06. Raadsinformatiebrief Decembercirculaire 2021

Leden van de gemeenteraad van Putten

Behandelend ambtenaar

Daisy Kolder

Zaaknummer: 1365086

Doorkiesnummer

(0341) 359294

Documentnummer: 1365105

Afdeling

Dienstverlening Bedrijfsondersteuning

Onderwerp

Raadsinformatiebrief

Verzonden: 11 januari 2022

Decembercirculaire 2021

Geachte leden van de raad,

Putten, 11 januari 2022

Op 14 december 2021 is de decembercirculaire gemeentefonds uitgebracht 1. Hierbij informeren wij u over de financiële ontwikkelingen in het gemeentefonds en de effecten hiervan voor de gemeente Putten. Inleiding De decembercirculaire geeft de vertaling van de Najaarsnota van de rijksoverheid en rondt het uitkeringsjaar zoveel mogelijk af. De belangrijkste onderwerpen zijn: -

De financiële vertaling van het 6e compensatiepakket corona.

-

De structurele compensatie vanaf 2022 voor salarissen in de zorg.

-

Als uitvloeisel van het rapport ‘ongekend onrecht’ over de toeslagenaffaire kinderopvang vindt er vanaf 2021 compensatie plaats voor verbetering van de gemeentelijke dienstverlening aan alle mensen.

Het nominaal en budgettair effect van deze circulaire ziet er als volgt uit: Budgettair effect begroting

2021

2022

2023

2024

2025

Accres/uitkeringsbasis

22

44

-

-

-

Compensatie coronacrisis 6e steunpakket

48

50

-

-

-

Sociaal Domein

225

189

187

184

186

Decentralisatie-uitkeringen

-

-

-

-

-

Taakmutaties

5

-

-

-

-

Subtotaal mutaties gemeentefonds

330

284

187

184

186

Mutaties budgettair neutraal

308

239

187

184

186

Budgettair effect begroting

22

44

-

-

-

(-/- = nadeel)

Bedragen * € 1.000

1

https://www.rijksoverheid.nl/documenten/circulaires/2021/12/14/decembercirculaire-gemeentefonds-2021

Het budgettair effect op de begroting wordt met name veroorzaakt door bijstelling van de uitkeringsfactor. Hierna vindt u de afzonderlijke toelichting per onderdeel. Accres/uitkeringsbasis Accres/uitkeringsbasis

(-/- = nadeel)

Uitkeringsfactor 2021, uitkeren verdeelreserve

2021

2022

2023

2024

2025

22

22

-

-

-

-

22

-

-

-

22

44

-

-

-

Uitkeringsfactor 2022, ontwikkeling uitkeringsbasis Budgettair effect uitkeringsbasis

Bedragen * € 1.000

Ontwikkeling uitkeringsfactor De uitkeringsfactoren in de jaren 2021 (+1 punt) en 2022 (+2 punten) zijn wegens ontwikkeling van de uitkeringsbasis en inzet van de verdeelreserve bijgesteld. Compensatie coronacrisis Overzicht 6e compensatiepakket coronacrisis

2021

2022

2023

2024

2025

Continuïteit van zorg: meerkosten WMO en Jeugd

61

-

-

-

-

Prognose meerkosten WMO en Jeugd (8-mnds 2021)

-63

-

-

-

-

Lokaal cultuuraanbod

50

-

-

-

-

Bijdrage WSW 2021

49 -

50

-

-

-

97

50

-

-

-

Gemeenteraadsverkiezingen (DU) Mutaties 6e compensatiepakket budgettair neutraal

Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel

Inmiddels is er een 6e compensatiepakket coronacrisis beschikbaar gesteld voor een bedrag van € 161.000 in 2021 en € 50.000 in 2022. Bij de 8-maands 2021 was al rekening gehouden met een bijdrage van € 63.000 voor de meerkosten van Jeugd en WMO. Die wordt hierbij in mindering gebracht. Hieronder volgt een korte toelichting op de toegekende compensatie. Continuïteit van zorg; meerkosten 2021 WMO en Jeugd Voor de meerkosten en inhaalzorg van de jeugdzorg en Wmo 2015 ontvangen we in 2021 een bedrag van € 61.500. Bij de 8-maandsrapportage 2021 was dit budgettair al geraamd voor € 63.000. Ook komt er een regeling voor de meerkosten in de Jeugdwet en Wmo 2015 in 2022. Op het moment van de vaststelling van de compensatie voor 2021 was echter niet voorzien in nieuwe beperkende maatregelen, welke 12 november jl. zijn aangekondigd. Het Rijk en de VNG hebben afgesproken de eventuele extra meerkosten die hier uit voortvloeien te betrekken bij de compensatie 2022. Lokaal cultuuraanbod 2021 - aanvullend Voor het in stand houden van de lokale en regionale cultuursector in 2021 ontvangen we een aanvullend bedrag van € 49.800. Dit komt bovenop de aan de gemeenten voor de eerste helft van 2021 verstrekte € 59.000 voor de instandhouding van de lokale cultuur.

2 van 7

Bijdrage WSW 2021 Eerder is het kabinet de gemeenten tegemoet gekomen voor het opvangen van de exploitatiekosten van de Sociale Werkbedrijven in het jaar 2020. Het kabinet stelt ook voor de periode 1 januari 2021 tot 1 oktober 2021 middelen beschikbaar voor het opvangen van de exploitatietekorten van de Sociale Werkbedrijven. Een bedrag van € 48.500 is toegevoegd aan de integratie-uitkering Participatie, onderdeel Wsw. Deze compensatie wordt rechtstreeks overgemaakt naar de Inclusief Groep omdat zij de loonkosten van medewerkers die werkzaam zijn voor het Sociale Werkbedrijf betalen. Gemeenteraadsverkiezingen 2022 Voor de extra kosten die gemaakt worden voor de gemeenteraadsverkiezingen 2022 ontvangen we € 50.000. De extra kosten hangen onder meer samen met het huren van locaties en het vervroegd stemmen op de maandag en dinsdag voorafgaand aan de reguliere dag van stemming, met aanvullende kosten voor de inrichting van stemlokalen, en eventueel huren van alternatieve locaties die beter geschikt zijn om als stemlokaal in te richten. Sociaal domein Sociaal domein

2021

2022

2023

2024

2025

23

-

-

-

-

-

105

105

105

105

Inburgering (IU)

17

-

-

-

-

Einde lening inburgeringsplichtig (DU)

6

-

-

-

-

Mantelzorgbeleid (DU)

50

-

-

-

-

Robuust rechtsbeschermingssysteem

25

26

28

28

28

Systeemleren

7

8

8

8

8

Versterking ondersteuning wijkteams

44

45

45

44

45

Impuls integraal werken

35

6

3

-

-

Totaal 'Versterking sociale dienstverlening gemeenten'

110

85

84

80

81

Totaal mutaties Sociaal domein budgettair neutraal

207

189

187

184

186

Jeugdhulp Salarislasten zorgdomein Jeugd en WMO

Versterking sociale dienstverlening gemeenten

Bedragen * € 1.000

Jeugdhulp In mei 2019 hebben de VNG en het Rijk afspraken gemaakt over de inrichting van een subsidieregeling continuïteit cruciale jeugdzorg. Destijds is € 20 miljoen vanuit de € 420 miljoen aan tijdelijke extra middelen Jeugdhulp voor gemeenten apart gehouden. Via de subsidieregeling kunnen aanbieders van cruciale jeugdhulp tijdelijke liquiditeitssteun ontvangen indien dit noodzakelijk is om continuïteit van zorg te garanderen. Er is afgesproken dat de middelen aan het eind van 2021 worden toegevoegd aan het gemeentefonds. Momenteel is nog € 18,9 miljoen beschikbaar in de subsidieregeling continuïteit cruciale jeugdzorg. In deze circulaire wordt de nog beschikbare middelen toegevoegd aan het jeugdhulpbudget. Voor Putten een bedrag van € 23.300.

3 van 7

Salarislasten zorgdomein Jeugd en WMO Het kabinet heeft aangegeven extra middelen beschikbaar te stellen om de zorgsalarissen extra te verhogen. Via de algemene uitkering ontvangen we vanaf 2022 een structureel bedrag van € 105.000 voor jeugdzorg en Wmo (zowel opvang en begeleiding als huishoudelijke hulp). Dit is bedoeld om de stijging van de zorgsalarissen in het sociaal domein mogelijk te kunnen maken. In het voorjaar 2022 wordt er nog een bedrag voor Beschermd Wonen toegevoegd. Inburgering (IU) Aan de integratie-uitkering Inburgering wordt voor 2021 € 16.600 toegevoegd voor de kosten die gemaakt worden voor informatievoorziening in voorbereiding op het nieuwe inburgeringsstelsel (Veranderopgave Inburgering; VOI). De middelen worden beschikbaar gesteld voor het inrichten van hun eigen ICT-landschap en de bijbehorende werkzaamheden zoals het opleiden van medewerkers, het aanpassen van werkprocessen en de noodzakelijke aanpassing of aanschaf van een softwaresysteem. Einde lening inburgeringsplichtig (DU) Voor het ondersteunen van de Einde lening inburgeringsplichtig (ELIPs) ontvangen we een bedrag van € 6.400. Het betreft inburgeraars die hun lening voor de inburgering (vrijwel) volledig hebben uitgeput, maar nog steeds inburgeringsplichtig zijn. Gemeenten zullen inburgeraars die tot deze doelgroep behoren begeleiden.

Gemeenten gaan zelf over de wijze van invulling van de begeleiding. Via een decentralisatie-uitkering worden middelen aan gemeenten beschikbaar gesteld voor begeleiding. Mantelzorgbeleid (DU) Vanuit het programma Langer Thuis werkt het ministerie van VWS samen met partijen in het veld aan betere zorg en ondersteuning voor ouderen thuis. Mantelzorgers spelen daar een cruciale rol bij. Voor het aanvragen van zorg en ondersteuning ervaren mantelzorgers problemen in de toegang ervan: er is grote onbekendheid bij hen over bestaande regelingen en zij ervaren administratieve rompslomp bij aanvragen. Vaak wordt door instanties die verantwoordelijk zijn voor een regeling (zoals de gemeente of de woningcorporatie) gevraagd om een bewijs van mantelzorg (“mantelzorgverklaring”). De gemeente Putten ontvangt via een decentralisatie-uitkering € 50.000 om de toegang tot lokale regelingen voor mantelzorgers te vereenvoudigen en de regellast voor mantelzorgers bij de aanvraag van deze voorzieningen te verminderen. Versterking sociale dienstverlening gemeenten In reactie op het rapport Ongekend onrecht van de Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag (POK) heeft het kabinet tot en met 2027 middelen beschikbaar gesteld voor het verbeteren van dienstverlening van gemeenten voor alle mensen.

De rijksoverheid geeft aan dat naast de hersteloperatie voor getroffen ouders en kinderen, er ook maatregelen nodig zijn die structureel tot brede verbeteringen in beleid en uitvoering moeten leiden. Onderdeel hiervan is het versterken van de dienstverlening bij alle onderdelen van de overheid, waaronder de gemeenten. De VNG heef een visiedocument langs acht actielijnen uitgewerkt. In 2021 ontvangen we een bedrag van € 110.000, aflopend naar € 80.500 in 2025. De bijbehorende vier actielijnen zijn hieronder toegelicht:

4 van 7

-

Robuust rechtsbeschermingssysteem Het is belangrijk dat mensen dichtbij ondersteuning hebben om de weg te vinden en hun recht te kunnen halen, bijvoorbeeld wanneer ze verdwalen tussen uitvoeringsinstanties. Er is bij het ministerie van Justitie en Veiligheid een programma rechtsbijstand waarin met partners wordt gewerkt aan een stelselvernieuwing. Mede in opvolging van de POK wordt gewerkt aan een robuust rechtsbeschermingsstelsel dicht bij de burger. Gemeenten zijn daarin belangrijke partners.

-

Systeemleren Om de dienstverlening in gemeenten daadwerkelijk en structureel te kunnen verbeteren is het van belang dat de dienstverlening plaatsvindt in een ‘lerende uitvoeringspraktijk’. Binnen de gemeentelijke uitvoering moet er ruimte zijn om te reflecteren op het eigen handelen in de dienstverlening aan inwoners. Gemeenten moeten kunnen leren van de fouten en knelpunten in hun uitvoeringspraktijk en kunnen leren van elkaar, zodat de gemeentelijke dienstverlening aan inwoners in kwetsbare posities continu kan worden verbeterd. Het uiteindelijke doel daarbij is de kwaliteit van de dienstverlening aan de meest kwetsbare burgers te verhogen en zo in de gemeente een betere en veiligere leefomgeving te laten ontstaan.

-

Versterking ondersteuning wijkteams Voor de versterking ondersteuning wijkteams heeft het kabinet voor de jaren 2021 tot en met 2025 € 45 miljoen per jaar en voor de jaren 2026 en 2027 een bedrag van € 50 miljoen per jaar beschikbaar gesteld ter compensatie van de extra uitgaven die gemaakt worden om de toegang van cliënten tot de gemeentelijke dienstverlening en ondersteuning in de komende jaren stap voor stap structureel te verbeteren. Dit betekent dat voor de sociale wijkteams extra uitvoeringscapaciteit beschikbaar komt, om de coördinatie tussen de verschillende soorten van hulpverlening in het sociaal domein te verbeteren.

-

Impuls integraal werken Als onderdeel van het versterken van de gemeentelijke dienstverlening stelt het kabinet € 36 miljoen in 2021, € 6 miljoen in 2022 en € 3 miljoen in 2023 beschikbaar, waarmee gemeenten een impuls kunnen geven aan het ontwikkelen van een integrale dienstverlening. Voor de aanpak van meervoudige problematiek in het sociaal domein krijgen gemeenten incidenteel deze extra middelen om methoden voor integraal werken te ontwikkelen en geleerde lessen beter met elkaar te delen.

Taakmutaties Hieronder verstaan wij wijzigingen in de algemene uitkering waar een direct aanwijsbare taakwijziging tegenover staat. 2021

2022

2023

2024

2025

-9

-

-

-

-

Kwaliteitsborging bouw- en woningtoezicht

14

-

-

-

-

Subtotaal taakmutaties

5

-

-

-

-

Mutaties budgetneutraal

5

-

-

-

-

Budgettair effect begroting

-

-

-

-

-

Taakmutaties (-/- = nadeel) Digitale voorzieningen (GDI, MijnOverheid, DigiD en BSN)

Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel

5 van 7

Digitale voorzieningen 2021 Voor de digitale, landelijke voorzieningen vindt er jaarlijks een uitname plaats uit de algemene uitkering. Het gaat voor 2021 om de generieke digitale infrastructuur (GDI), MijnOverheid, DigiD en het gemeentelijk gebruik van het Burgerservicenummer (BSN). Voor 2021 vindt een uitname plaats van € 9.500. Kwaliteitsborging bouw- en woningtoezicht. Op 1 juli 2022 treedt naar verwachting de nieuwe Wet kwaliteitsborging (Wkb) voor het bouwen in werking. De wet gaat gefaseerd in. Er wordt gestart met de eenvoudigere bouwprojecten, daarna volgen eventueel de meer complexere projecten. De Wkb heeft als doel de bouwkwaliteit en het bouwtoezicht te verbeteren door inschakeling van private kwaliteitsborgers. Deze taken vervallen hiermee bij gemeenten die overigens wel het bevoegd gezag blijven houden. Tegelijkertijd wijzigen bepaalde taken en krijgen gemeenten er extra taken bij. Voor de noodzakelijke voorbereidingen die de gemeenten nog moeten treffen tot de inwerkingtreding van de Wkb ontvangen Putten in 2021 een bijdrage van € 14.000. Vooruitblik Meicirculaire 2022 Klimaat Zowel in de septembercirculaire 2021 als het Coalitieakkoord 2021 van de nieuwe regering is aangegeven dat het kabinet voor 2022 en verder middelen beschikbaar stelt voor de klimaatakkoordtaken van gemeenten, ondersteuning van medeoverheden en RES.

Dit om te voorkomen dat de uitvoering van het Klimaatakkoord stil komt te vallen. Naar verwachting zullen de middelen worden verwerkt in de Meicirculaire 2022. Extra Jeugdbudget In lijn met de uitspraak van de Commissie van Wijzen wordt in het Coalitieakkoord 2021 extra financiering voor Jeugdzorg beschikbaar gesteld. Echter wordt vanaf 2024 in aanvulling op de huidige hervormingsagenda extra beleidsmaatregelen in de jeugdzorg genomen; in 2024 wordt € 100 miljoen van de beoogde extra financiering in mindering gebracht en vanaf 2025 € 0,5 miljard. Daarbij wordt gedacht aan (een combinatie van) normeren van behandelduur of het introduceren van een eigen bijdrage. Effect op en verwerking in de begroting Na verwerking van de decembercirculaire ziet het actuele begrotingssaldo er als volgt uit: Begrotingspositie

2021

Begrotingssaldo na 8-maandsrapportage 2021

573

Saldo Begroting 2022-2025

2022

2023

2024

2025

1.209

1.236

1.192

1.394

Budgettair effect septembercirculaire 2021

487

848

523

522

620

Budgettair effect decembercirculaire 2021

22

44

-

-

-

-

-

PM

PM

PM

1.082

2.101

1.759

Herijking gemeentefonds 2023 Saldo na verwerking decembercirculaire

6 van 7

1.714 2.014 Bedragen * € 1.000

Uitvoering De circulaire kan vanwege het moment van verschijnen niet meer vertaald worden in de begroting 2021. Deze komt daardoor in de Jaarrekening 2021 tot uitdrukking als verschil tussen de begroting en werkelijkheid. De meerjarige mutaties worden opgenomen in de 4maandsrapportage 2022. De geoormerkte gelden blijven beschikbaar voor de betreffende beleidstaken. Dit geldt ook voor het compensatiepakket corona. Het niet bestede deel zal bij de Jaarrekening 2021 als bestemming rekeningresultaat aan u worden voorgesteld. Voor meer informatie kunt u contact opnemen met de behandelend ambtenaar.

Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Putten,

mr. F.E. Contant,

H. A. Lambooij,

secretaris

burgemeester

7 van 7