de enquête in te vullen. Zo zorgen we voor een bredere verspreiding en een zo goed mogelijke afspiegeling van de samenleving.

De pagina’s in de Puttenaer en de mogelijkheid tot interactie via de website wordt via de sociale mediakanalen van de gemeente (Facebook, Twitter en Instagram) onder de aandacht van zoveel mogelijk inwoners gebracht. Zoals aangegeven is het de bedoeling om met concrete stellingen te werken. Dat heeft bij Putten Zuid (180 deelnemers) goed gewerkt. De stellingen zullen licht prikkelend zijn en vaak een tegenstelling bevatten. Hierbij maken wij goed duidelijk dat de stellingen niet de mening van het gemeentebestuur representeren. De stellingen hebben louter tot doel om een wat abstracte discussie over de toekomst net iets meer handen en voeten te geven. De stellingen worden ontleend aan de eerder beschreven 8 inhoudelijke thema’s. In de eerste participatieronde ligt de focus op het ophalen en aanvullen van de kwaliteiten en opgaven in Putten. Per thema zal met stellingen en meerkeuzevragen bevraagd worden wat bewoners waardevol vinden en waar zij in de toekomst nog behoefte aan hebben binnen dat thema. Om ook de jongeren van Putten betrekken bij Putten 2040 gaan wij in overleg met Christelijke scholengemeenschap Groevenbeek, met Jeugdpunt Putten en met Jong Putten. Dit om een speciaal op de jongeren tussen de 12 en 18 jaar geënt programma samen te stellen rond het thema Putten 2040.

V.

Terugkoppeling opbrengsten

Belangrijk bij communicatie en participatie is dat je laat zien wat je als openbaar bestuur met alle input doet. Dat geldt zowel voor de ketenpartners, het Puttens maatschappelijk veld als voor de inwoners. Door terug te koppelen laat je zien dat je hen serieus neemt. Dit impliceert overigens niet dat er verplichting bestaat om alle bijdragen en suggesties 1 op 1 over te nemen. Dit impliceert wel dat je uitlegt waarom je iets wél en waarom je iets niet doet. Opzet is dat het college na het zomerreces van 2021 naar buiten komt met een publieke terugkoppeling.

5 van 6

Bij de activiteiten als omschreven onder 4 stellen wij de deelnemers in de enquête de vraag of zij betrokken willen blijven dan wel willen meepraten of meedenken in het vervolg van proces. De inwoners die dat willen betrekken wij ook actief in het vervolg van het proces.

VI.

Verdiepingsslag eind 2021

Voor eind 2021 staat een tweede Week van de Leefomgeving op de agenda. Deze week benutten wij voor een lokale verdiepingsslag. Deze verdiepingsslag wordt mede gemaakt op basis van de dan opgehaalde input uit zowel de Ronde Tafel Gesprekken als de publiekscampagne. Het concept document is in die week onderwerp van nadere gesprekken met de ketenpartners en het Puttens maatschappelijk middenveld. Ook de inwoners die hebben aangegeven nader te willen doorpraten over de realisatie van Putten 2040 komen dan opnieuw aan bod. Wij hopen dat wij deze verdiepingsslag weer met fysieke overleggen kunnen realiseren. In de tweede week van de leefomgeving worden ook de minder toegankelijke doelgroepen actief benaderd om het gesprek over de toekomst van Putten aan te gaan. Door onder andere straatgesprekken te voeren op plekken in Putten waar deze ‘unusual suspects’ vaak komen. Puttense Bondgenoten en actieve wijkaanpak Na het doorlopen van de weken van de omgevingsvisie hebben we een heel aantal partners van de gemeente gesproken. Mogelijk zijn er een aantal personen die als bondgenoten van Putten bij willen dragen aan de ontwikkeling van de gemeente, en onderdeel van een actieve wijkaanpak willen zijn. Wij verwachten deze personen/partijen na een eerste participatieronde te kunnen identificeren. In de tweede ronde in december gaan we het verdiepende gesprek met hen aan, op wijkniveau.

Deze groep actoren heeft daarnaast mogelijk na het vaststellen van de omgevingsvisie van Putten een actieve bijdrage in het realiseren van de doelstellingen van de visie, die we beschrijven in de uitvoeringsparagraaf. Vanzelfsprekend kan de Omgevingsvisie in wording ook opnieuw worden geagendeerd voor nadere bespreking met de gemeenteraad. Dit is ter beoordeling aan het raadspresidium. Aansluitend zal een verder traject worden besproken richting vaststelling van de Omgevingsvisie Putten 2040 als voorzien medio eind 2022. Tot zover

6 van 6