Begroting 2025-2028
Tekst van het document
Uit de onderstaande tabel blijkt dat we de komende jaren ruimschoots aan de wettelijke norm voldoen: Renterisiconorm Omvang begrotingstotaal (inclusief reserves) Renterisiconorm (20% van omvang begrotingstotaal) Aflossingen en renteherziening (netto) Ruimte onder de risiconorm
2025 76.204 15.241 2.120 13.121
59 van 109
2026 80.908 16.182 4.120 12.062
2027 2028 82.290 80.055 16.458 16.011 4.120 4.120 12.338 11.891 Bedragen * € 1.000
Financieringspositie De financieringspositie is het verschil tussen de vaste activa en de vaste passiva op de balans. Voor Putten betekent dit een ruim financieringsoverschot. De balans van gemeente Putten 31 december 2023 ziet er als volgt uit:
Vaste activa Vlottende activa Totaal activa
Balans per 31-12-2023 80 39 119
Vaste passiva 106 Vlottende passiva 13 Totaal passiva 119 Bedragen * € 1.000.000
Op 31 december 2023 is de vaste activa € 80 miljoen en de vaste passiva € 106 miljoen en is er sprake van een financieringsoverschot van € 26 miljoen. De vaste passiva bestaan voor € 93 miljoen uit eigen vermogen en voorzieningen en voor € 13 miljoen uit langlopende geldleningen. Ondanks de geldlening heeft de gemeente Putten relatief weinig schulden en veel eigen vermogen. Dit blijkt ook wel uit de financiële kengetallen ‘netto schuldquote’ en ‘solvabiliteit’. Deze kengetallen zijn voor onze gemeente goed. Voor een nadere toelichting hierop wordt verwezen naar de paragraaf Weerstandsvermogen. Liquiditeitsoverschot Uit het financieringsoverschot is het liquiditeitsoverschot af te leiden. Om het liquiditeitsoverschot te berekenen, dient naast het financieringsoverschot rekening te worden gehouden met de vlottende activa en vlottende passiva posities. De gemeente Putten had op 31 december 2023 € 20,7 miljoen aan liquide middelen (onderdeel van de vlottende activa). Liquiditeitsprognose De gemeente Putten werkt met een meerjarige liquiditeitsprognose die elk kwartaal wordt geactualiseerd. In deze liquiditeitenplanning is een meerjarige prognose gemaakt van de ontwikkeling van onze liquiditeiten.
De liquiditeitenplanning bestaat uit een kasstroom uit reguliere activiteiten (exploitatie), een kasstroom uit investeringsactiviteiten (kredieten en grondexploitatie) en een kasstroom uit financieringsactiviteiten (uitzetten en aantrekken van gelden). In onderstaand overzicht is het verwachte meerjarige verloop van de kasstromen opgenomen op basis van de meerjarige liquiditeitenplanning naar de stand 31 juli 2024. Overzicht kasstromen Saldo kasstroom uit reguliere activiteiten Saldo kasstroom uit investeringsactiviteiten Saldo kasstroom uit financieringsactiviteiten Netto kasstroom
2024 9.321 -9.499 -443 -622
60 van 109
2025 4.052 -32.185 58.461 30.327
2026 2027 2028 1.651 2.191 2.191 -30.275 -28.070 -15.493 -3.539 -3.539 -3.539 -32.163 -29.418 -16.841 Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel
De huidige liquiditeitenstand (31 juli 2024) is € 22,3 miljoen. Op basis van het bovenstaande overzicht loopt onze liquiditeitspositie terug tot -/- € 28,0 miljoen in 2028. Omdat we op dit moment een forse investeringsopgave hebben voor de komende jaren, loopt de liquiditeitspositie flink terug. De toekomstige ontwikkeling van de liquiditeitspositie is overigens moeilijk te voorspellen en zeer afhankelijk van de realisatie van voorgenomen investeringen. In 2019 is een langlopende geldlening aangetrokken van € 20 miljoen met een lineaire aflossing in 10 jaar. Deze geldlening heeft een negatieve rente van € -0,31%. Om aan de investeringsopgave voor de komende jaren te kunnen voldoen is het de verwachting dat in 2025 een nieuwe langlopende geldlening moet worden aangetrokken van ± € 60 miljoen. Deze lening is reeds verwerkt in het bovenstaande overzicht. Aangetrokken gelden (langlopende en kortlopende schulden) Op 31 december 2023 zijn er twee in het verleden aangetrokken geldleningen: 1. Lening Waterschapsbank: restschuld € 0,6 miljoen, rente 4,42%, looptijd tot 2 juli 2028; 2.
Lening BNG: restschuld € 12 miljoen, rente -0,315%, looptijd tot 5 september 2029 Uitgezette gelden (liquide middelen en financiële vaste activa) De overtollige gelden ad € 22,3 miljoen bestaan per 31 juli 2024 uit € 22,2 miljoen bij de schatkist weggezette gelden en voor € 0,1 miljoen bij reguliere banken. Rente over eigen financieringsmiddelen Ondanks dat we geen rente meer toevoegen op ons eigen vermogen, voeren we nog steeds een financieel solide beleid. Daarom hanteren we de volgende stelregels: Overzicht kasstromen
Status
De vaste passiva (eigen vermogen en voorzieningen) moeten minimaal 115% zijn van de vaste activa. Dit betekent dat er altijd een minimum aan liquide middelen aanwezig moet zijn.
Op 31 december 2023 zijn de vaste passiva 133 % van de vaste activa. We voldoen hiermee aan de stelregel.
Jaarlijks dient de stand van de reserves en voorzieningen te worden beoordeeld. De toevoeging van een eventueel rekeningresultaat aan de reserves dient overwogen te worden op basis van de eindwaardebepaling van de reserves.
De huidige stand van reserves en voorzieningen is voldoende.
EMU-saldo Voor het EMU saldo verwijzen wij naar bijlage E Berekening EMU-Saldo..
61 van 109
Paragraaf Bedrijfsvoering Vanaf 2017 werken de gemeenten Bunschoten, Leusden, Nijkerk en Putten op vier taakvelden van de bedrijfsvoering samen. De taakvelden zijn Financiën, ICT, Juridische Zaken en HRM. Met betrekking tot de organisatievorm is in 2016 gekozen voor een Regeling Zonder Meer. De gekozen vorm (i.c. een lichte vorm van samenwerking) is een goed vertrekpunt geweest om de samenwerking bedrijfsvoering tot ontwikkeling te brengen. Een terugblik van de afgelopen jaren laat echter ook zien dat we tegen de grenzen van de regeling aanlopen. De grenzen van de “Regeling Zonder Meer” belemmerden de doorontwikkeling van de samenwerking. Dit heeft in 2022 geleid tot een opdracht aan WagenaarHoes om het toekomstperspectief van de samenwerking BLNP te onderzoeken. Het advies van WagenaarHoes in 2023 was de huidige samenwerking door te ontwikkelen tot een volwaardige bedrijfsvoeringsorganisatie of anders de samenwerking te beëindigen. De afgelopen 12 maanden stonden in het teken van verkenningen van de gewenste vorm van samenwerking binnen de BLNP met als doel te onderzoeken hoe de verschillende visies nader tot elkaar konden worden gebracht. Deze verkenningen maakten duidelijk dat de behoeften met betrekking tot samenwerking bij de vier gemeenten zodanig verschillen dat er geen eenduidig gedragen beeld van de gewenste vorm van de toekomstige samenwerking ontstaat.
Naar aanleiding van deze situatie heeft de Stuurgroep Plus op 25 september besloten om de huidige Regeling Zonder Meer BLNP te beëindigen. De eerste stap in dit proces is het maken van een Plan van Aanpak, waarin aandacht komt voor de consequenties voor de medewerkers die nu expliciet voor meerdere gemeenten werken en voor ongewenste kwetsbaarheden binnen de bedrijfsvoering bij een of meerdere gemeenten. Begin 2025 wordt bekend gemaakt hoe de beëindiging tot stand komt en wat de richting is ten aanzien van het voorkómen van kwetsbaarheden. ICT Maatschappelijke en organisatorische ontwikkelingen en met name die op het technologische vlak in het taakveld ICT gaan snel. Juist op dit thema ligt het voor de hand om de deskundigheid en krachten te bundelen en daarom samen te werken. In 2025 ligt de nadruk op de volgende thema’s: -
Uitwerken van een I-visie, met daarin opgenomen zeven strategische actielijnen zullen worden uitgewerkt in concrete uitvoeringsplannen en een projectportfolio. Deze plannen zullen aansluiten op de organisatiedoelen van de gemeente.
-
Rode draad in de I-visie is standaardiseren en harmoniseren en daarmee bijdragen aan een optimale, toekomstbestendige, dienstverlening en efficiënte bedrijfsvoering bijdragen.
-
We volgen actief de totstandkoming van relevante Europese en Nederlandse wetgeving en vertalen deze naar impact en uitvoeringsprojecten. In het bijzonder volgen wij de ontwikkelingen rond de nieuwe cybersecurity wet.
62 van 109
-
De toenemende afhankelijkheid van IV/IT systemen vraagt om een solide bedrijfscontinuïteit. Uitval van systemen ongeacht de oorzaak is ongewenst. Uitwijkvoorzieningen dienen aanwezig te zijn en jaarlijks getest. De toenemende cybercriminaliteit noopt ons zeer waakzaam te blijven op de digitale weerbaarheid van onze infrastructuur en informatievoorziening. Maar ook blijvende aandacht voor de bewustwording en kennis van alle medewerkers voor het aspect digitale veiligheid/digitale weerbaarheid.
-
In 2025 zullen de lokale initiatieven gebundeld worden om het gebruik van ‘data’ en de toepassing van AI verder vorm te geven. Ambitie is om een ‘data’-organisatie vorm te geven en te komen met een ‘AI act’ die de kaders en uitgangspunten schetst voor het gebruik van en toepassing van AI functionaliteit. Belangrijke voorwaarde hierbij is het respecteren van de veiligheid van persoonsgegevens in het kader van de AVG en de bijkomende ethische aspecten.
-
De ambitie om te komen tot één uniforme IV-architectuur en ICT-infrastructuur blijft ook in 2025 zijn stempel drukken. Dit vraagt om onderlinge afstemming en op de logische en natuurlijk momenten keuzes maken voor het applicatie landschap van de toekomst. Een belangrijk aspect daarbij is de wijze waarop nieuwe investeringen worden aanbesteed; een vakgebied wat meer en meer aandacht gaat vragen.
-
We streven naar een gestandaardiseerde, flexibele en veilige ICT werkplek die fungeert als toegangsportaal tot de gemeentelijke kantoorautomatisering voor alle medewerkers. Daar zijn al stappen in gemaakt en in 2025 willen we dat hebben afgerond. Het optimaal gebruik maken van deze middelen vraagt van iedere medewerker een hoge mate van digitale bewustwording en vaardigheden.
Financiën Binnen cluster Financiën staat de aanbesteding van het financieel pakket op de planning. Rechtmatigheidsverantwoording Vanaf het verslagjaar 2023 is het college wettelijk verplicht zich naar de raad te verantwoorden over de naleving van wet- en regelgeving ten aanzien van financiële beheershandelingen. Dit gebeurt door middel van een rechtmatigheidsverantwoording, die onderdeel uitmaakt van de jaarstukken. In de rechtmatigheidsverantwoording verklaart het college dat de verantwoorde baten en lasten en de balansmutaties (wel of niet of gedeeltelijk) in overeenstemming zijn met: -
Door de raad vastgestelde kaders zoals de begroting en gemeentelijke verordeningen;
-
Bepalingen in de relevante wet- en regelgeving.
In de rechtmatigheidsverantwoording zijn drie criteria van belang: -
Het begrotingscriterium (zijn de lasten binnen het totaal van de vastgestelde programmabudgetten gebleven?);
-
Het voorwaardencriterium (zijn de eisen en voorwaarden die worden gesteld aan financiële (beheers)handelingen toegepast?);
63 van 109
-
Het misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium (is er geen sprake van misbruik en oneigenlijk gebruik van overheidsgelden en gemeentelijke eigendommen bij financiële beheershandelingen?).
In het jaarverslag geeft het college in de paragraaf Bedrijfsvoering een toelichting op de uitkomsten van het rechtmatigheidsonderzoek.
64 van 109
Paragraaf Verbonden partijen Algemeen Een verbonden partij wordt gedefinieerd als een privaatrechtelijke- of publiekrechtelijke organisatie waarmee de gemeente een bestuurlijke en een financiële band/belang heeft. Onder bestuurlijk belang wordt verstaan een vertegenwoordiging in het bestuur of stemrecht. Van financieel belang is sprake als de gemeente middelen ter beschikking stelt en deze in geval van faillissement van de verbonden partij kwijt is, of als financiële problemen bij de verbonden partij verhaald kunnen worden op de gemeente. De gemeenschappelijke regeling in lichte vorm is hier ook opgenomen. Visie op verbonden partijen Het gemeentelijk beleid is erop gericht het aantal verbonden partijen beperkt te houden. Enerzijds vanuit het oogpunt van risicobeheersing en -beperking, en anderzijds vanuit het oogpunt van transparantie van bestuur. Criteria die gehanteerd worden bij het aangaan van een verbonden partij, zijn: -
De taak kan niet, of zeer moeilijk door de gemeente alleen worden uitgevoerd;
-
Gezamenlijke uitvoering van de taak levert voor de gemeente een concrete meerwaarde op en de gekozen vorm van samenwerking draagt bij aan een efficiëntere en effectievere uitvoering van de publieke taak;
-
Voordelen van de (beoogde) samenwerking wegen op tegen de nadelen. Naam verbonden partij Gemeenschappelijke regelingen: Omgevingsdienst Veluwe (ODV) GGD Noord- en Oost Gelderland. Veiligheidsregio Noord- en Oost Gelderland (VNOG)
Vestigingsplaats
Type
Apeldoorn/Harderwijk Gemeenschappelijke regeling Warnsveld Gemeenschappelijke regeling Apeldoorn Gemeenschappelijke regeling
Gemeenschappelijke regelingen, lichte vorm: Samenwerking BLNP
Gastgemeente
Regeling zonder meer
Vennootschappen en coöperaties: Alliander N.V. N.V. Bank Nederlandse Gemeenten Vitens N.V. Leisurelands (voorheen RGV Holding B.V.) Coöperatie Gastvrije Randmeren U.A.
Arnhem Den Haag Velp Arnhem Harderwijk
Aandelenbezit (0,202 % belang) Aandelenbezit (0,019 % belang) Aandelenbezit (0,324 % belang) Aandelenbezit (4,476% belang) Coöperatie U.A.
Afvalsturing Friesland (AF) Inclusief Groep N.V. Ontwikkelingsmaatschappij Vitale Vakantieparken B.V.
Leeuwarden Nunspeet Ede
N.V. N.V. B.V.
65 van 109
Verbonden partij:
Omgevingsdienst Veluwe (ODV)
Vestigingsplaats:
Apeldoorn / Harderwijk
Aard:
Gemeenschappelijke regeling
Bestuurlijk vertegenwoordiger:
Bestuur GR/wethouder
Verantwoordelijke beleidsmedewerker:
Afdelingsmanager Ruimte
Openbaar belang:
De (destijds) ODV is per 1 april 2013 officieel van start gegaan voor met name de uitvoering van de taken in het kader van het milieu. In 2015 is dit takenpakket uitgebreid met de vergunningverlening m.b.t. sloopwerkzaamheden. De omgevingsdienst Noord-Veluwe voorziet in de uitvoering van de taken op het gebied van het omgevingsrecht en levert een bijdrage aan een leefbare en veilige werk- en woonomgeving van de regio Noord-Veluwe. Per 1 januari 2024 is de ODNV gefuseerd met de OVIJ (Omgevingsdienst Veluwe IJssel) tot ODV (Omgevingsdienst Veluwe). Jaarlijkse bijdrage: - Inwonerbijdrage; - Facturering. Met het oog op het in werking treden van de Omgevingswet per 1 januari 2024 is nog niet geheel duidelijk in welke mate dit de dienstverlening van ODV beïnvloedt. Vooralsnog lijkt de invloed hiervan beperkt qua omvang maar in dit kader hangt er ook veel af van keuzes die de deelnemers aan ODV maken met betrekking tot lokale toepassing van regels. Op dit vlak dient zowel in 2024 als in de overgangstermijn tot 2029 nog veel uit te kristalliseren. per: 1-1-2025 31-12-2025
Financieel belang:
Ontwikkelingen:
Financiële gegevens:
Eigen vermogen
€-
€-
Vreemd vermogen
€-
€-
Verwacht resultaat 2025:
€-
Begroot dividend 2025:
n.v.t.
Risico’s:
Een verbonden partij kan kampen met tekorten waardoor de bijdrage zal moeten worden verhoogd. De eventuele tekorten worden over de deelnemende gemeenten omgeslagen op basis van de aantallen inwoners per 1 januari van dat jaar.
Verbonden partij:
GGD Noord- en Oost Gelderland
Vestigingsplaats:
Warnsveld
Aard:
Gemeenschappelijke regeling
Bestuurlijk vertegenwoordiger:
Bestuur GR/wethouder
Verantwoordelijke beleidsmedewerker:
Afdelingsmanager Samenleving
Openbaar belang:
De GGD NOG is een samenwerkingsverband tussen 22 gemeenten (Aalten, Apeldoorn, Berkelland, Bronckhorst, Brummen, Doetinchem, Elburg, Epe, Ermelo, Harderwijk, Hattem, Heerde, Lochem, Montferland, Nunspeet, Oldebroek, Oost Gelre, Oude IJsselstreek, Putten, Voorst, Winterswijk en Zutphen) in de provincie Gelderland. De GGD NOG heeft als doel de gemeenschappelijke belangen van de gemeenten te behartigen op het terrein van de publieke gezondheidszorg, toezicht kinderopvang en veiligheidsregio's. Jaarlijkse bijdrage: - Inwonerbijdrage; - Facturering. Beleidsmatige ontwikkelingen: Het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) IZA gaat over ‘samen werken aan een gezonde samenleving’ en heeft als doel de zorg voor de toekomst goed, toegankelijk en betaalbaar te houden. GALA is bedoeld om de focus in de zorgsector te verleggen van ziekte naar gezondheid. Het is een verdere regionale vertaalslag van het Integraal Zorg Akkoord. Voor gemeenten (en GGD) gaat de aandacht voor een belangrijk deel uit naar de thema’s preventie en gezonde
Financieel belang:
Ontwikkelingen:
66 van 109
Verbonden partij:
GGD Noord- en Oost Gelderland leefomgeving en naar de samenwerking in netwerkstructuren. De GGD ondersteunt gemeenten en kan diverse rollen op zich nemen, afhankelijk van de vraag van de gemeenten. Mogelijke rollen van de GGD zijn de levering en duiding van data, advisering rondom gezondheidsvraagstukken, projectleiderschap op subregionale gezondheidsthema’s of de uitvoering van collectieve en selectieve interventies. In 2023 stelden gemeenten met ondersteuning van de GGD regiobeelden op. De expertise van de GGD wordt op meer onderdelen ingezet. Hierover zijn afspraken gemaakt met subregio’s. De GGD levert ook in de komende jaren binnen het kader van IZA/GALA een belangrijke bijdrage aan de versterking van de publieke gezondheid en de samenwerking tussen gemeenten en (zorg)partners. Versterking van de pandemische paraatheid en bestrijding van COVID-19 Op het gebied van informatievoorziening en ICT-voorzieningen is landelijk een verbetertraject ingezet. Deze verbetering moet eraan bijdragen dat de juiste informatie op het juiste moment en bij de juiste partijen beschikbaar is. Voor de implementatie, voorbereiding en uitvoering worden vanaf 2025 ook op regionaal niveau inspanningen verwacht. De details hiervan worden in de loop van 2024 duidelijk. Parallel aan dit traject voert onderzoeksbureau Berenschot een formatienormeringsonderzoek uit.
Het gaat hierbij om een kwantitatieve norm van het benodigde aantal professionals voor de uitvoering van de reguliere infectieziektebestrijding bij GGD’-en. Uit onderzoek in opdracht van het ministerie bleek namelijk dat bestaande normen en kaders veelal verouderd en aan herziening toe waren. Voor GGD NOG zijn de versterking van de infectieziektebestrijding, het onderhouden van een basisvoorziening voor de covid-bestrijding, verbetering van de informatievoorziening en het formatienormeringsonderzoek van groot belang. In 2025 gaan deze ontwikkelingen veel betekenen voor de inzet van de GGD. Samenwerking op het terrein van de forensische geneeskunde Sinds medio 2023 werken de GGD’-en in Oost-Nederland intensief samen op het terrein van de forensische geneeskunde. Het doel hiervan is een doelmatige inrichting van het werk. Deze samenwerking zorgt er samen met de invoering van taakdifferentiatie voor dat urgente roosterproblematiek wordt voorkomen en dat de GGD’-en hun taak goed kunnen blijven uitvoeren Bestuurlijke ontwikkelingen: Versterking van de GGD naar aanleiding van de takendiscussie In het kader van GGD NOG Robuust zijn stappen gezet om te komen tot de benodigde versteviging van de organisatie. Tegelijkertijd zien we uitdagingen op ons afkomen die maken dat een verdere ontwikkeling van de organisatie nodig.
Financiële gegevens:
Wijziging gemeenschappelijke regeling Per 1 juli 2022 is de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) gewijzigd. Dit heeft in 2024 geleid tot aanpassing van de gemeenschappelijke regeling van GGD NOG. De gemeenteraden krijgen door deze aanpassing meer mogelijkheden om invloed uit te oefenen op de bedrijfsvoering van GGD NOG . per: 1-1-2025 31-12-2025 Eigen vermogen
€ 2.280.000
€ 2.258.000
Vreemd vermogen
€ 500.000
€ 500.000
Verwacht resultaat 2025:
€-
Begroot dividend 2025:
n.v.t.
Risico’s:
Verbonden partij kan kampen met tekorten waardoor de bijdrage zal moeten worden verhoogd. De eventuele tekorten worden over de deelnemende gemeenten omgeslagen op basis van de aantallen inwoners per 1 januari van dat jaar.
67 van 109
Verbonden partij: Vestigingsplaats: Aard: Bestuurlijk vertegenwoordiger: Verantwoordelijke beleidsmedewerker: Openbaar belang:
Financieel belang:
-
Ontwikkelingen:
Financiële gegevens:
Veiligheidsregio Noord- en Oost Gelderland (VNOG) Apeldoorn Gemeenschappelijke regeling Bestuur GR/burgemeester Commandant veiligheidsregio De VNOG omvat de brandweer, de rampenbestrijding, de geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen (GHOR) en de Meldkamer (112). Jaarlijkse bijdrage: - Inwonersbijdrage; - Facturering. Rode draad zijn de Opgaven uit het regionaal beleidsplan 2025-2028. De Opgaven vormen het concrete antwoord van VNOG op de vragen van de samenleving. Deze Opgaven zijn: 0. Het voorkomen, beperken en bestrijden van incidenten, rampen en (langdurige) crises (maatschappelijke opdracht) (Incidentbestrijding en crisisorganisatie) 1. Zelfredzaam & risicobewust 2. Vakbekwaam & deskundig 3. Sterke informatiepositie 4. Een gezonde financiële basis en betrokken medewerkers (randvoorwaarde, gezonde bedrijfsvoering) Overige belangrijke thema’s voor 2025: Per 2025 gaat er een nieuw vierjarig regionaal beleidsplan gelden. In 2024 zal VNOG met de gemeenten het traject voor het nieuwe beleidsplan doorlopen, waaronder ook de wettelijke consultatie van de raden; Naar aanleiding van de aangepaste Wet gemeenschappelijke regelingen moet de gemeenschappelijke regeling van VNOG worden bijgewerkt en in 2024 worden vastgesteld.
De raden moeten de colleges toestemming geven om de bijgewerkte regeling aan te gaan; VNOG moet voldoen aan overige veranderende wetgeving en goede aansluiting daarop regelen (bijvoorbeeld Omgevingswet, inrichting vrijwillig brandweerbestel, etc.); per: 1-1-2025 31-12-2025 Eigen vermogen
€ 19.967.000
€ 17.709.000
Vreemd vermogen
€ 40.264.000
€ 61.278.000
Verwacht resultaat 2025:
€-
Begroot dividend 2025:
n.v.t.
Risico’s:
Een verbonden partij kan kampen met tekorten waardoor de bijdrage zal moeten worden verhoogd. De eventuele tekorten worden over de deelnemende gemeenten omgeslagen op basis van de aantallen inwoners per 1 januari van dat jaar.
Verbonden partij:
Samenwerking BLNP
Vestigingsplaats:
Bij gastgemeente (Bunschoten, Leusden, Nijkerk en Putten), dit is wisselend afhankelijk van het onderwerp. Regeling zonder meer Er is geen vaste bestuurlijke vertegenwoordiger, dit is afhankelijk van het onderwerp, in zijn algemeenheid is de burgemeester de vertegenwoordiger. Er is geen vaste verantwoordelijke beleidsmedewerker, dit is afhankelijk van het onderwerp. Ondersteuning van een passende dienstverlening door de deelnemende gemeenten op het gebied van financiën, juridische zaken, HRM en ICT. De verdeelsleutel voor de BLNP-samenwerking is de verhouding van de optelsom van de omvang van het begrotingsdeel in hun huidige gemeentelijke begroting op de 4 samenwerkingstaken ten aanzien van personeelskosten, kosten inhuur derden en ICT-kosten. De verdeelsleutel voor Putten is 19,19%.
Aard: Bestuurlijk vertegenwoordiger:
Verantwoordelijke beleidsmedewerker: Openbaar belang: Financieel belang:
68 van 109
Verbonden partij:
Samenwerking BLNP
Ontwikkelingen:
De ontwikkelingen inzake de samenwerking BLNP zijn beschreven in de paragraaf bedrijfsvoering. per: 1-1-2025 31-12-2025
Financiële gegevens:
Verwacht resultaat 2025:
Begroot dividend 2025:
Eigen vermogen
n.v.t
n.v.t
Vreemd vermogen
n.v.t
n.v.t
De samenwerking geschiedt in de vorm van een Regeling zonder meer. Deze vorm kent geen eigen begroting en rekening. Daarom is er geen sprake van een financieel resultaat zoals dat wordt bedoeld bij verbonden partijen. n.v.t.
Risico’s:
De eventuele tekorten worden over de deelnemende gemeenten omgeslagen op basis van de verdeelsleutel.
Verbonden partij:
Alliander N.V.
Vestigingsplaats:
Arnhem
Aard:
Deelneming N.V.
Bestuurlijk vertegenwoordiger:
Wethouder
Verantwoordelijke beleidsmedewerker:
Afdelingsmanager Dienstverlening
Openbaar belang:
Alliander is de elektriciteitsnetwerkbeheerder. Het elektriciteitsnetwerk dient in overheidshanden te blijven om zeker te stellen dat het elektra geleverd wordt. Aandelenbezit: 276.812 stuks gewaardeerd tegen een boekwaarde van € 1.384.060. (0,202%) De energietransitie gaat gepaard met aanzienlijke uitdagingen voor Alliander. Dit leidt tot een grotere investeringsopgave en een teruggang in de dividenduitkeringen. Om deze investeringen mogelijk te maken is door Putten (en een groot aantal andere gemeenten en de provincie) eind 2021 een lening verstrekt aan Alliander per: 1-1-2025 31-12-2025
Financieel belang: Ontwikkelingen:
Financiële gegevens:
Eigen vermogen
€ *)
€ *)
Vreemd vermogen
€ *)
€ *)
Verwacht resultaat 2025:
€ *)
Begroot dividend 2025:
€ 210.000
Risico’s:
Dividenduitkering kan tegen-/meevallen.
*) niet beschikbaar Verbonden partij:
N.V. Bank Nederlandse Gemeenten
Vestigingsplaats:
Den Haag
Aard:
Deelneming N.V.
Bestuurlijk vertegenwoordiger:
Wethouder
Verantwoordelijke beleidsmedewerker:
Afdelingsmanager Dienstverlening
Openbaar belang:
De BNG is de bank van en voor overheden en instellingen voor het maatschappelijk belang. De bank draagt duurzaam bij aan het laag houden van de kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de burger. De aandeelhouders hebben zeggenschap in de BNG bank via het stemrecht op de aandelen die zij bezitten (1 stem per aandeel van € 2,50). De gemeente Putten bezit 10.530 aandelen (0,019% van het totaal). Ieder jaar wordt door de BNG dividend uitgekeerd. Boekwaarde: € 26.325. Geen relevante ontwikkelingen. per: 1-1-2025 31-12-2025
Financieel belang:
Ontwikkelingen: Financiële gegevens:
Eigen vermogen
€ *)
€ *)
Vreemd vermogen
€ *)
€ *)
Verwacht resultaat 2025:
€-
Begroot dividend 2025:
€ 20.000
Risico’s:
Dividenduitkering kan tegen-/meevallen.
69 van 109
*) niet beschikbaar Verbonden partij:
Vitens N.V.
Vestigingsplaats:
Zwolle
Aard
Deelneming N.V.
Bestuurlijk vertegenwoordiger:
Wethouder
Verantwoordelijke beleidsmedewerker:
Afdelingsmanager Dienstverlening
Openbaar belang:
Vitens draagt zorg voor het waterleidingnet. Het veilig stellen van de kwaliteit van het waterleidingnet.
Financieel belang:
Aandelenbezit: 18.693 stuks gewaardeerd tegen een boekwaarde van € 18.693. (0,324%) De zeggenschap die met het aandelenbezit verband houdt, komt tot uiting in de Algemene Vergadering van Aandeelhouders. Gemeente Putten kan als klein aandeelhouder feitelijk geen zelfstandige invloed uitoefenen op het functioneren van Vitens. Het financiële belang voor Putten bestaat uit de dividenduitkering. Wij werken ook hier samen in het platform NUVAL (zie toelichting bij Alliander N.V.) per: 1-1-2025 31-12-2025
Ontwikkelingen:
Financiële gegevens:
Eigen vermogen
€ *)
€ *)
Vreemd vermogen
€ *)
€ *)
Verwacht resultaat 2025:
€ *)
Begroot dividend 2025:
€ *)
Risico’s:
Dividenduitkering kan tegen-/meevallen.
*) niet beschikbaar Verbonden partij:
Leisurelands (voorheen RGV Holding B.V.)
Vestigingsplaats:
Arnhem
Aard
Besloten Vennootschap
Bestuurlijk vertegenwoordiger:
Wethouder
Verantwoordelijke beleidsmedewerker:
Afdelingsmanager Ruimte
Openbaar belang:
Het voorzien in een breed scala aan recreatieve mogelijkheden, zowel op publiek terrein (bijvoorbeeld dagrecreatieterreinen) als ook op privaat terrein (bijvoorbeeld projectontwikkeling/beheer). Bij dit alles is aandacht voor de samenhang met de natuur en het "lokale erfgoed". De gemeente Putten is voor 4,476% eigenaar is van Leisurelands. De overige 21 aandeelhouders zijn gemeenten op de Veluwe en in het Rijk van Nijmegen. Aandelenbezit: 8.155 stuks gewaardeerd tegen een boekwaarde van € 338.200.
Financieel belang: Ontwikkelingen: Financiële gegevens:
per:
1-1-2025
31-12-2025
Eigen vermogen
€ *)
€ *)
Vreemd vermogen
€ *)
€ *)
Verwacht resultaat 2025:
€ *)
Begroot dividend 2025:
Conform aandeelhoudersovereenkomst geen uitkering dividend.
Risico’s:
Beperkt
*) niet beschikbaar Verbonden partij:
Coöperatie Gastvrije Randmeren U.A.
Vestigingsplaats:
Harderwijk
Aard:
Coöperatie U.A.
Bestuurlijk vertegenwoordiger:
Bestuur wethouder
Verantwoordelijke beleidsmedewerker:
Afdelingsmanager Ruimte
70 van 109
Verbonden partij:
Coöperatie Gastvrije Randmeren U.A.
Openbaar belang:
Financieel belang:
De Coöperatie Gastvrije Randmeren is een samenwerkingsverband tussen 16 gemeenten (Almere, Blaricum, Bunschoten, Dronten, Eemnes, Elburg, Ermelo, Harderwijk, Huizen, Kampen, Gooise Meren, Nijkerk, Nunspeet, Oldebroek, Putten en Zeewolde) die als doel heeft de kwaliteit van het natuur- en recreatiegebied Randmeren te verhogen en de robuustheid van het gebied te versterken. Het werkgebied van de Coöperatie Gastvrije Randmeren strekt zich uit van de Hollandse Brug tot Ketelbrug, een langgerekte merenreeks van ruim tachtig kilometer. Jaarlijkse bijdrage (raming € 17.500 per jaar)
Ontwikkelingen:
-
Financiële gegevens:
per:
1-1-2025
31-12-2025
Eigen vermogen
€ *)
€ *)
Vreemd vermogen
€ *)
€ *)
Verwacht resultaat 2025:
€ *)
Begroot dividend 2025:
n.v.t.
Risico’s:
Uitgesloten aansprakelijkheid
*) niet beschikbaar Verbonden partij:
Afvalsturing Friesland (AF)
Vestigingsplaats:
Leeuwarden
Aard:
N.V. Naamloze Vennootschap
Bestuurlijk vertegenwoordiger:
Bestuur wethouder
Verantwoordelijke beleidsmedewerker:
Afdelingsmanager Ruimte
Openbaar belang:
Afvalsturing Friesland N.V. maakt samen met N.V. Fryslân Miljeu onderdeel uit van Omrin. Afvalsturing Friesland N.V. heeft als belangrijkste taak het op professionele, innovatieve en duurzame manier afval inzamelen, te bewerken en te verwerken. Bij deze activiteiten dient een gezonde en veilige werk- en leefomgeving gewaarborgd te blijven.
Financieel belang:
Aandelen bezit: 25. Nominale waarde: € 450,- per aandeel Boekwaarde aandelen: € 11.250,-. Omrin wil toonaangevend zijn in inzameling, terugwinning van grondstoffen en duurzame energie en is samen met gemeenten continue aan het zoeken naar nieuwe concepten die de inzameling of verwerking van afval verbeteren. per: 1-1-2025 31-12-2025
Ontwikkelingen:
Financiële gegevens:
Eigen vermogen
€ *)
€ *)
Vreemd vermogen
€ *)
€ *)
Verwacht resultaat 2025:
€ *)
Begroot dividend 2025:
n.v.t.
Risico’s:
Waarde aandelen/beperkt
*) niet beschikbaar Verbonden partij:
Inclusief Groep N.V.
Vestigingsplaats:
Nunspeet
Aard:
N.V. Naamloze Vennootschap
Bestuurlijk vertegenwoordiger:
Bestuur wethouder
Verantwoordelijke beleidsmedewerker:
Afdelingsmanager Samenleving
Openbaar belang:
In samenwerking met de partners realiseert Inclusief Groep trajecten voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Invoering van de Wet sociale werkvoorziening en de Participatiewet. Het actief bijdragen aan een inclusieve arbeidsmarkt. Aandelen bezit: 1.880 aandelen, nominaal € 100,- per aandeel. Boekwaarde: € 188.000,-. In 2023 heeft Berenschot in opdracht van de aandeelhouders van Inclusief Groep de ‘Toekomstverkenning Inclusief Groep’ uitgevoerd. In het onderzoeksrapport zijn diverse toekomstscenario’s geformuleerd. De aandeelhouders hebben besloten de volgende scenario’s verder uit te werken:
Financieel belang: Ontwikkelingen:
71 van 109
Verbonden partij:
Inclusief Groep N.V.
Financiële gegevens:
• Bedrijf voor beschut werk • Integraal sociaal werkbedrijf • Partieel sociaal werkbedrijf • Gecombineerd werkbedrijf Daarnaast hebben de aandeelhouders besloten om de conclusies, aanbevelingen en uitgangspunten uit het rapport als vertrekpunt te nemen voor het vervolgproces. In het vervolgtraject wordt het ruitmodel van Berenschot gehanteerd, dat start met de intentie-fase en eindigt met de implementatiefase. De intentie-fase is met de door de AVA genomen besluiten, afgerond. Nu start de strategiefase. De strategiefase heeft tot doel om te komen tot een businessplan voor een toekomstbestendige inrichting van de Inclusief Groep die aansluit bij de opgave, visie en wensen van de verschillende gemeenten. per: 1-1-2025 31-12-2025 Eigen vermogen
€ *)
€ *)
Vreemd vermogen
€ *)
€ *)
Verwacht resultaat 2025:
€ *)
Begroot dividend 2025:
n.v.t.
Risico’s:
De Rijksvergoeding is al jaren alleen dekkend voor de SW-geindiceerden, maar niet voor de mensen met een doelgroepindicatie. De meerjarenbegroting van Inclusief Groep laat vooralsnog geen positief resultaat zien, maar heeft vooralsnog voldoende eigen vermogen om verliezen en risico’s op te vangen. Vergrijzing binnen de doelgroep in combinatie met een netto uitstroom is een bedreiging voor de continuïteit en efficiency van de bedrijfsvoering.
*) niet beschikbaar Verbonden partij:
Ontwikkelingsmaatschappij Vitale Vakantieparken B.V.
Vestigingsplaats:
Ede
Aard:
B.V. Besloten Vennootschap
Bestuurlijk vertegenwoordiger:
Bestuur wethouder
Verantwoordelijke beleidsmedewerker:
Afdelingsmanager Ruimte
Openbaar belang:
Vakantieparken binnen het grondgebied van de gemeenten te revitaliseren, ter herstructureren en/of te transformeren in samenwerking met de gemeenten, de provincie Gelderland en gerechtigden tot betrokken vakantieparken. De oprichtingsakte van de Ontwikkelingsmaatschappij Vitale Vakantieparken BV is op 14 februari 2019 notarieel gepasseerd. Aandelen bezit: 2.002 aandelen. Boekwaarde: € 2.002,-. per: 1-1-2025 31-12-2025
Financieel belang: Ontwikkelingen: Financiële gegevens:
Eigen vermogen
€ *)
€ *)
Vreemd vermogen
€ *)
€ *)
Verwacht resultaat 2025:
€ *)
Begroot dividend 2025:
n.v.t.
Risico’s:
Waarde aandelen
*) niet beschikbaar
72 van 109
Paragraaf Grondbeleid Inleiding Deze paragraaf beschrijft de gemeentelijke visie op het grondbeleid en de wijze van uitvoering. Er wordt een actuele prognose van de te verwachten resultaten weergegeven, de onderbouwing van de geraamde winstnemingen, de beleidsuitgangspunten en de bestaande risico’s binnen de grondexploitatie voor de omvang van de reserve. Op 7 februari 2023 is de Omgevingsvisie vastgesteld door het college en vervolgens ter inzage gelegd. De omgevingsvisie vormt de kapstok van het ruimtelijk beleid. De omgevingsvisie van de gemeente Putten beschrijft de keuzes die we vandaag moeten maken in de ‘fysieke leefomgeving’, om in 2040 als gemeente nog vitaler, mooier en duurzamer te zijn. Onder ‘fysieke leefomgeving’ verstaan we bijvoorbeeld landschap, natuur, water, milieu, verkeer en vervoer, wonen, economie en cultureel erfgoed. In de omgevingsvisie van Putten is er ook aandacht voor de ‘sociale leefomgeving’. Omdat de ruimte beperkt is en we scherpe keuzes moeten maken wat we wel of niet willen ontwikkelen of behouden, biedt deze visie ons houvast’. Niet alles kan overal. Het opstellen van een omgevingsvisie is ook (verplicht) onderdeel van een nieuwe landelijke wet die is ingegaan per 1 januari 2024, de Omgevingswet.
De omgevingsvisie is in principe (alleen) zelfbindend, maar het is ook de basis voor de toekomstige (strategische) samenwerking met partners en voor het afwegen van belangen en initiatieven. Het woningbouwprogramma is uitgewerkt in de (reeds bestaande) woonvisie. De huidige woonvisie Putten 2020_2025, met als ondertitel ‘Werken aan het Puttens palet’ is, vastgesteld op 28 mei 2020. In de woonvisie worden de woonopgaven vertaald naar de onderstaande ambities: 1.
Betaalbare en passende woningen voor de lokale behoefte;
2.
Zorgzame en inclusieve wijken;
3.
Een duurzaam thuis.
Er is in het streefwoningbouwprogramma veel aandacht voor de goedkope en betaalbare segmenten in zowel de huur- als koopsector.
Grondbeleid In 2010 heeft de rekenkamercommissie onderzoek gedaan naar het grondbeleid. De uitkomsten hiervan zijn weergegeven in de nota Grip op grondbeleid door de gemeenteraad. De rekenkamercommissie geeft in haar aanbeveling aan dat het voor Putten, gezien de omvang en ontwikkelopgave, niet noodzakelijk is een afzonderlijke nota Grondbeleid op te stellen. De paragraaf Grondbeleid bij de programmabegroting bood voldoende kaders. Mede gezien de ontwikkelopgave zoals beschreven in de Woonvisie is de vraag inzake grondbeleid weer actueel geworden. In de Woonvisie is de rol van de gemeente in de ontwikkelopgave beschreven. Om onze ambities te bereiken hebben we als gemeente verschillende rollen: regie voeren, sturen,
73 van 109
realiseren, regels stellen, stimuleren, verbinden et cetera. Per situatie pakken we de rol die het meest effectief is, maar ook realistisch in verband met de inzet die dit van de gemeente vraagt. We focussen op onze inzet op nieuwbouw binnen het bestaande bebouwde gebied van Putten en op uitleglocaties. Bestaande (zachte) plannen brengen we naar de realisatiefase. Omdat we zelf beperkt bouwgrond in bezit hebben, bereiken we dit vooral door te sturen op realisatie van initiatieven voor woningbouw. We doen dat door partijen uit te dagen om plannen de maken die maatschappelijke meerwaarde hebben en voorzien in de woningbehoefte in Putten (uitnodigingsplanologie). We gaan in gesprek, we stimuleren en faciliteren en we stellen regels op. Daarnaast is in de Woonvisie het uitgangspunt opgenomen dat de grondprijzen jaarlijks worden vastgesteld en dat grondexploitatieplannen jaarlijks worden geactualiseerd. De actualisatie van het grondprijzenbeleid is onderhanden en komt naar verwachting in het najaar van 2024 gereed. De huidige grondexploitaties worden in eigen beheer uitgevoerd en zijn actieve grondexploitaties. Actief grondbeleid houdt in dat actief gestuurd wordt op de ruimtelijke ontwikkelingen binnen de gemeente. Op deze wijze wordt grip gehouden op planvorming, realisatie en uitgifte van gronden.
Het aankoopbeleid is gericht op het zelf verwerven van grond voor de realisatie van woningbouwlocaties en bedrijventerreinen. Als daar aanleiding toe is, wordt op basis van de Wet voorkeursrecht gemeenten het voorkeursrecht gevestigd. Dit betekent dat de eigenaren bij voorgenomen verkoop eerst de grond aan de gemeente moeten aanbieden. Daarnaast wordt gekeken welke mogelijkheden er zijn om gronden die in de toekomst niet worden ingezet voor nieuwe exploitaties of ruilgronden weer op de markt te zetten en af te stoten. Kostenverhaal In 2016 is binnen de gemeente Putten de nota Kostenverhaal vastgesteld. In deze nota is het beleid opgenomen van de kostentoerekeningen van bovenwijkse voorzieningen aan de verschillende kostendragers. De huidige grondexploitaties zijn hierin ook kostendragers. De nota Kostenverhaal is in 2020 geactualiseerd en is op 4 februari 2021 vastgesteld door de raad. Voor de lopende grondexploitaties zien we hierin geen significante wijzigingen.
Actualisatie grondexploitaties In de planning-en-controlcyclus wordt de gemeenteraad jaarlijks twee keer geïnformeerd over de exploitatie van grond in de gemeente Putten, bij zowel de begroting als bij de jaarrekening in de paragraaf Grondbeleid. De grondexploitaties zijn geactualiseerd per 1-1-2024. De effecten hiervan zijn verwerkt in de jaarstukken 2023. Daarmee bestaat een actueel zicht op de financiële stand en prognoses van de ruimtelijke projecten. De actualisatie van de grondexploitatie bestaat uit: -
Het doorvoeren van de prijspeilcorrectie, waarmee het prijspeil van de grondexploitatie naar het prijsniveau van het huidige kalenderjaar wordt gebracht.
74 van 109
-
Het verwerken van de gerealiseerde kosten en opbrengsten van het afgelopen jaar en het afzetten hiervan tegen de prognose.
-
Het analyseren en actualiseren van de restantprognose voor de komende jaren op basis van de actuele inzichten en gebeurtenissen in het afgelopen jaar.
Bij de actualisatie van de grondexploitatie wordt ook een risicoanalyse uitgevoerd. Risico’s en kansen worden geïdentificeerd en gekwantificeerd, wat resulteert in een risicoprofiel per grondexploitatie. Wanneer sprake is van een risicoprofiel dat de dekkingsmogelijkheden binnen de grondexploitatie overstijgt, wordt dekking gezocht in de risicoreserve. Dit betreft een aparte reservering buiten de grondexploitatie. Op deze wijze wordt het risicoprofiel van het actief grondbeleid van de gemeente continu gemonitord en kan wanneer nodig tijdig worden geïntervenieerd. Bouwgrond in exploitatie De gemeentelijke activiteiten inzake grondexploitatie zijn te onderscheiden in zogenoemd actief en faciliterend grondbeleid. Bij actief grondbeleid voert de gemeente zelf alle fasen van de grondexploitatie uit: van de aankoop van de gronden en eventuele opstallen, sloop, bouwrijp en woonrijp maken tot en met de uitgifte/verkoop van de bouwkavel. De gemeente heeft de te ontwikkelen grond in eigen bezit. De gemeente Putten heeft drie actieve grondexploitaties voor woningbouw in uitvoering. Dit betreft: 1.
Rimpeler: een uitleglocatie met 353 woningen die naar verwachting eind 2024 definitief wordt afgesloten.
2.
Bilderdijkstraat: een herontwikkeling van een schoollocatie met 40 woningen waarbij momenteel de uitvoering loopt.
3.
Halvinkhuizen fase 1: de eerste fase van de uitleglocatie ten zuiden van Putten met 310 woningen waarbij de grondexploitatie eind 2023 is geactiveerd.
Daarnaast is in 2024 de grondexploitatie voor bedrijventerrein Henslare geopend. Grondexploitatie Rimpeler De ontwikkeling van Rimpeler is nagenoeg afgerond. Alle woningen zijn opgeleverd en in 2024 wordt gewerkt aan de laatste inrichting van de openbare ruimte. Dit betreft onder meer de aanleg van een tweetal bruggen door de houtwal, de aanpassing van een inrit op de Stationsweg en de straatverlichting. Vervolgens zullen de laatste delen van het openbaar gebied worden overgedragen. Vorig jaar was voorzien dat de grondexploitatie eind 2023 kon worden afgesloten. Als gevolg van enkele resterende opleverpunten en de uitgestelde uitvoering van diverse civiele werken is dit nu verschoven naar 2024. Grondexploitatie Bilderdijkstraat De ontwikkeling aan de Bilderdijkstraat voorziet in 40 woningen op een binnenstedelijke locatie waar voorheen een tweetal scholen was gevestigd. Door de nieuwbouw van één nieuwe school op de locatie is ruimte ontstaan voor woningbouw. Besluitvorming over de grondexploitatie heeft op 1 november 2021 plaatsgevonden en vervolgens is gestart met de uitvoering.
75 van 109
In augustus 2023 is de nieuwe school gereedgekomen en is gestart met de sloop van de oude school om plaats te maken voor de nieuwbouw van 40 woningen. Met de woningcorporatie (WSP) zijn afspraken gemaakt over de bouw van 24 beneden-bovenwoning. De ontwikkeling van zes twee-onder-een-kapwoningen wordt door een bouwonderneming gedaan en de Hervormde Gemeente (voormalig eigenaar van een perceel in het plangebied) neemt twee twee-onder-een-kapwoningen af. Voor de ontwikkeling van de acht betaalbare koopwoningen heeft in 2023 een openbare verkoopprocedure plaatsgevonden. De verwachting is dat medio 2024, als de grond bouwrijp is, de gronduitgifte zal plaatsvinden. Vervolgens zal de bouw starten en de verwachting is dat eind 2025 alle bewoners naar hun nieuwe woning kunnen verhuizen. Dan zal ook het openbaar gebied worden ingericht en kan vervolgens de grondexploitatie worden afgesloten. Ook is de provinciale subsidie vanuit het programma “Steengoed Benutten” van de provincie Gelderland definitief toegekend. De provincie draagt € 200.000 bij aan het project. Een bedrag van € 160.000 is reeds ontvangen. In 2021 is Bilderdijkstraat in exploitatie genomen middels een besluit van de raad op 25 november 2021. Het betreft een exploitatie waar een verlies op verwacht wordt van € 259.000.
Dit is een verslechtering van € 146.000 ten opzichte van de vastgestelde grex als gevolg van de hoge kostenstijging in 2022, maar ook door enkele aanvullende ingrepen (en daarmee kosten) ten behoeve van waterinfiltratie. Verder liet de aanbesteding van civiele kosten een nadeel zien, mede door de hogere hoeveelheid asbest. Dit verlies is volledig voorzien. Grondexploitatie Halvinkhuizen Op 23 november 2023 heeft de gemeenteraad ingestemd met het bestemmingsplan en de grondexploitatie voor Halvinkhuizen fase 1. Daarmee is een stap gezet in de uitvoering van de grootschalige woningbouwlocatie aan de zuidkant van Putten. Fase 1 kent 310 woningen en biedt in de komende jaren een hoogwaardig groen woonmilieu voor Putten. Naast fase 1 wordt ook gewerkt aan de volgende fasen van Halvinkhuizen maar deze bevinden zich voorlopig nog in de planvoorbereidingsfase en zijn geen onderdeel van de grondexploitatie fase 1. In 2023 is gewerkt aan de planvoorbereiding en het maken van afspraken met de marktpartijen in fase 1. Daarbij is het gelukt om een bestemmingsplan in procedure te brengen en een anterieure overeenkomst te sluiten met de marktpartijen. Gekozen is voor een bouwclaimmodel waarbij de gemeente de grondexploitatie voert en de grondeigenaren in ruil voor grondinbreng een ontwikkelclaim ontvangen. De inhoud van de afspraken wijkt weinig af ten opzichte van Rimpeler.
Alle gronden zijn inmiddels aangekocht door de gemeente. Dit betekent dat de gemeente het volledig grondeigendom heeft in fase 1. Momenteel loopt de bestemmingsplanprocedure en is het afwachten op welke termijn deze onherroepelijk wordt. Wel is reeds gestart met het uitvoeren van het archeologisch onderzoek en met de voorbereiding van de civiele uitvoering zodat zo snel als mogelijk kan worden gestart met de woningbouwontwikkeling.
76 van 109
Grondexploitatie Bedrijventerrein Henslare Op 1 februari 2024 heeft de gemeenteraad ingestemd met het bestemmingsplan en de grondexploitatie voor Bedrijventerrein Henslare. Het bestemmingsplan is vervolgens ter inzage gelegd, tegen het bestemmingsplan is beroep aangetekend. In de afgelopen jaren is gewerkt aan de ontwikkeling van ruimte voor ondernemers in Putten. Voor de locatie Henslare is een gebiedsvisie opgesteld en vervolgens is een plan uitgewerkt en is overeenstemming gezocht met grondeigenaren. Het bedrijventerrein Henslare bestaat uit een aantal deelgebieden met verschillen in aanpak en uitvoering. Deelgebied 1 en 3 kennen private eigenaren en dit zijn zelfstandige deelontwikkelingen die door de eigenaren voor eigen rekening en risico worden uitgevoerd. Deelgebied 4 en de hoofdontsluiting zijn voor rekening en risico van de gemeente en deze grondexploitatie voorziet in een financiële basis. Overigens geldt dat er geen deelgebied 2 bestaat. Eerder in de gebiedsvisie was dit wel onderdeel van het bedrijventerrein, maar in de planuitwerking is dit deelgebied weggevallen gezien de complexiteit en beperkte courantheid. Gezien de integraliteit van de ontwikkeling zijn de financiële afspraken met de private eigenaren onderdeel van deze grondexploitatie.
Dit is logisch gezien de ruimtelijke en organisatorische samenhang, maar ook de verrekening van kosten geeft aanleiding om dit vanuit één financieel construct aan te sturen en te begeleiden. Onderdeel van het plan Henslare is een wijzigingsbevoegdheid (deelgebied 5). Dit plandeel maakt weliswaar deel uit van het bestemmingsplan, maar heeft momenteel geen financiële betrokkenheid. Om die reden valt dit buiten deze grondexploitatie. Ook mogelijke aanpassing van de spoorovergangen van de Bijsterenseweg en Stenenkamerseweg vallen buiten beschouwing van de ontwikkeling van het bedrijventerrein. Dit vormt een apart besluitvormingstraject zonder directe samenhang met de ontwikkeling van het bedrijventerrein. Wel geldt dat rekening is gehouden met kosten voor aanpassingen en verkeersmaatregelen van de Bijsterenseweg en Stenenkamerseweg voor een goede ontsluiting en verkeersafwikkeling van het bedrijventerrein Het totale exploitatiegebied heeft een omvang van 9,9 hectare. Daarvan is 5,8 hectare netto uitgeefbaar terrein beschikbaar voor de uitgifte van bedrijfskavels. Daarnaast zijn er twee bestaande kavels van 7,4 hectare die deel uitmaken van deelgebied 4, maar niet beschikbaar zijn voor uitgifte aan toekomstige bedrijven die zich willen vestigen op Henslare.
De grondexploitatie gaat uit van een scenario met beroepsprocedure waarbij vanaf de tweede helft 2025 de uitvoering kan starten. De uitgifte kan dan fasegewijs plaatsvinden in de periode 2026 tot 2028 (2,5 jaar). In de risicoanalyse van de grondexploitatie is versnelling en vertraging van de uitvoering als risico benoemd.
77 van 109
Te verwachten resultaten van lopende exploitaties De actieve grondexploitaties zijn per 1 januari 2024 geactualiseerd. In onderstaande tabel is het verwachte resultaat opgenomen voor de in exploitatie genomen gronden:
Prognose per 1-1-2024
Nog te verwachten
Nog te verwachten
Nog te verwachten resultaat
Afronding
kosten
opbrengsten
(nominaal)
(gepland) 2024
2029
Rimpeler
466
75
Bilderdijkstraat
1.158
1.694
Halvinkhuizen
11.436
17.734
127 10
Bedrijventerrein Henslare
6.216
10.318
3.067
Totaal
19.276
29.821
3.204
2025 2029
Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel
Voor de exploitatie van Rimpeler wordt een positief resultaat verwacht van € 1.713.000 op het gehele project. Tot en met 2023 is tussentijds een winst verantwoord van cumulatief € 1.586.000, waarmee de nog te realiseren winst € 127.000 bedraagt. Basis voor de tussentijdse winstneming is de winstverwachting voor het project, rekening houdend met de gemaakte kosten en de gemaakte opbrengsten. Voor het negatieve resultaat van Bilderdijkstraat is een voorziening getroffen, waarna het nog te verwachten resultaat nihil is. Halvinkhuizen kent een nagenoeg neutraal resultaat van + € 10.000 (naar de actualisatie per 11-2024). Daarmee is de grondexploitatie in staat om alle investeringen volledig af te dekken vanuit de verkoop van gronden. De grondexploitatie Henslare laat een positief verwacht resultaat zien. In voorbereiding In onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van de lopende projecten in voorbereiding, naar de stand van 1-1-2024: Project
Omschrijving
Voorbereidingskrediet
Boekwaarde (31-12-2023)
Resultaat
1. Halvinkhuizen fase 2, 3 en 4
Uitleglocatie met ca. 1.000 woningen.
1.050
760
290
2. Flexwonen 1 (Bijsterenseweg)
Tijdelijke woningbouw met ca. 20 eenheden
275
142
133
3. Flexwonen 2 (locatie nog in onderzoek)
Tijdelijke woningbouw met ca. 20 eenheden
50
-
50
Privaat initiatief voor 4. Sligro-locatie/de herontwikkeling Sligro Bosrand naar ca. 250 woningen.
Nee
204
-204
Herontwikkeling van bedrijventerrein naar ca. 120 woningen
Nee
24
-24
5. Herontwikkeling Ambachtstraat
78 van 109
Toelichting In 2023 is aanvullend budget aangevraagd. De kosten voor fase 1 zijn proportioneel aan de grondexploitatie doorbelast. Met de WSP zijn afspraken gemaakt. Uitvoering kan op korte termijn starten. Wordt concreter gemaakt op moment als locatie 1 is gestart. Privaat initiatief. Middels een anterieure overeenkomst worden de kosten verhaald. Ontwikkelstrategie is uitgewerkt, vervolgens scenario’s voor herontwkkeling uitwerken.
Project
Omschrijving
6. Achterstraat
Herontwikkeling met ca. 16 woningen.
Voorbereidingskrediet
Boekwaarde (31-12-2023)
170
56
Resultaat
Toelichting
Naar verwachting wordt 114 het plan in 2024 op de markt gebracht.
Deze plannen zijn in ontwikkeling. Voor het daadwerkelijk uitvoeren van het project zal een separaat voorstel, inclusief grondexploitatiebegroting, naar de raad worden gestuurd. Het startpunt van bouwgrond in exploitatie (BIE) is een raadsbesluit met de vaststelling van het grondexploitatiecomplex, inclusief grondexploitatiebegroting. Vanaf dat moment wordt de BIE geopend en kunnen kosten worden geactiveerd en bijgeschreven op de voorraadpositie bij onderhanden werk (bouwgronden in exploitatie) op de balans. Ten aanzien van de projecten in voorbereidingsfase gelden de volgende conclusies: -
De voorbereidingskosten voor de fasen 2,3 en 4 blijven gehandhaafd waarbij de raad ook aanvullend krediet beschikbaar heeft gesteld. Doelstelling is om het gehele voorbereidingskrediet ten laste te brengen van de overige fasen op moment dat hiervoor een grondexploitatie wordt geopend.
-
Flexwonen: in 2024 is een aangepast plan vanuit de WSP voorgelegd aan het college. Naar verwachting gaat dit in het najaar van 2024 op route voor besluitvorming, zodat medio 2025 gestart kan worden met de realisatie (mede afhankelijk van bezwaarprocedures).
-
Voor de Sligro-locatie (de Bosrande) geldt dat in 2022 een intentieovereenkomst is gesloten. Daarna is gewerkt aan een stedenbouwkundig plan en het maken van afspraken met de ontwikkelaars ten aanzien van het kostenverhaal. Tot dusverre heeft dit niet geleid tot overeenstemming tussen gemeente en ontwikkelaars en daarom is ook geen anterieure overeenkomst gesloten. De voorbereidingskosten van de gemeente lopen ondertussen wel op, waardoor de gemeente stuurt op afspraken waarbij de gemaakte kosten volledig worden afgedekt vanuit de ontwikkelaars.
-
Voor project Ambachtstraat is met externe ondersteuning een ontwikkelstrategie uitgewerkt. In 2025 wordt helder welke scenario's er zijn voor de transformatie. De raad wordt betrokken bij de keuze voor een scenario.
-
Voor het project Achterstraat geldt dat de verkoopprocedure wordt voorbereid en er een grondexploitatie wordt uitgewerkt. Naar verwachting komt hiervoor een voorstel in het najaar van 2024.
Faciliterende projecten Naast de actieve grondexploitaties die de gemeente zelf voor eigen rekening en risico voert, zijn er ook facilitaire ontwikkelingen. In dit geval wordt de ontwikkeling door de markt zelfstandig uitgevoerd en beperkt de gemeente haar rol tot het publiekrechtelijk instrumentarium. Bij een facilitair project maakt de gemeente afspraken met de initiatiefnemer over het kostenverhaal, (woningbouw)programma en eventuele grondtransacties (bijv. openbaar gebied). De afspraken worden vastgelegd in een anterieure overeenkomst.
79 van 109
Op dit moment kent de gemeente Putten drie facilitaire projecten die in uitvoering zijn of waar overeenstemming bestaat over de anterieure overeenkomst. Deze worden hieronder kort toegelicht. -
Husselse Steeg. De voormalige camping Hillary wordt herontwikkeld naar 37 woningen. Een anterieure overeenkomst is in 2021 gesloten, maar de uitvoering is nog steeds in afwachting van een procedure bij de Raad van State. Bij een positief besluit is de verwachting dat de uitvoering op korte termijn zal starten.
-
Dorpsstraat/Gervenhof. In het centrum is een herontwikkeling van detailhandel met verplaatsing van een supermarkt voorzien. De ontwikkeling voorziet daarnaast in de toevoeging van 36 woningen. De anterieure overeenkomst is in 2021 gesloten en momenteel loopt een beroepsprocedure bij de Raad van State. Op dit moment is daarom onduidelijk wanneer de uitvoering kan starten.
-
Verplaatsing Aldi van de Bilderdijkstraat naar de Enghuusstraat. De voormalige Aldi aan de Bilderdijkstraat is verplaatst naar de Enghuusstraat. De achterblijvende locatie aan de Bilderdijkstraat maakt ruimte voor woningbouw (maximaal 29 woningen). De anterieure overeenkomst is in 2021 getekend en eind 2023 is de nieuwe supermarkt opgeleverd. Voor de oude locatie aan de Bilderdijkstraat geldt dat in 2024 de herontwikkeling wordt voorbereid.
Het uitgangspunt bij de facilitaire projecten is dat de gemeentelijke kosten verhaald worden op de ontwikkelaar. Met de lopende en geplande ontwikkelingen vanuit zowel de actieve als de faciliterende projecten voldoen we naar verwachting aan onze woningbouwopgaaf. Over de voortgang van de woningbouwproductie en de nieuwbouwplannen wordt de raad (minimaal) jaarlijks geïnformeerd middels een actualisatie van de Planningslijst woningbouw. Risico’s grondexploitatie Bij de actualisaties van de grondexploitaties zijn risicoanalyses uitgevoerd. Het resultaat van de grondexploitatie kan niet los worden gezien van het risicoprofiel. Het resultaat van de grondexploitatie is een puntschatting met de nodige onzekerheid. Het resultaat kan beter worden geïnterpreteerd vanuit een (reële) bandbreedte waarbij inzicht ontstaat in de zekerheid en daarmee de robuustheid van het resultaat. De onzekerheidsbandbreedte van de grondexploitatie is gebaseerd op de gewogenrisicobandbreedte-methodiek waarbij de afwijkingen worden gekwantificeerd in een effect op het resultaat bij voorkomen. Hierna wordt de analyse per exploitatie gegeven. Rimpeler De risico’s en onzekerheden van de grondexploitatie Rimpeler zijn relatief klein. Alle verkopen zijn gerealiseerd en daarmee niet langer een risico. Het risico voor Rimpeler is met name gelegen in een afrekening van € 75.000, welke voorwaardelijk is.
Het risicoprofiel van de grondexploitatie Rimpeler kent een bandbreedte (op basis van het gewogen risico) van €
80 van 109
88.000 negatief en € 38.000 positief ten opzichte van het verwachte resultaat. Dit risico kan worden opgevangen binnen de resterende winstverwachting van € 127.000. Bilderdijkstraat Het risicoprofiel van de grondexploitatie Bilderdijkstraat is relatief gering, mede doordat de kosten voor asbestsanering nu bekend zijn en aanvullend zijn aangeraamd. Dit kan onder meer worden verklaard door het grote aandeel sociale huurwoningen en de vaste prijsafspraken voor de acht dure twee-onder-eenkapwoningen. Ook zijn alle verwervingen ondertussen gerealiseerd en is de inbrengwaarde en de provinciale subsidie verzekerd, waardoor de voornaamste financiële risico’s in de (civiele) uitvoeringskosten liggen. Het risicoprofiel van de grondexploitatie Bilderdijkstraat kent een bandbreedte (op basis van het gewogen risico) van € 0,1 miljoen negatief en € 0,1 miljoen positief ten opzichte van het verwachte resultaat. Het negatieve risico van € 0,1 miljoen voor Bilderdijkstraat kan niet binnen de grondexploitatie zelf gedragen worden, omdat het een verliesgevend project is. Het risico wordt daarom meegenomen in de berekening van het weerstandsvermogen. Halvinkhuizen De grex Halvinkhuizen is in november 2023 in exploitatie gegaan en kent volgens de grex een looptijd van 6 jaar (tot en met 2029). De grex start nu op, inmiddels zijn de gronden aangekocht.
De kosten moeten echter nog aanbesteed worden, wat een risico geeft voor het budget. Verder zijn er nog risico’s met betrekking tot een hindercirkel. Het risicoprofiel van de grondexploitatie Halvinkhuizen kent een bandbreedte (op basis van het gewogen risico) van € 985.000 negatief en € 947.000 positief ten opzichte van het verwachte resultaat. Daarmee is sprake van redelijke balans tussen positieve risico’s (optimalisatiekansen) en negatieve risico’s. Het negatieve risico van € 985.000 voor Halvinkhuizen kan niet binnen de grondexploitatie zelf gedragen worden. Het risico wordt daarom meegenomen in de berekening van het weerstandsvermogen. Gedurende de uitvoering van de grondexploitatie worden de risico’s continu gemonitord en bij de jaarlijkse herziening van de grondexploitatie wordt ook de risicoanalyse herijkt. Daarbij geldt normaliter dat gedurende de uitvoering meer zekerheid ontstaat op kosten en opbrengsten en daarmee het eindresultaat. De omvang van de risicobandbreedte zal naar verwachting jaarlijks kleiner worden. Daarbij geldt voor het risicomanagement het streven om de negatieve risico’s te beheersen en/of mitigeren en positieve risico’s te benutten wanneer mogelijk.
Idealiter ontstaat gedurende de uitvoering een proces waarbij positieve en negatieve risico’s een balans kennen waarbij het resultaat minimaal gehandhaafd kan blijven en de risicobuffer jaarlijks kan worden afgebouwd. Reserve grondexploitatie -
Per 1 januari 2024 bedroeg de werkelijke stand van de reserve grondexploitatie € 7,1 miljoen. In 2024 zal naar verwachting € 0,5 miljoen worden onttrokken en € 0,3 miljoen worden toegevoegd aan de reserve, waarmee de reserve ultimo 2024 € 7,0 miljoen bedraagt. De stand is ruim boven de ondergrens van € 2,5 miljoen. Er is voldoende weerstandvermogen om de reële risico’s op te vangen.
81 van 109
Voorraden gronden en overige gemeente-eigendommen De gemeente Putten beschikt over meerdere registergoederen die in de verkoop kunnen worden gebracht of al in de verkoop staan. Het beleid van de gemeente Putten is erop gericht om de registergoederen te verkopen. Via een wijkgerichte aanpak maken we ook actief werk van de verkoop van snippergroen.
82 van 109
Paragraaf Wet Open Overheid Voor de openbaarheid van de overheid is er de Wet openoverheid (Woo). De Woo beoogt een transparante en actief openbaarmakende overheid. Met dit doel kan het belang van openbaarheid van publieke informatie voor de democratische rechtsstaat, de burger, het bestuur en economische ontwikkeling beter worden gediend. De Woo bestaat uit twee delen namelijk het actief en het passief openbaar maken van informatie. Bij de passieve openbaarmaking zijn informatieverzoeken vanuit burgers, bedrijven en instellingen over het die documenten die openbaar gemaakt moeten worden. (Voorheen de oude WOB verzoeken). Bij het actief openbaar maken van informatie kent de wet 17 informatiecategorieën die bestuursorganen op termijn moeten implementeren. Uiteindelijk zullen er voor de gemeenten als bestuursorgaan 11 informatie categorieën verplicht worden. Alle gegevens moeten worden gepubliceerd en zullen via een verwijsindex en zoekfunctie ontsloten worden (“de woo-index”). In 2023 is de gemeente ook aangesloten op de index. In de staat hieronder staan de informatiecategorieën, de omschrijvingen en of deze nu gekoppeld zijn aan de index. Nr