12.1 Participatieplan 2022
Tekst van het document
Uitgerekend recreatief Participatieplan 2022
Inhoudsopgave 1.
Inleiding .................................................................................................................................. 3
2.
Doelstellingen 2022 ................................................................................................................ 4
3.
Lokale activiteiten ................................................................................................................... 6
4.
3.1.
Externe diepteanalyse van inwoners die langdurig in de bijstand zitten. ...................... 6
3.2.
Ondersteuning van inwoners op het gebied van gezondheid. ...................................... 6
3.3.
Inzet van professionele cultuurdeskundigen. ................................................................ 7
3.4.
Pilot met uitgebreidere werkervaringsplaatsen ............................................................. 7
3.5.
Onderzoek naar voorliggende voorzieningen. .............................................................. 7
3.6.
Laagdrempelige activeringsvoorzieningen. ................................................................... 8
3.7.
Integrale ontwikkeltrajecten ........................................................................................... 8
3.8.
Doelgroep statushouders .............................................................................................. 8
Regionale activiteiten ............................................................................................................. 9 4.1.
Subregionaal Werkgeversservicepunt Putten-Ermelo-Harderwijk-Zeewolde. .............. 9
4.2.
Doorontwikkeling Factor Werk ...................................................................................... 9
4.3.
Sluitende aanpak jongeren .......................................................................................... 10
2 van 10
1. Inleiding In dit uitvoeringsplan beschrijven we de doelstellingen voor re-integratie en handhaving in 2022. Het plan is de opvolger van het ‘Participatieplan 2021’. In het bijzonder beschrijven we de reintegratie- en handhavingsactiviteiten die we willen inzetten, de doelstellingen voor 2022 en de kansen die wij zien om deze doelstellingen te realiseren. De beleidsdocumenten die dienen als onderleggers voor dit uitvoeringsplan zijn: -
Meerjarenplan Samenleving 2019 – 2022.
-
Re-integratieverordening Participatiewet Ioaw en Ioaz gemeente Putten 2017.
-
Beleidsregels Sociaal Domein gemeente Putten – eerste wijziging.
-
Visie en doelstellingen statushouders gemeente Putten 2019-2023.
In eerdere versies van het Participatieplan, blikten we terug op de resultaten van de doelstellingen van het voorgaande jaar. Omdat de resultaten op het moment van schrijven van dit plan nog niet bekend zijn, zullen we bij de ‘Q4-rapportage Sociaal Domein 2021’ rapporteren over de resultaten van 2021.
3 van 10
2. Doelstellingen 2022 Doelstellingen 2022 Voor 2022 hebben we de volgende concrete doelstellingen: ➢
Een daling van het totale uitkeringsbestand.
➢
Volledige uitstroom van 33 uitkeringen uit het zittende bestand als gevolg van werk, studie, inzet voorliggende voorzieningen of handhaving.
➢
Minimaal 50% van de personen die in 2022 instromen in de bijstand, stroomt datzelfde jaar weer uit.
➢
17 personen naar parttime werk toeleiden.
➢
16 personen naar vrijwilligerswerk toeleiden.
Bovenstaande doelstellingen zijn gebaseerd op een uitgebreide inventarisatie van het huidige bestand. Daarbij zijn op persoonsniveau de kenmerken van de inwoners met een bijstandsuitkering in kaart gebracht. Specifiek is hierbij gekeken naar hoe groot de afstand tot de arbeidsmarkt is en welke belemmeringen er concreet spelen bij het vinden van werk. De belangrijkste conclusies hiervan waren als volgt: •
Afgelopen jaar hebben we een groot aantal bijstandscliënten naar werk of vrijwilligerswerk weten toe te leiden. De ‘overblijvers’ zijn moeilijker naar werk toe te leiden waardoor de opgave voor 2022 groter is.
•
Bij veel cliënten met een grote afstand tot de arbeidsmarkt spelen psychische en fysieke klachten een belangrijke rol. Vaak is echter onduidelijk hoe groot de belemmeringen precies zijn.
•
In de groep met een grote afstand tot de arbeidsmarkt zitten relatief veel anderstaligen. Bij deze groep is het lastig om tot goede analyse van de problematiek te komen. Ook speelt er vaak een samenloop met andere zaken die een belemmering vormen om aan het werk te komen.
4 van 10
In onderstaande tabel hebben we inzichtelijk gemaakt hoe onze cliënten ervoor staan en wat hun perspectieven zijn. Dat geeft handvatten bij het bepalen van de juiste interventies voor de juiste personen.
A
Groep
Omschrijving
Aantal
Bemiddelbaar
Mensen die al dan niet met belemmering de kortste
9
afstand tot de arbeidsmarkt hebben en perspectief op uitstroom hebben. B
In traject
Dit is de groep die momenteel al in een traject zit dat
59
bijdraagt aan het vergroten van sociale contacten, basisvaardigheden of werkvaardigheden. Ook statushouders die nog een inburgeringstraject volgen vallen onder deze groep. C
Tijdelijk onbemid-
Mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt.
delbaar
Vaak is er sprake van psychische, lichamelijke en/of
68
gezinsproblematiek. Bij deze groep is gerichte ondersteuning noodzakelijk om arbeidsfit te worden. D
Niet bemiddelbaar
De meeste mensen uit deze groep hebben dusdanig
85
grote psychische of lichamelijke problemen dat doorstroom naar werk op afzienbare tijd onwaarschijnlijk is. Bij een aantal mensen uit deze groep kiezen we ervoor om geen intensieve begeleiding naar werk in te zetten omdat zij de pensioengerechtigde leeftijd bijna hebben bereikt. In vergelijking met het Participatieplan van vorig jaar is er voor een iets andere indeling van de groepen gekozen. Zo bevat de groep ‘niet bemiddelbaar’ ook inwoners die eerder onder ‘tijdelijk onbemiddelbaar langer dan 1 jaar’ werden geschaard.
5 van 10
3. Lokale activiteiten De reguliere begeleiding van onze inwoners door de werkconsulenten en de arbeidsmakelaar van de gemeente zetten we ook in 2022 voort. Deze begeleiding vormt de kern van onze activiteiten en kent een sterke lokale verankering. Bij deze begeleiding hoort onder meer: •
Direct contact met cliënten: begeleiden, motiveren, adviseren.
•
Contact met werkgevers over plaatsingen van cliënten.
•
Inzet van instrumenten zoals jobcoaching, loonkostensubsidie, werktrajecten, proefplaatsingen.
•
Aandacht voor rechtmatigheid en handhaving.
Ook de samenwerking met onze externe partners zetten we voort. Bijvoorbeeld met De Inclusief Groep, GGZ en Lions club Putten. Daarnaast zetten we specifieke activiteiten in. Sommige zijn we al in 2021 gestart en zetten we voort, andere activiteiten starten we in 2022 nieuw op.
3.1. Externe diepteanalyse van inwoners die langdurig in de bijstand zitten. In onze eigen analyse hebben we van de inwoners met een bijstandsuitkering vastgesteld hoe groot hun afstand tot de arbeidsmarkt is. Daarnaast hebben we gekeken naar welke problemen er concreet spelen die die afstand veroorzaken. Voor sommige cliënten die vaak al langer in de bijstand zitten worden we echter geconfronteerd met fysieke en psychische klachten die vaak ongrijpbaar zijn. Bij deze doelgroep kan de reflex snel zijn om weinig energie meer te steken in deze cliënten en de toeleiding naar werk ‘op te geven’. Voor 2022 willen we echter een andere insteek kiezen en juist ook voor deze groep onderzoeken wat nog wel de mogelijkheden zijn. Daarom laten we een externe partner met psychologische expertise een diepteanalyse uitvoeren. Naast de mogelijkheden brengen we daarmee ook in kaart welke interventies het meest passend zijn om deze mogelijkheden ook daadwerkelijk te benutten.
3.2. Ondersteuning van inwoners op het gebied van gezondheid. Veel van de belemmeringen van mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt, houden verband met gezondheid. Bijvoorbeeld lichamelijke klachten waarvoor fysiotherapie nodig is. Of psychische klachten waarvoor professionele psychologische hulp nodig is. Inwoners met een bijstandsuitkering kunnen deze extra zorg vaak moeilijk betalen. Daarom willen we inwoners ondersteunen met financiering voor gerichte zorgtrajecten die bijdragen aan het arbeidsfit raken. Wel letten we hierbij op de mogelijkheden van de inwoner zelf om bepaalde zorg te regelen en bekostigen. Als we er in slagen om deze groep aan het werk te krijgen heeft dat overigens ook weer een positieve invloed op de gezondheid, zo heeft onderzoek aangetoond. Zo zorgen we er dus voor 6 van 10
dat we inwoners uit de negatieve spiraal van slechte gezondheid en geen werk halen en bijdragen aan nieuw perspectief.
3.3. Inzet van professionele cultuurdeskundigen. Bij statushouders en voormalig statushouders blijkt het vaak lastig om de juiste benaderwijze te kiezen. Ook kan het zo zijn dat het wantrouwen van deze bijstandsgerechtigden groot is omdat zij in het land van herkomst slechte ervaringen hadden met de overheid. Bij deze groep komt vaak multiproblematiek voor: lichamelijke en/of psychische en/of gezinsproblematiek. De combinatie van deze factoren staat uitstroom naar werk vaak in de weg. Om bij deze groep toch doorbraken te realiseren willen we in 2022 professionele cultuurdeskundigen inzetten. Dit zijn hulpverleners die zelf een andere culturele achtergrond hebben en daarnaast ook zijn geschoold om interventies toe te passen bij maatschappelijke en psychosociale problematiek.
3.4. Pilot met uitgebreidere werkervaringsplaatsen Werkervaringsplaatsen hebben zich de afgelopen jaren al bewezen als een succesvolle opstap naar een betaalde baan. Bij deze werkervaringsplaatsen blijft de uitkering nog doorlopen en draagt de gemeente bij aan de begeleiding van de cliënt op de werkvloer, bijvoorbeeld door middel van de inzet van jobcoaching. Werkervaringsplaatsen worden nu echter met name ingezet voor de doelgroep met een kortere afstand tot de arbeidsmarkt. In de pilot met uitgebreidere werkervaringsplaatsen willen we echter ook de doelgroep met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt van deze mogelijkheid gebruik laten maken. Dat betekent echter wel wat voor de opzet. De looptijd van de werkervaringsplaatsen zal moeten worden uitgebreid omdat deze groep een langere tijd in een dergelijke setting nodig zal hebben om uiteindelijk de stap naar betaald werk te kunnen maken. Dat betekent ook dat de kosten voor deze trajecten hoger zijn dan die van reguliere werkervaringsplaatsen. Voor deze opzet werken we samen met een aantal Puttense werkgevers die qua werkzaamheden goed aansluiten bij de mogelijkheden van de deelnemers.
3.5. Onderzoek naar voorliggende voorzieningen. De bijstand is het vangnet van de sociale zekerheid. Dat betekent dat andere voorzieningen eerst moeten worden benut voordat iemand aanspraak maakt op de bijstand. Een voorbeeld hiervan is dat een WW-uitkering voor een bijstandsuitkering gaat. Soms gaat het echter om complexe samenloop van wetten waarbij een extra analyse nodig is om na te gaan welke voorziening van toepassing is. Daarom laten we een externe specialist voorliggende voorzieningen een scan uitvoeren naar ons bestand. Daaruit zal duidelijk worden voor welke inwoners een voorliggende voorziening van toepassing is.
7 van 10
3.6. Laagdrempelige activeringsvoorzieningen. We continueren het project Bewegen werkt ook in 2022. Met dit project komen mensen die lang in de bijstand zitten onder leiding van coaches van Actief Putten letterlijk in beweging. De resultaten van dit project zijn positief. Deelnemers komen uit hun sociale isolement en kregen meer structuur in hun leven. Sommige deelnemers zijn uit het traject doorgestroomd naar reguliere sportverenigingen. Voor anderen vormde het traject een opstap naar vrijwilligerswerk of betaald werk. Naast deze laagdrempelige voorziening voor bewegen willen we in samenspraak met lokale welzijnspartijen onderzoeken welke andere laagdrempelige activeringsvoorzieningen er te organiseren zijn. Het gaat daarbij om activiteiten die mensen uit een sociaal isolement halen, waardoor op termijn ook doorgroei naar betaald werk een kleinere stap wordt.
3.7. Integrale ontwikkeltrajecten In samenwerking met het sociaal werkbedrijf Inclusief Groep starten we met integrale ontwikkeltrajecten waarbij inwoners zowel basisvaardigheden als specifieke vakvaardigheden aanleren. We gaan daarbij niet meer uit van de inkoop van losse modules maar sturen op het resultaat: uitstroom naar werk. De gemeente bepaalt welk eindresultaat behaald moet worden, de professionals van de Inclusief Groep bepalen hoe dit doel het best bereikt kan worden. Als gemeente behouden we hierbij wel onze rol als regievoerder. Dat kan ook van belang zijn op het moment dat er extra ondersteuning ingezet moet worden die buiten de specialiteit van de Inclusief Groep ligt. Denk bijvoorbeeld aan ondersteuning bij schulden.
3.8. Doelgroep statushouders De doelgroep statushouders blijft een aandachtspunt. In 2022 gaat daadwerkelijk de nieuwe Wet inburgering van start. Dat geeft de gemeente de mogelijkheid om statushouders in te laten stromen bij een taalaanbieder waar de gemeente de afspraken mee maakt. Met de taalaanbieder maken we afspraken over de verbinding tussen taal en werk. Voor het werkgedeelte kopen we trajecten in bij de Inclusief Groep. Doel is om de statushouder in het inburgeringstraject zowel de taal- als werkvaardigheden te leren. Daarmee is het eindpunt van de inburgeringscursus niet meer het startpunt voor het traject naar werk, maar lopen de trajecten naar werk en inburgering juist samen op. Als een statushouder klaar is met dit traject is hij of zij niet alleen ingeburgerd maar ook klaar om aan het werk te gaan.
8 van 10
4. Regionale activiteiten 4.1. Subregionaal Werkgeversservicepunt Putten-Ermelo-Harderwijk-Zeewolde. Voor werkgevers kan het onduidelijk zijn tot wie ze zich moeten wenden bij vragen met betrekking tot HR-vraagstukken en het aannemen van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Zo hebben verschillende gemeenten, het UWV en de Inclusief Groep allemaal accountmanagers die bedrijven hierover adviseren. Om meer eenduidigheid te geven aan de benadering van werkgevers, werken deze accountmanagers al een tijd samen in de subregionale ‘Tafel accountmanagement’. Om ook naar werkgevers meer eenduidigheid te geven, starten we in 2022 met een subregionaal werkgeversservicepunt. Concreet bestaat dit uit een website met daaraan verbonden 2 contactpersonen uit de regio die de eerste vraag van de werkgever kunnen inventariseren en waar nodig de juiste doorgeleiding kunnen bieden. Deelnemers zijn de gemeenten Putten, Ermelo, Harderwijk en Zeewolde, het UWV en de Inclusief Groep. Ook de wet SUWI draagt gemeenten op om samen met het UWV de dienstverlening aan werkgevers vorm te geven. Het nieuwe werkgeversservicepunt sluit hier op aan.
4.2. Doorontwikkeling Factor Werk Afgelopen jaren is er binnen de arbeidsmarktregio Stedendriehoek-Noordwest-Veluwe (Factor Werk) gewerkt op basis van de DOE-agenda. Hierin werd met middelen vanuit het landelijke programma ‘Perspectief op Werk’ uitvoering gegeven aan verschillende projecten om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt toe te leiden naar werk. Daarnaast werden projecten uitgerold om de eenduidige benadering van werkgevers te versterken. Het bestuur van de arbeidsmarktregio heeft aangegeven de structuur te willen aanpassen. Momenteel bestaat de structuur uit veel verschillende ‘pijlers’ waar afgevaardigden uit het bestuur van de arbeidsmarktregio nauw bij betrokken zijn. Deze structuur wordt als te ingewikkeld ervaren. Het bestuur heeft daarom een kwartiermaker aangesteld die moet komen tot een programmabureau voor de arbeidsmarktregio. In het eerste kwartaal van 2022 moet de bestuursopdracht zijn uitgewerkt. Voor 2022 zetten we in regionaal verband in ieder geval in op het effectiever gebruiken van Social Return on Investment (SROI). Opdrachtnemers wordt hierbij gevraagd om een bijdrage te leveren aan het vergroten van de arbeidsparticipatie en/of het vakmanschap van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Dit kan bijvoorbeeld door reguliere banen, leer-werkplekken of stageplaatsen beschikbaar te stellen.
We nemen deze voorwaarden momenteel al op in een deel van onze inkoop, maar vaak krijgt het nog geen uitwerking in de praktijk. We gaan daarom samenwerken met de gemeenten Ermelo, Harderwijk en Zeewolde. Door het bundelen en uitwisselen van kennis en het werken met dezelfde systemen, zorgen we voor meer rendement uit ons SROI.
9 van 10
Naast SROI onderzoeken we ook in Factor Werk verband de mogelijkheden om programma’s op te zetten voor cliënten met psychische kwetsbaarheid. We zoeken hiervoor samenwerking met GGZ-instellingen.
4.3. Sluitende aanpak jongeren Jongeren die het onderwijs verlaten zonder startkwalificatie, worden voortijdig schoolverlaters (VSV’ers) genoemd. Zij lopen een verhoogd risico om op de arbeidsmarkt en in de maatschappij aan de kant te komen staan. Onderwijs, gemeenten en andere betrokken partijen werken in regionaal verband al geruime tijd samen om VSV terug te dringen. De overheid heeft alle Regionale Meld-en Coördinatiepunten Voortijdig Schoolverlaten (RMC-regio’s) gevraagd om, samen met het onderwijs, een nieuw regionaal programma op te stellen voor de periode 2020-2024. In 2021 zijn er al belangrijke stappen gezet binnen een regionale projectgroep waar het gaat om het in kaart brengen van de doelgroep. Voor 2022 richten we ons met name op de doelgroep 23-27 jaar die geen werk of startkwalificatie heeft. Sinds kort hebben we deze groep voor Putten inzichtelijk. De volgende stap is het onderzoeken of deze groep ondersteuning nodig heeft om weer te participeren. Als dat het geval is zetten we middelen in om deze participatie te ondersteunen. Hiermee voorkomen we dat deze inwoners uiteindelijk alsnog de bijstand instromen of dat hier andere grote problemen ontstaan die het sociaal domein raken.
10 van 10