2024-161 Raadsinformatiebrief betreft Septembercirculaire 2024

Leden van de gemeenteraad van Putten

Behandelend ambtenaar

Daisy de Jong

Zaaknummer: 1768487

Doorkiesnummer

(0341) 359294

Documentnummer: 1768506

Afdeling

Dienstverlening Bedrijfsondersteuning

Onderwerp

Raadsinformatiebrief betreft

Verzonden: 9 oktober 2024

Septembercirculaire 2024

Geachte leden van de raad,

Putten, 8 oktober 2024

Op 17 september 2024 is de septembercirculaire gemeentefonds uitgebracht.1 Hierbij informeren wij u over de financiële ontwikkelingen in het gemeentefonds en de effecten hiervan voor de gemeente Putten. Inleiding Deze circulaire bevat informatie over de actualisatie van het accres (aanpassing gemeentefonds) op basis van de Miljoenennota 2025. Het totale effect van deze circulaire ziet er als volgt uit: Budgettair effect

2024

2025

2026

2027

2028

Accres/uitkeringsbasis/WOZ

738

350

298

222

184

Sociaal Domein

29

126

784

811

917

Decentralisatie-uitkeringen

28

31

27

15

12

Taakmutaties

-15

-20

-19

-22

-26

Subtotaal mutaties gemeentefonds

780

487

1.086

1.014

1.069

Mutaties budgettair neutraal

57

157

812

819

916

Budgettair effect

723

330

274

195

153

(-/- = nadeel)

Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel

Belangrijke onderwerpen zijn:

1

-

Voorschot BTW Compensatiefonds (BCF) 2024

-

Besparingsverlies Jeugdzorg

-

Indexatie WMO demografie

https://www.rijksoverheid.nl/documenten/circulaires/2024/09/17/septembercirculaire-gemeentefonds-2024

Omvang en verdeling gemeentefonds Accres/uitkeringsbasis/WOZ

2024

2025

2026

2027

2028

-

192

132

70

14

Voorschot BTW Compensatiefonds (BCF) 2024

523

-

-

-

-

Waardeontwikkeling WOZ

134

143

143

143

143

Ontwikkelingen uitkeringsbasis

81

15

23

6

28

Budgettair effect accres/uitkeringsbasis/WOZ

738

350

298

222

184

(-/- = nadeel)

Ontwikkelingen accres

Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel

Ontwikkelingen accres 2024-2028, incl. nominale ontwikkeling De ontwikkeling van de algemene uitkering wordt voor een belangrijk deel bepaald door de ontwikkeling van het accres. Dit voorjaar is in constructief overleg met de VNG en het Interprovinciaal Overleg (IPO) besloten de nieuwe normeringssystematiek vervroegd in te voeren. Dit houdt in dat de koppeling van het accres aan de bbp-ontwikkeling per 2024 is ingevoerd. Uitgangspunt is dat het gemeentefonds meerjarig de ontwikkeling van het nominaal bruto binnenlands product volgen. De indexatie is gesplitst in een volumedeel en een prijsdeel. De volumeontwikkeling van de fondsen is gebaseerd op een 8-jaars (t-9 t/m t-2) historisch gemiddelde van de ontwikkeling van het bbp. De indexatie voor inflatie volgt de prijs bbp van het lopende jaar. In de meicirculaire van het lopend jaar wordt de tranche van het lopend jaar definitief. In deze septembercirculaire is een nieuwe accresraming opgenomen voor het jaar 2025 en verder op basis van de actuele raming van de ontwikkeling van het bbp door het Centraal Planbureau (CPB) (MEV25). Voor 2025 is de raming voor de prijs bbp omhoog bijgesteld. Voor de jaren 2025 t/m 2029 is de raming van de volume bbp ontwikkeling neerwaarts bijgesteld Voorschot BTW Compensatiefonds (BCF) 2024 Gemeenten declareren hun BTW op overheidstaken bij het BTW Compensatiefonds (BCF).

Om te voorkomen dat er een open eind regeling ontstaat heeft de rijksoverheid een plafond aangebracht in de declaraties. Blijven de gezamenlijke gemeenten onder het plafond dan wordt het verschil aan het gemeentefonds toegevoegd, wordt het plafond overschreden dan wordt het verschil uit het gemeentefonds genomen. Jaarlijks wordt bij de septembercirculaire een voorschot verstrekt op de verwachte onderschrijding van dat kalenderjaar. In de meicirculaire van het volgende jaar volgt dan de afrekening. In deze circulaire bedraagt het voorschot voor het jaar 2024 € 523.000. Waardeontwikkeling WOZ Bij de bepaling van de algemene uitkering wordt rekening gehouden met de waarde van de onroerende zaken (WOZ) in een gemeente. De WOZ is een aftrekpost bij de bepaling van de algemene uitkering (vanuit het uitgangspunt: genereren opbrengst van eigen middelen). Hoe hoger deze WOZ-waarde in een gemeente is, hoe hoger de aftrekpost. Zowel de stijging van de WOZ-waardering als de landelijke rekentarieven veroorzaken een voordelig effect op de algemene uitkering.

2 van 6

Ontwikkelingen uitkeringsbasis In deze circulaire zijn de nieuwe ramingen verwerkt van de ontwikkeling van de uitkeringsbasis. De mutaties worden voornamelijk veroorzaakt door de gewijzigde ramingen van onder andere de belastingcapaciteit, huishoudens laag inkomen met drempel en inwoners 75+ met drempel. Sociaal domein Sociaal domein

2024

2025

2026

2027

2028

Besparingsverlies jeugd - vrijval stelpost

-

-

563

585

587

Indexatie Wmo demografie

-

-

99

197

295

Openbare bibliotheken

-

100

100

PM

PM

29

-

-

-

-

Participatie (IU)

-

20

19

18

18

Overige mutaties

-

6

-1

-1

-1

29

126

784

811

917

Alleenverdienersproblematiek 2023-2024

Totaal mutaties Sociaal domein budgettair neutraal

Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel

Besparingsverlies Jeugd In het coalitieakkoord Rutte IV is een aanvullende besparing in het kader van Jeugdzorg (wat zowel jeugdhulp als jeugdbescherming en jeugdreclassering omvat) oplopend naar structureel € 511 miljoen vanaf 2027 opgenomen. Het nieuwe kabinet Schoof kiest ervoor om deze besparing te laten vervallen. De genoemde besparing wordt daarom nu toegevoegd aan het cluster Individuele voorzieningen jeugd van de algemene uitkering van het gemeentefonds. Het gaat om € 500 miljoen in 2026 en € 511 miljoen vanaf 2027. In de meicirculaire 2024 is reeds gemeld dat de besparing van € 500 miljoen voor 2025 nog niet gerealiseerd kon worden en dat daarom voor 2025 het bedrag is toegevoegd aan de algemene uitkering van het gemeentefonds. Met het vervallen van de besparing valt de opgenomen stelpost vrij. Daarnaast zijn de extra middelen voor Jeugd (Commissie van Wijzen) al verwerkt in de meerjarenraming en leidt dit niet tot een hoger beschikbaar budget. Indexatie WMO demografie Met de VNG is afgesproken dat in de toekomst (een nader te bepalen deel van) de Wmo niet langer via de algemene uitkering van het gemeentefonds gaat, maar via een aparte financiering. Afhankelijk van de gekozen bekostigingsvorm wordt een passende geobjectiveerde indexering onderzocht die ook rekening houdt met kostenontwikkeling en demografie/vergrijzing.

Vooruitlopend op de uitwerking is een jaarlijkse tranche van € 75 miljoen vanaf 2026 oplopend tot € 300 miljoen in 2029 gereserveerd voor een aanvullende indexering voor demografie. Voor Putten een bedrag van € 99.000 in 2026 oplopend naar € 392.000 in 2029. Deze middelen worden gereserveerd in afwachting van de nieuwe financiering.

3 van 6

Openbare bibliotheken Ten aanzien van de openbare bibliotheek zal een wettelijke zorgplicht voor gemeenten worden ingevoerd. Voor het uitvoeren van deze taak zullen gemeenten een structurele bijdrage via het gemeentefonds ontvangen. In de periode tot aan de invoering van de wettelijke zorgplicht ontvangen de gemeenten een decentralisatie-uitkering om zich op de zorgplicht te kunnen voorbereiden. Hiervoor is in 2025 en 2026 in totaal een bedrag van € 59,3 miljoen beschikbaar. Dit bedrag wordt over alle gemeenten verdeeld op basis van een bedrag van € 2,95 per inwoner. Voor kleinere gemeenten waar het bedrag per inwoner leidt tot een bedrag lager dan € 100.000 wordt de uitkering aangevuld tot € 100.000. Alleenverdienersproblematiek Gemeenten kunnen financiële ondersteuning bieden aan huishoudens die als gevolg van de alleenverdienersproblematiek in 2023 en 2024 onder het bestaansminimum uitkomen. Gemeenten kunnen de gemiste huur- en zorgtoeslag compenseren vanuit de individuele bijzondere bijstand. Via deze decentralisatie-uitkering ontvangen wij een budget van € 29.000 om aan de betreffende huishoudens bijzondere bijstand te verstrekken.

Participatie (IU) Het Rijk compenseert gemeenten via de integratie-uitkering Participatie (IU Participatie) vanaf 2025 voor de afschaffing van het lage-inkomensvoordeel (LIV) in de sociale werkvoorziening Overige mutaties Naast bovengenoemde onderwerpen vinden er nog een aantal kleine(re) mutaties plaats: -

Kinderopvang Sociaal Medische Indicatie (SMI)

-

Bijstand jongerennorm

Decentralisatie-uitkeringen Decentralisatie-uitkeringen (DU)

2024

2025

2026

2027

2028

Wet Betaalbare huur

25

31

27

15

12

Overige mutaties

3

-

-

-

-

Totaal decentralisatie-uitkeringen

28

31

27

15

12

Mutaties budgetneutraal

28

31

27

15

12

-

-

-

-

-

Budgettair effect op de begroting

Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel

Wet betaalbare huur Met de Wet betaalbare huur wordt de op 1 juli 2023 in werking getreden Wet goed verhuurderschap gewijzigd. Daarmee krijgen gemeenten de bevoegdheid om toezicht te houden en handhavend op te treden met betrekking tot: -

De maximale huurprijzen die gelden op grond van het woningwaarderingsstelsel (WWS).

-

De maximale huurverhogingen in de gereguleerde sector.

4 van 6

-

De informatieplicht op verhuurders om hun huurders een puntentelling te overleggen bij het afsluiten van een contract.

Het Rijk stelt middelen ter beschikking om gemeenten financieel te ondersteunen bij de implementatie en uitvoering van het wetsvoorstel. Overige mutaties Er vindt een kleine(re) mutaties plaats. Het gaat om het volgende onderwerp: -

Landelijke Aanpak Adreskwaliteit (LAA)

Taakmutaties 2024

2025

2026

2027

2028

Digitaal Stelsel Omgevingswet

-15

-20

-23

-27

-31

Overige mutaties Totaal taakmutaties

-15

-20

5 -19

5 -22

5 -26

Taakmutaties

Mutaties budgetneutraal Budgettair effect op de begroting

-

-

5

5

5

-15

-20

-23

-27

-31

Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel

Digitaal Stelsel Omgevingswet Op grond van de Beheerovereenkomst van 18 december 2018 dragen de gemeenten vanaf 1 januari 2020 jaarlijks 70% bij aan de kosten van beheer en doorontwikkeling van het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) en het Informatiepunt Leefomgeving (IPLO). Met deze taakmutatie wordt deze gemeentelijke bijdrage structureel verhoogd. Voor deze structurele verhoging is geen dekking aanwezig en wordt het ten laste gebracht van het saldo. Overige mutaties Er vindt een kleine(re) mutaties plaats. Het gaat om het volgende onderwerp: -

Wet op de Lijkbezorging

Effect op en verwerking in de begroting Begrotingssaldo Na verwerking van de circulaire ziet het actuele begrotingssaldo er als volgt uit: Begrotingspositie

2024

2025

2026

2027

2028

Saldo begroting 2024 t/m Halfjaarrapportage

4.114

-

-

-

-

-

3.330

606

442

349

-45

-

-

-

-

Saldo begroting 2025-2028 Tussentijdse wijzigingen t/m 3e kwartaal 2024 Budgettair effect septembercirculaire Saldo na verwerking circulaire

723

330

274

195

153

4.792

3.660

880

637

502

Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel

5 van 6

Verwerking Het budgettaire effect van deze circulaire voor 2024 verwerken wij met een begrotingswijziging op het begrotingssaldo. Het meerjarig effect verwerken wij als een begrotingswijziging op het saldo van de Begroting 2025-2028 die op 7 november 2024 in de raad zal worden behandeld. De geoormerkte gelden blijven beschikbaar voor de betreffende beleidstaken

Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Putten,

mr. F.E. Contant,

H. A. Lambooij,

secretaris

burgemeester

6 van 6