2024-097.1 Rapport Evaluatie Ondernemersfonds Putten
Tekst van het document
Evaluatie Ondernemersfonds Putten Stichting Ondernemersfonds Putten
www.ioresearch.nl Evaluatie
1 van 24
Colofon Uitgave I&O Research Piet Heinkade 55 1019 GM Amsterdam
Rapportnummer 2023/222
Datum december 2023
Opdrachtgever Stichting Ondernemersfonds Putten (SOP)
Auteurs
Daphne Martens Sara Kellij Ester Hilhorst
Copyright
Het overnemen uit deze publicatie is toegestaan, mits de bron duidelijk wordt vermeld.
Ondernemersfonds Putten
2 van 24
Inhoudsopgave Samenvatting _________________________________________________________________________________ 4 1
Inleiding _____________________________________________________________________________ 6 1.1 1.2 1.3 1.4
2
Voorzieningen ______________________________________________________________________ 10 2.1 2.2 2.3
3
Waardering voorzieningen _____________________________ 10 Effect van de gerealiseerde voorzieningen ____________________ 11 Verbeterpunten ___________________________________ 12
Evenementen _______________________________________________________________________ 13 3.1 3.2 3.3
4
Aanleiding en achtergrond van het onderzoek __________________ 6 Doel van het onderzoek _______________________________ 6 Onderzoeksverantwoording ____________________________ 7 Betrouwbaarheid van de respons _________________________ 8
Waardering evenementen _____________________________ 13 Effect van de georganiseerde evenementen ___________________ 14 Verbeterpunten ___________________________________ 15
Organisatie _________________________________________________________________________ 17 4.1 4.2 4.3
Uitvoering door SOP _________________________________ 17 Draagvlak voor reclamebelasting en tarieven __________________ 18 Draagvlak voor tarieven gebaseerd op WOZ-waarde van het pand ______ 19
Ondernemersfonds Putten
3 van 24
Samenvatting Aanleiding en achtergrond van het onderzoek Eind 2014 heeft de gemeenteraad van Putten besloten om reclamebelasting te heffen met ingang van het begrotingsjaar 2015. In 2015 heeft de gemeente een tussentijdse evaluatie uitgevoerd naar het draagvlak voor de tariefstelling. Deze bleek niet veranderd sinds de invoering. Vervolgens heeft I&O Research in 2017 in opdracht van de SOP (Stichting Ondernemersfonds Putten) een evaluatie van het Ondernemersfonds uitgevoerd, waarna is besloten de reclamebelasting voort te zetten. In 2023 heeft de SOP I&O Research nogmaals gevraagd een evaluatie uit te voeren.
Doel van het onderzoek Het doel van de evaluatie is het bieden van inzicht in hoe ondernemers en stakeholders over de georganiseerde activiteiten en de gerealiseerde voorzieningen in het dorpscentrum denken, die door middel van het Ondernemersfonds zijn georganiseerd. In het onderzoek staat de volgende onderzoeksvraag centraal: “Hoe denken ondernemers en stakeholders over de georganiseerde activiteiten en de gerealiseerde voorzieningen in het dorpscentrum?”
Onderzoeksverantwoording Om de mening van stakeholders te inventariseren zijn telefonische interviews gehouden met zes stakeholders. Om een beeld te krijgen van de mening van de belastingbetalende ondernemers, zijn alle 164 ondernemers die reclamebelasting betalen per brief benaderd om een online vragenlijst in te vullen. Aanvankelijk was de bedoeling om dit te doen op basis van e-mailadressen, maar voor dit onderzoek kon geen gebruikgemaakt worden van het ledenbestand van de WCP. Voor zover er e-mailadressen en telefoonnummers bekend waren uit openbare bronnen, zijn ondernemers via e-mail en telefonisch benaderd om deel te nemen. Via lokale media, ledenvergaderingen en nieuwsbrieven zijn ondernemers geattendeerd op het onderzoek en verzocht om mee te doen. De online vragenlijst kon worden ingevuld van 2 oktober tot en met 8 november. De totale respons is 51 ingevulde enquêtes ofwel 31 procent van de ondernemers die reclamebelasting betalen. Ondernemers in het kernwinkelgebied deden iets vaker mee dan ondernemers in de buitenring. Bijna twee derde van de responderende ondernemers is actief in de detailhandel. Een respons van 31 procent onder ondernemers is gebruikelijk voor deze doelgroep. Vergeleken met het vorige onderzoek is de respons lager en daarmee de betrouwbaarheid.
Toen werd een responspercentage van 50 procent behaald door een intensievere methode van halen en brengen. De uitkomsten van dit onderzoek zijn niet gewogen naar ondernemerskenmerken zoals branche of locatie.
Voorzieningen De ondernemers waarderen de invulling van het centrummanagement gemiddeld met een 6,2, de coördinerende rol van het WCP en de VVV met een 6,9 en de feestverlichting met een 5,3. Ondernemers in de buitenring zijn vaker ontevreden dan ondernemers in het kernwinkelgebied. De helft van de ondernemers ziet een (zeer) positief effect van de gerealiseerde voorzieningen op het centrum als geheel, een derde ziet een (zeer) positief effect op de directe omgeving van zijn of haar onderneming. De geïnterviewde stakeholders zijn over het algemeen tevreden met de invulling van het centrummanagement. Ook werd aangegeven dat de huidige feestverlichting een tussenoplossing is en dat er volgend jaar nieuwe verlichting komt. Ondernemersfonds Putten
4 van 24
Verbeterpunten die door meerdere ondernemers worden genoemd zijn de bestrating, de feestverlichting, iets doen aan (elektrische) fietsers in het centrum en meer aandacht voor het gebied in de buitenring. Door stakeholders werd het installeren van speakers met muziek als verbeterpunt aangedragen.
Evenementen De evenementen worden door ondernemers gewaardeerd met gemiddeld een 6,5. De stakeholders in de interviews zijn positief over de georganiseerde evenementen. Twee derde van de ondernemers ziet een (zeer) positief effect van de georganiseerde evenementen op het centrum als geheel, een derde ziet een (zeer) positief effect op de directe omgeving van zijn of haar onderneming. Een verbeterpunt dat zowel door de ondernemers als de stakeholders wordt genoemd is de professionalisering van de evenementen.
Organisatie Vier van de tien ondernemers zijn (zeer) positief over de wijze waarop de SOP haar werkzaamheden uitvoert, nog vier op de tien zijn hier neutraal over en een achtste is (zeer) negatief over de uitvoering van de werkzaamheden door de SOP. De geïnterviewde stakeholders hebben onderling goed contact en voelen zich ook een serieuze gesprekspartner van de gemeente.
Draagvlak voor reclamebelasting en tarieven Een derde van de ondernemers staat (zeer) positief tegenover het heffen van reclamebelasting, drie van de tien ondernemers zijn (zeer) positief over de hoogte van de huidige tarieven en nog drie van de tien zijn (zeer) positief over de handhaving van de vaste tarieven. Zes van de tien ondernemers staan (zeer) negatief tegenover het baseren van de tarieven voor reclamebelasting op basis van de WOZ-waarde van het pand van de onderneming. De geïnterviewde stakeholders zijn overwegend positief over een differentiatie op basis van de WOZ-waarde.
Verschillen tussen de evaluaties in 2017 en 2023 In 2023 was de respons lager. Dit maakt dat er bij de vergelijking van de uitkomsten rekening moet worden gehouden met zogenaamde statistische marges. Een lichte stijging of daling berust waarschijnlijk op toeval. Bovendien is de deelname vanuit de buitenring in 2023 lager dan in 2017, waarbij in 2017 de ondernemers in de buitenring vaker ontevreden waren. Een lagere deelname vanuit een ontevreden groep kan leiden tot een gemiddeld hogere waardering. Kijken we met die bril naar de uitkomsten, dan zien we dat de evenementen, ook door ondernemers uit de buitenring, beter gewaardeerd worden dan in 2017 en dat de feestverlichting door alle groepen respondenten minder gewaardeerd wordt. Op de andere onderdelen zien we dat de groep die (zeer) ontevreden is, is afgenomen, waarbij een deel van dit verschil wordt veroorzaakt door de lagere respons uit de buitenring. In de evaluatie van 2017 ontbrak een structureel overleg tussen de betrokken stakeholders. Er werd toen wel een positieve ontwikkeling hierin gezien. Uit de interviews met stakeholders in dit onderzoek komt naar voren dat ze nu goed onderling contact hebben.
Ondernemersfonds Putten
5 van 24
1
Inleiding
1.1
Aanleiding en achtergrond van het onderzoek
Eind 2014 heeft de gemeenteraad van Putten besloten om reclamebelasting te heffen met ingang van het begrotingsjaar 2015. Dit betekent dat de ondernemers die in het aangewezen heffingsgebied op hun pand een openbare aankondiging hebben, aangeslagen worden voor een tarief van € 550,- (kernwinkelgebied) of € 400,- (buitenring). De reclamebelasting wordt ingezet als dekkingsmiddel voor de subsidie aan de Stichting Ondernemersfonds Putten (SOP). Het hoofddoel van het Ondernemersfonds en de reclamebelasting is dat mede door de aankleding van het centrum en de activiteiten, het publiek graag naar het centrum van Putten komt. In 2015 heeft de gemeente Putten een tussentijdse evaluatie uitgevoerd naar het draagvlak voor de tariefstelling. Uitkomst van deze evaluatie was dat het percentage bezwaarschriften ongeveer gelijk is aan het percentage tegenstemmers bij de invoering. Daarmee is het draagvlak tussentijds niet veranderd. Inhoudelijk waren er met name bezwaren rondom de differentiatie in de tariefstelling. De gemeente Putten heeft alternatieven in beeld gebracht. Differentiatie betekent meer administratieve handelingen die de tariefstelling wellicht ‘eerlijker’ maken, maar op individueel niveau is geen maatwerk mogelijk. Vandaar dat de gemeente Putten op dat moment heeft besloten de tariefstelling te handhaven.
In 2017 heeft I&O Research een evaluatie van het Ondernemersfonds uitgevoerd, op basis waarvan de gemeenteraad heeft besloten om de reclamebelasting voort te zetten. Uit het onderzoek kwam naar voren dat er met name onder ondernemers in de buitenring en in de horeca en de dienstverlening ontevredenheid was over het SOP. Het bleek dat het tijd en moeite kostte om de taken die voortvloeien uit de nieuwe organisatievorm op een professionelere manier in te vullen, maar er werd wel vooruitgang gezien. In 2023 heeft de SOP aan I&O Research gevraagd om nogmaals een evaluatie uit te voeren.
1.2
Doel van het onderzoek
Het doel van dit onderzoek is het bieden van inzicht in hoe ondernemers en stakeholders over de georganiseerde activiteiten en de gerealiseerde voorzieningen in het dorpscentrum denken, die door middel van het Ondernemersfonds zijn georganiseerd. De onderzoeksvraag die in dit onderzoek centraal staat is: “Hoe denken ondernemers en stakeholders over de georganiseerde activiteiten en de gerealiseerde voorzieningen in het dorpscentrum?”
Ondernemersfonds Putten
6 van 24
1.3
Onderzoeksverantwoording
Interviews met stakeholders Om de meningen van stakeholders te inventariseren zijn telefonische interviews gehouden met zes stakeholders: de betrokken belastingambtenaar, een beleidsmedewerker EZ, de vestigingsmanager van de VVV, een bestuurslid van de SOP, een bestuurslid van winkeliersvereniging WCP en een bestuurslid van de Koninklijke Horeca Nederland (KHN) afdeling West Veluwe. In deze interviews zijn de volgende onderwerpen aan bod gekomen: beeld van georganiseerde evenementen en verbeterpunten, gerealiseerde voorzieningen, contact met de SOP en de tariefstelling.
Vragenlijst voor ondernemers, uitnodiging per brief, e-mail en telefoon Om een beeld te krijgen van de mening van de belastingbetalende ondernemers, zijn alle 164 ondernemers die reclamebelasting betalen benaderd om aan het onderzoek deel te nemen. Aanvankelijk was de bedoeling om dit te doen op basis van e-mailadressen, maar voor dit onderzoek kon geen gebruikgemaakt worden van het ledenbestand van de WCP. SOP en de gemeente Putten hebben er toen voor gekozen om de betrokken ondernemers een brief te sturen, op briefpapier van I&O Research. Door de gemeente is een adressenbestand aangeleverd met de adressen van de ondernemers. Naar deze ondernemers is een uitnodigingsbrief gestuurd met daarin een link en een QR-code om de vragenlijst in te vullen, waarna 20 ondernemers de enquête hebben ingevuld. Onderwerpen die in deze vragenlijst aan bod kwamen, zijn onder andere de waardering van gerealiseerde voorzieningen en evenementen, het effect van voorzieningen en evenementen op de aantrekkelijkheid van het centrum, verbeterpunten en het draagvlak voor de tariefstelling. Naar ondernemers van wie het e-mailadres bij de SOP bekend was, is per e-mail een herinnering gestuurd waarna er nog 15 ondernemers de vragenlijst hebben ingevuld. Vervolgens zijn van wie via openbare informatie een telefoonnummer bekend was gebeld met de vraag om de vragenlijst in te vullen.
Door het motiverend nabellen zijn nog eens 40 nieuwe e-mailadressen opgehaald. Deze ondernemers hebben een e-mail met een link naar de online vragenlijst gekregen. Dit heeft 16 extra respondenten opgeleverd. De andere beschikbare telefoonnummers zijn ook gebeld met als resultaat geen tijd/geen interesse/brief doorgestuurd naar hoofdkantoor/geen gehoor. Tijdens het motiverend nabellen hebben de ondernemers geen bijzonderheden gedeeld ten aanzien van de reclamebelasting zelf. De vragenlijst kon worden ingevuld van 2 oktober tot en met 8 november 2023. De totale respons is uitgekomen op 51 ingevulde enquêtes, een responspercentage van 31 procent. Tabel 1.1 - Responspercentages Verstuurd
Respons
Percentage
Brief
164
20
12%
E-mail (uit bestand)
40
15
38%
E-mail (na bellen)
40
16
40%
Totaal
164
51
31%
Ondernemersfonds Putten
7 van 24
Tijdens de periode dat de vragenlijst kon worden ingevuld, heeft de centrumbeheerder via de ondernemersapp het onderzoek onder de aandacht van de winkeliers gebracht. De WCP heeft twee keer een bericht gedeeld met de leden en heeft tijdens de ledenvergadering op 24 oktober 2023 aandacht gevraagd voor de vragenlijst. Ook via lokale media is aandacht besteed aan het onderzoek1.
1.4
Betrouwbaarheid van de respons
De gerealiseerde respons is 31 procent. Een respons van 31 procent onder ondernemers is gebruikelijk voor deze doelgroep. Ruim de helft van de responderende ondernemers is gevestigd in het kernwinkelgebied. Onder ondernemers uit het kernwinkelgebied lag het responspercentage hoger (38%) dan in de buitenring (25%). Bijna twee derde van de responderende ondernemers is actief in de detailhandel. Alle grootteklassen zijn vertegenwoordigd (gemeten in aantallen werknemers). De uitkomsten zijn niet gewogen naar ondernemerskenmerken zoals branche of locatie. Tabel 1.2 – Verdeling van de respons Kernwinkelgebied
Buitenring
(tarief 1)
(tarief 2)
Detailhandel
22
10
32
63%
Horeca
6
4
10
20%
Dienstverlening
1
8
9
18%
Totaal respons
29
22
51
100%
Totaal belastingbestand
77
87
164
Responspercentage
38%
25%
31%
Branche
Totaal
Totaal van de respons
Tijdens de vorige evaluatie, in 2017, zijn veldwerkers van I&O Research langs geweest bij iedere ondernemer om de vragenlijst af te geven en een week later weer in te nemen. Ondernemers konden de vragenlijst op papier invullen of via een link naar een online vragenlijst. Deze intensieve methode leverde destijds een respons op van 50 procent. De verdeling naar branche en locatie (kernwinkelgebied of buitenring) was destijds redelijk in balans, waarbij ondernemers uit de buitenring iets vaker deelnamen. De respons en daarmee de betrouwbaarheid van dit onderzoek is lager dan het onderzoek uit 2017. Onderzoek onder ondernemers is lastig. De intensieve methode van halen en brengen geeft de beste respons (doorgaans 50%). Een uitnodiging per brief (bij voorkeur op gemeentelijk briefpapier) resulteert doorgaans in een responspercentage tussen de 10 en 30 procent, afhankelijk van het onderwerp en de branche. Uitnodiging per e-mail kan een goede respons opleveren, maar het ontbrak voor deze evaluatie aan voldoende e-mailadressen.
1
Onderzoek rond hoe ondernemers in centrum Putten denken over inzet Reclamefonds - Veluwe FM
Ondernemersfonds Putten
8 van 24
Daar kan tegenovergesteld worden dat ondernemers via vele kanalen hadden kunnen horen van het onderzoek en dat zij de gemeentelijke belasting (die ook per brief wordt medegedeeld) wel betalen. Ondernemers die zich hadden willen uitspreken over de reclamebelasting hadden dat kunnen doen. De volgende hoofdstukken laten zien hoe de responderende ondernemers aankijken tegen de reclamebelasting en wat daarmee wordt gedaan in het centrum van Putten.
Ondernemersfonds Putten
9 van 24
2
Voorzieningen
2.1
Waardering voorzieningen
Sinds 2015 faciliteert SOP door middel van het Ondernemersfonds diverse voorzieningen in het centrum. Het gaat hier om het centrummanagement, de coördinerende rol van WCP en VVV en de feestverlichting.
Ondernemers in het centrum positiever over centrummanagement dan buitenring De ondernemers waarderen de invulling van het centrummanagement gemiddeld met een 6,2 (Tabel 2.1). Ondernemers in het kernwinkelgebied beoordelen de invulling van het centrummanagement gemiddeld hoger met 6,5 ten opzichte van ondernemers in de buitenring die gemiddeld een 5,6 geven. In 2017 gaven ondernemers gemiddeld een 5,8 voor de invulling van het centrummanagement. Ook toen lag het cijfer in het kernwinkelgebied hoger (6,5) dan in de buitenring (5,1). Tabel 2.1 – Waardering invulling centrummanagement Alle
Kernwinkelgebied
Buitenring
Detailhandel
Horeca
Dienstverlening
ondernemers
(n=27)
(n=16)
(n=29)
(n=7)
(n=7)
6,5
5,6
6,5
5,9
5,3
(n=43) 6,2
De geïnterviewde stakeholders geven aan dat ze over het algemeen tevreden zijn over de invulling van het centrummanagement, maar niet iedereen weet wat het centrummanagement precies inhoudt.
Ondernemers in het centrum positiever over coördinerende rol WCP/VVV De coördinerende rol van het WCP en de VVV wordt door ondernemers gemiddeld gewaardeerd met een 6,9. Ook hierover zijn de ondernemers uit het kernwinkelgebied positiever. Zij beoordelen de coördinerende rol van het WCP en de VVV met een 7,3. Door de ondernemers in de buitenring wordt dit gemiddeld gewaardeerd met een 6,4. Tabel 2.2 – Waardering coördinerende rol WCP/VVV Alle
Kernwinkelgebied
Buitenring
Detailhandel
Horeca
Dienstverlening
ondernemers
(n=28)
(n=19)
(n=30)
(n=9)
(n=8)
7,3
6,4
7,2
7,0
5,9
(n=47) 6,9
Ondernemersfonds Putten
10 van 24
Feestverlichting krijgt een onvoldoende De ondernemers waarderen de feestverlichting gemiddeld met een 5,3. Tussen ondernemers in het kernwinkelgebied (waardering 5,4) en in de buitenring (waardering 5,1) zijn geen grote verschillen. In 2017 werd de feestverlichting beoordeeld met een 5,9. Tabel 2.3 – Waardering feestverlichting Alle
Kernwinkelgebied
Buitenring
Detailhandel
Horeca
Dienstverlening
ondernemers
(n=28)
(n=20)
(n=29)
(n=10)
(n=9)
5,4
5,1
5,5
4,8
5,2
(n=48) 5,3
In de interviews werd aangegeven dat de feestverlichting afgelopen jaren gedoe opleverde, maar dat er een oplossing aanstaande is. De huidige feestverlichting is een tussenoplossing, volgend jaar komt er nieuwe verlichting. Tot die tijd wordt geprobeerd het centrum een zo leuk mogelijke uitstraling te geven met weinig budget.
2.2
Effect van de gerealiseerde voorzieningen
De helft positief over effecten van voorzieningen op centrum als geheel De helft van de ondernemers (53%) ziet een (zeer) positief effect van de gerealiseerde voorzieningen op het centrum als geheel. Dit percentage is vergelijkbaar met 2017 toen 49 procent aangaf (zeer) positief te zijn hierover. Een derde (35%) is neutraal over de effecten op het centrum als geheel. Over het effect op de directe omgeving van de ondernemers is een derde (33%) (zeer) positief. Vijfenveertig procent is neutraal en 16 procent is (zeer) negatief hierover. In 2017 gaf 29 procent aan (zeer) positief hierover te zijn en 31 procent was hierover (zeer) negatief. Figuur 2.1 - Wat is het effect van de gerealiseerde voorzieningen? (n=51)
Op uw directe omgeving
33%
Op het centrum als geheel
45%
53%
0% (Zeer) positief
Ondernemersfonds Putten
16%
35%
20%
40%
60%
Neutraal
(Zeer) negatief
6%
6% 6%
80%
100%
Weet niet
11 van 24
2.3
Verbeterpunten
Verbeterpunten die door meerdere ondernemers worden genoemd zijn de bestrating, de feestverlichting, iets doen aan (elektrische) fietsers in het centrum en meer aandacht voor het gebied in de buitenring. In Figuur 2.2 is ter illustratie een aantal antwoorden weergegeven. Figuur 2.2 - Verbeterpunten voor voorzieningen volgens ondernemers • • •
• • • •
•
• •
“Goed wegdek. Traditionele inrichting (met het oog op het verleden), zoals straatklinkers en bomenrij langs de straat. Professionelere aanpak van bijv. versiering, verlichting en groen” “De oude feestverlichting over de straten was veel te duur en vaak stuk. Het probeersel van nov 2022 dus in bomen en struiken was een veel betere oplossing en had uitstraling, ook consumenten reageerden daar positief op. Maar men moet er wel op letten dat het goed verdeeld en overal staat. En graag vanaf de klok in okt tot de klok in maart aan zetten” “Bestrating verbeteren voor mensen met rollator en rolstoel.” “Centrum B gebied kan meer aandacht gebruiken, zeker ook voor de beleving van de consument daar dit toch een verbinding vormt tussen de A gebieden.” “Zou fijn om op woensdag, vrijdag en zaterdag het centrum fietsvrij te maken. Elektrische fietsen gaan zo hard door het centrum. Vanaf november gelijk feestverlichting ophangen. Planten bakken met bomen erg mooi dus zeker ook iets positiefs” “Kerstverlichting in de bomen, op de takken aangebracht niet die aluminium hekken die vorig jaar in de boom hingen. Nu zijn er mobiele bloembakken neergezet, groen in het centrum is mooi, maar die bakken drogen uit. Bomen in de volle grond zetten is beter. Niet tornen aan het knusse centrum, dit wordt door het winkelend publiek erg gewaardeerd.
Fietsen weren uit de Kerstraat en Dorpsstraat, zeker tijdens evenementen, maar veiliger is het fietsen helemaal te weren.” “De feestverlichting was er vorig jaar niet dus alles wat komt is een verbetering.” “Bestrating wordt gelukkig aangepast en voor leegstaande winkels zou er iets met de etalages moeten gebeuren om deze attractief te houden. En een leegstand belasting invoeren” “Volgens mij wordt er de komende tijd nog veel aangepast in het centrum.” “Afvalbakken op betere plaatsen neerzetten en andere vorm. Nu wordt afval ook door bewoners in de afvalbakken gegooid en er komt ongedierte van. Veel vliegen en wespen”
Daarnaast gaven sommige geïnterviewde stakeholders suggesties voor voorzieningen in het centrum. Zo zouden de terrassen mooier en gezelliger kunnen worden ingericht, wat bijvoorbeeld gesteund zou kunnen worden vanuit het Ondernemersfonds door middel van een subsidie. Ook werd genoemd dat het leuk zou zijn als er in het centrum speakers met muziek zouden zijn. Soms komt er muziek uit de winkels, maar dit is niet altijd muziek die je als centrum zou willen, aldus de betreffende stakeholders. Het zou fijn zijn om gezamenlijk muziek uit te kiezen, zodat je ook bijvoorbeeld bij een evenement muziek in een bepaald thema kunt draaien.
Ondernemersfonds Putten
12 van 24
3
Evenementen
3.1
Waardering evenementen
De SOP faciliteert door middel van het Ondernemersfonds de evenementen in het centrum.
Evenementen worden gewaardeerd met een 6,5 De evenementen worden door ondernemers gewaardeerd met een 6,5. De responderende ondernemers in de dienstverlening waarderen de evenementen iets lager, maar door het kleine aantal zijn de verschillen niet significant. Er zijn geen verschillen tussen de twee gebieden. Ten opzichte van het vorige onderzoek in 2017 zijn ondernemers nu positiever. In 2017 werden de evenementen gewaardeerd met een 5,9. Er was toen een duidelijk verschil tussen het kernwinkelgebied (6,7) en de buitenring (5,3). Tabel 3.1 – Waardering evenementen gefaciliteerd door SOP in het centrum Alle
Kernwinkelgebied
Buitenring
Detailhandel
Horeca
Dienstverlening
ondernemers
(n=27)
(n=20)
(n=29)
(n=10)
(n=8)
6,5
6,5
6,6
6,8
5,8
(n=47) 6,5
De stakeholders zijn in de interviews positief over de georganiseerde evenementen. Wel zouden de evenementen nog iets professioneler opgezet kunnen worden: “De kwaliteit van de evenementen is wel goed, maar dit komt niet altijd goed uit de verf.” Het aantal bezoekers per evenement is afhankelijk van de periode waarin het evenement plaatsvindt. In de zomer zijn er meer toeristen en in het voor- en najaar hebben de evenementen een groter bereik binnen de plaatselijke gemeenschap.
Ondernemersfonds Putten
13 van 24
3.2
Effect van de georganiseerde evenementen
Meerderheid ziet positieve effecten van evenementen op het centrum als geheel Een derde van de ondernemers (33%) ziet (zeer) positieve effecten van de georganiseerde evenementen op de directe omgeving van hun onderneming. Drieënveertig procent is neutraal en 14 procent ziet (zeer) negatieve effecten van de georganiseerde evenementen op hun directe omgeving. In 2017 was 32 procent zeer negatief hierover. De effecten hebben volgens twee derde (63%) van de ondernemers een (zeer) positief effect op het centrum als geheel. Dit aandeel is vergelijkbaar met het onderzoek in 2017. Toen was 61 procent hier (zeer) positief over. Het aandeel dat (zeer) negatief is, is gedaald van 11 procent naar 4 procent. Figuur 3.1 – Wat is het effect van georganiseerde evenementen? (n=51)
Op uw directe omgeving
33%
43%
Op het centrum als geheel
63%
0%
25%
(Zeer) positief
Neutraal
14%
25%
50% (Zeer) negatief
75%
10%
4% 8%
100%
Weet niet
De geïnterviewden zien niet allemaal persoonlijk de effecten van de evenementen, maar geven wel aan dat het een positief effect heeft op de levendigheid in het centrum.
Ondernemersfonds Putten
14 van 24
3.3
Verbeterpunten
Een verbeterpunt dat vaak wordt genoemd is de professionalisering van de evenementen. Ook noemen ondernemers het meer enthousiasmeren van ondernemers, het betrekken van horeca en de buitenring en het organiseren van (meer) evenementen op zaterdagen en in de zomermaanden. Ter illustratie staan hieronder enkele opmerkingen van ondernemers. Figuur 3.2 – Verbeterpunten voor de evenementen volgens ondernemers “Het is vooral gericht op de oudere doelgroep lijkt het en het zou mooi zijn als het ook attractiever zou zijn voor jongeren” “Meer evenementen met name op de zaterdagen! Meer leven in de brouwerij. Een actievere en georganiseerde horeca inclusief live muziek.” “In de buitenring krijgen wij weinig tot niets mee van de evenementen. Nou hoeft er niet direct een evenement voor de deur, maar misschien de sfeer doortrekken naar de buitenring. bv versiering, bloemen of verlichting” •
“Er moeten veel meer activiteiten komen in de zomermaanden elke zaterdag. Het bestuur moet minder z’n neus ophalen voor zogenaamde minder kwaliteit evenementen. De activiteit moet aansluiten waar het publiek voor wil komen. Rekening houden met toeristen. De activiteiten beter communiceren bv door een boekje of tijdschrift (is in het verleden gedaan met veel positieve reacties). Degene die de organisatie doet, moet minder hoeven te communiceren met het bestuur. De organisatie legt achteraf verantwoording af."” “Professionelere aanpak (minder kneuterig)” “Investeren in 'goede' evenementen, niet hap snap elk jaar iets anders doen maar een goed thema kiezen en dit uitbouwen. Ook de goede evenementen op een vaste tijd in het jaar plannen. Ossenmarkt bijvoorbeeld is op de 2e woensdag in oktober. Mensen weten dit en komen massaal naar Putten. Een 'groen' thema met biologische markt, natuurlijke producten etc. zou goed passen. Lokale ondernemers zouden hierbij kunnen aanhaken. Niet meer dan 1 evenement in een weekend organiseren.” “Meer straatartiesten o.i.d. op de zaterdagen” “Er mag meer gedaan worden om ondernemers te enthousiasmeren op evenementen aan te haken zodat evenementen beter tot hun recht komen.”
• • • • •
“Meer betrokkenheid voor de horeca tijdens evenementen. Betere verspreiding door het hele centrum” “Organiseer zoveel mogelijk ook in juli en augustus, braderie met aan één kant van de straat kramen en de andere week aan de andere kant kramen (…)” “Misschien een paar stevige evenementen proberen op te zetten, als daar budget voor is.”
Ondernemersfonds Putten
15 van 24
•
• •
• •
“Zichtbaarheid vind ik een verbeterpunt. We krijgen regelmatig een e-mail met de vraag of we mee willen doen met een evenement maar daar staat niet veel informatie in waardoor ik echt enthousiast gemaakt wordt. De evenementen nu in het dorp zijn niet meer zoals ze geweest zijn in de begin periode/ toen er net vanuit de VVV gestart werd met organiseren. Je ziet behalve op de pleinen vaak niet dat er iets te beleven is. Er was weinig sfeer/beleving aangebracht. Ik vind het wel erg belangrijk dat er dingen georganiseerd blijven worden om zo Putten aantrekkelijk te maken/houden want daar profiteer ik als ondernemer als het goed is ook van. Misschien niet direct in mijn kassa want dat gebeurt echt niet altijd bij elk evenement maar hopelijk komen mensen later terug.
• De promotie voor evenementen vind ik vaak te laat. De poster kwam regelmatig laat en flyers waren er soms helemaal niet. Zeker een verbeterpunt vind ik” “Beetje meer reuring op de vrijdagavond. Revitalisatie van dit extra koopmoment door wat extra budget vrij te maken om op deze avond structureel iets te organiseren wat Puttenaren naar het centrum brengt. En ideaal is het natuurlijk als iedereen open is.” •
“Wellicht minder evenementen en in plaats daarvan 1 of 2 grote evenementen Denk aan Shantikorendag of Ossenmarkt.”
Ondernemersfonds Putten
16 van 24
4
Organisatie
4.1
Uitvoering door SOP
Vier van de tien positief over uitvoering SOP Vier van de tien (39%) ondernemers zijn (zeer) positief over de wijze waarop de SOP haar werkzaamheden uitvoert. Een even groot aandeel is neutraal (37%) en een op de acht (12%) is (zeer) negatief over de uitvoering van de werkzaamheden door de SOP. Vergeleken met 2017 zijn ondernemers positiever, toen was 26 procent (zeer) positief en 27 procent (zeer) negatief hierover. Figuur 4.1 - Hoe staat u tegenover de wijze waarop de SOP haar werkzaamheden uitvoert? (n=51)
39%
0%
20% (Zeer) positief
37%
40% Neutraal
60% (Zeer) negatief
12%
80%
12%
100%
Weet niet
Figuur 4.2 – Ondernemers over de SOP •
• •
“Ik mis transparantie (i.v.m. stichting), dus wat gebeurt er precies met 'ons!' geld? Daarnaast zie ik geen verbetering en/of meer evenementen dan vroeger, terwijl er meer inkomsten zijn. Waardoor komt dat? Dus geen openheid en ondanks hogere inkomsten niet meer en betere evenementen. Daar gaat dus iets mis, terwijl het geld wel op gaat.” “Prima initiatieven maar wij hebben daar niets aan.” “VVV doet erg haar best, hier ben ik positief over. De inzet is goed, iets meer creativiteit misschien t.a.v. de evenementen, als er een wisseling in personeel komt in de toekomst hierop inzetten en een relevant diploma vragen. Verder heb ik momenteel geen suggesties.”
Stakeholders hebben onderling goed contact Uit de interviews blijkt dat de VVV, SOP en WCP goed onderling contact hebben en dat er ook personen zijn die in meerdere van deze organisaties zitten, waardoor de uitwisseling erg makkelijk gaat. Met KHN West Veluwe is ook goed contact, maar sommigen geven aan dat het contact hier iets minder intensief mee is dan met de andere stakeholders. De meeste stakeholders geven aan dat de communicatie tussen de gemeente en de andere stakeholders ook goed is. Ze voelen zich een serieuze gesprekspartner van de gemeente. Tijdens de evaluatie in 2017 leek een structureel/professioneel overleg tussen de verschillende partijen te ontbreken, maar er werd toen wel voortuitgang gezien in de onderlinge samenwerking. Deze voortuitgang lijkt te hebben doorgezet.
Ondernemersfonds Putten
17 van 24
4.2
Draagvlak voor reclamebelasting en tarieven
Een derde positief over reclamebelasting Om de activiteiten in het centrum te bekostigen wordt reclamebelasting geheven door de gemeente Putten. Er worden hiervoor twee tarieven gehanteerd: € 550,- voor het kerncentrumgebied en € 400,- voor de buitenring. Een derde van de ondernemers (33%) staat (zeer) positief tegenover het heffen van reclamebelasting, een kwart (27%) staat hier (zeer) negatief tegenover. In 2017 stond ook een derde (31%) (zeer) positief tegenover het heffen van reclamebelasting. Bijna de helft (46%) stond hier toen (zeer) negatief tegenover. Drie van de tien ondernemers (29%) zijn (zeer) positief over de hoogte van de huidige tarieven. Vier van de tien (37%) zijn hier juist (zeer) negatief over. In 2017 stond 16 procent (zeer) positief tegenover de hoogte van de tarieven en twee derde (65%) stond hier (zeer) negatief tegenover. Wat betreft de handhaving van de vaste tarieven, staan drie van de tien ondernemers (29%) hier (zeer) positief tegenover. Een even groot aandeel (27%) staat hier (zeer) negatief tegenover. In de meting van 2017 was een vijfde (20%) hierover (zeer) positief en 49% (zeer) negatief. Figuur 4.3 – Hoe staat u tegenover… (n=51)
het heffen van reclamebelasting
33%
de hoogte van de huidige tarieven
29%
de handhaving van de vaste tarieven
29%
0% (Zeer) positief
Ondernemersfonds Putten
37%
29%
37%
39%
25% Neutraal
27%
50%
(Zeer) negatief
27%
75%
2%
4%
4%
100%
Weet niet
18 van 24
Figuur 4.4 – Toelichting van ondernemers op reclamebelasting en tarieven “Er moet wel wat veranderen, want tot nu toe zijn alleen Dorpsstraat en Kerkstraat in the picture” “Zolang de reclamebelasting positief wordt geïnvesteerd in het centrum en activiteiten vind ik het prima. Tot nu toe ben ik dus positief hierover en betaal ik de reclamebelasting. Ik vind hem op dit moment hoog genoeg, dus een verhoging is voor mij niet noodzakelijk.” “Ik vind de reclamebelasting nogal fors. Er is geen onderscheid in type onderneming en de bedrijfsgrootte. Dit zou meer moeten worden afgestemd op de individu.” “Reclamebelasting is prima geregeld. Alleen na aftrek van kosten lijkt het budget te klein voor wat je erop straat van terugziet.” “Ik vind een andere verdeling eerlijker. Nu betalen de grote winkels te weinig en de kleine winkels te veel. Totaal moet de reclamebelasting geïndexeerd worden elk jaar. 1x in de 4 jaar verhoging wordt te veel. Nu een nieuw tarief en dan jaarlijks aanpassen.” “Ondernemers hebben het al moeilijk in Putten en een levendig centrum is in het belang van alle inwoners, dus zou het tarief lager kunnen en de bijdrage uit de algemene middelen omhoog” •
“(…)We zitten in het centrum, maar ik heb er geen belang bij. We zijn geen winkel, waardoor ik het enorm vervelend vind dat ik zo een hoog bedrag moet betalen. (…)” “Voor waar de evenementen georganiseerd worden en de locatie waar wij gevestigd zijn, is de belasting te hoog. Wanneer evenementen in het centrum gehouden worden, is het in onze straat stil. Uiteraard besef ik dat voor toerisme in het dorp evenementen nodig zijn”
4.3
Draagvlak voor tarieven gebaseerd op WOZ-waarde van het pand
De huidige tarieven zijn gebaseerd op de locatie. Het zou ook mogelijk zijn om de tarieven voor reclamebelasting mede te baseren op de WOZ-waarde van het pand. Daarbij zou een tariefindeling gehanteerd kunnen worden zoals wordt weergegeven in Tabel 4.1. Deze variant is voorgelegd aan de ondernemers. Tabel 4.1 – Mogelijke tarieven reclamebelasting mede gebaseerd op WOZ-waarde
Ondernemersfonds Putten
19 van 24
Meerderheid ondernemers tegen tarieven gebaseerd op de WOZ-waarde De ondernemers zijn geïnformeerd met de bovenstaande uitleg en tabel en hebben aangegeven hoe ze hier tegenover staan. Zes van de tien ondernemers (57%) staan hier (zeer) negatief tegenover. Een op de vijf (22%) staat hier (zeer) positief tegenover. Een even groot aandeel (20%) is hier neutraal over. Tijdens het onderzoek in 2017 gaf 14 procent aan (zeer) positief te zijn over tarieven mede gebaseerd op de WOZ-waarde, 63 procent was hierover (zeer) negatief. Figuur 4.5 - Hoe staat u tegenover tarieven die mede gebaseerd worden op de WOZ-waarde? (n=51)
22%
0%
20%
20%
57%
40%
(Zeer) positief
Neutraal
2%
60% (Zeer) negatief
80%
100%
Weet niet
Ondernemers geven aan negatief tegenover tarieven gebaseerd op de WOZ-waarde te staan omdat er geen duidelijke relatie bestaat tussen WOZ-waarde van het pand en het genoten voordeel van de reclamebelasting. In Figuur 4.6 is een aantal illustratieve reacties van ondernemers hierover weergegeven. Figuur 4.6 – Ondernemers over tarieven op basis van de WOZ-waarde “Er is geen relatie tussen die betreffende waarde en de aanleiding voor de belasting.” “Elke winkel heeft voordelen bij een goed centrum” “Grotere winkels hebben ook een grotere aantrekkingskracht. Deze hoeven naar mijn mening niet extra te betalen. Echt kleine winkels ( kleiner dan 50m2) mogen van mij minder betalen. De rest iets meer ter compensatie.” “De verhouding per bedrijf en locatie klopt nu niet” “Wellicht dat de tarieven op een omzet basis kan worden toegepast.” “Dan gaan de prijzen altijd omhoog. Zien we daar dan wel voldoende van terug?” “Kan een goede graadmeter zijn!”
Geïnterviewden overwegend positief over differentiatie op basis van WOZ-waarde De geïnterviewde stakeholders vinden het goed dat er een tariefstelling is zodat iedereen bijdraagt aan de evenementen en activiteiten in de gemeente. Zij vinden het daarnaast passend dat ondernemers in de buitenring minder betalen. Een aantal stakeholders benoemt dat de verdeling op dit moment als oneerlijk wordt gezien: kleine winkels betalen in verhouding veel en grote winkels in verhouding (tot potentiële omzet) minder. De meesten kunnen zich daarom wel vinden in een differentiatie mede op basis van de WOZ-waarde. Een voordeel van het huidige systeem is volgens de stakeholders dat het praktisch en simpel uit te voeren is. Differentiatie op basis van de WOZ-waarde maakt het ingewikkelder, aldus deze geïnterviewde stakeholders.
Ondernemersfonds Putten
20 van 24
A
Vragenlijst
Vragenlijst Evaluatie Ondernemersfonds Putten In opdracht van de Stichting Ondernemersfonds Putten (SOP) en de gemeente Putten voert onderzoeksbureau I&O Research een evaluatie uit van het Ondernemersfonds. De evaluatie bevat vragen over de doelrealisatie, de wijze van uitvoering en het draagvlak voor continuering van het Ondernemersfonds.
I Doelrealisatie 1 Sinds 2015 faciliteert SOP diverse voorzieningen in het centrum. Hoe waardeert u deze voorzieningen? GEEF EEN RAPPORTCIJFER 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 weet niet invulling centrum management coördinerende rol WSP/VVV feestverlichting
2 Wat is het effect van de gerealiseerde voorzieningen? Zeer positief / positief / neutraal / negatief / zeer negatief / weet niet
Op uw directe omgeving Op het centrum als geheel
3 Heeft u verbeterpunten voor de voorzieningen in het centrum? (open)
4 Sinds 2015 faciliteert de SOP ook de organisatie van diverse evenementen in het centrum. Hoe waardeert u deze evenementen? GEEF EEN RAPPORTCIJFER. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 weet niet
5 Wat is het effect van de georganiseerde evenementen? Zeer positief / positief / neutraal / negatief / zeer negatief / weet niet
Op uw directe omgeving Op het centrum als geheel
6 Heeft u verbeterpunten voor de evenementen in het centrum? (open)
II Wijze van uitvoering Om de activiteiten in het centrum van Putten te bekostigen wordt reclamebelasting geheven door de gemeente Putten. Er zijn hiervoor twee tarieven: € 550,- voor het kerncentrumgebied en € 400,- voor het overige centrumgebied.
Ondernemersfonds Putten
21 van 24
7a. Hoe staat u tegenover … ? Zeer positief / positief / neutraal / negatief / zeer negatief / weet niet
… de wijze waarop de SOP haar werkzaamheden uitvoert … het heffen van reclamebelasting … de hoogte van de huidige tarieven … handhaving van de vaste tarieven
7b. Kunt u uw antwoorden toelichten? (open)
Het is mogelijk om de tarieven mede te baseren op de WOZ-waarde van het pand. Daarbij zou een tariefindeling gehanteerd kunnen worden volgens onderstaande tabel: (Het gaat hier om een indicatie. De gemeenteraad beslist uiteindelijk over de tarieven)
8a. Hoe staat u tegenover … ? Zeer positief / positief / neutraal / negatief / zeer negatief / weet niet
… tarieven die mede gebaseerd worden op de WOZ-waarde
8b. Kunt u uw antwoord toelichten? (open)
III Achtergrondkenmerken 9. In welke branche bent u actief?
detailhandel horeca dienstverlening (bijv. kapper, tandarts, accountant)
10. Hoeveel werknemers heeft uw onderneming?
Alleen ikzelf t/m 5 werknemers 6 t/m 15 werknemers
16 t/m 50 werknemers 51 t/m 100 werknemers >100 werknemers
11. Heeft u nog een opmerking of een suggestie over het Ondernemersfonds Putten? (open)
Hartelijk dank voor uw medewerking.
Ondernemersfonds Putten
22 van 24
B
Vragen interviews
Er zijn telefonische interviews gehouden met zes stakeholders: • • • • • •
de betrokken belastingambtenaar; de beleidsambtenaar detailhandel; een betrokkene bij de VVV; een woordvoerder/bestuurslid van de winkeliersvereniging WCP; een bestuurslid van SOP; een vertegenwoordiger van KHN West-Veluwe.
De volgende vragen zijn besproken tijdens de interviews: 1
Hoe kijkt u aan tegen de georganiseerde evenementen (drukte, herkomst, bekendheid, omzet, uitstraling, professionaliteit organisatie) en wat zijn de verbeterpunten?
2
Hoe kijkt u aan tegen de gerealiseerde voorzieningen (invulling centrummanagement, feestverlichting) en wat zijn verbeterpunten?
3
Hoe is het contact met de andere stakeholders (gemeente, VVV, WCP, SOP en KHN)? Complimenten, wensen en verbeterpunten.
4
Tariefstelling: hoe kijkt u aan tegen de twee tarieven in relatie tot de opbrengsten van de inspanningen? Zijn er groepen die meer of minder profiteren in relatie tot het tarief?
5
Voor gemeente en SOP: behoeft het convenant aanpassingen? Zo ja, op welk punt / welke punten?
Ondernemersfonds Putten
23 van 24
C
Interviewprotocol
Geïnterviewde stakeholders • • • • • •
de betrokken belastingambtenaar de beleidsambtenaar detailhandel een betrokkene bij de VVV een woordvoerder/bestuurslid van de winkeliersvereniging WCP een bestuurslid van SOP een vertegenwoordiger van KHN West-Veluwe
Gestelde vragen 6
Hoe kijkt u aan tegen de georganiseerde evenementen (drukte, herkomst, bekendheid, omzet, uitstraling, professionaliteit organisatie) en wat zijn de verbeterpunten?
7
Hoe kijkt u aan tegen de gerealiseerde voorzieningen (invulling centrummanagement, feestverlichting) en wat zijn verbeterpunten?
Contactgegevens
8
Hoe is het contact met de andere stakeholders (gemeente, VVV, WCP, SOP en KHN)? wensen en verbeterpunten. I&OComplimenten, Research Enschede
Zuiderval 70 563 9Postbus Tariefstelling: hoe kijkt u aan tegen de twee tarieven in relatie tot de opbrengsten van de 7500 AN Enschede inspanningen? Zijn er groepen die meer of minder profiteren in relatie tot het tarief? 053 - 200 52 00 KVK-nummer 08198802 10 Voor gemeente en SOP: behoeft het convenant aanpassingen? Zo ja, op welk punt / welke info@ioresearch.nl punten? www.ioresearch.nl
I&O Research Amsterdam Piet Heinkade 55 1019 GM Amsterdam 020 – 308 48 00 info@ioresearch.nl www.ioresearch.nl
Ondernemersfonds Putten
24 van 24