Beantwoording schriftelijke vragen art. 37 RvO - Wij Putten - Renovatie pleinen

Wij Putten t.a.v. H.Luitjes en A.J.Tigchelaar

Zaaknummer: 1269315

Uw brief van / uw kenmerk Behandelend ambtenaar

A. van Anraad

Doorkiesnummer

(0341) 35 9774

Afdeling

PR.C

Onderwerp

Schriftelijke vragen art. 37 RvO -

Documentnummer: 1279099

Verzonden: 7 april 2021

WijPutten - Renovatie Pleinen Geachte heren Luitjes en Tigchelaar,

Putten, 6 april 2021

Hieronder staan de antwoorden op de vragen die u had gesteld op 6 maart 2021. Wij hopen u met deze antwoorden voldoende te hebben geïnformeerd. A. Uitbreiding werkgebied A1. Kunt u de logica van de uitbreidingen nader toelichten? -

Vanaf 2019 is de politiepost gehuisvest in het vernieuwde gemeentehuis. Het is operationeel van belang om de voertuigen van de politie in de directe omgeving van de politiepost te kunnen parkeren. Om die reden zijn aan de zijde van Kelnarijstraat 2 parkeerplaatsen gerealiseerd. Het aanzienlijke verschil in bestrating tussen enerzijds de parkeerplaatsen en het Fontanusplein en anderzijds de Kelnarijstraat heeft ons aanleiding gegeven om een aanvullend deel van de Kelnarijstraat (tot nummer 12) opnieuw te bestraten. Dit om een optische eenheid te realiseren.

-

Met de werkzaamheden aan de Krommestraat lopen wij vooruit op de herinrichting van de straten. Dat werk hebben wij nu aangepakt om te voorkomen dat het Kerkplein bij de Krommestraat abrupt ophoudt. Aan deze uitbreiding van het werkgebied ligt daarmee een visuele en tevens praktische reden ten grondslag. De kosten voor het herstraten van de Krommestraat brengen wij ten laste van het budget voor de herinrichting van de straten.

-

Hetzelfde geldt voor de toegang naar het Fontanusplein tussen de Aker en het gemeentehuis. Ook hier was sprake van verschillende soorten bestratingen. De vraag die voorlag was om de toegang nu, of in een later stadium aan te pakken. Uit een oogpunt van eenheid hebben wij gekozen om deze toegang nu aan te pakken en niet te wachten op de reconstructie van het parkeerterrein achter het gemeentehuis.

In de raadsbrief (blz. 2, onder 1) zijn de uitgaven m.b.t. de uitbreiding van het werkgebied benoemd. In het onderstaande schema is dat nader gespecificeerd. Uitbreiding

infra

verlichting

totaal

Gemeentehuis/Aker

13.260

23.130

36.390

Krommestraat

27.950

24.940

52.890

Kelnarijstraat

22.350

16.610

38.960

Totaal

63.560

64.680

128.240

werkgebied

Het nieuwe straatwerk van de Krommestraat loopt vooruit op de herinrichting van de straten. Hiermee is in het budgetoverzicht rekening gehouden; het straatwerk in een deel van de Kelnarijstraat en het gebied tussen het gemeentehuis/de/Aker vormen een uitbreiding van het werkgebied van het centrumplan. Het straatwerk van de drie gebiedjes vergen gezamenlijk € 63.560,-. Deze kosten worden ten laste gebracht van het budget voor de herinrichting van de straten. De kosten van de verlichting voor de drie gebiedjes komen ten laste van het budget voor de herinrichting van de pleinen. B. Extra bomen en grondverbetering B1. Kunt u een toelichting geven op ‘het verbeteren van de groeiomstandigheden van deze oude bomen’? Oude bomen vragen om extra onderhoud. Aanvankelijke opzet was om de bodemstructuur rond de bestaande, gehandhaafde bomen over een aantal jaren te verbeteren. Dit door middel van extra beluchting en het toedienen van voeding. Wij hebben er voor gekozen om dit extra onderhoud ‘in tijd’ naar voren te halen. Het in een latere fase weer opnemen van het nieuwe straatwerk zou de kwaliteit daarvan niet ten goede zijn gekomen. De extra kosten voor de grondverbetering van de bestaande bomen bedraagt ca. € 30.000,-; hiervan is de helft (€ 15.000,--) ten laste gebracht van het centrumplan, onderdeel pleinen.

De grondverbetering voor de nieuwe bomen(rij), die deel uitmaken van het oorspronkelijke (door de raad vastgestelde) plan, alsmede de aanschaf en het plaatsen van de extra bomen(rij), inclusief de daarbij behorende omvangrijke grondwerken en de toegepaste stalen boombeschermingsringen, hebben geleid tot een extra uitgave van € 100.000,-. De extra bomenrij is op aandringen van de raad in het plan opgenomen. Dat heeft destijds niet geleid tot een aanpassing van de raming, noch van het gevraagde raadskrediet.

2 van 8

B2. Wat zijn de opbrengsten van het extra archeologische werkzaamheden? De archeologische waarneming verschaft ons een beperkte, doch waardevolle inkijk in de wijze van begraven. Het onderzoek loopt inmiddels en wij hopen o.a. antwoord te krijgen op de vragen wie er bij de kerk zijn begraven, de man/vrouw verhouding en de herkomst van de overledenen. Dat laatste is interessant om te kunnen beoordelen of de samenleving tussen 800 en 1800 lokaal van aard was, of dat er ook destijds al sprake was van enige mate van import. Daarnaast wordt via de analyse van acht geborgen schedels nadere kennis vergaard. Hierover wordt ons binnenkort nader gerapporteerd. B3. Kunt u de ‘onwelkome verjaring van een stukje gemeentegrond’ nader toelichten? Bij het opstellen van het herinrichtingsplan voor de pleinen en van het bestek is uitgegaan van de kadastrale grenzen en de tenaamstelling van de eigendommen. Bij de uitvoering van de herinrichting van het Kerkplein ging de gemeente er van uit dat zij gebruik kon maken van een strook grond naast het perceel Papiermakerstraat 3, ter grootte van 14 m². Volgens het kadaster was de gemeente eigenaar van die grond. De eigenaar van de betreffende woning bestreed dat eigendomsrecht met het beroep op verjaring. De gemeente heeft veelvuldig overleg gevoerd met (de advocaat van) de betreffende eigenaar.

De gevoerde discussie heeft uiteindelijk tot de conclusie geleid dat de eigenaar van die woning, te goeder trouw, zodanig langdurig in het bezit van de bewuste grond is geweest, dat hij met recht verjaring van de grond heeft kunnen vorderen. Het college heeft die verjaring erkend. Als gevolg hiervan is o.a. het openbare verlichtingsplan aangepast. Ook bleek een aanpassing van de inrichting van het plein noodzakelijk. Met bijkomende kosten vergde e.e.a. een investering van ca. € 10.000,-. C. Verlichtingsplan: Voor het verlichten van de pleinen én voor het aanlichten van de Oude Kerk is in het krediet van 2019 een totaalbedrag van € 300.000,- geraamd. Dit bedrag is volgens de raadsbrief niet toereikend. Het verlichtingsplan voor de pleinen is gegund voor een bedrag van € 443.000,-; het verlichten van de gevels en ramen van de Oude Kerk is gegund voor € 59.000,-. Op dringend advies van de Rijksdienst voor de Monumentenzorg is het aanlichten van de dakranden van de Oude Kerk aan het verlichtingsplan toegevoegd. Extra kosten € 42.000,-. Tot slot heeft de uitbreiding van het werkgebied ook geleid tot extra kosten verlichting: € 64.500,-. Op 25 maart 2019 hebben we het verlichtingsplan van Spectrum Advies & Design B.V in de commissie EBOR met het college besproken. Onze vragen hierover zijn als volgt: C1.

Wie heeft de kosten van het genoemde verlichtingsplan geraamd? Wij hebben ons ter zake gebaseerd op een plan en advies van Spectrum Advies en Design. Het voorlopig lichtontwerp was als bijlage bij het raadsvoorstel van 2 juli 2019 gevoegd. Dat voorlopig ontwerp, dat op 25 maart 2019 in de commissie EBOR is besproken, bevatte nog geen kostenraming.

3 van 8

In overleg met het bureau is, ter voorbereiding van de kredietaanvraag, voor het verlichtingsplan een kostenindicatie gehanteerd van € 450.000,-. De aanname was dat 2/3 hiervan nodig was voor de verlichting van de pleinen (€ 300.000,-) en 1/3 voor de straten (€ 150.000,-). Het definitief lichtontwerp werd na de raadsbehandeling van 11 juli 2019 aan de gemeente toegezonden. Dat definitief ontwerp voor het volledige centrumplan (pleinen én straten) bevatte wél een kostenraming; deze raming sloot op € 630.500,--, nader onderverdeeld in materiaal (€ 378.000,-) en installatiekosten (€ 252.500,-). Voor de pleinen werd in het definitief ontwerp uitgegaan van € 337.500,- (materiaal en installatiekosten). Voor de verlichting van de kerk (gevels en ramen) werd uitgegaan van € 73.000,- (materiaal en installatiekosten). Voor de verlichting van de straten werd uitgegaan van € 220.000,- (materiaal en installatiekosten). Bij de verdere uitwerking van het definitieve verlichtingsplan werden we geconfronteerd met tegenvallende kwaliteit van het netwerk in de grond. Dat leidde tot een extra kostenpost. De gunning van de verlichting van de pleinen vond uiteindelijk plaats voor € 443.000,- en de verlichting van de kerk voor € 59.000,-.

Nadien is op dringend advies van de Rijksdienst voor de Monumentenzorg de aanlichting van het dak van de kerk in het verlichtingsplan meegenomen voor € 42.000,De verlichting van de straten is, in afwachting van het definitieve (licht)bestek voor dat deel van het centrumplan, nog niet aanbesteed. Onderstaand schema vat dit als volgt samen: Verlichting

Budget

Raming definitief

raadskrediet juli

lichtontwerp

Gunning

2019 Pleinen

300.000

337.500

443.000

Kerk aanlichten gevels en

inclusief

73.000

59.000

ramen Toegevoegd: dak kerk

42.000

aanlichten Totaal pleinen en kerk

300.000

410.500

544.000

Straten

150.000

220.000

n.v.t.

Totaal pleinen en straten

450.000

630.500

n.v.t.

C2. Is er sprake van wijzigingen, behoudens het advies van de Monumentenzorg, in het besproken verlichtingsplan? Hiervan is geen sprake.

4 van 8

C3. Is het nog mogelijk om verlichtingselementen uit het plan te schrappen? Dat geldt niet meer voor de verlichting van de pleinen. Dat werk is in uitvoering, dan wel inmiddels afgerond. De vervanging van de verlichting van de straten is nog niet aanbesteed, noch gegund. C4. Waarom heeft het college de commissie vóór de gunning niet geïnformeerd en/of geraadpleegd? Dat is een omissie. Zoals wij in de raadsinformatiebrief aangaven hebben wij de kosten van het attractief, innovatief en duurzaam verlichten van de pleinen, alsmede het aanlichten van de kerk onderschat. Hiervan hadden wij u melding moeten doen. Bij de aanbesteding van het civiele deel van het werk was er geen directe aanleiding, c.q. verwachting voor overschrijdingen. In het offertestadium van zowel groen, straatmeubilair, als het waterelement kwamen lichte overschrijdingen naar voren en is deels bijgestuurd. Overbodige luxe is eruit gehaald en er is gestuurd op de minimale kwaliteit, die nodig werd geacht. Wel werden we geconfronteerd met een strak tijdspad, wat inhield dat bij nog meer bijsturen, er vertragingen en vertragingsclaims onvermijdelijk werden. De aanbesteding van de openbare verlichting vond plaats in oktober 2020. Na de inschrijving bleek dat de laagste inschrijving onrechtmatig was.

Met inachtneming van de aanbestedingsrechtelijke gevolgen daarvan vond de gunning uiteindelijk op 9 december 2020 plaats. De gemeente kon de inschrijving niet teniet doen, tenzij er zou zijn gekozen voor een volledig ander verlichtingsplan. Maar gelet op de voortgang van het reeds gegunde en in uitvoering zijnde straatwerk en de noodzaak om het verlichtingsplan en het straatwerk aan elkaar te koppelen, was het opstellen van een nieuw verlichtingsplan niet aan de orde. De overschrijding van het beschikbare budget was voor ons op dat moment duidelijk en wij constateerden dat, met inachtneming van eventuele meevallers/tegenvallers binnen het project, in het uiterste geval een (aanvullend) kredietvoorstel aan de gemeenteraad zou moeten worden gedaan. Een tweede aanmerkelijke overschrijding betreft de kosten van voorbereiding, advies en toezicht (VAT kosten). Het gaat bij de herinrichting van de pleinen, naar het zich tijdens de uitvoering liet aanzien, om een complexe en daarmee arbeidsintensieve klus. Hiervan zijn wij ons ten tijde van het opstellen van het krediet in onvoldoende mate bewust geweest. D. VAT Kosten Voor de voorbereiding, advisering en toezicht Pleinen was in 2019 € 209.300,- geraamd. De werkelijke kosten bedragen € 348.476,-. D1. Graag ontvangen wij van deze overschrijding een nadere specificatie en toelichting.

In de raming van 2019 is voor de herinrichting van de pleinen uitgegaan van 15 % aan VAT kosten, ofwel een bedrag van € 209.300,-.

5 van 8

Het toepassen van 15 % aan VAT kosten is gebruikelijk voor niet gecompliceerde werken. Naarmate de complexiteit van werken toeneemt, stijgt het percentage aan VAT kosten (naar 20 tot 25 %). De herinrichting van de pleinen is in de uitvoering van het werk op onderdelen meer complex van aard gebleken. Dat heeft zich vertaald in hogere VAT kosten. De VAT kosten bedragen uiteindelijk € 348.476,-, ofwel 24,9 %, afgerond 25 %, als wordt uitgegaan van de oorspronkelijk gedachte investering van € 1.609.000,-. In relatie tot het duurder uitgevoerde werk (€ 2.201.000,-) vormen de VAT kosten 18,8 % van de investering. De VAT kosten zijn nader te onderscheiden in (onderstaande) drie groepen: Wie Projectleiders en

Geboekte VAT

Nog te boeken

Totale VAT kosten

kosten

VAT kosten

209.730

69.045

278.775

26.640

8.716

35.356

25.800

8.545

34.345

262.170

86.306

348.476

projectondersteuners, intern en extern Spectrum uitvoering verlichtingsplan Overig beleidsondersteunend Totaal

E. Werkenderwijs tegen uitvoeringsproblemen aangelopen In de bijlage geeft u aan met een afzonderlijk kredietvoorstel te komen, na afronding van het onderdeel pleinen. E1. In hoeverre is het reëel om te veronderstellen dat de extra kosten van de renovatie van de beide pleinen nog binnen het totaalbudget Centrumplan opgevangen kunnen worden? Dat is niet reëel. De meerkosten voor verlichting en VAT zullen ook van invloed zijn op de uitvoering van de werkzaamheden aan de straten. Ook is sprake van nieuwe inzichten op het gebied van klimaatadaptie. Voor de uitvoering van de straten verwachten wij een budgetoverschrijding voor groen, afkoppelen van regenwater, hogere kosten voor openbare verlichting en hogere VAT kosten (20 % i.p.v. de eerder aangenomen 15 %). Daarnaast is er niet/onvoldoende gereserveerd voor onvoorzien, zoals archeologie, kabels en leidingen. Tenslotte ontkomen we niet aan een forse (autonome) prijsstijging t.o.v. de ramingen. De prijzen zijn berekend eind 2018, terwijl de uitvoering van de straten 4 tot 5 jaar later (najaar 2022 en najaar 2023) zal plaatsvinden. Dat noodzaakt er ook toe om kritisch te kijken naar de mogelijkheid om de begrenzing van de herinrichting van de straten bij te stellen, leidend tot een kleiner werkgebied, dan waartoe in juli 2019 is besloten.

6 van 8

Wij komen, ruim voor de start van de herinrichting van de winkelstraten, met een nadere kredietaanvraag richting uw raad. E2. Wat kan geleerd worden van deze gang van zaken met het oog op de verdere uitvoering van het Centrumplan? Zoals wij in de raadsinformatiebrief reeds aangaven betreuren wij deze aanmerkelijke overschrijding. Met name de posten verlichting en VAT liggen ons zwaar op de maag. De kosten van de verlichting hebben wij onderschat. Ook hadden wij in eigen huis onvoldoende expertise voor handen. Het percentage VAT kosten dat wij aanvankelijk raamden doet, met de wetenschap van nu, geen recht aan de complexiteit van het werk. In evaluatieve zin stellen wij verder vast dat de budgetbijstelling, zoals doorgevoerd in 2018 (van € 4,5 miljoen naar ca € 4 miljoen) te optimistisch is geweest. Dit alles laat onverlet dat wij uw raad eerder op de hoogte hadden kunnen en moeten stellen van deze overschrijdingen. Wij zullen de uitvoering van de herinrichting van de straten, met inachtneming van de lessen uit de herinrichting van de pleinen, opnieuw doorrekenen tot aan bestekniveau, dus op basis van een volledig uitgewerkt plan, voorzien van een actuele kostenraming. Daarbij zullen wij in overleg met de gemeenteraad, ons ook beraden over een eventuele aanpassing (verkleining) van het werkgebied voor de herinrichting van de straten.

Wij zullen het uitvoeringsplan van de straten vooraf aan de gemeenteraad ter vaststelling aanbieden. Op voorhand constateren wij dat, op basis van zuivere kostentoerekening, ten behoeve van de nadere kredietaanvraag, voor een deel dekking kan worden gevonden met gebruikmaking van bestaande budgetten, De kosten voor de nieuwe markt worden doorbelast in de leges voor markten en evenementen De nieuwe stroomkasten en het wateraansluitpunt op de heringerichte pleinen vergden een investering van € 100.000,- en dienen ter vervanging van de oude, afgeschreven (markt)voorzieningen. Deze kosten komen weliswaar ten laste van het beschikbaar gestelde krediet, maar kunnen bij nader inzien worden doorbelast naar de leges voor markt en evenementen. De kosten voor de tijdelijke verplaatsing van de markt worden ten laste gebracht van de reserve IBOR De tijdelijke verplaatsing van de markt noodzaakte tot het herinrichten van het parkeerterrein achter het gemeentehuis. Alle obstakels werden verwijderd en er werden nieuwe stroomkasten geplaatst. Dat vergde een investering van € 144.000,- (inclusief VAT kosten). In het raadskrediet van juli 2019 was niet voorzien in kosten voor het verplaatsen van de markt.

Vanwege het ontbreken van een alternatieve dekking zijn deze kosten voorlopig ten laste gebracht van het centrumplan; dat heeft mede geleid tot de geconstateerde budgetoverschrijding van € 592.000,-. Met inachtneming van het uitgangspunt van zuivere kostentoerekening worden deze € 144.000,- (alsnog) ten laste gebracht van de reserve IBOR. Dat leidt voor het bedrag van € 144.000,- dus tot een vermindering van het geconstateerde tekort van € 592.000,-.

7 van 8

De kosten voor de verbetering van de waterafvoer voor de pleinen worden ten laste gebracht van het rioolbeheerplan en het afkoppelbudget De uiteindelijke kosten voor de verbetering van de waterafvoer voor de pleinen bedragen € 274.000,- en worden gedekt vanuit het rioolbeheerplan en het afkoppelbudget. In het beschikbare budget was reeds rekening gehouden met een toerekening van € 174.000,- aan het rioleringsfonds. Aanvullend op dat bedrag wordt € 100.000,- (inclusief VAT kosten) doorbelast naar het rioolbeheerplan en het afkoppelbudget. Dat leidt voor het bedrag van € 100.000,- dus tot een vermindering van het geconstateerde tekort van € 592.000,-. De kosten van het verlichten van de pleinen wordt deels doorberekend naar het verlichtingsbeheerplan In het kredietvoorstel van juli 2019 is voor de verlichting van de straten en de pleinen rekening gehouden met een bijdrage vanwege “achterstallig onderhoud verlichting” van € 25.000,-. Recent is het gemeentelijk verlichtingsbeheerplan vastgesteld. Uit dat plan vloeit voort dat (aanvullend) een bedrag van € 23.600,- (inclusief VAT kosten) aan de pleinen kan worden toegerekend. Het betreft immers verlichting, die was afgeschreven en op korte termijn zou moeten zijn vervangen. Dat leidt voor het genoemde bedrag van € 23.600,- dus tot een vermindering van het geconstateerde tekort van € 592.000,-.

Het bovenstaande is nader weergegeven in onderstaande tabel: Onderdeel

Doorbelasten

Nieuwe markt

100.000

Kostentoerekening

Dekking leges markt en evenementen

Tijdelijke

144.000

reserve IBOR

100.000

rioolbeheerplan

verplaatsing markt Hogere kosten verbetering

afkoppelbudget

waterafvoer pleinen Verlichting

23.,600

pleinen totaal

100.000

267.600

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Putten,

mr. F.E. Contant,

H. A. Lambooij,

secretaris

burgemeester

8 van 8

verlichtingsbeheerplan