Bijlage 1 - Evaluatie pilot matrixborden

Zaaknummer 649619

Documentnummer

*649620*

Evaluatie pilot matrixborden De gemeenteraad heeft op 3 december 2015 een initiatiefvoorstel aangenomen waarin zij de verkeersveiligheid en dan met name het te hard rijden in de eigen woonwijk op een bijzondere wijze onder de aandacht van de bewoners wil brengen. Wat willen we bereiken De raad wil dat de gemeente samen met de wijkbewoners de overlast van te hard rijden binnen de bebouwde kom aanpakt. Het doel hiervan is om de gemiddelde snelheid van het autoverkeer te verlagen en de wijkbewoners bewust te laten zijn van hun snelheid en het effect hiervan. De aanpak Om de snelheid binnen de bebouwde kom aan te pakken is er een speciaal matrixbord ontworpen. Op dit matrixbord wordt de passerende automobilist, die tussen de 20 km/u en 30 km/u rijdt, beloond met een smiley, een duim en een geldbedrag. De verwachting is dat bestuurders het leuk vinden om geld te sparen voor hun eigen wijk en/of om indirect voor een ander te sparen. Door de getoonde symbolen op het matrixbord, krijgt een automobilist direct feedback over zijn/haar rijgedrag. Hoe gaan we van start Na een oproep via de media hebben zich vier bewoners gemeld, die graag aan de eerste pilot willen meedoen. Het gaat om de volgende straten; Boekweitstraat, Rimpelerweg/Mennestraat, Bosrand (tussen de Prins Bernhardlaan en de Postweg) en de Beukenlaan.

Beloning voor verkeersveilig gedrag Het matrixbord wordt 1 keer per week uitgelezen. Met deze gegevens wordt het percentage berekend van de automobilisten die zich aan de snelheid hebben gehouden. Wanneer bijvoorbeeld 40% zich aan de juiste snelheid houdt, levert dit € 40,-- op voor de wijk. Het maximumbedrag dat per week kan worden verdiend is € 100,--, met een maximum van € 500,-voor de gehele pilotperiode. Na deze periode wordt het tot dan verdiende bedrag uitgekeerd aan de initiatiefnemer. Met het uitgekeerde bedrag kan de initiatiefnemer verschillende dingen doen voor de wijk, zoals een aanschaffen om de verkeersveiligheid in de wijk te verbeteren, meubilair aanschaffen voor de wijk, of een buurtbarbecue. Zijn we geslaagd in onze aanpak Voor de start van dit project liepen wij tegen diverse zaken aan die invloed hadden op de snelle uitvoering van de pilot. In eerste instantie waren in Nederland enkele gemeente die ook deze

manier van burgerparticipatie hadden toepast. De apparatuur die zij gebruikten voldeed niet aan onze verwachtingen. De digitale borden waren te groot en te zwaar voor onze lichtmastconstructie. Hierna zijn we in contact gekomen met een bedrijf die ons de gewenste borden kon leveren. De eerste pilot om samen met de wijkbewoners de overlast van te hard rijden binnen de bebouwde kom te verlagen is uitgevoerd op de Beukenlaan. Na het verrichten van een 0-meting hebben wij het matrixbord geplaatst. De pilot liep van 8 maart tot 12 april 2017. Gedurende deze weken hebben 13.145 voertuigen gebruik gemaakt van de Beukenlaan. Het te hard rijden op deze locatie is afgenomen met 9%. Bij de start van het project reed 30% (3.943 voertuigen) te hard. Aan het eind van de pilot is dat nog 21%. Door het positieve rijgedrag heeft de wijk € 480,00 verdiend. De initiatiefnemer van de Beukenlaan wil het geld gebruiken om de verkeersveiligheid van de Beukenlaan te verhogen. Het voorstel is om een tweetal bloembakken in de Beukenlaan te plaatsen. Op dit ogenblik wordt bekeken hoe dit plan kan worden uitgewerkt. Door het plaatsen van bloembakken dwing je fietsers naar de rijbaan uit te wijken. Dit levert weer andere gevaren op. De tweede pilot heeft plaatsgevonden op de Bosrand, tussen de Prins Bernhardlaan en de Postweg.

Gedurende zeven weken heeft hier een matrixbord gehangen die de metingen heeft verricht. In deze weken hebben 26.203 voertuigen gebruik gemaakt van de Bosrand. Het te hard rijden is op deze locatie afgenomen met 8,4%. Op de Bosrand wordt structureel te hard gereden. 64% van de voertuigen rijdt te hard. Met deze pilot heeft de wijk € 239,00 verdiend. De derde pilot is opgezet in de Boekweitstraat. Deze straat ligt in de nabijheid van een school. Het matrixbord heeft hier vijf weken voertuigen geteld en snelheden gemeten. De resultaten zijn perfect. Gemiddeld passeerden per week 273 voertuigen. Eén procent (1%) van deze voertuigen reed te hard. De wijk heeft daardoor € 495,-- verdiend. Er wordt contact opgenomen met de initiatiefnemer over de besteding van het bedrag. De vierde pilot was aangevraagd door een bewoner van de Rimpelerweg. Tijdens de pilot is de Rimpelerweg afgesloten voor doorgaand verkeer. Hierdoor is deze pilot komen te vervallen. Besteding van de beloning Beukenlaan De initiatiefnemer van de Beukenlaan heeft aangegeven dat zij de snelheid definitief willen terugbrengen door het plaatsen van bloembakken. Hierdoor ontstaat er een wegversmalling. Dit is voorgelegd aan onze verkeersdeskundige en hij raadt deze oplossing voor de Beukenlaan af. Omdat de laan hiervoor te smal is, moeten fietsers tussen de bloembakken en het trottoir/de berm door.

In overleg is gekozen voor het aanbrengen van een 30 km-print op het wegdek bij het oprijden van de Beukenlaan en een “punaise” te straten op de kruising van Parklaan en Beukenlaan. Ook zullen vier bloembakken worden geplaatst in de berm van de Beukenlaan.

2 van 3

Bosrand De bewoners van de Bosrand hebben aangegeven om het geld te gebruiken voor snelheidsbeperkende maatregelen op de Bosrand. Hierover wordt nog overlegd. De Bosrand is 8 jaar geleden opnieuw ingericht. De bewoners hebben hier een belangrijke stem in gehad. Herinrichting, door het aanbrengen van o.a. sluizen behoort niet tot de oplossingen. Het geld zal worden besteed aan haagjes die zorgen voor een visuele wegversmalling. Boekweitstraat De bewoners van de Boekweitstraat hebben aangegeven dit geld te gebruiken voor de speeltuinen. Samenvatting Met deze pilot is ingezet om goed gedrag te belonen. Vanuit psychologie is bekend dat gedrag vaak sneller en duurzamer verandert door positief gedrag te belonen. De drie beloningsprojecten hebben ons diverse meetresultaten en inzichten opgeleverd. Niet allemaal direct verkeerskundig van aard, maar evengoed interessant en bruikbaar. Hebben de projecten geleid tot een duurzaam veranderend verkeersgedrag? Het antwoord is hierop kortgezegd: nee. In alle pilots is naar voren gekomen dat belonen enthousiasmeert. De mensen zijn blij verrast als ze beloond worden. De bewoners, c.q. de initiatiefnemers hebben zich met veel energie ingezet voor de pilot, waardoor verkeersveiligheid en rijgedrag in de wijk weer een aandachtspunt is.

We moeten wel alert blijven op terugval van automobilisten, na het verlopen van de pilotperiode van het matrixbord. Het effectief belonen is onderhevig aan tijd. Verkeersveiligheid heeft blijvende aandacht nodig. Om deze reden moet de pilot niet worden gezien als een op zichzelf staande maatregel. Het is een goede aanvulling op de bestaande maatregelen en acties. Meten is weten: een simpel, maar belangrijk aspect om goed over na te denken bij de voortzetting van het beloningsproject. Eén van de belangrijkste constateringen is de positieve effecten buiten het directe doel. De aandacht voor verkeersveiligheid in de media heeft wellicht niet geleid tot een directe gedragsverandering in de pilots zelf, maar wel tot hernieuwde interesse voor verkeersveiligheid. De pilots komt zeker de samenwerking tussen bewoners en gemeente ten goede. Zeker ook als het om andere onderwerpen gaat. Dit is natuurlijk ook een belangrijke en niet te onderschatten gedragsverandering!

3 van 3