2023-169 Raadsinformatiebrief Septembercirculaire 2023

Leden van de gemeenteraad van Putten

Behandelend ambtenaar

Daisy Kolder

Zaaknummer: 1624778

Doorkiesnummer

(0341) 230294

Documentnummer: 1624782

Afdeling

Dienstverlening Bedrijfsondersteuning

Onderwerp

Raadsinformatiebrief betreft

Verzonden: 26 oktober 2023

Septembercirculaire 2023

Geachte leden van de raad,

Putten, 24 oktober 2023

Op 19 september 2023 is de septembercirculaire gemeentefonds uitgebracht.1 Hierbij informeren wij u over de financiële ontwikkelingen in het gemeentefonds en de effecten hiervan voor de gemeente Putten. Inleiding Deze circulaire bevat informatie over de actualisatie van het accres (aanpassing Gemeentefonds) op basis van de Miljoenennota 2024 en over de nieuwe financieringssystematiek vanaf 2027. Het totale effect van deze circulaire ziet er als volgt uit: Budgettair effect

2023

2024

2025

2026

2027

Accres/uitkeringsbasis

339

464

237

259

910

Sociaal Domein

36

127

68

35

26

Taakmutaties

4

5

5

5

5

Subtotaal mutaties gemeentefonds

379

596

310

299

940

Mutaties budgettair neutraal

40

132

73

40

31

Budgettair effect

339

464

237

259

910

(-/- = nadeel)

Bedragen * € 1.000

Belangrijke onderwerpen zijn: -

De accressen vanaf 2024 tot en met 2027 zijn bijgewerkt.

-

In verband met de nieuwe financieringssystematiek is het volumedeel van het accres voor 2027 bijgewerkt.

-

Er is een voorschot op de onderschrijding van het BTW compensatiefonds (BCF) plafond 2023 verleend.

1

https://www.rijksoverheid.nl/documenten/circulaires/2023/09/19/septembercirculaire-gemeentefonds-2023

Omvang en verdeling gemeentefonds Accres/uitkeringsbasis

2023

2024

2025

2026

2027

Accres 2024 - lpo (incl. nominale ontwikkeling)

-

501

300

343

616

Accres 2027 - bbp

-

-

-

-

525

Voorschot BCF 2023

424

-

-

-

-

-

-

-

-

-89

Ontwikkelingen uitkeringsbasis

-26

-

-33

-62

-119

Overige mutaties

-59

-37

-30

-23

-23

Budgettair effect accres/uitkeringsbasis

339

464

237

259

910

(-/- = nadeel)

Financieringssystematiek – deel BCF

Bedragen * € 1.000

Accres 2024 LPO (incl. nominale ontwikkeling) De ontwikkeling van de algemene uitkering wordt voor een belangrijk deel bepaald door de ontwikkeling van het accres. Het accres is gesplitst in een volume- en een nominaal deel, waarbij het nominale deel ter compensatie is van loon- en prijsstijging en het volumedeel ter compensatie van bevolkingstoename en reëel accres. De accressen voor de loon- en prijsontwikkeling zijn vanaf 2024 geactualiseerd. De algemene uitkering stijgt hierdoor. Er moet wel bedacht worden dat daar tegenover staat dat ook de goederen en diensten die de gemeente afneemt in prijs stijgen. Accres 2027 bbp Het Rijk stapt met ingang van 2027 over op een andere manier van indexeren. Tot en met 2026 gebeurde dit op basis van indexcijfers berekend door het Centraal Plan Bureau. Vanaf 2027 volgt het Rijk voor de indexatie voor inflatie de prijs Bruto Binnenlands Product (BBP) van het lopend jaar. In de Miljoenennota 2023 was hier een bedrag van € 150 miljoen voor gereserveerd. In de Kadernota 2024 is dit vertaald in een stelpost van € 175.000. In deze circulaire is dit bedrag opgehoogd naar € 700 miljoen. Dit is een aanvullend budget van € 525.000. Voorschot BTW-Compensatie Fonds (BCF) 2023 Gemeenten declareren hun BTW op overheidstaken bij het BTW-Compensatiefonds (BCF).

Om te voorkomen dat er een open eind regeling ontstaat heeft de rijksoverheid een plafond aangebracht in de declaraties. Blijven de gezamenlijke gemeenten onder het plafond dan wordt het verschil aan het gemeentefonds toegevoegd, wordt het plafond overschreden dan wordt het verschil uit het gemeentefonds genomen. Naar inschatting van het ministerie van Financiën declareren gemeenten in 2023 minder dan het plafond. In deze circulaire wordt een voorschot gegeven van € 424.000. Bij de meicirculaire 2024 volgt de afrekening over 2023. Structurele Rijksbijdrage € 1 miljard – deel BCF Bij de Voorjaarsnota 2023 heeft het kabinet vanaf 2027 structureel € 1 miljard beschikbaar gesteld aan gemeenten. Een deel hiervan zou nog worden afgestort in het BTWCompensatiefonds. In deze circulaire is dat verwerkt en zorgt voor een nadeel van € 89.000.

2 van 5

Ontwikkelingen uitkeringsbasis Bij het begrip ontwikkeling van de uitkeringsbasis gaat het om de mutaties van de landelijke aantallen inwoners, woonruimten, leerlingen, uitkeringsgerechtigden, WOZ-waarden etc. Als de landelijke aantallen stijgen, moet het gemeentefonds over een grotere hoeveelheid verdeeld worden, waardoor de uitkering per gemeente daalt. In de septembercirculaire zijn diverse landelijke aantallen naar boven bijgesteld met als gevolg een korting op de hoogte van de algemene uitkering. Putten groeit minder hard dan de landelijke aantallen en kan daardoor de landelijke groei onvoldoende compenseren. Hierdoor ontstaat er een nadeel. Sociaal domein Sociaal domein

2023

2024

2025

2026

2027

Bijzondere bijstand en vroegsignalering

-

34

-

-

-

Loon- en prijsbijstelling Jeugdzorg

-

54

31

-

-

Participatie (IU)

29

27

25

23

21

Overige mutaties

7

12

12

12

5

Totaal mutaties Sociaal domein budgettair neutraal

36

127

68

35

26

Bedragen * € 1.000

Bijzondere bijstand en vroegsignalering Het kabinet stelt voor de jaren 2022 tot en met 2024 middelen beschikbaar om een stapeling van sociale en maatschappelijke problemen als gevolg van de hoge inflatie te voorkomen. Van dit bedrag is in 2024 € 34.000 beschikbaar voor de verwachte extra inzet die nodig zal zijn op het gebied van vroegsignalering en om gemeenten tegemoet te komen in het verwachte extra beroep op bijzondere bijstand. Loon- en prijsbijstelling Jeugdzorg In de meicirculaire 2023 zijn de gereserveerde middelen (Coalitieakkoord Rijk 2021) vanuit de Hervormingsagenda Jeugd voor 2024 en 2025 beschikbaar gesteld, inclusief de loon- en prijsbijstelling 2023. In deze circulaire wordt de loon- en prijsbijstelling 2022 toegekend. Participatie (IU) Het kabinet heeft besloten om gemeenten te compenseren voor de bijzondere verhoging van het wettelijk minimumloon (WML) voor medewerkers in de Wet Sociale Werkvoorziening (Wsw). Dit betreft een meerjarige reeks die toegevoegd is aan de integratie-uitkering Participatie. De bedragen lopen af met de afbouw van de Wsw. Overige mutaties Naast bovengenoemde onderwerpen vinden er nog een aantal kleine(re) mutaties plaats. Het gaat om de volgende onderwerpen: -

Rijksvaccinatieprogramma

-

Veilig wonen

3 van 5

Taakmutaties 2023

2024

2025

2026

2076

Overige mutaties Totaal decentralisatie-uitkeringen budgettair neutraal

4 4

5 5

5 5

5 5

5 5

Mutaties budgetneutraal

4

5

5

5

5

Budgettair effect op de begroting

-

-

-

-

-

Taakmutaties

Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel

Overige mutaties Er vindt één kleine(re) mutatie plaats. Het gaat om het volgende onderwerp: -

Europese richtlijn energieprestatie gebouwen (EPBD III)

Effect op en verwerking in de begroting Begrotingssaldo Het meerjarig begrotingssaldo zoals gepresenteerd in de Begroting 2024 gaf voor de jaarschijf 2027 een negatief saldo. Door de bijdrage van het Rijk van € 700 miljoen wordt dit saldo omgebogen naar een klein voordeel, maar dit is slechts een ‘pleister op de wonde’, aangezien de gemeenten zijn gekort voor een bedrag van € 3 miljard. Ook voor de jaren 2024-2026 betekent dit een extra plus. Conform de door u in mei 2023 vastgestelde Nota reserves en voorzieningen wordt het positieve saldo van de jaarrekening toegevoegd aan de reserve Investeringsfonds. Deze reserve is ingesteld met het oog op Groevenbeek, de sporthal en de ontsluiting van Halvinkhuizen. We creëren zo begrotingsruimte voor de jaren vanaf 2028. Na verwerking van de circulaire ziet het actuele begrotingssaldo er als volgt uit: Begrotingspositie

2023

2024

2025

2026

2027

Saldo begroting 2023 t/m Halfjaarrapportage

2.026

-

-

-

-

Saldo begroting 2024-2027

-

3.385

3.980

341

-758

Tussentijdse wijzigingen 3e kwartaal 2023

-

-

-

-

-

Budgettair effect meicirculaire Saldo na verwerking meicirculaire

339

464

237

259

910

2.365

3.849

4.217

600

152

Bedragen * € 1.000

Zowel de financieringssystematiek als de normering van het gemeentefonds zijn als gevolg van het demissionaire kabinet controversieel verklaard. De effecten uit de circulaire zijn conform verwerkt, maar uiteindelijk zullen afspraken met een nieuw kabinet leidend zijn. Verwerking Het budgettaire effect van deze circulaire voor 2023 verwerken wij met een begrotingswijziging op het begrotingssaldo. Het meerjarig effect verwerken wij als een begrotingswijziging op het saldo van de Begroting 2024-2027 die op 3 november 2023 in de raad zal worden behandeld. De geoormerkte gelden blijven beschikbaar voor de betreffende beleidstaken.

4 van 5

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met de behandelend ambtenaar.

Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Putten,

mr. F.E. Contant,

H. A. Lambooij,

secretaris

burgemeester

5 van 5