Bijlage 1 - Omgevingswet en visie - uitgangspunten ambities en wensen
Tekst van het document
Omgevingswet en -visie: uitgangspunten, ambities en wensen Omgevingswet: wat gaat er veranderen? We bereiden ons voor op de Omgevingswet, die naar verwachting op 1 januari 2022 in werking treedt. Deze Omgevingswet bundelt de wetgeving en regels voor onder andere ruimte, wonen, infrastructuur, milieu, natuur en water. De wet regelt daarmee het beheer en de ontwikkeling van de fysieke leefomgeving. Met de Omgevingswet wordt het stelsel van ruimtelijke regels volledig herzien. Dit vraagt om een andere werk- en denkwijze van de gemeente, maar ook van andere overheden, burgers en bedrijven. Er zijn straks minder (lokale) regels die bovendien overzichtelijk zijn, er is meer ruimte voor initiatieven en lokaal maatwerk. Integrale afweging van initiatieven en het geven van vertrouwen zijn sleutelbegrippen. Het doel en de meerwaarde van een initiatief in de fysieke leefomgeving moet centraal staan in plaats van de vraag: ‘mag het wel?’. Zie onderstaande afbeelding ‘De vier verbeteringen’.
De Omgevingswet bevat een aantal instrumenten waarmee overheden de doelen van de wet in de praktijk kunnen brengen. Eén van de (verplichte) instrumenten voor gemeenten is de Omgevingsvisie. Bij het maken van een Omgevingsvisie kan een overheid op basis van doelen en ambities een nieuwe koers uitzetten. Of de bestaande koers handhaven. Evaluatie van het huidige beleid maakt helder wat de stand van zaken is. Wat werkt wel? Wat niet? Welke keuzes zijn nodig? Dat is belangrijke basisinformatie voor het opstellen van de Omgevingsvisie. Het verbinden van bestaande doelen helpt om kansen en uitdagingen scherp te krijgen. Om samenhang te vinden zal integraal gewerkt worden tussen verschillende bestaande beleidsvelden en nieuwe maatschappelijke opgaven. Zie onderstaande afbeelding ‘De 6 instrumenten’.
In de Omgevingsvisie wordt dus - samen met inwoners, lokale partners en ondernemers - de integrale koers uitgezet naar de toekomst, gericht op de fysieke leefomgeving. De bestaande kwaliteiten vormen daarbij het vertrekpunt. Deze visie moet helder aangeven waar de gemeente Putten naar toe wil. Zo kan de positie bepaald worden en - waar dat nodig is - stelling worden genomen. De Omgevingsvisie is daarbij de kapstok voor het toekomstig beleid en initiatieven. Omgevingsvisie: wat willen we bereiken? Het college heeft als wens dat de Omgevingsvisie bijdraagt aan het volgende:
Bevordert de integraliteit (intern en extern) en verbindt domeinen. Extern door een samenhangende visie op de totale leefomgeving op te stellen, gericht op verbetering van de omgevingskwaliteit. Intern moet de Omgevingsvisie de integraliteit tussen teams en afdelingen bevorderen, evenals het realiseren van integrale besluitvorming. Op deze manier kan de Omgevingsvisie bijdragen aan de beoogde cultuuromslag.
Geeft richting, maakt keuzes en vormt een afwegingskader voor zowel bestuurders als voor initiatiefnemers. De Omgevingsvisie bevat niet alleen een opsomming van thema's, maar geeft ook richting. Op die manier helpt de Omgevingsvisie bij het maken van beleidskeuzes en vormt een toetssteen voor initiatieven vanuit de samenleving.
Is toegankelijk en aansprekend. Dit betekent dat we streven naar een Omgevingsvisie die concreet, bondig, inspirerend, begrijpelijk (grafisch/visueel) en digitaal te ontsluiten is. Op die manier is de Omgevingsvisie toegankelijk voor iedereen die met eigen initiatieven wil bijdragen aan het behalen van de geformuleerde ambities.
Is ook inhoudelijk uitnodigend en inspirerend voor (potentiële) initiatiefnemers om met initiatieven bij te dragen aan een verbetering van de fysieke leefomgeving. Het streven is dat de Omgevingsvisie voor potentiële initiatiefnemers helderheid verschaft over wat er in bepaalde gebieden mogelijk/gewenst is aan ontwikkelingen en wat niet. Dit uitgangspunt zal uiteindelijk ook vertaald moeten (kunnen) worden bij het opstellen van het omgevingsplan.
2 van 4
Is dynamisch en speelt in op actuele ontwikkelingen. Daarom is onze Omgevingsvisie geen statisch document, maar dynamisch. De Omgevingsvisie moet de waan van de dag overstijgen, maar tegelijkertijd ruimte bieden voor (mogelijke) bijstelling op basis van belangrijke ontwikkelingen die van invloed zijn op de inrichting van de fysieke leefomgeving. Ook kan de fase van terugkoppeling aanleiding geven tot bijstelling van de Omgevingsvisie.
Is themagericht en gebiedsgericht. Daarbij kiezen we niet op voorhand voor alleen een geografische gebiedsindeling, maar gaan we ook uit van type gebieden (landelijk, centrum, industrie, woonwijk, etc.). Lopende het proces, geven we de gekozen gebieds- en themagerichte indeling verder vorm. We hanteren indien nodig een flexibel, wisselend schaalniveau.
Is samen met de samenleving van de gemeente Putten opgesteld. We streven naar een visie van, door en voor de gemeente Putten. Daarbij maken we per fase in het proces helder van wie we welke inbreng verwachten en wat hiermee wordt gedaan. Op die manier voorkomen we schijnparticipatie.
Is het resultaat van een proces dat bijdraagt aan een (cultuur)omslag in denken en doen (van 'nee, tenzij' naar 'ja, mits').
Een Omgevingsvisie gaat over het fysieke en het sociale domein. De opgaven in het fysieke zijn veelal ‘geworteld’ in het sociale domein. Zie onderstaande afbeelding.
Een Omgevingsvisie gaat over de strategische keuzes in het fysieke domen, maar ook over het verbinden van domeinen. Daarom heeft een Omgevingsvisie vele relaties met sociale thema’s en opgaven. Relaties tussen het sociaal en fysiek domein komen nadrukkelijk tot uiting in de inrichting van de openbare ruimte, die ook kan bijdragen aan veiligheid, gezondheid en inclusiviteit.
3 van 4
Uitgangspunten Belangrijke elementen die de aanpak voor het opstellen van de Omgevingsvisie voor de gemeente Putten typeren:
We bepalen samen met de samenleving wat belangrijk is voor bepaalde gebieden.
We gaan uit van de huidige situatie en kiezen vervolgens voor een bepaalde opgave; opgave- en gebiedsgericht werken kenmerkt onze strategie.
We gaan uit van bestaand beleid, maar willen openstaan voor mogelijke verbeteringen die kunnen leiden tot veranderingen.
Experimenteren, leren en door-ontwikkelen zijn belangrijke kenmerken van onze strategie.
We willen participatie zo veel mogelijk aan de voorkant regelen.
We willen de mogelijkheden verkennen om ontwikkelingen gemakkelijker toe te staan. Hierbij wordt de raad intensief betrokken, aangezien het verminderen van regels vraagt om besluitvorming.
Tot slot is het onze ambitie om de Omgevingsvisie eerder afgerond te hebben dan de wettelijke verplichte uiterste invoeringsdatum van 1 januari 2024. Daarmee hebben we zo snel mogelijk profijt van de voordelen die de Omgevingswet biedt voor de (verdere) ontwikkeling van de fysieke leefomgeving in Putten.
Samengevat zijn de volgende centrale uitgangspunten geformuleerd: 1. We onderschrijven de landelijke doelstellingen. 2. We betrekken de samenleving actief (beleidsvorming en initiatieven). 3. We werken integraal (intern en extern). 4. We kiezen voor kwaliteit (zorgvuldigheid boven snelheid / voldoen aan termijnen) maar willen (ruim) voor 1-1-2024 beschikken over een gedragen Omgevingsvisie. 5. We verschaffen ons ruimte om te leren en experimenteren (geen blauwdruk). 6. We werken van 'nee, tenzij' naar 'ja, mits' (cultuuromslag).
4 van 4