13.2 Bijlage 2 Cijfermatige toelichting herinrichting pleinen

Bijlage 2 bij de raadsinformatiebrief inzake de stand van zaken Centrumplan 1. Cijfermatige samenvatting herinrichting pleinen Stand van het budget Uw raad stelde in juli 2019 voor de herinrichting van het centrum een krediet beschikbaar van € 4.050.000,--. Het raadsvoorstel bevatte de onderstaande kostencalculatie en dekking:

Figuur 1. Raming centrumplan bij raadsbesluit juli 2019 Kosten herinrichting van de pleinen In deze samenvatting beperken wij ons tot de kosten voor de herinrichting van de pleinen. Vanaf de start van de uitvoering van het werk bleek het werk aanzienlijk complexer dan ingeschat. Ook is sprake van diverse, onverwachte meerkosten. Voortschrijdend inzicht heeft soms geleid tot aanpassing van het werk (o.a. betreffende het afkoppelen van regenwater). In onderstaande tabel en toelichtende tekst geven wij in hoofdlijnen de oorzaken van de kostenoverschrijding aan. Wij zullen ons met betrekking tot de herinrichting van de pleinen met een afzonderlijk kredietvoorstel tot uw raad wenden, na afronding van dat onderdeel van het centrumplan.

Herinrichting pleinen Openbare verlichting pleinen Ambtelijke en externe

Budget € 1.100.000 € 300.000

Verwachte kosten € 1.194.000 € 632.500

Overschrijding € 94.000 € 332.500

€ 209.300

€ 348.500

€ 139.200

uren pleinen Overige meer/minderkosten Totale actuele (verwachte) overschrijding kosten herinrichting pleinen

--

€ 26.000 € 592.000

Figuur 2. Verwachte overschrijding krediet centrumplan, onderdeel pleinen stand 8 februari 2021 Herinrichting pleinen: actueel tekort € 94.000,-Uitbreiding werkgebied Het gebied voor de herinrichting van de pleinen is uitgebreid met een deel van de Kelnarijstraat (tot aan de inrit naar de brandweergarage), de Krommestraat en de passage tussen het gemeentehuis en de Aker. Hierdoor ontstaat een logischer afbakening van het gebied. Dit heeft geleid tot € 63.560,- aan civieltechnische meerkosten. Dit vormt in een belangrijke verklaring van de overschrijding op het onderdeel herinrichting pleinen Groen De ondergrond van de nieuw te planten bomen bleek slecht; de grond onder de te planten bomen is volledig vervangen. Ook bij de te handhaven bomen is grondverbetering toegepast. Hierdoor verbeteren de groeiplaatsomstandigheden van deze oude bomen aanzienlijk en dit voorkomt toekomstige onderhoudskosten. Er is nu sprake van een zeer gedegen ondergrondse voorziening en een kwaliteitsimpuls voor alle bomen. Ten opzichte van het oorspronkelijke plan zijn meer bomen geplant. In de belevingszone is een extra rij bomen aangebracht. Hiermee wordt invulling gegeven aan de wens van uw raad om, na het verwijderen van de bestaande bomen op de pleinen, zoveel mogelijk bomen terug te brengen. Onvoorziene kosten o Bodemverontreiniging Er is een zinkverontreiniging aangetroffen.

Deze bodemverontreiniging is gesaneerd. O Archeologie Nadat stoffelijke resten waren aangetroffen, is aanvullend archeologisch werk uitgevoerd. o Bouwkundige opname en verjaring van eigendom van grond aan de Papiermakerstraat Ter voorkoming van schade als gevolg van de uitvoering van de werkzaamheden is een bouwkundige opname van bestaande panden gemaakt. Ook was sprake van een onverwachte en onwelkome verjaring van een stukje gemeentegrond. Naast juridische kosten, leidde dat tot aanpassing van het herinrichtingsplan. O Optimaliseren afkoppelen regenwater Bij de plannen voor de herinrichting van de pleinen is, anders dan voor de herinrichting van de straten, uitgegaan van het feit dat de pleinen reeds zijn afgekoppeld, zodat geen aanvullende voorzieningen nodig zouden zijn. Het raadskrediet voorzag daar dan ook niet in. In nauw overleg met het Waterschap is tijdens de uitvoering desalniettemin gekozen voor een (aanvullend) klimaat robuust afkoppelsysteem van regenwater op de pleinen, en ook in de Krommestraat, met ruime toepassing van filterputten en infiltratiekratten. Dit leidde tot meerkosten, waarin slechts voor een gering deel wordt tegemoetgekomen via subsidie van het

2 van 6

Waterschap. Wij beraden ons over de mogelijkheid om bij de aanvullende kredietaanvraag de kosten van (verdere) afkoppeling van de pleinen ten laste te laten komen van het rioleringsfonds. O Verwijderen ondergrondse putten Er is een aantal ondergrondse (water)putten aangetroffen en daarna verwijderd. Tijdelijke bestrating rond gemeentehuis Ten behoeve van de verbouw van het gemeentehuis is, vooruitlopend op de start van de werkzaamheden voor de herinrichting van pleinen, een tijdelijke bestrating aangelegd. De kosten hiervan bedragen, afgerond, € 50.000,-- en zijn tijdelijk ten laste gebracht van het centrumplan, met het doel om een alternatieve dekking hiervoor te vinden. Deze kosten worden vooralsnog niet toegerekend aan het centrumplan en zijn daarom niet verwerkt in figuur 2. Tijdelijke verplaatsing van de markt In verband met de uitvoering van de werkzaamheden op de pleinen is de markt tijdelijk verplaatst naar het terrein achter het gemeentehuis. Het terrein is hiertoe ontdaan van allerhande obstakels, deels herstraat en voorzien van stroomtoevoer via nieuwe putkasten. De kosten hiervan bedragen € 100.000,--. Deze werkzaamheden waren in deze omvang niet voorzien ten tijde van het opstellen van de plannen voor het centrumgebied.

Uiteindelijk leidt dit niet tot een budgetoverschrijding, omdat de wél gebudgetteerde kosten voor nieuwe marktkasten met toebehoren op de pleinen, bij nader inzien als nieuwe investering ter vervanging van de verouderde, afgeschreven putkasten, kunnen worden doorberekend in de markttarieven. Openbare verlichting plein en verlichting kerk: actueel tekort € 332.500,-Bij de kredietaanvraag in juli 2019 is op basis van een voorlopig ontwerp aangenomen dat de kosten van het verlichtingsplan voor het volledige centrumgebied € 450.000,-- zouden bedragen, nader onderverdeeld naar € 300.000,-- voor de pleinen (inclusief het verlichtingsplan voor de kerk) en € 150.000,-- voor het kernwinkelgebied. Na het opstellen van het definitief ontwerp verlichtingsplan en de aanbesteding van het verlichtingsplan voor de pleinen bleek sprake van een aanzienlijke overschrijding van de oorspronkelijke raming. O Verlichtingsplan pleinen en aanlichting gevels, ramenen gevels kerk Het verlichtingsplan voor de pleinen werd gegund voor € 443.000,-- en de aanlichting van de gevels en de ramen van de kerk voor € 59.000,--. (gezamenlijk € 502.000,--).

O Extra mantelbuizen Er ontstond meerwerk door het aanbrengen van een extra mantelbuizen (€ 21.000,--) O Uitbreiding werkgebied Het gebied voor de herinrichting van de pleinen is uitgebreid met een deel van de Kelnarijstraat (tot aan de inrit naar de brandweergarage), de Krommestraat en de passage tussen het gemeentehuis en de Aker. Hierdoor ontstaat een logischer afbakening van het gebied. Dit heeft geleid tot € 64.500,-- aan meerkosten voor openbare verlichting. O Verlichting dakvlak kerk De kerk is een rijksmonument. De Rijksdienst voor de Monumentenzorg heeft bij het beoordelen van de aanvraag omgevingsvergunning gepleit voor het eveneens verlichten van het dak van de kerk. Met instemming van de Rijksdienst hebben wij er voor gekozen om niet het

3 van 6

volledige dak, maar de dakranden van de kerk te verlichten. Dat heeft geleid tot € 42.000,-- aan meerkosten. O Verlichting De Aker Met de kerkvoogdij is intensief overleg gevoerd over het verlichten van De Aker. De kosten daarvan komen ten laste van de kerkvoogdij. In het straatwerk zijn voorzieningen aangebracht, waarmee zij voor dit doel kan aansluiten op de openbare verlichting. Ambtelijke uren en externe uren (VAT-kosten) voor de herinrichting van de pleinen: actueel tekort € 139.200,-De herinrichting van de pleinen is een aanzienlijk en complex werk; de praktijk heeft geleerd dat zich tal van niet voorzienbare kunnen voordoen. Bij de voorbereiding van het plan zijn de VATkosten, met de kennis van nu, niet voldoende ingeschat. Er is voor de pleinen uitgegaan van een budget van € 209.300,-- aan VAT-kosten; tot eind werk van de pleinen zal sprake zijn van € 348.500,-- aan werkelijke VAT-kosten. Overige meer-/minderkosten: actueel tekort € 26.000 Een aantal minder- en meerkosten leiden tot een tekort van € 26.000,--. Dit betreft meerkosten voor het elektraplan voor de pleinen en het kunstwerk van ’t Hert. Daarnaast zijn kosten gemaakt voor het bankje voor het gemeentehuis, klimaatneutraal – en circulair inkopen en Steengoed Benutten. Samenvattend De uitvoering van het centrumplan vordert en oplevering van de pleinen zal naar verwachting medio april 2021 plaatsvinden.

Bij de uitvoering van de herinrichting van de pleinen is sprake van een (te verwachten) kostenoverschrijding: 

Het werkgebied is uitgebreid, er zijn meer bomen geplant, de groeiplaatsomstandigheden voor de bomen zijn verbeterd en er ontstonden onvoorziene kosten, tot een gezamenlijk tekort van € 94.000,--.



De openbare verlichting van de pleinen en de verlichting van de kerk worden overschreden met € 332.500,--, waarvan € 106.500,-- is ontstaan door een uitbreiding van het werkgebied en het aanlichten van de dakvlakken van de Oude Kerk.



De VAT-kosten voor de pleinen worden overschreden met € 139.200,--.



Overige meer-/minderkosten leiden tot een tekort van € 26.000,--.

Wij zullen ons na de afronding van de herinrichting van de pleinen met een afzonderlijk kredietvoorstel tot uw raad wenden. Bij de dekking van de kostenoverschrijding zullen wij nagaan of de kosten voor het klimaatrobuust afkoppelen van de pleinen en de Krommestraat ten laste kunnen worden gebracht van het rioleringsplan.

4 van 6

2. Stand van zaken overige onderwerpen centrumplan Van deze gelegenheid maken wij tevens gebruik om u te informeren over de stand van zaken betreffende een aantal onderwerpen, die verband houden met het centrumplan, zoals benoemd in bijlage 1, behorend bij het eerder genoemde raadsbesluit van 11 juli 2019: Verkeerscirculatieplan Het vastgestelde verkeerscirculatieplan is ten uitvoer gebracht. De daaruit voortvloeiende nodige verkeersmaatregelen zijn getroffen. Zitelementen jeugdgemeenteraad Het door de jeugdgemeenteraad geopperde idee om een zitelement op de pleinen te realiseren is vertaald in een definitief ontwerp. Dit is nader weergegeven op de beeldimpressie van de heringerichte pleinen (bijlage 1). Leegstandsheffing/ leegstandsverordening Wij hebben op verzoek van uw gemeenteraad de mogelijkheid onderzocht om leegstand van winkelpanden in het centrumgebied te bestrijden met het invoeren van een leegstandheffing. Nader fiscaal onderzoek heeft geleerd dat de gemeente geen publiekrechtelijke bevoegdheid heeft om een leegstandsheffing in te voeren. Eind 2020 heeft de VNG een (nieuwe) handreiking Leegstand opgesteld.

Daarbij wordt voorzien in een nieuwe modelverordening; deze modelverordening voorziet in de mogelijkheid om behalve voor woningen ook leegstandsbeleid te ontwikkelen voor (leegstaande) winkelpanden en kantoorpanden Wij zullen ons, mede in het licht van de gevolgen van Corona voor de winkeliers, pandeigenaren en het centrumgebied, hierover beraden en ons zo nodig tot uw raad wenden met een concreet voorstel. Stimuleringsregeling gevels kernwinkelgebied Uw raad stelde het Inspiratieboek en de Stimuleringsregeling gevels kernwinkelgebied vast. Ook stelde u een budget van € 50.000,-- beschikbaar. Hiermee draagt de gemeente bij aan gevelverbetering in het kernwinkelgebied en nodigt zij pandeigenaren uit om te investeren in hun gevels. De gemeente stelt per pand een maximumbedrag beschikbaar van € 5.000,--. Er zijn diverse gesprekken gevoerd met geïnteresseerde pandeigenaren en het laat zich aanzien dat hiervan in 2021 gebruik zal worden gemaakt Bij nieuwbouw in het centrumgebied (bijvoorbeeld de nieuwbouw ter plekke van het voormalige postkantoor) is mede gebruik gemaakt van het inspiratieboek. Centrumcoördinator Er is een centrumcoördinator aangesteld, als verbindende schakel tussen de verschillende actoren (gemeente, ondernemers/winkeliers, vastgoedeigenaren, horeca, bezoekers en bewoners). Er is voor dit doel provinciale subsidie gevraagd en ontvangen.

Ook nadat de herinrichting van het centrum is afgerond, zien wij een rol voor een centrumcoördinator. Fietsenstalling/openbaar toilet Wij hebben de mogelijkheid onderzocht om in het kernwinkelgebied een (extra) openbaar toilet en een bewaakte fietsenstalling te realiseren. Daarbij zijn wij tot de conclusie gekomen dat hier aanzienlijke kosten mee zijn gemoeid.

5 van 6

Wij hebben vooralsnog besloten om op gezette tijden het openbaar toilet in de kelder van het gemeentehuis beschikbaar te stellen en ook op de vrijdagavond en zaterdag de fietsenstalling in de kelder van het gemeentehuis als bewaakte stalling open te stellen voor fietsen van winkelend publiek. Als zich binnen het kernwinkelgebied nieuwe, aanvaardbare mogelijkheden aandienen voor een openbaar toilet, dan zullen wij daar nader invulling aan geven.

6 van 6