07. Raadsinformatiebrief - Evaluatie Functieveranderingsbeleid Foodvalley 2016

Leden van de gemeenteraad van Putten

Behandelend ambtenaar

Elmar Hanewald

Zaaknummer: 1339111

Doorkiesnummer

(0341) 359267

Documentnummer: 1339494

Afdeling

Ruimte Beleid en Advies

Onderwerp

Regionale Evaluatie Functieverande-

Verzonden: 13 oktober 2021

ringsbeleid Food Valley 2016

Geachte leden van de raad,

Putten, 12 oktober 2021

Doel Met deze brief willen u informeren over de uitkomsten van de evaluatie van het Functieveranderingsbeleid Regio FoodValley 2016 en over de aanpak te komen tot nieuw functieveranderingsbeleid. Daarnaast worden de uitkomsten waar mogelijk gebruikt om op lokaal niveau het functieveranderingsbeleid te verbeteren. Context In 2017 heef u samen met 5 andere gemeenteraden het ‘Functieveranderingsbeleid Regio FoodValley 2016’ vastgesteld. Doel van dit beleid is het behalen van ruimtelijke kwaliteitswinst in het buitengebied door sloop en/of hergebruik van de vrijkomende agrarische bebouwing (VAB). In ruil hiervoor mag dan bijvoorbeeld een woning worden teruggebouwd of een nietagrarisch bedrijf worden gerealiseerd. Bij de besluitvorming over het huidige beleid heeft u verzocht het nieuwe beleid te monitoren. Vanwege een wijziging in de berekeningssystematiek van sloopmeters waren er bij verschillende gemeenteraden zorgen over het functioneren van het nieuwe beleid. Behalve dit beleid kennen we in de regio’s Amersfoort en Foodvalley ook het programma VAB. In dat kader is de ambitie is uitgesproken om tot een gezamenlijk beleid te komen aan beide zijdes van de provinciegrens.

De behoefte aan monitoring bij uw raad, de wens te komen tot een breder gedeeld nieuw gezamenlijk beleid en de vele ontwikkelingen in de landbouwsector hebben aanleiding gegeven om het bestaande beleid te evalueren. Het resultaat treft u aan in de bijgevoegde notitie “Evaluatie Functieveranderingsbeleid Regio Foodvalley 2016”.

Kernboodschappen Centraal in de evaluatie stond de vraag of de doelstellingen die we als de gezamenlijke gemeentes hadden met het functieveranderingsbeleid zijn behaald. Die vraag kan grotendeels positief worden beantwoord. De oorspronkelijke doelstellingen van het beleid worden grotendeels behaald met uitzondering van de doelstelling omtrent hergebruik van bebouwing. Dat blijft achter. Deze hoofdconclusie blijkt uit de cijfers, maar is ook het gedeelde gevoel uit de gesprekken. Het beleid is laagdrempelig, relatief eenvoudig toetsbaar, transparant en flexibel. Onze conclusie is dat de zorgen die er destijds waren bij de actualisatie van het beleid geen bewaarheid zijn geworden. Niettemin zien partijen ook de nodige ruimte voor verbetering. De eenvoud van de regeling is een kracht, maar tegelijkertijd ook een zwakte, omdat het te weinig nuance heeft. Daardoor ontstaan ook minder wenselijke situaties, zoals goede bedrijfslocaties die aan het agrarisch gebruik worden onttrokken of functieveranderingswoningen die beter op andere plaatsen hadden kunnen worden gebouwd. Naast deze hoofdconclusie zijn er nog enkele uitkomsten die we graag hier benoemen: •

Het aantal geregistreerde m² VAB dat gesloopt is bedraagt meer dan 330.000 m² in 8 jaar tijd. Het werkelijke aantal m² gesloopte bebouwing ligt nog hoger.

•

Het merendeel van de sloopmeters wordt gebruikt voor woondoeleinden. De sloopmeters zijn mobiel: globaal de helft wordt ingezet op het “eigen” erf, de andere helft komt van elders. Ca 1 op de 6 m² komt van buiten de gemeente, waarbij er geen duidelijke “ontvangende” of “zendende” gemeenten zijn.

•

Het principe van de sloopmetermarkt wordt breed gewaardeerd. Het is regionaal, transparant en flexibel. Het registratiesysteem wordt als kwetsbaar gezien evenals het beperkte aantal aanbieders.

•

Partijen zien de nodige bijstelmogelijkheden in het beleid, zoals een bredere inzetbaarheid van sloopmeters, gefaseerde of gedeeltelijke functieverandering, andere type functieveranderingswoningen en andere terugbouwlocaties.

Gemeentelijke monitoringgegevens De aan het functieveranderingsbeleid deelnemende gemeenten houden een registratiesysteem bij van sloopmeters en functieveranderingen. In dat systeem wordt ondermeer bijgehouden de oppervlakte aan gesloopte bebouwing, de ruimtelijke ontwikkeling die mogelijk wordt gemaakt, de prijsvorming etc. De belangrijkste cijfers per gemeente (ook van Putten) staan vermeld in de ‘Evaluatie functieveranderingsbeleid Regio FoodValley 2016’. Omdat de monitoring van de gegevens voor Putten in 2017 is gestart, zijn de gegevens van jaren voor 2017 hier niet opgenomen. Aanbevelingen evaluatie Het functieveranderingsbeleid is nog steeds relevant en blijft ook de komende jaren in een behoefte voorzien. De uitdaging is om nieuw op te stellen beleid relevant te houden en in te kunnen blijven spelen op wensen en ontwikkelingen in het buitengebied. Hiervoor worden in de evaluatie de volgende aanbevelingen gedaan:

2 van 4

1. Verbreed het beleid. Het huidige beleid is eendimensionaal door zich alleen te richten op sanering van VAB. Verbreding van het beleid met andere doelstellingen en meer mogelijkheden maakt het beleid sterker. Kanttekening: hou ook een nieuwe regeling eenvoudig, want dat is een belangrijke succesfactor. 2. Vergroot het werkingsgebied van het beleid Deze ambitie is al vastgelegd in het programma VAB. De grootte van het werkingsgebied is van invloed op de sloopmetermarkt: hoe groter, hoe beter die markt functioneert. 3. Verbeter het sloopmeterregistratiesysteem Het huidige systeem is kwetsbaar o.a. door de grote kans op menselijke fouten. Digitalisering en regionalisering zouden dit kunnen verminderen. 4. Sluit de ambtelijke ketens beter op elkaar aan De werking van het beleid kan nog verbeterd worden als ambtelijke afdelingen binnen gemeenten en Omgevingsdiensten meer afstemmen. Gevolgen Binnen het programma VAB is de ambitie uitgesproken om de beleidsmatige samenwerking te verstevigen. Hiertoe is een projectvoorstel gemaakt, dat in mei 2021 in de PHO’s van de regio’s Amersfoort en Foodvalley akkoord is bevonden. Het projectvoorstel voorziet in een aantal stappen: 1.

Inventarisatie van uitgangspunten en te hanteren kaders Deze inventarisatie moet inzicht geven in het draagvlak binnen de gemeenten in beide regio’s, inzicht in (beleids)speelruimte en inzicht in begrenzing van het gebied dat geschikt is voor samenwerking. Op basis van de uitkomsten vindt besluitvorming plaats of we doorgaan in groter regionaal verband of niet. 2. Visievorming en beleidsformulering In deze stap wordt een VAB ontwikkelingsvisie en (aanpassingen voor) functieveranderingsbeleid met instrumentarium geformuleerd. De aanpak in deze werkstap wordt vastgesteld nadat de eerste werkstap is afgerond. 3. Monitoring, communicatie en delen van kennis en ervaring. Deze stap behelst de implementatie van het in werkstap 2 aangereikte functieveranderingsbeleid. We communiceren met betrokken partijen, met name de ondernemers. Daarnaast zal verder worden ingezet op kennisuitwisseling, monitoring en bijsturing van de effecten van het beleid. Toekomst lokale invulling functieveranderingsbeleid De regionale evaluatie van het functieveranderingsbeleid kent een brede scope en is gericht op de werking van het beleid binnen de regio en de ervaringen van betrokken instanties. Daarnaast wordt er ook gekeken naar een groter werkingsgebied van het beleid en hiervoor wordt de samenwerking met gemeenten uit de provincie Utrecht afgetast.

De uitkomsten van de evaluatie geven een beeld van de werking van het huidige beleid maar geven daarentegen geen concrete voorstellen voor aanpassingen op lokaal niveau. De aanbevelingen uit de evaluatie zijn in belangrijke mate procesgericht of gericht op de toekomstige regionale invulling.

3 van 4

Omdat er wel behoefte is aan een lokale actualisatie van het functieveranderingsbeleid willen wij het ingezette traject van april dit jaar voortzetten. Wij streven er naar om dit eind 2021 of begin 2022 aan u voor te kunnen leggen. Bijlagen Evaluatie Functieveranderingsbeleid Regio FoodValley 2016

Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Putten,

mr. F.E. Contant,

H. A. Lambooij,

secretaris

burgemeester

4 van 4