3. Reactie advies p-raad MJP samenleving 2023-2027 getekend

Participatieraad Putten Postbus 400 3880 AK Putten

Zaaknummer: 1557979

Uw brief van / uw kenmerk Behandelend ambtenaar

S.J. Fiddelaar

Doorkiesnummer

+31341359629

Afdeling

SL/BA

Onderwerp

Reactie op advies Meerjarenplan Sa-

Documentnummer: 1558012

Verzonden: 15 mei 2023

menleving Beste leden van de Participatieraad,

Putten, 9 mei 2023

Op 25 maart 2022 ontvingen wij uw twee adviezen over het concept Meerjarenplan Samenleving 2023-2027. Hartelijk dank hiervoor. Uit de adviezen kunnen we opmaken dat de Participatieraad het hele plan zorgvuldig heeft doorgenomen en goed heeft nagedacht over de adviezen. Met deze brief reageren wij op deze adviezen. We benoemen hierbij steeds het door u gegeven advies en geven daaronder onze reactie. We nemen hierin ook uw separate advies over inburgering mee. 1.1 Opgavegericht werken. U geeft daarin weer, dat u met de samenleving de gestelde opgaven wilt oplossen. Maar eerder, in de Inleiding, heeft u aangegeven, dat het plan “is opgesteld vanuit het gezichtspunt van de gemeente”. In hoeverre kan de samenleving dan nog beïnvloedend werkzaam zijn? Een goede communicatie is daarbij inderdaad essentieel. Antwoord: We maken als gemeente steeds meer de beweging naar een rol van netwerkpartner in de samenleving. We willen samen met partners en inwoners werken aan maatschappelijke vraagstukken omdat we geloven dat we alleen zo tot oplossingen komen. Anderzijds hebben we als gemeente verschillende wettelijk vastgelegde taken en vormt de democratisch gekozen gemeenteraad de representatie van de inwoners van Putten. Er bestaat een zeker spanningsveld tussen deze zaken, zoals u ook uit de tekst hebt opgemerkt.

Wij zijn het met u eens dat goede communicatie van belang is om goed met dit spanningsveld om te gaan. Ook verwachtingsmanagement is hierbij belangrijk.

1.2. Missie en waarden. De genoemde missie en waarden zijn goed gekozen. Wel lijkt het ons belangrijk om aan de inwoners van Putten uit te leggen wat het gedachtengoed is van een positieve gezondheid. Dat zal dan meer inzicht en begrip opleveren. Inzake de op te stellen Woonzorgvisie gaan wij er zonder meer van uit, dat onze raad daarbij ook een adviesfunctie krijgt. Antwoord: We zijn blij dat het gedachtegoed van positieve gezondheid de afgelopen jaren onder zowel partners als inwoners steeds bekender is geworden. Het is dan ook een gedachtegoed dat we (vanaf het vorige Meerjarenplan) samen met onze partners hebben omarmd. We blijven dit gedachtegoed ook de komende periode verder uitdragen naar onze inwoners.

2.1. Buurtgericht werken. Hierbij ook graag opnemen het stimuleren van (en zo nodig meefinancieren van) buurtverenigingen en wijkplatforms. Die laatste zouden ook als directe gesprekspartner voor de gemeente kunnen functioneren. In dat verband verwijzen wij ook nog eens naar ons in 2021 uitgebrachte advies over de buurtsport. Antwoord: We vinden het een goede suggestie om bij het buurtgericht werken aan te sluiten op de bestaande structuren in de buurt. We hebben dit aangevuld in de tekst van het plan.

2.3. Sociale basis op orde. Een te rooskleurig beeld van zelf- en samenredzaamheid is al een aantal jaren duidelijk in de praktijk. Het is goed om te lezen, dat een onderzoek dat ook heeft uitgewezen. Om de sociale basis op orde te krijgen is het waarschijnlijk een te grote belasting voor de professionals van “Putten voor elkaar”, in de huidige samenstelling. Laagdrempelige hulp is toe te juichen, maar niet door het overvragen van vrijwilligers. We zijn ook erg benieuwd naar het preventieplan en hopen inderdaad dat hierin op een goede wijze zal worden geïnvesteerd. Antwoord: het versterken van de sociale basis kan alleen als we hier met zowel professioneleals vrijwilligersorganisaties aan werken. Aandacht voor de vraag wat bij vrijwilligers en wat bij professionals thuishoort is hierbij belangrijk.

Vrijwilligers en mantelzorgers. Toevoegen op blz 15: ‘Ondersteunen van mantelzorgers in de verschillende gebieden van zorg, zowel fysieke als mentale gezondheid, door het aanbieden van cursussen”. Uitgaande van positieve gezondheid leert men dan ook wat wel en niet verwacht mag/kan worden van de mantelvrager. Antwoord: het aanbieden van cursussen kan een waardevolle manier zijn om mantelzorgers te ondersteunen. We hebben dit voorbeeld toegevoegd in de tekst.

2 van 6

Algemene voorzieningen. Soms wordt voor een algemene voorziening een bijdrage gevraagd. Kijk in het plan naar mogelijk vrije deelname, of een inkomens afhankelijke bijdrage, waardoor stapeling van bijdragen wordt voorkomen. We pleiten er ook voor om in de beleidsperiode op dit punt zo concreet mogelijk te zijn. Antwoord: we nemen uw suggestie over aandacht voor de bijdragen voor een algemene voorziening mee in de uitwerking van de uitwerking van de plannen. 3.1. Bevorderen van kansengelijkheid. Hierbij zouden wij graag zien, dat meer aandacht wordt besteed aan de problematiek voor de nieuwkomers. Ook zou het aanbeveling verdienen, wanneer in het kader van de volwasseneneducatie meer wordt samengewerkt met volksuniversiteiten in de nabije omgeving. Ook zouden wij graag zien, dat in de doelen op blz 18 wordt opgenomen de eerder genoemde uitspraak “Ook het vaker leggen van een verbinding met werkgevers kan bijdragen aan de versterking van de positie op de arbeidsmarkt van 23- tot 27jarigen”. Antwoord: ook wij vinden nieuwkomers een belangrijke groep waar specifiek aandacht voor nodig is. Met ons beleid op het gebied van inburgering geven we hier invulling aan. In dit Meerjarenplan is deze groep apart benoemd onder het programma ‘meedoen in verscheidenheid’.

Putten kent zelf geen volksuniversiteit en in het kader van het versterken van basisvaardigheden voor volwassenen zijn er al voldoende mogelijkheden voor lokaal aanbod (denk aan Taalhuis, taalvrijwilligers via kerken, Entree college, formele taalaanbieders, Klik&Tik cursussen). Het leggen van verbinding met de werkgevers zien wij als een middel om het uiteindelijke doel (meer participatie van jongeren in de leeftijd 23-27) te bereiken.

Het verkleinen van gezondheidsachterstanden begint al bij aandacht voor opvoeden en opgroeien, schrijft u. Ons advies is: Zoek de verbinding en samenwerking op met basisscholen in Putten. Stimuleer scholen om een gezonde school te worden en een gezonde leefstijl op school vorm te geven. En formuleer een ambitie, bij voorbeeld: Binnen drie jaar behalen alle basisscholen het Gezonde Schoolvignet. Antwoord: in de aanpak van gezondheidsachterstanden heeft de verbinding met scholen een belangrijke rol. Onder meer via het JOGG programma en de ‘Gezonde School’ aanpak. Ook werken we aan de samenwerkingsagenda Onderwijs-Jeugd om de verbinding tussen onderwijs en zorg te versterken.

Verkleinen van onderwijsachterstanden in relatie tot werkgelegenheidskansen voor jongeren. U geeft aan, dat u momenteel weinig zicht hebt op de doelgroep van jongeren van 23 tot 27 jaar. Wij zijn benieuwd hoe groot die doelgroep is en hoe je deze jongeren het beste kunt bereiken.

3 van 6

Antwoord: we hebben, onder meer door goede contacten met het onderwijs en leerlingzaken, wel zicht op de groep als geheel, maar nog minder op individueel niveau. Het vergroten van dit inzicht en het ontwikkelen van een passende aanpak maakt onderdeel uit van de uitwerking. Daarnaast verwachten we in 2025 een wetswijziging die het makkelijker maakt om inzicht te krijgen in deze groep. Vergroten bestaanszekerheid. De bestaanszekerheid kan vaak te maken hebben met een verminderde geletterdheid, Naast het letten op algemene educatie en scholing moet er ook aandacht bestaan voor jongeren met een verminderd verstandelijk vermogen. Denk daarbij aan vormen van praktijkonderwijs voor de verschillende doelgroepen. Tenslotte wijzen wij u er op, dat kinderen en jongeren minimaal zouden moeten functioneren als mantelzorger. Ze lopen immers het risico om al snel door leeftijdsgenoten in een “hokje “ te worden geplaatst. We willen uw college nog eens wijzen op onze wens om aandacht te schenken aan de jaarlijkse “Week van de Armoede “. Antwoord: dank voor uw suggesties ,we nemen deze mee in de uitwerking van de plannen. Tijdens de week van de Armoede zullen we ook vanuit de gemeente hier aandacht aan besteden.

3.2. Volwaardig meedoen in de Samenleving. Van belang is, dat de problematiek duidelijk moet zijn en niet achter de voordeur blijft hangen. Een ieder moet volwaardig mee kunnen doen in de samenleving. In dat verband wijzen wij u ook nog eens op het belang van het Inclusiepanel in Putten. Betrek het panel daar waar mogelijk! Antwoord: zoals ook in het coalitieakkoord opgenomen, blijven wij de Participatieraad en het Inclusiepanel betrekken.

Voorkomen van eenzaamheid. Bij “Sociale basis op Orde” schrijft uw college over Positieve Gezondheid. Onzes inziens zou dit thema expliciet aandacht behoeven in deze nota, aangezien eenzaamheid niet per se een gemis is aan contacten en ook niet (alleen) is op te lossen met activiteiten of afleiding. Eenzaamheid ten gevolge van levensvragen/of existentiële eenzaamheid behoeft extra aandacht binnen de Positieve Gezondheid. Bij deze problematiek zijn alleenstaande jongeren vaak een vergeten doelgroep. Na corona is ook bij hen de mentale veerkracht verminderd. Antwoord: het gedachtegoed van Positieve Gezondheid passen wij breed toe op de opgaven uit dit Meerjarenplan. Dit geldt ook voor het voorkomen van eenzaamheid. We hebben in Putten regelmatig goedbezochte trainingen voor professionals in het werken met het gedachtegoed van Positieve Gezondheid.

3.3. Het stimuleren van een gezonde leefstijl. Via het regionaal of provinciaal overleg zou kunnen worden gedacht om de horecasector te benaderen om mee te werken aan het

4 van 6

vermelden hoeveel calorieën een bepaald menu bevat. Het gaat daarbij om het bewust maken en houden van de gevolgen van een gezonde leef- en eetstijl. Verder zou een discussie op gang kunnen worden gebracht over de vraag of fast food ketens in de regio zouden moeten kunnen worden geweerd. Tenslotte willen wij in dit verband ook nog eens aangeven, dat wij als raad veel hechten aan een preventieaanpak richting jongeren die gebaseerd is op de inmiddels ook in onze gemeente in gang gezette benadering van Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO). Hier liggen kansen voor ouders en verzorgers, maar zeker ook voor het onderwijs, de sport en de vrije tijd sector. Antwoord: we ontwikkelen in ons gezondheidsbeleid diverse acties om een gezonde leefstijl van onze inwoners te stimuleren. Het benaderen van de horeca maakt daar geen onderdeel van uit omdat we hier meer een taak zien voor de rijksoverheid in haar contacten met landelijke brancheorganisaties. Voor het als gemeente weren van fastfood ketens ontbreekt momenteel de juridische grondslag. Wel wordt hier landelijk over gesproken. Wij zijn blij dat u net als wij de meerwaarde ziet van het programma Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO). Momenteel werken wij samen met andere gemeenten in de regio aan de uitrol van dit programma.

4. Datagericht werken. U gaat gebruik maken van bestaande databronnen, zowel binnen als buiten de gemeente. Zijn die databronnen al ontsloten of eenvoudig te ontsluiten? En zo ja, is er dan al een data infrastructuur aanwezig? Wellicht betekent dit aspect ook extra investering in capaciteit. Antwoord: dit verschilt per databron, sommige bronnen zijn openbaar toegankelijk en gemakkelijk te ontsluiten, voor andere data zullen we wat meer moeten organiseren. Op organisatieniveau onderzoeken we momenteel een goede data infrastructuur.

Tenslotte In de Inleiding op het Meerjarenplan wordt opgemerkt, dat het gaat om een plan op hoofdlijnen. Dat is inderdaad het geval. Het niet noemen van min of meer concreet meetbare doelen, een concreet tijdpad en onduidelijkheid over de vraag wie de actiehouder is, maakt dat het meerjarenplan een behoorlijke mate van vrijblijvendheid in zich heeft. Daarnaast missen wij het aangeven van evaluatiemomenten in de tijd. Wij zijn benieuwd naar uw opvatting hieromtrent. Antwoord: De meer abstracte doelstellingen die in dit Meerjarenplan worden benoemd zijn moeilijk meetbaar. Deze zijn echter zeker niet vrijblijvend. Ze geven duidelijk weer dat dit hetgeen is waar we in de periode 2023-2027 op inzetten. De meer concrete doelen en tijdspaden komen tot uitdrukking in de onderliggende beleidsstukken die worden benoemd in dit Meerjarenplan. Wij evalueren de doelen doorlopend en informeren de gemeenteraad hierover onder meer via de ‘rapportages sociaal domein’.

5 van 6

(Separaat advies inburgering) Daarnaast vragen wij uw college onderstaande actie aan het Meerjarenplan toe te voegen: Het schrijven van een brief gericht aan het COA waarin u hen in overweging geeft om alle volwassen mensen die in een AZC geplaatst worden al vanaf het begin verplicht taalonderwijs in het Engels aan te bieden voor een door het COA te bepalen aantal uren. Antwoord: de voorinburgering bij het AZC vormt een belangrijke start voor asielzoekers die uiteindelijk in Nederland blijven. Voor deze groep is het van groot belang om het Nederlands zo snel en volledig mogelijk onder de knie te krijgen. Dit bevordert hun integratie in de gemeente waar zij vervolgens worden geplaatst en vergroot hun kansen op de arbeidsmarkt. Wij vinden focus op het leren van het Nederlands daarom belangrijk. Het verplicht stellen van Engels taalonderwijs past daar niet bij. Dat laat onverlet dat asielzoekers in sommige gevallen gebruik kunnen maken van Engels taalonderwijs dat vrijblijvend door het COA wordt aangeboden. Bovendien is voor ons als gemeente een doorlopende lijn van de voorinburgering in het COA naar de gemeente van belang. Het inburgeringstraject in de gemeente is (enkel) gericht op het leren van het Nederlands.

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Putten,

mr. F.E. Contant,

H. A. Lambooij,

secretaris

burgemeester

6 van 6