12. Raadsinformatiebrief betreft VVP, Veluwe op 1 en lokale resultaten Recreatie-Toerisme

Leden van de gemeenteraad van Putten

Behandelend ambtenaar

Sandra Neven en Sylvie Uenk

Zaaknummer: 1382995

Doorkiesnummer

(0341) 359639

Documentnummer: 1383005

Afdeling

Ruimte Beleid en Advies Raadsinformatiebrief VVP, Veluwe op

Onderwerp

Verzonden:

1 en lokale resultaten Recreatie-Toerisme

Putten, 25 januari 2022 Geachte leden van de raad,

Kennisnemen Met deze brief willen wij u kennis laten nemen van de voortgang van het programma Vitale Vakantieparken, de samenwerking Veluwe-op-1 en de lokale inspanningen en resultaten voor recreatie en toerisme. Inleiding Gemeente Putten werkt op de Veluwe samen in het programma Vitale Vakantieparken en het samenwerkingsverband Veluwe op 1. Het afgelopen jaar was evenals 2020 een jaar waarin we met Covid 19 te maken hadden. Dit had in de samenwerking en de uitvoering van plannen en projecten invloed. Desalniettemin hebben we voor recreatie en toerisme mooie voortgang kunnen boeken op ambities en projecten uit het uitvoeringsprogramma kwaliteitsverbetering verblijfsrecreatie ‘Dromenlab’ en de lokale uitvoering Vitale Vakantieparken. Ook een aantal andere inspanningen en resultaten voor recreatie en toerisme worden genoemd. Hieronder volgt een verslag. Kernboodschappen Over de voortgang van het programma Vitale Vakantieparken, de samenwerking Veluwe-op-1 en de lokale inspanningen en resultaten informeren wij u middels deze raadsinformatiebrief. Programma Vitale Vakantieparken Het programma Vitale Vakantieparken is gericht op versterking en ontwikkeling van de verblijfsrecreatie op de Veluwe en loopt sinds 2013. 11 gemeenten en provincie Gelderland werken hierin samen. Eind 2016 is de samenwerking bestendigd in het Bestuursakkoord Vitale Vakan-

tieparken 2017-2021. De ambities, doelen en keuzes zijn neergelegd in het 'Programmaplan Vitale Vakantieparken 2019-2022'. In het Programma Vitale Vakantieparken wordt ingezet op vier prioritaire thema's: ondernemerschap, duurzaamheid, herstructurering en wonen en zorg. Vanuit het programma zijn instrumenten bedacht en ontwikkeld, kennis uitgewisseld en onderwerpen uitgediept. •

Het Kwaliteitsteam Vitale Vakantieparken

Het kwaliteitsteam wordt ingezet door de ondernemers/eigenaar van een vakantiepark bij vragen. Dat kan divers zijn, bijvoorbeeld juridische vragen hoe om te gaan met huurders van jaarplaatsen bij herstructurering, het aanscherpen van het recreatieve concept, het door ontwikkelen van het terrein, het op gang brengen van de samenwerking tussen eigenaar en VVE/huurders/particuliere eigenaren op een terrein of het helpen in een positieve bedrijfsmatige exploitatie. In totaal is het Kwaliteitsteam sinds 2017 op 11 vakantieparken ingezet, daarnaast is er 4 keer een intake gesprek geweest dat niet tot inzet van het Kwaliteitsteam geleid heeft. De ondernemer is opdrachtgever en maakt gebruik van de medefinanciering via het Programma Vitale Vakantieparken. Het is dan ook aan de ondernemer om de resultaten te delen. Vaak gebeurt dat, maar niet altijd. In alle trajecten heeft het Kwaliteitsteam wat gebracht, in verreweg de meeste situaties ook naar tevredenheid van de ondernemer. Het Kwaliteitsteam Vitale Vakantieparken is in 2021 één keer ingezet. Een aantal trajecten uit 2020 liep door. •

De Ontwikkelingsmaatschappij Vitale Vakantieparken (OMVV)

De OMVV is in 2019 van start gegaan. Het is een aparte entiteit die de mogelijkheid heeft om vakantieparken te kopen om vervolgens te herstructureren, een nieuwe bestemming te geven (zoals natuur) of een vitaal vakantiepark van te maken. De OMVV gaat grofweg op twee manieren te werk: aankoop van het park óf financiering van een goed ondernemersinitiatief voor een vakantiepark. Beide speel(de) in 2021 in Putten, maar heeft nog niet tot resultaat geleid. •

Het project Ariadne

Gemeenten kunnen Ariadne inzetten om parken waar weinig grip op is en waar mogelijk illegale activiteiten plaatsvinden, aan te pakken vanuit de disciplines handhaving, veiligheid en inlichtingen. De in gemeente Putten opgedane kennis met een dergelijke interdisciplinaire aanpak is op provinciaal niveau ingebracht. Er heeft in Putten geen inzet plaatsgevonden van Ariadne. Lokale aanpak Vitale Vakantieparken Samen met de recreatieondernemers zijn in 2021 verschillende instrumenten lokaal toegepast. Er is contact geweest met alle recreatieondernemers over regels en mogelijkheden rondom de Covid maatregelen. •

Samen met de VVV en PROV is in het voorjaar 2021 een online event over gastvrijheid georganiseerd.

•

Vanuit het investeringsprogramma verblijfsrecreatie is samen met de PROV, VNOG/brandweer en Recreatietrainingen ‘een Toeristisch Café over Veilige Vakantieparken georganiseerd, thema’s waren brandveiligheid, BHV en de training Omgaan met

2 van 8

gedoe. Er heeft een verdiepende werksessie plaatsgevonden over ontruimingsplannen voor vakantieparken. De trainingen Omgaan met Gedoe en BHV vinden in 2022 plaats. •

Het project ‘natuur op recreatieterreinen is voortgezet, voor drie bedrijven is een plan gemaakt. Ook is er door de deelnemende bedrijven een flink aantal bomen en struiken aangeplant. Er lopen diverse planvormingstrajecten die invulling geven aan het ruimtelijk recreatieve beleidskader. Tijdelijke huisvesting op basis van een parkplan, functieverandering naar wonen en natuur en het ter beschikking komen van de bedrijfswoning voor het vakantiepark.

•

De bewoners van bedrijfswoningen op vakantieparken zijn geïnformeerd over het ruimtelijk recreatief beleidskader, waarbij bewoners vóór 1 mei 2019 die geen relatie met het vakantiepark hebben de mogelijkheid krijgen om te blijven wonen in de bedrijfswoning.

•

Er hebben parkgesprekken plaatsgevonden. Een aantal parken is van eigenaar gewisseld, opvallend is de ambitie bij deze eigenaren voor recreatieve ontwikkeling en de grote betrokkenheid bij Putten.

•

We hebben het toezicht op de recreatieterreinen afgestemd op de geldende maatregelen ter voorkoming van de verspreiding van COVID 19. Dat in combinatie met capaciteitsproblemen maakt dat we minder hebben kunnen doen, en minder zichtbaar zijn geweest, dan voorgenomen. Desondanks is het gelukt om een park waar langdurig niet recreatief gebruik plaats heeft gevonden dat te beëindigen.

Veluwe agenda - Veluwe op 1 Gemeente Putten werkt met meer dan veertig verenigingen, organisaties, instellingen en collega-overheden op de Veluwe samen in de Veluwe Agenda. Doelstelling is om de meest gastvrije regio van Nederland in 2030 te zijn met behoud en ontwikkeling van de bijzondere natuurwaarden; de Veluwe op 1. Binnen het Noord-Veluwse regionale samenwerkingsverband, met Ermelo als gastheergemeente (opvolging van SNV), vond in 2021 bestuurlijke afstemming en inbreng in de VeluweAlliantie plaats, het bestuurlijke overlegorgaan op de Veluwe. De onderwerpen die vooral speelden dit jaar waren Recreatiezonering, Gastvrije Veluwse ontvangstlocaties, Regiodeal Veluwe, Financiering recreatieve infrastructuur en het Routebureau Veluwe. Op deze onderwerpen wordt regelmatig overleg gevoerd en samengewerkt in Veluweverband. •

Recreatiezonering

Binnen de Veluweagenda werken de partners op de Veluwe samen aan een betere zonering van natuur en recreatie. Waar de natuur kwetsbaar is, wordt deze ontzien. En waar de natuur genoeg draagkracht heeft én er recreatiebehoefte is, krijgt recreatief gebruik meer ruimte. Globaal betekent dit: meer ruimte voor recreatie in de randzones van de Veluwe en meer ruimte voor natuurwaarden in de kerngebieden. Recreatiezonering is één van de uitvoeringsprojecten van het beheerplan Natura2000 van de Provincie. In 2020 is er een concept zoneringskaart voor de gehele Veluwe opgesteld, met daarop een indeling in vier zoneringscategorieën. In verschillende gebiedsprocessen op de Veluwe is in 2021

3 van 8

samen met belanghebbenden toegewerkt naar draagvlak en het optimaliseren van concept-zoneringskaarten om te komen tot een programma van beheer-en inrichtingsmaatregelen. •

Gastvrije Veluwse Ontvangstlocaties

De term ‘ontvangstlocatie’ wordt gebruikt voor de plekken op de Veluwe waar de mensen vanaf hun verblijf (thuis of vakantieaccommodatie) met hun vervoermiddel aankomen. Zij hebben meerwaarde voor de natuurbescherming, de routesystemen en ondernemers. Deze locaties zullen via de marketing onder de aandacht worden gebracht. Met het ‘product’ Ontvangstlocatie met bijbehorende marketing kunnen we dus de bezoekersstromen sturen en daarmee de recreatiezonering ondersteunen. Met de Regiodeal Veluwe subsidiemogelijkheid zijn een aantal eerste projecten aangewezen binnen Veluwe op 1 in 2020, waaronder in Putten, om ontvangstlocatie-plannen uit te werken en te gaan realiseren. In 2021 is intensief contact geweest tussen Veluwe op 1 en die gemeenten om deze ambities waar te gaan maken. •

Regiodeal Veluwe

Eind 2019 is een Regiodeal Veluwe opgesteld. De inzet van de Regio Deal Veluwe is om complexe en samenhangende opgaven waar de Veluwe voor staat aan te pakken met een pakket maatregelen, dat wordt ondersteund door alle belangrijke stakeholders in het gebied. Eén daarvan is Natura2000/biodiversiteit. Daarvoor is het nodig dat we beter kunnen sturen op de recreatiedruk. De Veluwse ontvangstlocaties vormen een ‘instrument’ van het bezoekersmanagement in ontwikkeling. Het Rijk en de Provincie dragen bij in de financiering middels de Regiodeal. Partners in de Regiodeal zijn samenwerkingsverband Veluwe op 1 en programma Vitale Vakantieparken, beide met de provincie als belangrijk partner. •

Routebureau Veluwe

Het doel van routenetwerken is een duidelijke, mooie bewegwijzering en keuzepuntennetwerk op de Veluwe, waarbij Veluwegemeenten op elkaars netwerken aansluiten en dezelfde stijl en werkwijze hanteren. Het betreft wandel, fiets, mountainbike en ruiter-men netwerken. 2021 stond in het teken van een nieuwe entiteitvorming van het Routebureau. Dat was nodig voor een goede organisatie en borging van afspraken en verantwoordelijkheden en duurzame beheer en onderhoud. Tot die tijd zijn de uitvoeringswerkzaamheden voor routenetwerken opgeschort, daar waar voorbereidingen de afgelopen jaren door diverse gemeenten getroffen waren. De nieuwe entiteit heeft in 2021 een gezonde basis en startpunt voor uitvoering gegeven. •

Financiering recreatieve infrastructuur

De concurrentiepositie van de Veluwe steunt voor een belangrijk deel op wandelen, fietsen en andere buitenactiviteiten. Het toeristische product kan dus niet zonder een goede recreatieve infrastructuur. Het doel van project ‘financiering recreatieve infrastructuur’ is een sterke, financieel volhoudbare, recreatieve infrastructuur met betrokkenheid van álle belanghebbenden (terreineigenaren, overheden, ondernemers en gebruikers) samen een steentje bijdragen. De kosten zijn in kaart gebracht. Er is in 2021 gewerkt aan pilots voor alternatieve inkomstengeneratie, met betrokkenheid van verschillende belanghebbenden. Dit loopt door in 2022.

4 van 8

Lokale aanpak Veluwe op 1 •

Recreatiezonering

Van april-augustus 2021 heeft het gebiedsproces in Putten, Garderen Voorthuizen plaatsgevonden. Er was aandacht voor lokale betrokkenheid van inwoners en belangengroepen. O.a. een aantal recreatieondernemers, Landgoed/grondeigenaren, VVV Putten, wandelclubs en fietsclubs zijn in dit proces betrokken. Vanuit recreatie en toerisme is gedurende 2021 veelvuldig deelgenomen aan overleggen met provincie en Veluwe op 1 om tot een gedragen zoneringskaart en voorgenomen (onderzoeks-) maatregelen te komen. •

Gastvrij Veluwse ontvangstlocaties & Regiodeal Veluwe

Vanuit de recreatiezoneringsgedachte en vanuit het Dromenlab actieprogramma is in 2021 het projectplan Putterpoorten opgesteld en door het college mee ingestemd. Het betreft de ambitie om 3 gastvrije Veluwse ontvangstlocaties te creëren met natuurverbeteringen en recreatieve toevoegingen, volgens de doelen en wensen uit de recreatiezonering: P Veluwe Krachtighuizerheide, TOP Veluwe P Veluwe Putterbos. De planvorming en uitwerking zijn in versnelling gekomen vanwege de subsidiemogelijkheid die zich voordeed vanuit de Regiodeal Veluwe, waarvoor we met onze ontvangstlocaties in aanmerking kwamen. Op 21 december jl. is de subsidie Regiodeal Veluwe voor project Putterpoorten toegekend. •

Routebureau Veluwe- De aanleg van het ruiter/men netwerk is gerealiseerd en aanleg wandelkeuzepuntennetwerk is gestart met een doorloop in 2022.

Na lang wachten en met de getroffen voorbereidingen op de plank, was het wachten op de uitvoering totdat een nieuwe entiteit van het Routebureau rond was. De aanleg van het ruiter-mennetwerk is afgerond in 2021. De eerste aanzet voor het wandelkeuzepuntenetwerk is gerealiseerd in 2021. De voorbereidingen voor de verdere aanleg in 2022 zijn getroffen en zal in afstemming zijn met project Putterpoorten, zodat de ontvangstlocaties goede uitgangspunten en doorstartpunten zijn voor de wandelroutes. Lokaal - Dromenlab In gemeente Putten werken we samen met recreatieondernemers, horecaondernemers, winkeliers en de VVV aan het versterken van het toerisme in Putten. In het Dromenboek Putten staat waar we goed in zijn, wie onze gasten zijn en op elke punten we willen verbeteren. Halverwege 2019 heeft uw raad de Actieprogrammering Dromenlab 2019-2021 vastgesteld. In het uitvoeringsprogramma zijn diverse acties en projecten opgenomen om de recreatieve/toeristische sector toekomstbestendig te maken en houden. Met diverse projecten uit de actieprogrammering Dromenlab is vooruitgang geboekt. •

De ambities rondom de gastvrije Veluwe entrees Putterpoorten (Krachtighuizerheide, Putterbos en Schovenhorst) zijn in versnelde ontwikkeling geraakt door het binnenhalen van de Regiodeal Veluwe subsidie van Rijk en provincie.

In 2021 is het projectplan Putterpoorten gereed gekomen, waar het college in oktober mee ingestemd heeft. De raad heeft in november krediet toegekend voor deelproject Krachtighuizerheide. Regiodeal subsidie is 21 december jl. toegekend.

5 van 8

Doel van dit project is een gastvrije ontvangstlocatie en kwaliteitsimpuls te creëren voor gasten en inwoners om wandelend en fietsend van de Veluwe te genieten. Het betreft natuurverbeteringen en toevoeging van recreatieve functies. •

Er is een wensen en behoeftenonderzoek naar de nieuwe doelgroep ‘de stedeling’ voor Putten uitgevoerd t.b.v. kleinschalige aanbodontwikkeling.

Dit is uitgevoerd door een afstudeerstudent van de Hogeschool Inholland. De resultaten zijn gedeeld met de PROV en VVV. Het blijkt dat gemeente Putten een aantrekkelijke plek is voor deze doelgroep om een korte vakantie te verblijven, er is genoeg passend aanbod qua activiteiten. De bekendheid van deze doelgroep met Putten is echter niet zo groot. Ook is het aanbod aan geschikte verblijfsaccommodaties nog redelijk beperkt. •

Het door Covid uitgestelde Gastheer van het Landschap traject heeft voortzetting gevonden in 2021 en ambassadeurs voor het landschap onder recreatieondernemers opgeleverd.

De natuur en het landschapsschoon is één van de belangrijkste overwegingen om naar Putten op vakantie te gaan. Recreatieondernemers zijn de schakel tussen de natuur en de gast. Doel van deze cursus, verzorgd door het IVN en met cofinanciering vanuit Veluwe op 1, is om de kennis bij recreatieondernemers over natuur, landschap en cultuurhistorie van de directe leefomgeving te versterken. Zo kunnen zij als ‘gastheer van het landschap’ deze kennis overbrengen op hun gasten. Er zijn veel mooie plekjes in de omgeving ontdekt, die aan gasten overgebracht kunnen worden en voor nog meer beleving zorgen tijdens hun verblijf. Samen is een netwerk van lokale gastheren gecreëerd, die samenwerken aan nieuwe arrangementen. Het versterkt het imago van het gebied, stimuleert draagvlak voor het behoud van het landschap en draagt bij aan de profilering van hun onderneming. •

Voorstellen voor herinrichting 2 rotondes n.a.v. inspiratiedocument Dorpsentrees.

Putten ontvangt vele bezoekers. Bezoekers die voor Putten komen en ook voor de Veluwe. Uit het Dromenlab blijkt de bezoeker gecharmeerd te zijn van de rust, natuur en gastvrijheid in Putten. Dat willen we bij de entrees al uitstralen. De uitstraling van de entrees Putten kan op verschillende plaatsen beter. Soms is er recht zicht op industriële panden, ontbreekt een groene uitstraling of ontbreekt een verwijzing naar het toeristisch karakter van de gemeente. Samen met de partners van het Dromenlab en een landschapsarchitect is een schets gemaakt voor de rotondes Nijkerkerstraat/Henslare (bij de Hersteld Hervormde kerk) en Voorthuizerstraat-Oude Garderenseweg (bij het Melkmeisje). In 2022 zal verder vervolg gegeven worden aan concretisering en dekking van de plannen. Lokaal- divers •

Het Bosbad behoefde inspanningen rondom financiële steun vanwege Corona.

Er is een “Regeling specifieke uitkering zwembaden en ijsbanen COVID-19” bewerkstelligd. Om sluiting van de zwembaden en ijsbanen te voorkomen, is door de Minister voor Medische Zorg en Sport besloten een specifieke uitkering te verstrekken aan gemeenten waarmee zij de exploitanten van zwembaden en ijsbanen kunnen ondersteunen bij het exploitatietekort dat een

6 van 8

zwembad of een ijsbaan in het kalenderjaar 2020 en 2021 heeft geleden als gevolg van de maatregelen ter bestrijding van de verdere verspreiding van COVID-19. •

Er is door Landschapsbeheer Gelderland i.o.v. de gemeente gewerkt aan verbeterplannen voor Klompenpaden Norderpad en Hoeverveldpad.

In 2020 gestart, met cofinanciering vanuit de provincie met de subsidie voor landschap en biodiversiteit. Ontstaan vanuit vrijwilligers ideeën- en initiatief. Dit blijkt een langer en lastiger traject dan verwacht, afhankelijk van medewerking van grondeigenaren, wat inspanningen blijft vragen in het komende jaar. Doel is om de route op delen van verhard naar onverhard te krijgen om de aantrekkelijkheid te verhogen. •

Bankjes en prullenbakken zijn vervangen en geplaatst langs (wandel en fiets)routes.

Aan de Zeedijk zijn bankjes geplaatst. Kapotte bankjes zijn vervangen en op nieuwe plaatsen zijn dit jaar met doorloop begin 2022 bankjes en prullenbakken geplaatst. •

En er is een bezoekersmonitor uitgevoerd van juli t/m oktober.

Om inzicht te verkrijgen in de effecten van het toeristisch-recreatief beleid met als doel te komen tot een verdere optimalisering van het toekomstig beleid is een toeristische monitor ingezet. De vragenlijst is in overleg met de sector opgesteld. Er is dagbezoekers en vakantiegangers gevraagd naar hun mening over Putten. Een tweede meting na de meting van 2018. De tweede meting was beoogd in 2020 en opgeschoven in verband met Covid 19. Bijna 600 bezoekers hebben de online vragenlijst ingevuld en de resultaten zijn in vergelijking met 2018 nog positiever. Bezoekers zijn zeer tevreden; vakantiegangers geven Putten gemiddeld een 8,8 en de dagbezoekers gemiddeld een 8,7. Putten wordt vooral gewaardeerd om haar bossen, rust, gezelligheid, mooie groene omgeving en ‘fijne plek voor vakantie’. Aan de uitkomsten wordt met betrokkenen in de recreatie/toerisme sector opvolging gegeven. Gevolgen Vanwege Covid 19 zijn uit de bestaande Dromenlab en lokale Vitale Vakantieparken diverse ambities en opgaven opgeschoven. In 2022 zal daarom nog doorloop zijn van deze programma’s. Bijlagen Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Putten,

mr. F.E. Contant,

H. A. Lambooij,

secretaris

burgemeester

7 van 8

8 van 8