Begroting 2023-2026
Tekst van het document
Bijlage D Overzicht belastingtarieven 2020-2023 Onroerende-zaakbelasting Tarief is percentage van de WOZ-waarde * perc.2022 worden later vastgesteld ivm hertaxaties WOZ Woningen Eigenaar Niet-woningen Gebruiker Eigenaar Forensenbelasting Waarde minder dan € 85.000,00 € 85.000,00 – € 140.000,00 € 140.000,00 - € 270.000,00 € 270.000,00 - € 420.000,00 € 420.000,00 – € 570.000,00 € 570.000,00 of meer Toeristenbelasting Per persoon per overnachting overig Per persoon per overnachting kampeermiddel Per persoon per overnachting hotel Rioolheffingen Particulieren en bedrijven (basistarief tot 250 m³) Particulieren en bedrijven (tussen 250 en 500 m³) Recreatieobjecten (vast bedrag) daarboven per eenheid van 500 m³: tussen 500 - 2.500 m³ tussen 2.500 - 25.000 m³ tussen 25.000 - 100.000 m³ boven 100.000 m³ Afvalstoffenheffing (excl. korting) Tarief vastrecht Tarief vastrecht recreatie Verkoopprijs afvalzakken: 50 liter restafval 10 liter g.f.t. 30 liter g.f.t.
50 liter tuinafval 50 liter zak voor PMD Brengtarief grof huish.afval Bouw- en sloop, restafval per 10 kg Tuinafval - per voertuig - per voertuig met aanhangwagen of busje Puin per 10 kg Haaltarief grof huish.afval (per 100 kg.) Tuinafval Overig afval Reinigingsheffingen Bedrijfsafval (vastrecht gebr.afvalzakken) Begraafplaatsrechten Kosten begraven Vergunning plaatsen gedenkteken Verwijderen/herplaatsen gedenkteken Jaarlijks onderhoud graf met gedenkteken Overschrijvingskosten Afkoopsom onderhoud graf met voorwerp 30 jaar Verlenging tijdvak met 10 jaar Koopsom graf voor 30 jaar
2020
2021
2022
2023
0,0787%
0,0758%
0,0683%
*
0,1415% 0,1776%
0,1458% 0,1827%
0,1464% 0,1858%
* *
233,00 386,50 551,00 839,50 1.102,00 1.378,00
238,00 395,00 563,00 858,00 1.126,00 1.408,00
243,00 403,00 574,50 876,00 1.149,00 1.437,00
246,50 409,00 853,50 890,00 1.167,00 1.460,00
1,50 1,25 1,75
1,53 1,28 1,79
1,56 1,31 1,83
1.58 1,33 1.86
221,40 88,20 55,80
213,50 85,50 54,00
217,92 86,76 54,84
219,40 87,40 55,30
179,40 144,00 114,60 91,80
174,00 139,60 111,15 89,00
176,58 141,72 112,80 90,36
177,80 142,70 113,60 91,00
103,50 25,70
116,90 29,25
119,40 30,00
125,40 31,35
1,50 0,15 0,25 0,75 0,15
1,50 0,15 0,25 0,75 0,15
1,50 0,15 0,25 0,75 0,15
1,50 0,15 0,25 0,75 0,15
1,50
1,50
1,50
1,50
5,00 0,30
2,00 5,00 0,30
2,00 5,00 0,30
11,00 22,00
11,00 22,00
11,00 22,00
11,00 22,00
103,50
116,90
119,40
125,40
765,00 69,50 153,00 82,00 33,00 2.298,00 427,50 1.283,00
782,00 71,00 156,50 84,00 33,50 2.349,00 437,00 1.311,00
797,50 72,50 159,50 86,00 34,00 2.394,00 445,50 1.337,00
810,50 73,50 162,00 87,00 34,50 2.432,00 452,50 1358,00
0,00 0,00 0,30
83 van 91
2,00
Bijlage E Berekening EMU-Saldo Centraal Bureau voor de Statistiek
www.cbs.nl/kredo
Algemene gegevens: Overheidslaag: Berichtgevernaam: Berichtgevernummer: Jaar:
Omschrijving
Vragenlijst Berekening EMU-saldo Gemeente Putten (0273)
Gemeente Putten 0273 2023 2022 x € 1000,-
2023 x € 1000,-
2024 x € 1000,-
2025 x € 1000,-
2026 x € 1000,-
Volgens realisatie tot en met sept. 2022, aangevuld met raming resterende periode
Volgens begroting 2023
Volgens meerjarenraming in begroting 2024
Volgens meerjarenraming in begroting 2025
Volgens meerjarenraming in begroting 2026
-60
2.723
4.049
4372
1618
10.659
27.238
29.901
6.150
8.687
1.
Exploitatiesaldo vóór toevoeging aan c.q. onttrekking uit reserves (zie BBV, artikel 17c)
2.
Mutatie (im)materiële vaste activa
3.
Mutatie voorzieningen
249
-31
-148
-170
-185
4.
Mutatie voorraden (incl. bouwgronden in exploitatie)
-352
222
1.092
540
540
5.
Verwachte boekwinst/verlies bij de verkoop van financiële vaste activa en (im)materiële vaste activa, alsmede de afwaardering van financiële vaste activa -10.118
-24.768
-27.092
-2.488
-7.794
Berekend EMU-saldo
84 van 91
Bijlage F Begroting naar taakvelden Taakveld 0.1 Bestuur 0.2 Burgerzaken 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden 0.4 Overhead 0.5 Treasury 0.61 OZB woningen 0.62 OZB niet-woningen 0.64 Belastingen overig 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds 0.8 Overige baten en lasten 1.1 Crisisbeheersing en brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid 2.1 Verkeer en vervoer 2.2 Parkeren 3.1 Economische ontwikkeling 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 3.4 Economische promotie 4.1 Openbaar basisonderwijs 4.2 Onderwijshuisvesting 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken 5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 5.4 Musea 5.5 Cultureel erfgoed 5.6 Media 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen 6.3 Inkomensregelingen 6.4 WSW en beschut werk 6.5 Arbeidsparticipatie 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ 6.72 Maatwerkdienstverlening 186.81 Geëscaleerde zorg 18+ 6.82 Geëscaleerde zorg 187.1 Volksgezondheid 7.2 Riolering 7.3 Afval 7.4 Milieubeheer 7.5 Begraafplaatsen en crematoria 8.1 Ruimte en leefomgeving 8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) 8.3 Wonen en bouwen Geraamd totaal baten en lasten 0.10 Mutaties reserves Geraamd resultaat
85 van 91
Lasten Baten Saldo 1.671 0 -1.671 590 349 -242 190 56 -134 8.734 630 -8.104 412 293 -120 254 2.970 2.716 60 1.448 1.389 84 81 -3 0 41.788 41.788 741 0 -741 1.493 0 -1.493 656 24 -632 3.761 113 -3.648 90 0 -90 55 0 -55 269 5 -265 132 57 -76 409 1.253 843 228 0 -228 693 0 -693 1.640 448 -1.193 706 24 -682 961 78 -883 411 0 -411 15 0 -15 26 6 -20 448 0 -448 1.725 0 -1.725 1.613 4 -1.609 156 0 -156 4.306 3.311 -994 1.872 0 -1.872 675 152 -523 1.450 10 -1.440 3.106 130 -2.976 6.421 0 -6.421 84 0 -84 1.092 0 -1.092 1.080 0 -1.080 2.041 2.563 522 1.637 2.013 377 1.904 5 -1.899 830 883 54 497 70 -427 3.823 3.846 23 1.911 1.066 -845 60.954 63.676 2.723 1.336 1.312 -24 62.289 64.988 2.699 Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel
Bijlage G Meerjaren investeringsprogramma (MIP) De raming van de kapitaallasten in de begroting 2023-2026 is gebaseerd op lopende kapitaallasten aangevuld met de kapitaallasten uit het MIP. De budgettaire gevolgen van de investeringen uit het MIP zijn daarmee al vertaald in de kapitaallasten in de begroting. Met ingang van 2019 zijn exploitatiebudgetten in het integraal beheer van de openbare ruimte exploitatiebudgetten omgezet in investeringen. Deze hebben betrekking op levensduurverlengend onderhoud en renovatie van wegen, verlichting en groen. Gezien het ‘onderhoud’ karakter van deze investeringen zijn ze onderdeel van het MIP en worden deze investeringen bij de besluitvorming van de begroting vrijgegeven. Voor vrijgave van kredieten van nieuwe investeringen wordt een apart raadsvoorstel voorgelegd conform de Financiële verordening. Meerjaren Investeringsprogramma (MIP)
2023
2024
2025
2026
Vervanging speeltuinen
220.000
220.000
168.000
168.000
Vervanging groen begraafplaats
95.000
95.000
95.000
95.000
Vervanging verlichting
240.000
240.000
240.000
240.000
Vervanging groen Wegen - levensduurverlengend groot onderhoud wegen Investeringen riolering
360.000
360.000
360.000
360.000
1.403.000
1.143.000
1.143.000
1.143.000
2.047.000
1.960.000
393.000
265.000
Totaal vervangings- en onderhoudsinvesteringen
4.365.000
4.018.000
2.399.000
2.271.000
Vervanging/reconstructie rijbaan Hooiweg
840.000
-
-
-
Verv. Halvinkhuizerwg (Engweg-Van Geenstr.)
480.000
-
-
-
Verv. Kerkstraat (Engweg-Van Geenstraat)
450.000
-
-
-
Vervanging Lage Engweg
192.000
-
-
-
Bermverharding Roosendaalseweg
192.000
-
-
-
Kwaliteitsv.fietsp.Kiefv.stg&Vanenburger
70.000
-
-
-
Reconstructie Engersteeg
540.000
-
-
-
Fietspad Arnhemse Karweg
-
600.000
-
-
Reconstructie Meskampersteeg
-
720.000
-
-
Fietspaden Groene Scheg
-
-
360.000
-
Reconstructie Bermverharding Telgterweg
-
-
115.000
-
Reconstructie Engweg/Dorpsstraat
-
-
-
2.376.000
Thema 1 Ruimte en Leefomgeving Vervangings- en onderhoudsinvesteringen
Nieuwe investeringen (volgt apart raadsvoorstel)
Reconstructies
-
-
-
582.000
Totaal vervangings- en onderhoudsinvesteringen
2.764.000
1.320.000
475.000
2.958.000
Totaal thema 1
7.129.000
5.338.000
2.874.000
5.229.000 -
Thema 2 Samenleving Nieuwbouw Rimpeler
3.067.000
-
-
Duurzame renovatie Bij de Bron
-
2.014.000
-
-
Duurzame renovatie Ichthus
-
-
-
1.900.000
De Korenbloem
-
-
-
1.091.000
Groevenbeek
-
18.000.000
-
-
MFC Stroud renovatie dak / luchtbehandeling
500.000
-
-
-
3.567.000
20.014.000
-
2.991.000
Automatisering
335.000
335.000
335.000
398.000
Tractie
248.000
299.000
941.000
36.000
Totaal thema 4
583.000
634.000
1.276.000
434.000
11.279.000
25.986.000
4.150.000
8.654.000
Totaal thema 2 Thema 4 Bestuur, dienstverlening en veiligheid
Totaal MIP
86 van 91
Bijlage H Geprognotiseerde balans Geprognotiseerde balans per 31-12
2023
2024
2025
2026
Activa Immateriële vaste activa Materiële vaste activa Financiële vaste activa Voorraden Uitzettingen met een looptijd korter dan één jaar Liquide middelen Overlopende activa Totaal activa
5.387 64.894 11.387 9.496 8.541 802 100.507
4.903 87.611 10.778 6.577 21.972 802 132.643
4.441 82.817 10.169 22.110 8.101 802 128.440
3.987 77.121 9.585 24.546 8.101 802 124.142
Passiva Eigen vermogen Voorzieningen
63.474 14.433
67.878 14.285
68.964 14.115
69.972 13.930
Vaste schulden met looptijd van één jaar of langer
12.600
40.480
35.360
30.240
Netto vlottende schuld met een looptijd korter dan één jaar Overlopende passiva
4.000 6.000
4.000 6.000
4.000 6.000
4.000 6.000
Totaal passiva
100.507
87 van 91
132.643 128.439 124.142 Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel
Bijlage I Risico inschatting Zoals toegelicht in de paragraaf Weerstandsvermogen is per risico ingeschat hoe groot de kans is dat het zich voordoet (waarschijnlijkheid) en welke financiële impact dit dan zou kunnen hebben. De uitkomst van de risico-inventarisatie is samengevat in onderstaande tabel. In de daarop volgende tabellen zijn de individuele risico’s per kleurcategorie uitgewerkt. Risicotabel gemeente Putten Totaaloverzicht risico's Risico's categorie 'rood' Risico's categorie 'oranje' Risico's categorie 'groen' Totaal bedrag risico's
Maximaal financieel gevolg Financieel gevolg na weging 9.450 4.525 8.455 3.459 900 160 18.805 8.144 Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel
Risico’s in categorie ‘rood’ Top 15 Risico
Subrisico
Impact
Algemene uitkering daalt Sociaal Domein
Onzekerheid inkomsten Rijk vanaf 2026 als gevolg van aanpassing financieringssystematiek. Demografische ontwikkelingen zorgen voor een groter beroep op voorzieningen (vooral vergrijzing) Sociaal Domein Budgetoverschrijding op Jeugdzorg, Participatie en WMO a.g.v. wijziging inkomsten Rijk. Verbonden partijen Onvoldoende (financiële) grip op verbonden en subsidierelaties partijen. - Toenemende begrotingen van samenwerkingsverbanden (SNV, ODNV, VNOG, BLNP) waarop wij als gemeente beperkte invloed hebben - Risico op nadelen of tekorten vanuit subsidierelaties met financieel gevolg voor de gemeente. Grote investeringen De komende jaren neemt het investeringsniveau vraagt om sluitende toe, maar is er ook onzekerheid over o.a. inkommeerjarenbegroting sten Rijk. Hiermee komt een sluitende meerjarenbegroting onder druk te staan. Ruimtelijk domein Maatregelen als gevolg van de uitspraak van de Raad van State vanwege stikstofcompensatie in relatie tot uitbreidingsplannen en civiele werken en bedrijfsterreinen. Grondexploitatie Onvoorziene negatieve resultaten uit vastgoed en grondtransacties. Aanbestedingsrisico Risico op onrechtmatige aanbestedingen, met mogelijk gevolgen voor de controleverklaring bij de jaarrekening. Daarnaast mogelijk een claimrisico van marktpartijen bij een onrechtmatige aanbesteding.
Inflatie Kostenstijging door hoge inflatie welke niet wordt gecompenseerd door het Rijk. Totaal bedrag risico's - categorie 'rood'
4 - Substantieel
Financieel gevolg
Financieel gevolg na weging
1.200
600
2 - Gering
500
150
3 - Matig
1.000
500
4 - Substantieel
500
250
4 - Substantieel
1.000
500
2 - Gering
500
150
3 - Matig
3.000
1.500
3 - Matig
250
125
3 - Matig
1.500
750
9.450
4.525
Bedragen * € 1.000
Risico’s in categorie ‘oranje’ Top 15 Risico
Subrisico
Automatisering is onvoldoende beveiligd en kwetsbaar
1. Manipulatie van gegevens 2. Virussen en verstoring bedrijfsvoering 3. Onbevoegde toegang van buiten af/digitale inbraak Het risico bestaat dat informatie onvoldoende beveiligd is.
Informatiebeveiliging en datalekken
Impact
88 van 91
4 - Substantieel
3 - Matig
Financieel gevolg
Financieel gevolg na weging
200
140
250
125
Top 15 Risico
Claimcultuur neemt toe Claimcultuur neemt toe
Wet Vennootschapsbelasting (Vpb)
Er worden niet haalbare toezeggingen gedaan
Uitgezette geldleningen
Gemeente speelt onvoldoende in op nieuwe weten regelgeving Gemeente speelt onvoldoende in op nieuwe weten regelgeving
Gevolgen demografische ontwikkelingen onvoldoende verwerkt Gegarandeerde geldleningen Woningbouwverenigingen
Gegarandeerde geldleningen Bosbad
Personele bezetting is/wordt kwetsbaar
Gevolgen demografische ontwikkelingen onvoldoende verwerkt Gevolgen demografische ontwikkelingen onvoldoende verwerkt Extra taken door COVID19
Subrisico
Impact
Daarnaast risico dat een datalek onjuist gemeld wordt. Dit betreft Europese wet- en regelgeving toegespitst op een overheid die aantoonbaar betrouwbaar omgaat met gevoelige gegevens. Hierop geldt een streng sanctiebeleid. Risico op onvoorziene planschades Burgers 'claimen' steeds meer rechten. Voor Sociaal Domein betekent dit concreet meer beroep op voorzieningen.
Financieel gevolg na weging
200 100
100 50
Door invoering van Wet Vennootschapsbe4 - Substantieel lasting (Vpb) moet er belasting betaald worden over commerciële winstgevende activiteiten. Dit kan betrekking op hebben structurele activiteiten, maar waarschijnlijk vooral op incidentele transacties. E worden toezeggingen gedaan door het 3 - Matig college aan de raad die voor de ambtelijke organisatie niet haalbaar zijn. Risico op het niet halen van de tijdsplanning of doen van concessies aan de geleverde kwaliteit. Risico op afwaardering financiële vaste activa 2 - Gering als gevolg van het niet na kunnen komen van de verplichtingen.
500
350
100
50
800
240
Juridische onjuiste besluiten met tijdrovende procedures en eventuele claims tot gevolg.
3 - Matig
200
100
Bepaalde taken worden over het hoofd gezien, niet uitgevoerd of niet tijdig op geanticipeerd. Risico's dienstverlening onvoldoende, imagoschade, boetes, mislopen inkomsten. Vraag en aanbod van scholen sluiten niet op elkaar aan, waardoor onderwijs(huisvesting) minder efficiënt en effectief wordt.
3 - Matig
200
100
3 - Matig
500
250
De gemeente staat garant voor Woningbouwverenigingen. Totale garantstelling per 31 december 2021 is € 64,9 mln. Risico op effectuering van de garantstellingen schatten wij in op maximaal 5% zijnde € 3,2 mln. De gemeente staat garant voor het Bosbad. Totale garantstelling per 31 december 2021 is € 6,2 mln. Risico op effectuering van de garantstellingen schatten wij in op maximaal 5% zijnde € 0,310 mln. Organisatie niet in evenwicht o.a. a.g.v.: - vergrijzing - onvoldoende beschikbaar gekwalificeerd personeel (krapte arbeidsmarkt) - beleidsmatige ambities Vraag naar woningen zowel kwalitatief als kwantitief sluit niet aan bij aanbod
2 - Gering
3.245
974
3 - Matig
310
155
3 - Matig
500
250
3 - Matig
100
50
Vraag en aanbod sportvoorzieningen sluiten niet op elkaar aan.
1 - Minimaal
100
10
Niet gedekte personele kosten voor extra werkzaamheden door COVID-19
1 - Minimaal
150
15
2 - Gering
500
150
4 - Substantieel
500
350
8.135
3.459
Toenemende kosten bij een ramp
Risico op nevenschade bij rampen zoals grote brand, explosies, gifstoffen, wateroverlast. Risico's zijn financieel, imago en bestuurlijk van aard. Vertraging en financieel Vertraging en financieel nadeel door archeonadeel door bodemvond- logische vondsten en bodemverontreiniging sten bij bestemmingsplan procedure Totaal bedrag risico's - categorie 'oranje'
3 - Matig 3 - Matig
Financieel gevolg
Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel
89 van 91
Risico’s in categorie ‘groen’ Financieel gevolg na weging
Financieel gevolg
Top 15 Risico
Subrisico
Impact
AO/IC
Bevoegdheden (mandaten en systeemrechten) worden onvoldoende aangepast op functiewijzigingen en/of uit-diensttredingen met ongeoorloofd gebruik tot gevolg. Risico op fraude bij falende AO/IC. Bijvoorbeeld: betalingen, inkoop en samenspanning met bevriende aannemers, etc. Er worden niet haalbare toezeggingen gedaan door politiek (college, raad) aan externe partijen en burgers. Onvoldoende sturing op managementinformatie over voortgang beleid, budgetten en projecten i.c.m. beperkte formatie op financieel beleid / financiële control Risico op diefstal waardevolle zaken
2 - Gering
50
15
2 - Gering
100
30
2 - Gering
100
30
1 - Minimaal
500
1 - Minimaal
50
5
Risico op onveilige situaties personeel door toegankelijkheid gemeentehuis
2 - Gering
100
30
900
160
AO/IC
Er worden niet haalbare toezeggingen gedaan Onvoldoende sturing op managementinformatie
Gemeentehuis is onvoldoende beveiligd Gemeentehuis is onvoldoende beveiligd
Totaal bedrag risico's - categorie 'groen'
50
Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel
90 van 91
91 van 91