2. Adviezen Participatieraad Meerjarenplan Samenleving 2023-2027

Anita Berlee-Louwe Van: Verzonden: Aan: CC: Onderwerp: Bijlagen:

Jan van Hulsteijn <janvanhulsteijn@outlook.com> zaterdag 25 maart 2023 17:10 Info E-Mail; Adile Aslan; Alex Hagenbeek; Maaike van Nijnanten; Stefan Fiddelaar Kees Bor; Jan van Hulsteijn advies Meerjarenplan Samenleving 2023-2027 Advies MJP Samenleving 2023-2027.docx; Reactie op Meerjarenplan 2023 2027, positie nieuwkomers.docx

Goede middag, Bijgaand zend ik u namens de Participatieraad Putten twee adviezen inzake het concept Meerjarenplan Samenleving 2023-2027. Graag ontvangen wij van uw college een reactie op deze adviezen. Vriendelijke groet, Jan van Hulsteijn, secretaris Participatieraad Putten

1

Aan het College van Burgemeester en Wethouders van Putten t.a.v. de afdeling Sociaal Domein

Putten, 25 maart 2023 Onderwerp: advies Meerjarenplan Samenleving 2023-2027

Geacht college, Met belangstelling heeft de Participatieraad Putten kennis genomen van het concept Meerjarenplan Samenleving 2023-2027. Het is ongetwijfeld voor de ambtelijke afdeling een grote klus geweest om een zo breed mogelijk plan op te stellen. We hebben het plan doorgenomen en het wordt ons duidelijk, dat de gemeente zowel lokaal als regionaal nog een flink stuk werk moet verzetten om de plannen in daadwerkelijk beleid om te zetten. De goed bezochte sessies hebben meer inzicht gegeven in de problematiek die speelt en de kansen om dit te verwerken in beleid. Wij hebben als participatieraad de nota besproken en ons advies is een weergave van de discussies in de (werkgroepen van onze) raad. We volgen in dit advies de indeling van de concept-nota. 1.1.Opgave gericht werken. U geeft daarin weer, dat u met de samenleving de gestelde opgaven wilt oplossen. Maar eerder, in de Inleiding, heeft u aangegeven, dat het plan “is opgesteld vanuit het gezichtspunt van de gemeente”. In hoeverre kan de samenleving dan nog beïnvloedend werkzaam zijn? Een goede communicatie is daarbij inderdaad essentieel. 1.2.Missie en waarden. De genoemde missie en waarden zijn goed gekozen. Wel lijkt het ons belangrijk om aan de inwoners van Putten uit te leggen wat het gedachtengoed is van een positieve gezondheid. Dat zal dan meer inzicht en begrip opleveren.

Inzake de op te stellen Woonzorgvisie gaan wij er zonder meer van uit, dat onze raad daarbij ook een adviesfunctie krijgt. 2.1. Buurtgericht werken. Hierbij ook graag opnemen het stimuleren van (en zo nodig meefinancieren van) buurtverenigingen en wijkplatforms. Die laatste zouden ook als directe gesprekspartner voor de gemeente kunnen functioneren. In dat verband verwijzen wij ook nog eens naar ons in 2021 uitgebrachte advies over de buurtsport. 2.3. Sociale basis op orde. Een te rooskleurig beeld van zelf- en samenredzaamheid is al een aantal jaren duidelijk in de praktijk. Het is goed om te lezen, dat een onderzoek dat ook heeft uitgewezen. Om de sociale basis op orde te krijgen is het waarschijnlijk een te grote belasting voor de

professionals van “Putten voor elkaar”, in de huidige samenstelling. Laagdrempelige hulp is toe te juichen, maar niet door het overvragen van vrijwilligers. We zijn ook erg benieuwd naar het preventieplan en hopen inderdaad dat hierin op een goede wijze zal worden geïnvesteerd. Vrijwilligers en mantelzorgers. Toevoegen op blz 15: ‘Ondersteunen van mantelzorgers in de verschillende gebieden van zorg, zowel fysieke als mentale gezondheid, door het aanbieden van cursussen”. Uitgaande van positieve gezondheid leert men dan ook wat wel en niet verwacht mag/kan worden van de mantelvrager. Algemene voorzieningen. Soms wordt voor een algemene voorziening een bijdrage gevraagd. Kijk in het plan naar mogelijk vrije deelname, of een inkomens afhankelijke bijdrage, waardoor stapeling van bijdragen wordt voorkomen. We pleiten er ook voor om in de beleidsperiode op dit punt zo concreet mogelijk te zijn. 3.1. Bevorderen van kansengelijkheid. Hierbij zouden wij graag zien, dat meer aandacht wordt besteed aan de problematiek voor de nieuwkomers. Ook zou het aanbeveling verdienen, wanneer in het kader van de volwasseneneducatie meer wordt samengewerkt met volksuniversiteiten in de nabije omgeving.

Ook zouden wij graag zien, dat in de doelen op blz 18 wordt opgenomen de eerder genoemde uitspraak “Ook het vaker leggen van een verbinding met werkgevers kan bijdragen aan de versterking van de positie op de arbeidsmarkt van 23- tot 27-jarigen”. Het verkleinen van gezondheidsachterstanden begint al bij aandacht voor opvoeden en opgroeien, schrijft u. Ons advies is: Zoek de verbinding en samenwerking op met basisscholen in Putten. Stimuleer scholen om een gezonde school te worden en een gezonde leefstijl op school vorm te geven. En formuleer een ambitie, bij voorbeeld: Binnen drie jaar behalen alle basisscholen het Gezonde Schoolvignet. Verkleinen van onderwijsachterstanden in relatie tot werkgelegenheidskansen voor jongeren. U geeft aan, dat u momenteel weinig zicht hebt op de doelgroep van jongeren van 23 tot 27 jaar. Wij zijn benieuwd hoe groot die doelgroep is en hoe je deze jongeren het beste kunt bereiken. Vergroten bestaanszekerheid. De bestaanszekerheid kan vaak te maken hebben met een verminderde geletterdheid, Naast het letten op algemene educatie en scholing moet er ook aandacht bestaan voor jongeren met een verminderd verstandelijk vermogen. Denk daarbij aan vormen van praktijkonderwijs voor de verschillende doelgroepen. Tenslotte wijzen wij u er op, dat kinderen en jongeren minimaal zouden moeten functioneren als mantelzorger.

Ze lopen immers het risico om al snel door leeftijdsgenoten in een “hokje “ te worden geplaatst. We willen uw college nog eens wijzen op onze wens om aandacht te schenken aan de jaarlijkse “Week van de Armoede “. 3.2. Volwaardig meedoen in de Samenleving. Van belang is, dat de problematiek duidelijk moet zijn en niet achter de voordeur blijft hangen. Een ieder moet volwaardig mee kunnen doen in de samenleving. In dat verband wijzen wij u ook nog eens op het belang van het Inclusiepanel in Putten. Betrek het panel daar waar mogelijk! Voorkomen van eenzaamheid. Bij “Sociale basis op Orde” schrijft uw college over Positieve Gezondheid. Onzes inziens zou dit thema expliciet aandacht behoeven in deze nota, aangezien eenzaamheid niet per se een gemis is aan contacten en ook niet (alleen) is op te lossen met activiteiten of afleiding. Eenzaamheid ten gevolge van levensvragen/of existentiële eenzaamheid behoeft extra aandacht binnen de Positieve Gezondheid. Bij deze problematiek zijn alleenstaande jongeren vaak een vergeten doelgroep. Na corona is ook bij hen de mentale veerkracht verminderd. 3.3. Het stimuleren van een gezonde leefstijl. Via het regionaal of provinciaal overleg zou kunnen worden gedacht om de horecasector te benaderen om mee te werken aan het vermelden hoe veel calorieën een bepaald menu bevat.

Het gaat daarbij om het bewust maken en houden van de gevolgen van een gezonde leef- en eetstijl. Verder zou een discussie op gang kunnen worden gebracht over de vraag of fast food ketens in de regio zouden moeten kunnen worden geweerd. Tenslotte willen wij in dit verband ook nog eens aangeven, dat wij als raad veel hechten aan een

preventieaanpak richting jongeren die gebaseerd is op de inmiddels ook in onze gemeente in gang gezette benadering van Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO). Hier liggen kansen voor ouders en verzorgers, maar zeker ook voor het onderwijs, de sport en de vrije tijd sector. 4. Datagericht werken. U gaat gebruik maken van bestaande databronnen, zowel binnen als buiten de gemeente. Zijn die databronnen al ontsloten of eenvoudig te ontsluiten? En zo ja, is er dan al een data infrastructuur aanwezig? Wellicht betekent dit aspect ook extra investering in capaciteit. Tenslotte In de Inleiding op het Meerjarenplan wordt opgemerkt, dat het gaat om een plan op hoofdlijnen. Dat is inderdaad het geval. Het niet noemen van min of meer concreet meetbare doelen, een concreet tijdpad en onduidelijkheid over de vraag wie de actiehouder is, maakt dat het meerjarenplan een behoorlijke mate van vrijblijvendheid in zich heeft. Daarnaast missen wij het aangeven van evaluatiemomenten in de tijd. Wij zijn benieuwd naar uw opvatting hieromtrent. Geacht college, Met bovenstaande opmerkingen, suggesties en vragen hopen we als Participatieraad Putten een bijdrage te hebben geleverd aan een zo goed mogelijke inhoud van het vast te stellen Meerjarenplan Samenleving 2023-2027. Wij zijn dan ook benieuwd naar uw reactie op ons advies en willen zo nodig een en ander nader toelichten.

Met vriendelijke groet, Namens de Participatieraad Putten, Jan van Hulsteijn, secretaris

Aan het College van Burgemeester en Wethouders van Pu en, t.a.v. de afdeling Sociaal Domein Pu en, 25 maart 2023 Onderwerp: Advies MJP Samenleving (specifiek nieuwkomers)

Geacht college, Advies Par cipa eraad op Meerjarenplan Samenleving 2023 2027, onderdeel 3.2 Hoe zorgen we ervoor dat iedereen volwaardig mee kan doen in de samenleving? Op 1 januari 2022 is de Wet Inburgering van kracht gegaan en voeren gemeenten (weer) de regie over de inburgering van nieuwkomers. Het doel van deze wet is om inburgeringsplich2gen zo snel mogelijk te laten meedoen in de Nederlandse samenleving, het liefst met betaald werk. De par2cipa2eraad Pu en verneemt graag hoe de gemeente Pu en deze wet uitvoert: op welke manier begeleidt de gemeente Pu en inburgeringsplich2ge nieuwkomers bij hun inburgering en hoe gee4 de gemeente inburgering op maat vorm? Daarnaast zouden wij graag inzicht krijgen in de resultaten die in het eerste jaar zijn behaald en, indien voorhanden, een evalua2e van de uitvoetring tot nu toe.

Daarnaast vragen wij uw college onderstaande ac2e aan het Meerjarenplan toe te voegen: Het schrijven van een brief gericht aan het COA waarin u hen in overweging gee om alle volwassen mensen die in een AZC geplaatst worden al vanaf het begin verplicht taalonderwijs in het Engels aan te bieden voor een door het COA te bepalen aantal uren. Toelich2ng: In de huidige situa2e kunnen mensen die in een AZC verblijven op vrijwillige basis taalonderwijs in het Nederlands krijgen. Dat dit alleen op vrijwillige basis gebeurt is logisch, omdat bij een verplich2ng dit (soms ten onrechte) de verwach2ng kan wekken, dat men het statushouderschap voor Nederland zal verkrijgen. In de prak2jk blijkt dat sommige mensen die het statushouderschap hebben verkregen ondanks hun lange verblijf in een AZC geen of minimale vaardigheid hebben in het

spreken van hetzij Nederlands hetzij Engels. Wanneer zij in ieder geval het Engels redelijk zouden beheersen, zal dit een grote hulp zijn bij een snelle(re) integra2e in onze samenleving. Het Engels is een zodanig universele taal dat het aanleren van deze vaardigheid ook al2jd een goede en rendabele investering voor hun zelf zal zijn. Zo niet voor Nederland, dan toch wel voor een ander Europees land of weer terug in hun eigen land van herkomst. Maak daarbij kleine stappen, maar begin direct. We hebben mensen gesproken die zelf in een AZC hebben verbleven en zij ondersteunen dit voorstel van harte. Ook krijgen we van mensen uit Oekraïne vaak te horen, dat ze behoe4e hebben om zich beter verstaanbaar te maken in Nederland, maar ook daarbuiten. Omdat de toekomst nog onzeker is, geven zij aan geholpen te zijn met betere beheersing van het Engels en niet zo zeer van het Nederlands. (h ps://radbouduniversiteit.voorradboudfonds.nl/project/help-vluchtelingen-uit-oekraine-engels-teleren)

Met vriendelijke groet, Namens de Par2cipa2eraad Pu en, Jan van Hulsteijn, secretaris