07. Raadsinformatiebrief betreft Struikelstenen in Putten

Leden van de gemeenteraad van Putten

Behandelend ambtenaar

Jan Jaap van den Hoek

Zaaknummer: 1298498

Doorkiesnummer

(0341) 359761

Documentnummer: 1298501

Afdeling

Project Putten Herdenkt

Onderwerp

Raadsinformatiebrief betreft Struikel-

Verzonden: 23 juni 2021

stenen in Putten

Geachte leden van de raad,

Putten, 22 juni 2021

Kennisnemen Financiële ondersteuning t.b.v. realisatie Struikelstenen in Putten Inleiding Op 27 januari 2020 was het 75 jaar geleden dat concentratie- en vernietigingskamp Auschwitz werd bevrijd. In Nederland is dat onder meer herdacht door het kunstproject Levenslicht. Ook in Putten zijn lichtgevende stenen geplaatst voor de Puttense Holocaustslachtoffers en is op een aantal informatiepanelen in de hal van het gemeentehuis de lokale Joodse geschiedenis weergegeven. Naar aanleiding hiervan is begin februari 2020 de vraag binnengekomen van één van de nabestaanden van de Puttense slachtoffers om in Putten Stolpersteine aan te leggen. Deze Stolpersteine (letterlijk: struikelstenen) zijn kubusvormige betonnen stenen van 10x10 cm. met een messing bovenplaat met daarin een tekst gegraveerd. Het is een kunstproject van de Duitse kunstenaar Gunter Demnig voor de slachtoffers van het nationaalsocialisme in Europa. Inmiddels liggen in Nederland tienduizenden van deze gedenkstenen. Het college heeft in zijn vergadering van 22 juni 2021 besloten om dit initiatief financieel te ondersteunen. Daarmee kunnen de eerste 13 gedenkstenen worden aangebracht op een vijftal locaties in Putten. Kernboodschappen Stolpersteine belichten op een persoonlijke wijze de tragedie die heeft plaatsgevonden Veel gebeurtenissen uit de Tweede Wereldoorlog zijn te gruwelijk om helemaal te bevatten.

Door verhalen terug te brengen tot individuele personen en niet alleen hun dood, maar ook en

misschien wel vooral hun leven te benadrukken, maakt dat het beklijft. Over de Stolpersteine wordt wel gezegd: “Man fällt nicht über die Stolpersteine, du stolperst mit dem Kop und Herzen” (men valt niet over de struikelstenen, je struikelt met je hoofd en met je hart). Het realiseren van Stolpersteine in Putten brengt dit deel van de Puttense geschiedenis op een persoonlijke wijze tot leven. Het biedt ook volop mogelijkheden om aansluiting te vinden binnen het onderwijs. Door (gast)lessen, maar ook door stenen te laten adopteren door scholen/klassen. Het initiatief is inmiddels omarmd door verschillende mensen en organisaties in Putten De individuele aanvraag van de familie Meijer is inmiddels breed omarmd door verschillende mensen en organisaties in Putten. De heer Evert de Graaf en Stichting Samen Verder Putten hebben de afgelopen maanden de nodige voorbereidingen getroffen. Zo zijn de verhalen achter de weggevoerde personen onderzocht en is toestemming gevraagd aan de huidige bewoners van de betreffende woningen/adressen. Al dit werk heeft geleid tot het voorstel om de eerste gedenkstenen aan te leggen. In de bijlage leest u meer over de personen en de adressen waar deze aanvraag in eerste instantie over gaat. De verhalen achter de namen krijgen een plaats binnen Het Verhaal van Putten.

Het project Putten Herdenkt biedt voldoende budget voor de aanleg van de gedenkstenen Vanuit het project Putten Herdenkt (75 jaar bevrijding) is – mede vanwege het niet doorgaan van activiteiten door de coronapandemie – een klein restbudget beschikbaar. Subsidiegeld dat in 2020 vanuit het project Putten Herdenkt is teruggestort, kan voor een deel worden aangeraamd in de 8-maandsrapportage. Dit biedt uiteindelijk voldoende budget voor de aanleg van de eerste 13 Stolpersteine. Het onderhoud van Stolpersteine vraagt om bijzondere aandacht Stolpersteine worden doorgaans in het trottoir of wegdek geïntegreerd ter hoogte van de laatste (vrij gekozen) woning van de betrokken personen. Stolpersteine bieden echter ook de mogelijkheid om de (laatste) tijdelijke verblijfsplaats te markeren. Met de aanleg van de Stolpersteine komen er bijzondere gedenkstenen te liggen (midden) in de openbare ruimte. Dit vraagt om een bijzondere aandacht voor het onderhoud, bijvoorbeeld door de inzet van vrijwilligers of door scholen/klassen de stenen te laten adopteren. In de voorbereiding van de aanleg zal dit nader worden uitgewerkt. Het vinden van voldoende vrijwilligers en/of scholen lijkt geen probleem. Landelijk is er op 4 mei een Poetsdag voor Stolpersteine.

Op later moment volgt er waarschijnlijk een aanvraag voor meer stenen op meer locaties Tijdens het kunstproject Levenslicht (januari 2020) hing er een namenlijst met Puttense slachtoffers van de holocaust. Op deze namenlijst stonden 19 namen. In dit voorstel stellen wij voor om in eerste instantie 13 namen met een gedenksteen op een vijftal locaties te herdenken. Dit betekent dat er op later moment waarschijnlijk nog een aanvraag volgt voor een zestal namen. Dit vraagt echter nog verder onderzoek. Gevolgen n.v.t.

2 van 3

Bijlagen: 1 1. Informatie over Stolpersteine in Putten (nr. 1298500)

Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Putten,

mr. F.E. Contant,

H. A. Lambooij,

secretaris

burgemeester

3 van 3