06.1 Jaarverslag 2020 Bibliotheek Noordwest Veluwe

DE BIEB IN CORONATIJD JAARVERSLAG BIBLIOTHEEK NOORDWEST VELUWE 2020

April 2021

INHOUDSOPGAVE Voorwoord

3

2020 in cijfers

4

Wij zijn de bieb

6

De bieb in coronatijd

8

Ondersteuning in het lees- en maakonderwijs? BNWV!

10

Realiseren en toegankelijk maken van een doorgaande leeslijn

11

Werken aan je taalvaardigheden? BNWV!

12

Vergroten van taalvaardigheden

13

Meer kunnen met de computer? BNWV!

14

Vergroten van digitale vaardigheden

15

Op zoek naar een studie-, werk- of chillplek? BNWV!

16

Creëren van gastvrije ontmoetingsplaatsen

17

De organisatie

18

Raad van Toezicht

20

Vooruitkijken naar 2021

21

2

VOORWOORD ‘En toen kwam corona’. Zou dit, ook in andere talen, het meest geschreven en gelezen zinnetje van 2020 zijn geweest? Mij zou het niet verbazen. En toen kwam corona. En werd alles anders.

Dank daarom collega’s en vrijwilligers, door wie 2020 geen verloren jaar werd. Dank financiers, die zo vaak hun vertrouwen in ons uitspraken (we hielden onze begroting trouwens sluitend). En dank trouwe klanten en leden. Ook voor alle hartverwarmende reacties op wat we wél voor jullie hebben kunnen doen.

Ook bij Bibliotheek Noordwest Veluwe (BNWV). Natuurlijk pasten ook wij onze bedrijfsvoering steeds aan de wijzigende maatregelen aan. Vestigingen sloten, openden deels, om daarna weer te draaien met een take away formule. We zegden debat- en literaire avonden af, stelden ze uit, kozen voor een aangepaste vorm. Leeskringen gingen wel door, soms niet, soms half. Ingewikkeld allemaal. En toch… corona schiep ook nieuwe kansen.

Tot slot een kleine leeswijzer voor dit Jaarverslag 2020 van BNWV. We volgen voor een groot deel de structuur uit ons meerjarenbeleidsplan Samen voor iedereen (o.a. te vinden op onze site, onder ‘over ons’). Dat wil zeggen dat we in dit verslag vooral stilstaan bij de prioriteiten die voortvloeien uit de vier in het beleidsplan geformuleerde hoofddoelstellingen.

Deelnemers en vrijwilligers van het Taalhuis ontdekten dat het Nederlands ook online aan te leren of te verbeteren is. De mogelijkheden van FaceBook werden volop benut. En een-op-een is niet altijd efficiënt, maar soms wel echt effectief. Zeker in combinatie met een gezonde wandeling. Waren fysieke afspraken met partners onmogelijk? Dan onderhielden we op andere wijze contact. Bezoeken aan instellingen, scholen, verzorgingstehuizen? We deden wat we konden (en mochten).

Ik wens u veel leesplezier met De bieb in coronatijd. Ben van Heesbeen directeur-bestuurder BNWV

Nee, we bereiken in 2020 zeker niet zoveel als gepland. Daar stonden echter tal van creatieve initiatieven tegenover. AfhaalBieb, AnderhalvemeterBieb, BezorgBieb – wie kende ze voorheen? De succesvolle webinars? De ludieke filmpjes om het leesplezier op de scholen te bevorderen? Gaan we ook na corona mee door. En Bel de Bieb? Al die telefoontjes gingen lang niet alleen over inloggen en het lenen van e-books: “Wat ik mis zijn mijn maatjes, de leestafel, de koffie.” Dan blijkt weer wat een belangrijke en dierbare plek de bibliotheek in het leven van veel mensen in onze regio inneemt.

3

2020 IN CIJFERS

89 Aantal locaties waar actief

1.9 km

6

Gemiddelde afstand tot vestiging

Aantal eigen vestigingen

WERKGEBIED

127.590 +1,2%

Volwassenen / jeugd 78,9%

Totaal aantal inwoners

FYSIEKE COLLECTIE

148.144 −1,6% Boeken (incl. 7.727 dBoS)

7.813

DIGITALE COLLECTIE

32.897

−11,2%

Audiovisuele materialen (dvd’s, blu-rays en cd’s)

675.785 −22,9% 7.375 −46,8% Uitleningen (incl. 19.822 dBoS)

21,1%

Uitleningen

+17,5%

E-books

Luisterboeken

64.039 +47,5%

4.824

Uitleningen

4

4.439

1

2

Uitleningen 3

ACTIVITEITEN −92,6%

15.932 −42,2% Aantal deelnemers

PERSONEEL

248 −2,0%

64 +3,2%

Medewerkers

Vrijwilligers

AB C 367

5.292

Kennis en informatie

Educatie en ontwikkeling

10.116

Leesbevordering en literatuur

98

Ontmoeting en debat

59

Kunst en cultuur

BEZOEKERS

208.839

4

−48,6%

Bezoeken

27.394 +1,1%

Volwassenen / jeugd 31%

Leden (1 op 5 inwoners)

1 2 3 4

5.450 +20,1%

95.164 +13%

Geldige e-book accounts

Websitebezoekers

222.291 +6%

3.391 +12,4%

Websitebezoeken

Volgers social media 5

68,1%

Niet bekend over 2019 Registratie pas vanaf 8 september 2020 Geen cijfers over 2019 bekend Dit is exclusief het aantal bezoeken in Ermelo: sinds de bibliotheek in het gemeentehuis is gehuisvest, worden bezoekers niet meer geregistreerd.

WIJ ZIJN DE BIEB Al jaren is het werkterrein van onze bieb héél veel breder dan de klassieke optelsom van zes vestigingen met een partij boeken, gerund door een aantal personeelsleden ondersteund door vrijwilligers. Trends Diezelfde bieb is overigens nooit af. We zitten op de huid van de tijd. Bij sommige trends lopen we voorop – de aanpak van kansongelijkheid bijvoorbeeld, en de toepassing van het smart building-concept (Open+ in Putten). Aan andere doen we al volop mee – de Bibliotheek op School (dBoS) en de participatiesamenleving (onze vrijwilligers!). En soms doen we het in ons eigen tempo – de collectie zwartepietenboeken wordt niet afgebrand maar afgebouwd. Want als die gezamenlijke bieb op de Veluwe weten we zelf het beste wat goed voor ons is.

Overal Bekijk daarvoor alleen al de vier afgebeelde kaarten. Op maar liefst 89 plekken in Ermelo, Harderwijk, Putten, Nunspeet en Elspeet is onze bibliotheek aanwezig. Denk aan basisen middelbare scholen. Aan woonzorgcentra en welzijnsinstellingen. Aan kinderdagverblijven en Centra voor Jeugd en Gezin. Aan reintegratiebedrijven, een azc, een hospice… kortom, waar is de bieb eigenlijk niet? Veel meer dan boeken Op veel van die plaatsen stellen we onze collectie beschikbaar. Die bestaat - ook weer – uit veel meer dan alleen fysieke boeken. Zo lenen we tijdschriften, dvd’s en cd’s uit, en helpen we mensen aan e-books. Vanuit tal van locaties in onze regio verzorgen we (digi)taalcursussen, en organiseren we activiteiten op het gebied van literatuur, educatie, ontmoeting en debat, en kunst en cultuur. En steeds meer bezoekers gebruiken de bibliotheek om (samen) te werken, te studeren en elkaar te ontmoeten.

Zeg het maar Met andere woorden: wat kunnen we samen voor úw kinderen, leerlingen, senioren of medewerkers betekenen? Laat het ons weten!

Samen ‘Wij zijn de bieb’ betekent dat we die bieb in Noordwest-Veluwe met z’n allen vormen. Bewoners, bezoekers, kinderen, ouders, ouderen, werknemers, werkgevers. Een verzameling mensen die elkaar beter willen maken. Die elkaar beter leren lezen (en het plezier daarin laten ontdekken), de taal beter leren beheersen, beter de weg op de computer leren vinden. In een omgeving waarin ze zich veilig voelen. Zo ontstaat persoonlijke groei. En dat geeft weer meer kansen in het leven.

6

Hierden Horst

Harderwijk

Ermelo

Speuld

ERMELO

HARDERWIJK

Nunspeet

Hulshorst

Putten

PUTTEN Legenda Lezen en digitaal

Digitale cursussen

Lezen

Externe collectie

Taalcursussen

Servicepunt

Elspeet NUNSPEET

7

DE BIEB IN CORONATIJD › Nederlandse lessen aan Polen gaan meteen

JANUARI › Nationale Voorleesdagen. BNWV krijgt er ruim honderd nieuwe leden van nul tot zes jaar bij. › Succesvolle literaire avond met Franca Treur, in samenwerking met De Dialoog in Ermelo.

deels digitaal door.

APRIL › Alle twaalf dBoSscholen krijgen digitale ondersteuning (apps, luister-boeken, etc.). › Daarnaast helpt BNWV veertien andere scholen bij hun zoektocht naar thuisonderwijs en leesbevordering. › Enorm aantal telefonische vragen bij Bel de Bieb: tussen 9 april en 1 juni ruim 750.

› FEBRUARI › Avondje Frits Spits in

De Heerlickheijd van Ermelo, opgezet met Bruna Harderwijk. › Opening van de tweede dBoS in Putten: de Gabriëlschool. › Met Lego WeDo in alle vestigingen in de voorjaarsvakantie de digitale vaardigheden van kinderen vergroot. › Start meeleeskring in Putten met acht deelnemers en twee vrijwilligers.

MEI › Introductie van een nieuw fenomeen op 11 mei: de AfhaalBieb. › Digitale herdenking 75 jaar bevrijding. De gedichten die mensen schrijven onder de naam ‘Dichter bij de vrijheid’ worden gepubliceerd op onze website en (selectie) op Facebook. › Tijdens de sluiting maken we nieuwe programma’s en actualiseren we werkwijzen. › Leeskringen, VoorleesExpress en dBoS gaan online.

MAART › De pilot met Open+ in Putten verloopt heel voorspoedig. › Sarah Scholts, dorpsdichter Ermelo en Henk Ruiter, stadsdichter Harderwijk, geven woorden aan coronatijd. Opgeschudde dagelijksheid (…) Niet geschudde handen voor een tijd (…)

JUNI › Weer een nieuw fenomeen, vanaf 2 juni: de AnderhalvemeterBieb. Kom op gepaste afstand van anderen weer zelf boeken uitzoeken. › Start van een-op-een taallessen op afspraak (met inachtneming van de regels) in de bibliotheken van Harderwijk, Nunspeet en Ermelo, en in Putten in de foyer van Theater Stroud. › BNWV zet samen met Gresbo Post de BezorgBieb op, voor leden die aan huis gebonden zijn. › Afronding Samen voor iedereen; ons beleidsplan voor 2020-2023.

Ook bij de Appie aan de Selhorstweg zijn de toiletrollen schaars. Bij de Jumbo evenzo. (…)

› De – heel grappige! – Koreaanse schrijver Vinnie

Ko geeft taalvrijwilligers tips hoe ze buitenlanders het Nederlands kunnen leren. › BNWV en Stichting Kinderspeelzalen Harderwijk ondertekenen een samenwerkingsovereenkomst voor drie jaar. › 16 maart: landelijke lockdown. Alle vestigingen gaan dicht. De positieve overall-boodschap wordt: de bieb is online open! Met verruimde bereikbaarheid per telefoon en mail, en snellere reactietijden via sociale media.

8

OKTOBER › Opening Open+ bibliotheek in Putten heeft landelijk bereik: bekend bij 4 miljoen mensen. › De Taalcafés in Harderwijk gaan online verder. › De bibliotheek in Ermelo verhuist weer naar de publiekshal, verbouwing bijna voltooid. › De Kinderboekenweek 2020 gaat terug in de tijd. Bijna 5.000 kinderen brengen een bezoek aan de bibliotheek of krijgen een leesmediaconsulent in de klas – ondanks corona. › BNWV is opnieuw gecertificeerd voor vier jaar.

JULI › Belangrijkste uitkomsten Medewerkersonderzoek 2020: duidelijke vooruitgang ten opzichte van vier jaar geleden; naast veel positieve punten ook ‘aandachtspunten’; volgens de benchmark scoort BNWV beter dan het gemiddelde van de branche. › De Taalcafés in de Kiekmure in Harderwijk op woensdagmorgen en donderdagavond gaan weer door – uiteraard in aangepaste vorm. › Om de leerlingen van de dBoS-scholen in de zomer hun leesniveau te laten behouden, maken we voor elk van hen een tas met leesstimulerende materialen (totaal 3.123).

NOVEMBER › Nederland Leest het geschenkboek Het zwijgen van Maria Zachea. Leden krijgen twee exemplaren: een om te houden, een om weg te geven en over het boek te praten. › Onze belactie in alle gemeentes onder de doelgroep van de BezorgBieb, van mens tot mens, wordt zeer gewaardeerd. › Op 5 november sluit de bibliotheek weer vanwege de oplopende coronabesmettingen. › Als de Tweede Kamer de bibliotheek als essentiële locatie aanmerkt, worden we op 9 november weer Afhaalbieb en op 19 november weer AnderhalvemeterBieb.

AUGUSTUS › Het aantal e-bookuitleningen is met 146% gestegen vergeleken met verleden jaar en maakt nu 10% van het totaal aantal uitleningen uit (was 5%). › Maar… het totale uitleenvolume bedraagt 70% ten opzichte van augustus 2019. SEPTEMBER › 160 personen genieten in twee sessies van een avond met Joris Luyendijk in Stroud. › Officiële installatie van de dorpsdichter van Putten, Pieter van Heiningen. › In het Digilab in Nunspeet verdiepen kinderen zich op drie woensdagmiddagen in een specifiek apparaat of onderwerp.

DECEMBER ›Vanaf 15 december volgt een nieuwe lockdown: we worden weer AfhaalBieb…

9

ONDERSTEUNING IN HET LEES- EN MAAKONDERWIJS? aantrekkelijk te maken. Een voorleeswedstrijd organiseren bijvoorbeeld. Kim komt het graag een keertje in de klas voordoen.

Daar komt ze aangestapt, leesmediaconsulent Kim. Met een paar koffers en tassen onder de arm, boordevol boeken en ander materiaal. Opgewekt betreedt ze de school en loopt ze de klas in. “Jongens, welkom in de bieb. Ik ga jullie weer een verhaaltje voorlezen. Waar denken jullie dat het over gaat?”

“Je ziet de kinderen sprongen maken”, zegt ze enthousiast. “Vorige week vertelde een leerkracht me over een jongen bij hem in de klas. Een jaar geleden las die nooit. Ik was toen langsgekomen met een bepaald boek. De jongen had het niet meer weggelegd. Sindsdien pakt hij regelmatig een boek op.”

De kinderen zijn niet gek. Die hebben allang gezien dat Kim behalve een aantal boeken een feesthoedje en slingers heeft uitgepakt. “Het gaat over feest!”

BNWV ondersteunt scholen trouwens ook bij 21e-eeuwse vaardigheden. Kim: “Loop gewoon eens bij een van onze vestigingen binnen. We hebben zoveel op de plank liggen waarmee we leerkrachten kunnen helpen.”

Kim: “Dit heet de Bibliotheek op School. Het is onderdeel van de doorlopende leeslijn waarmee we kinderen optimaal willen leren lezen. Daar moet je vroeg mee beginnen, eigenlijk al op de kinderopvang. Dan kunnen alle kinderen zich zo goed mogelijk ontwikkelen.”

Wat motiveert Kim, tot slot, het meest in haar werk? “Het idee dat je een verschil kunt maken voor een individueel kind, vind ik echt geweldig.”

Kim adviseert docenten over boeken, welke ze voor hun school kunnen aanschaffen, hoe BNWV ze daarbij kan helpen. Ook vertelt ze hen wat ze zelf kunnen doen om het lezen voor kinderen

Ga voor het verhaal van Kim op film naar het digitale jaarverslag 2020.

10

REALISEREN EN TOEGANKELIJK MAKEN VAN EEN DOORGAANDE LEESLIJN Uit Samen voor iedereen: Lezen? Leuk! Het bevordert de algemene kennis en ontwikkeling, prikkelt de fantasie, stimuleert het creatief denken, en zet aan tot dialoog en debat. Met een gevarieerd aanbod voor iedere levensfase wil BNWV de leeshonger van alle bewoners in Noordwest-Veluwe stillen. Voor 2020-2023 stelden we twee prioriteiten.

PRIORITEIT 1

PRIORITEIT 2

Het percentage actieve lidmaatschappen verhogen van kinderen tot vier jaar en van jongeren van dertien tot en met zeventien jaar.

Het aantal leden van achttien tot en met 35 jaar verdubbelen. Onder meer doordat de zoektocht naar structurele samenwerking met mbo-scholen nog niet kon beginnen, nam het aantal leden nog af. Daar stonden gelukkig wel andere activiteiten tegenover.

We hebben ons hiervoor natuurlijk vier jaar gegeven maar vooralsnog namen beide percentages licht af. Corona uiteraard. Het aantal leden tussen de twaalf en achttien jaar nam overigens wel toe (van 55% naar 63% van het aantal inwoners). Nu moeten we ze nog actief zien te krijgen…

Verleiden van de doelgroep Literaire avonden zijn, hoewel toegankelijk voor iedereen, goed geschikt om jongvolwassenen tot een abonnement te verleiden. Franca Treur trok in De Dialoog zeventig bezoekers. En Joris Luyendijk kreeg in het najaar tweemaal een (corona)zaal vol in Stroud met zijn lezing over het actuele thema diversiteit. Bovendien vonden we de samenwerking met Jong Politiek Nunspeet. Zodra corona het toelaat, gaan we samen jongerenavonden organiseren.

Meer BoekStart, voorlezen en dBoS

Voor de kleintjes mikken we op meer BoekStart in de kinderopvang: in 2020 jaar sloten we een meerjarige samenwerking af met twee locaties van St. Kinderspeelzalen Harderwijk. Daarnaast stimuleren en organiseren we het voorlezen: ondanks alle beperkingen traden onze vrijwilligers tien keer in Harderwijk op. Ook het voorlezen tijdens de Nationale Voorleesdagen en de Kinderboekenweek ging (aangepast) door. Verder maakten we voor 38 basisscholen een leesplan - zes meer dan in het vorige schooljaar. We stelden vier scholen speciale uitleencollecties beschikbaar zoals een wisselcollectie prentenboeken en een aanvulling op de schoolbibliotheek. En we breidden dBoS uit van tien naar twaalf. Via de scholen bereikten we bovendien meer kinderen dan ooit met een product in de Kinderboekenweek: 4.986. Ook hielpen we de leerlingen van dBoS hun AVI-niveau in de vakantie op peil te houden met een tas leesstimulerende materialen.

Activiteiten aan de basis Twintig leeskringen waren er begin 2020. Een zegde er op, twee schortten hun activiteiten vanwege corona op. BNWV hielp hen overigens wel aan tips om digitaal contact te houden. Onveranderd stelden we aan zes verzorgingstehuizen collecties beschikbaar. Ook niet-leden konden e-books en luisterboeken lenen door gebruik te maken van de ThuisBieb-app tijdens de eerste lockdown en de Vakantie-Bieb-app in de zomervakantie.

Samenwerking vo-scholen

Dan die jongeren. Gelukkig trekt het aanbod van aantrekkelijke boeken voor deze doelgroep weer aan. Met de aanschaf van Apex Legends, De moord op Queen T en Fake trip realiseerden we de eerste uitbreiding van onze mediacollectie voor hen. Ook de samenwerkingsovereenkomst die we met Nuborgh college Veluvine in Nunspeet (450 leerlingen) afsloten, moet bijdragen aan een beter bereik van deze doelgroep. Uiteindelijk werkten we met tien scholen samen op het gebied van leesbevordering: twee meer dan in het vorige schooljaar. Daarvan deed de helft mee aan voorleeswedstrijd Read2me.

11

WERKEN AAN JE TAALVAARDIGHEDEN? BNWV! voor. Hij zorgt ook voor zijn zoontje. Die wil hij graag kunnen voorlezen. Dat zijn de punten waar hij samen met Jennifer aan werkt.

“Gelukkig staat er een… Dit vind ik een moeilijk woord.” Bij die laatste zin moet Johan zelf grinniken. Taalvrijwilliger Jennifer zegt over het moeilijke woord: “Dat is het ook. Probeer maar in kleine stukjes op te delen als het lukt.”

Johan: “Venti… ventilator. Gelukkig staat er een ventilator.” Hij en Jennifer spreken eens in de twee weken af. Ze merken al verbetering in de tijd dat ze nu bezig zijn. Jennifer: “Dat is gewoon heel leuk om te zien.”

Zo werken ze zich samen door een boek. Het is dé manier om de Nederlandse taal beter te leren beheersen. Het is dé manier om verder te komen in het leven.

Johan: “Je moe… je moet… toch wat…” En dan ineens: “Je moet toch wat doen in de vakantie!”

“Begin maar even opnieuw, bij het politiebureau”, zegt Jennifer.

Er is veel schaamte bij mensen die niet goed kunnen lezen of schrijven, vertelt Jennifer: “Helemaal niet nodig. Er zijn in Nederland meer dan een miljoen mensen zoals Johan die hulp vragen of nodig hebben bij het lezen en schrijven. Daarvoor kun je gewoon terecht bij de bibliotheek, bij het Taalhuis.”

Johan: “Jullie stonden dus buiten. Penning kijkt aan.” Jennifer grijpt in: “Wacht even. Wil je die zin nog een keertje lezen?” “Penning kijkt hem aan”, corrigeert Johan zichzelf. Jennifer knikt tevreden.

Goed om te weten. Wat we nu nog willen weten is… welk boek lezen Johan en Jennifer nu eigenlijk?

De taalcoördinator van BNWV heeft Janneke en Johan gematched. Johan, midden twintig, werkt in de zorg. Hij wil graag hogerop komen. Maar daar is zijn Nederlands op dit moment niet goed genoeg

Ga voor het verhaal van Johan en Jennifer naar het digitale jaarverslag 2020.

12

VERGROTEN VAN TAALVAARDIGHEDEN Uit Samen voor iedereen: BNWV neemt de regie in de regionale aanpak van laaggeletterdheid. Daarmee bevorderen we de zelfredzaamheid en het meedoen met de samenleving van laagtaalvaardigen. Onze taalvrijwilligers helpen deelnemers zich het Nederlands op een speelse, niet-formele wijze eigen te maken. In 2020-2023 bieden we vooral NT1’ers meer maatwerk aan. Activiteiten aan de basis

PRIORITEIT 3

Er ging in 2020 één basistraining door voor 27 taalvrijwilligers. We verzorgden twee workshops voor de vrijwilligers, onder andere over het schrijven van gedichten. De Taalcafés startten enthousiast in Harderwijk, Ermelo en Putten… maar ondervonden wel last van de beperkingen. Niettemin is de ondersteuning van het Taalhuis wel gewoon doorgegaan – echter veel meer via WhatsApp, Teams en Zoom.

Het vinden en tot afnemen van het regionale taalaanbod verleiden van met name werkzoekende en opvoedende NT1’ers Door de bekende beperkingen in 2020 zagen we het aantal deelnemende NT1’ers nog niet concreet toenemen. Wel konden we het onderwerp laagtaalvaardige NT1’ers bij de regionale media onder de aandacht brengen.

Totaal aantal taalvrijwilligers: 155 (+2,0%) waarvan grofweg de helft door corona niet in actie kon komen.

Samenwerkingspartners Zo hebben we een advertentiecampagne ontwikkeld over het Taalhuis voor de lokale bladen, en drie filmpjes gemaakt met verschillende invalshoeken over laaggeletterdheid. Ook daarmee haalden we de lokale media. Een van de manieren om het aantal deelnemers aan onze cursussen te verhogen, is via toeleiding door bedrijven, woningcorporaties en zorginstanties. Corona heeft onze zoektocht ernstig vertraagd: gelukkig heeft nog wel een NT1’er zijn verhaal in het magazine van woningcorporatie UWoon kunnen doen. Ook aan het introduceren van middelen om laagtaligheid te herkennen, zijn we nog nauwelijks toegekomen.

Aantal taaldeelnemers per gemeente:

Klasse! en een nieuwe leeskring Niettemin hebben we in 2020 een middel gevonden waarmee we ook gezamenlijke taalcursussen gaan opzetten: Klasse! We kunnen niet wachten de samenwerking met partners in 2021 te effectueren. Daarnaast maakten we een begin met het optimaliseren van de collectie van het Taalhuis voor uitleen aan laagtaalvaardigen. En in Harderwijk hebben we een aantal zomertaalactiviteiten georganiseerd voor kinderen met het risico op een taalachterstand. Ten slotte startten we een nieuwe leeskring specifiek voor de doelgroep in Elspeet.

Harderwijk

280

uniek:

101

Nunspeet

54

Putten

34 24

Ermelo

101 23

Totaal

469 (-11,2%)

26

174

De mening van deelnemers “In het begin schaamde ik me heel erg dat ik niet begreep wat er in de brieven van de gemeente stond.” “Wij danken voor de connectie met de taalvrijwilliger. We hebben fijn les gehad, meestal online maar ook hebben we elkaar een keer ontmoet. Ze geeft positieve energie aan ons. Wij zijn blij.” “Mijn hele leven doe ik al zwaar werk omdat ik niet goed kan schrijven. Nu wil ik echt wat anders.”

13

MEER KUNNEN MET DE COMPUTER? BNWV! tevreden met de begeleiding vanuit BNWV: “Prima, een 10!”

Klik & Tik is de beginnerscursus voor wie nog niets weet van of een aversie heeft tegen computergebruik. In bibliotheken overal in het land wordt de cursus gegeven. Ook in Putten. Een van de cursisten is Herman.

Mooi is de interactie tussen de twee. Herman, duidelijk minder geduldig dan zijn begeleider: “Waar zit die o dan toch?” Jack, droog: “Waar die vorige week ook zat, naast de p.”

Hermans reden om zich voor de computercursus op te geven? “Jongelui, die groeien met de computer op. Maar ik moet het op latere leeftijd in me opnemen. Dat is best wel moeilijk.” Hij kan, kortom, dit steuntje in de rug goed gebruiken.

In de pauze is er een lekker bakkie koffie met de andere cursisten. Die gezelligheid en positiviteit zijn kenmerkend voor Klik & Tik. Nieuwe contacten opdoen, is dan ook een van de subdoelstellingen van de cursus. Herman: “Ik heb gewoon een hoop kennissen opgebouwd.”

Begeleider Jack heeft zich over Herman ontfermd. Samen kijken ze op het scherm. “Je gebruikersnaam of je wachtwoord klopt niet”, zegt Jack, “je hebt een foutje met je wachtwoord gemaakt, denk ik.”

Wat vindt hij tot nu toe het mooiste dat hij heeft geleerd? “Ik heb altijd op een dragline gedraaid”, antwoord hij, “schepen lossen met een grijper. Ze vertelden me dat je dat op de ‘oetj’… hoe noemen ze dat, ‘oetjoe’ - ach, YouTube! - ze vertelden dat je dat dan kan bekijken. Prachtig! Dat ik dat nog beleven mag!”

Herman reageert zoals we allemaal deden toen we voor het eerst achter de pc plaatsnamen: “Ik heb het goed gedaan!” Jack beschikt over een engelengeduld: “Maakt niet uit, we gaan het gewoon nog een keer doen. Klik maar op OK.” Herman is overigens dik

Ga voor het verhaal van Herman op film naar het digitale jaarverslag 2020.

14

VERGROTEN VAN DIGITALE VAARDIGHEDEN Uit Samen voor iedereen: Digitale basisvaardigheden zorgen ervoor dat mensen mee blijven of kunnen doen. Bij de ontwikkeling daarvan wil BNWV een centrale rol in de regie spelen. Daarnaast willen we onze bewoners met de leuke kanten van digitalisering kennis laten maken. Daarbij schenken we in 2020-2023 extra aandacht aan kinderen/jongeren en volwassenen.

PRIORITEIT 4

PRIORITEIT 5

Het (spelenderwijs) stimuleren van de digitale vaardigheden van kinderen van vier tot en met twaalf jaar en jongeren van dertien tot en met zeventien jaar.

Het informeren van volwassenen over en hen trainen in digitale basisvaardigheden. Naast groepsgewijze cursussen in computergebruik biedt BNWV nu ook een-op-een-computerbegeleiding aan. Het heeft niet kunnen voorkomen dat het aantal deelnemers daalde met ruim 15%. Maar we hebben wel voorbereidingen getroffen voor individuele digitale bijscholing in betere tijden.

Ondanks de beperkingen hebben we voor deze twee leeftijdsgroepen toch een aantal mooie resultaten bereikt en een aantal activiteiten in de startblokken gezet. Hé, een geschiedenisapp! Voor de jongere kinderen zijn we in september begonnen met buitenschoolse mini-computercursussen (tot we vanwege de beperkingen weer moesten stoppen). Standaard nodigen we groep 6 van alle scholen uit voor een groepsbezoek aan onze vestigingen. Daarin maken ze kennis met de digitale mogelijkheden van BNWV. Ook de leesmediaconsulenten van dBoS besteden nu structureel aandacht aan digitale geletterdheid in het onderwijs. Dat deden ze onder meer in de Kinderboekenweek met het programma ‘Maak je eigen geschiedenisapp’, voor de groepen 5 tot en met 8 . Zowel medewerkers als kinderen waren erg enthousiast: leuk hoor, zelf een app bouwen! Voor de jongeren tot zeventien jaar konden we in 2020 overigens nog niet veel betekenen.

Informatiepunten Digitale Overheid Inmiddels zijn we goed op weg met het inrichten van informatiepunten Digitale Overheid. Onze medewerkers zijn al geschoold ter voorbereiding op de opening van de informatiepunten. Er moet alleen nog een vrijwillig coördinator komen. Daarnaast brachten we alle gemeentelijke welzijnsorganisaties op de hoogte over ons aanbod: zij hebben de eerste cliënten naar ons doorverwezen. Ook over de nieuwe samenwerking met Welzijn Putten in Stroud zijn we optimistisch.

Activiteiten aan de basis Samenwerking met Cultuurkust in het kader van Kunstmenu in het thema Media: de uitvoering vindt in 2021 plaats. De activiteiten tijdens de Media Ukkiedagen zijn in verband met de eerste lockdown helaas geannuleerd. Over het online Minecraft-event met de opdracht ‘Bouw een huis’ op 8 juli zegt een ouder: “Mijn dochter vond het heel leuk en leerzaam om te doen. Het was een hele andere vibe, met al die kletsende kinderen in een Zoom. Het lijkt wel knusser en persoonlijker, terwijl het dat eigenlijk niet is.” In samenwerking met Welzijn Putten en de ING organiseerden we begin 2020 voor zes personen een workshop Veilig internetbankieren. Tijdens de coronasluiting in het voorjaar ondersteunden we veel leden bij het gebruik van het e-bookplatform met een ad hoc opgezette telefonische vraagbaak.

15

OP ZOEK NAAR EEN STUDIE-, WERKOF CHILLPLEK? BNWV! Fiets wegzetten, wenteltrap beklimmen, neerploffen op de bank van de bibliotheek in Harderwijk, hèhè, effe zitten.

je heel erg het idee van oké, ik ben hier nog steeds in een les. En in de bieb voelt het niet alsof ik hier verplicht zit.”

We maken kennis met “Marijn van den Berg, ik kom uit Hierden, ben vijftien jaar, ik houd van lezen en van muziek maken en luisteren.”

Ook voor Marijn is de BNWV-vestiging in Harderwijk een heel toffe plek om te studeren. “Maar”, zegt hij er meteen achteraan, “ook om een beetje te chillen. Toen de bieb vorig jaar een jaar oud was, maakte de krant nog een foto van me. Toen heb ik ook gezegd ‘als de bieb nou een café was, dan waren wij de stamgasten’.”

“En ik ben Marijns zus, Janneke, en ik ben ook vijftien jaar.” Aha, een tweeling. Waar hou jij van, Janneke? “Ook van lezen. En ik vind saxofoon en ukelele spelen ook leuk om te doen.”

Dat horen we natuurlijk graag.

Janneke is vanmiddag naar de bibliotheek gegaan omdat komende donderdag haar toetsweek begint. Ze begint alvast te leren voor drie vakken, beetje herhalen ook. De tweeling pakt de tassen uit, legt etui, boeken en aantekeningen op tafel en gaat van start.

Ga voor het verhaal van Marijn en Janneke naar het digitale jaarverslag 2020.

Het is niet alleen om de rust dat ze hierheen zijn gegaan. Janneke: “Ik vind het ook heel erg fijn dat het een beetje zo’n huiskamersfeer is. Je kan ook wel op school leren maar dan heb

16

CREËREN VAN GASTVRIJE ONTMOETINGSPLAATSEN Uit Samen voor iedereen: BNWV is een openbare instelling. Wij heten iedereen in onze regio - jong en oud, samen of alleen hartelijk welkom. Onze vestigingen hebben een aangename, nietcommerciële en eigentijdse uitstraling, onze klanten komen er graag terug. Veel meer dan voorheen gaan we als bibliotheek ook naar het publiek toe. Zo bereiken we alle voor ons belangrijke doelgroepen. Activiteiten aan de basis

PRIORITEIT 6

BNWV is opnieuw gecertificeerd voor vier jaar. Nieuwe certificering De Certificeringsorganisatie Bibliotheekwerk, Cultuur en Taal toetst als onafhankelijke organisatie de kwaliteit van bibliotheek- en cultuurorganisaties, en van programma’s en diensten voor geletterdheid. Dit gebeurt eens in de vier jaar. 10 oktober 2020 ontvingen we de – zeer positieve – auditrapportage van het CBCT. Enkele conclusies uit het rapport:

Het toegankelijk zijn voor alle doelgroepen op relevante plekken Het is in de eerste plaats goed te weten dat er steeds meer studiewerkplekken en zitjes in onze vestigingen komen. Ook passen we doorlopend de inrichting aan onze diversiteit aan doelgroepen en functies aan. Van nieuwe bieb tot Open+ De nieuwe bibliotheek in Ermelo is opgeleverd. Mooi en goed van opzet, met meer studieplekken. Af is hij nog niet helemaal. Dat gebeurt in de tweede fase, die naar verwachting eind 2021 voltooid is. De nieuwe samenwerking met het Nuborgh college in Nunspeet helpt ons niet alleen bij prioriteit 1 – het percentage actieve lidmaatschappen van jongeren verhogen – maar ook bij onze digitale doelstelling. Samen bouwden en ontwikkelden we het Digilab, en er zijn plannen bedacht om de eerste etage van de bieb verder aan te passen aan de doelgroep young adults. We bleven in gesprek met het Kulturhus in Elspeet over onze vestiging aldaar. Verder zijn we trots op de introductie van Open+ in Putten. Hiermee zijn we de eerste bibliotheek in Nederland waar leden ook welkom zijn als er geen medewerkers zijn: de openingsuren in Putten zijn bijna verdubbeld van 48 naar 72 uur per week.

‘BNWV is vanuit verschillende perspectieven een toekomstbestendige organisatie. Inhoudelijk heeft zij de ambitie om zich tot een volwaardige maatschappelijke bibliotheek door te ontwikkelen en daarbij aan te sluiten op en bij te dragen aan de beleidsagenda van de subsidiërende gemeenten. Vanuit het opdrachtgeverschap is sprake van een dusdanig vertrouwen tussen de vier gemeenten dat men besloten heeft tot een gezamenlijke opdrachtformulering. Dit is niet alleen uniek en innovatief, maar biedt een brede basis om de toekomst mee in te kunnen gaan.’ ‘Los van het maatschappelijke effect van de bibliotheek is het bijzonder om te zien dat de bibliotheek in haar nauwe samenwerking met de vier gemeenten bezig is om haar positie als mede-uitvoerder van gemeentelijk beleid waar te maken.’

En van Bezorg- tot AnderhalvemeterBieb Nieuw in coronatijd: de Bel de Bieb, de AfhaalBieb en de AnderhalvemeterBieb. Allemaal initiatieven die we namen om onze dienstverlening zo goed mogelijk te continueren. We verruimden onze telefonische hulplijn tijdens de eerste lockdown van 9-tot-9 uur. Dit zorgde onder meer voor een boost in het lezen van e-books. We belden met mensen die al langer niks hadden besteld. We hielden contact met onze leden via de sociale media en de mail, en boden hen chathulp aan. Het vragenstellen via Facebook nam toe. En we zagen een groter bereik van mensen via onze website.

17

DE ORGANISATIE In Samen voor iedereen hebben we onze organisatie als ondersteunend voor het bereiken van onze doelstellingen opgevat. Als, oneerbiedig gezegd, randvoorwaarden. Dat zijn er drie: een ‘financieel duurzame organisatie’, een ‘duidelijke en unieke positionering’ en last maar zeker niet least, een ‘professionele en lerende organisatie’. 1. FINANCIEEL DUURZAAM GEZONDE ORGANISATIE

Hedendaagse stijl BNWV profileert zich als centrale (start)plaats voor voor lezen, leren, informeren en participeren. Voor 2020 betekende dit dat we een aantal communicatiemiddelen al in een hedendaagse stijl maakten: tasjes, give aways en promotiefilmpjes. Belangrijk is ook dat we voortdurend laten zien wat onze maatschappelijke meerwaarde is. Hiervoor hebben we een set van impact- en resultaatmetingen geanalyseerd die parallel loopt met de formuleringen uit ons beleidsplan. Deze zijn inmiddels ook door de verschillende stakeholders aanvaard als richtlijn voor de toekomst.

Verplichtingen BNWV wordt gefinancierd uit gemeenschapsgeld. We beseffen ten volle dat dat verplichtingen met zich mee brengt. Zoals: een begroting die onder controle is. De cijfers over 2020 tonen het aan (zie de jaarrekening 2020). Waar nodig verwerven we doelsubsidies. Voorbeelden in 2020: VoorleesExpress in Harderwijk en Gelderse Innovatiesubsidie Bestrijden Laaggeletterdheid voor Elspeet. We werken met een duidelijke P&C-cyclus. Ons in het verslagjaar in gebruik genomen nieuwe digitale boekhoudingssysteem werkt zeer efficiënt. En in meerjarenbeleidsplannen leggen we onze ideeën controleerbaar voor telkens vier jaar vast. Zo kwam in 2020 Samen voor iedereen tot stand: vandaaruit stellen we – ook weer controleerbare – jaarplannen op.

2. DUIDELIJKE EN UNIEKE POSITIONERING Centrale (start)plaats BNWV profileert zich als centrale (start)plaats voor lezen, leren, informeren en participeren. Professioneel, actueel, proactief, bijdetijds en makkelijk vindbaar. Met deze merkpropositie verlokken en verleiden we nieuw publiek, en proberen we bestaande klanten meer gebruik te laten maken van ons productenpalet.

18

3. PROFESSIONELE EN LERENDE ORGANISATIE Personeel en verzuim Het aantal medewerkers in dienst van BNWV, vast en voor bepaalde tijd, nam in 2020 met 3,2% toe ten opzichte van 2019: 64 versus 62. Zij werden geassisteerd door 248 vrijwilligers (-2,0%). Het verzuimpercentage kwam in 2020 uit op 6,25%. Dat is een stuk hoger dan in 2019 (3,51%) en ook hoger dan het branchegemiddelde van 4,3% (bron: verzuimcijfers Vereniging Openbare Bibliotheken). Oorzaak: vier langdurig zieke collega’s. Daarnaast was het totaal aantal ziekmeldingen in 2020 (29) hoger dan in 2019 (21). Andere personeelszaken We voerden in 2020 een efficiënt werkend digitaal personeelsboekhoudingssysteem in. Daarnaast ontwierpen we een nieuwe cyclus voor de jaargesprekken. Deze is gebaseerd op het voeren van een open gesprek en de ontwikkeling van de aanwezige talenten. Ook het noemen waard: de installatie van een PVT - Personeels-vertegenwoordiging - inclusief statuten. We hebben diverse beleidsdocumenten geactualiseerd waarnaar in het Handboek P&O verwezen wordt. En wat de tevredenheid van de medewerkers betreft: die is toegenomen ten opzichte van 2016:

Enkele resultaten Medewerkersonderzoek 2020 Vergeleken bij 2016 We ervaren een betere werkdruk en meer inspraak. Het MT luistert beter, weet beter wat er op de werkvloer speelt, en heeft een duidelijker visie. Er is meer vrijheid om de eigen werkzaamheden in te delen. Over ondernemerschap We vinden onszelf en elkaar erg ondernemend (95%). We kunnen daar binnen de bibliotheek ook mee aan de slag (88%).

19

RAAD VAN TOEZICHT De strategie, financiën (begroting en jaarcijfers) en huisvesting waren ook in 2020 belangrijke en terugkerende agendapunten van de Raad van Toezicht. De jaarrekening en het accountantsverslag zijn met de externe accountant besproken.

De Raad van Toezicht houdt - vanuit een onafhankelijke positie - toezicht op het beleid van de directie, voorziet deze van advies ten aanzien van toekomstige ontwikkelingen en incidentele beslissingen. De Raad functioneert ook als klankbord voor de directeur-bestuurder. De Raad onderhoudt daarnaast contact met diverse geledingen binnen de organisatie (o.m. de OR, inmiddels PVT, managers en organisatieonderdelen). In dit afgelopen jaar heeft het informele contact wat geleden onder de beperkingen als gevolg van corona. Wel is de voltallige Raad aanwezig geweest op een personeelsbijeenkomst, waarbij in interviewvorm een (hernieuwde) kennismaking tussen Raad en personeel plaatsvond.

In 2020 waren twee commissies actief, de Remuneratiecommissie en de Auditcommissie. De Raad van Toezicht werkt volgens de principes van de Governance Code zoals deze voor de cultuursector is vastgesteld. Namens de Raad van Toezicht, Ilse Visser Voorzitter

In 2020 heeft de voorzitter, Karien de Bont, afscheid genomen, toen haar tweede zittingsperiode eindigde. Zij is opgevolgd door Ilse Visser. Na een zorgvuldige wervingsprocedure is op 8 juli 2020 Leo Duifhuizen toegetreden als nieuw lid. De Raad vergadert regulier tenminste viermaal per jaar en volgt daarbij veelal een vast patroon.

20

VOORUITKIJKEN NAAR 2021 Op het moment van schrijven van dit jaarverslag, april 2021, zit Nederland nog steeds in een lockdown. Vooruitkijken is dus erg lastig. Daarom volgen hier enkele voornemens voor (inmiddels) dit jaar, waarop wij liever niet vastgepind willen worden… Het moge duidelijk zijn dat we, zodra de situatie het toelaat, weer al die mensen aan onze bibliotheek gaan verbinden met wie wij tijdens de pandemie het contact moesten missen. Een aantal zaken die we tijdens corona ontwikkeld hebben, blijven gehandhaafd: denk aan de BezorgBieb en de webinars. We hopen de oplevering van de tweede fase van de bibliotheek in het gemeentehuis in Ermelo te beleven. Met onder meer een Digilab, een nieuwe leestafel en een ruimte voor groepsontvangsten. De taal- en leerachterstanden bij kinderen en jongeren liepen in coronatijd verder op. Met dBoS heeft BNWV een belangrijke instrument om deze negatieve trend te keren. Verdere uitrol van deze formule in 2021 is daarvoor noodzakelijk. De vestiging in Harderwijk zal gedeeltelijk aangepast worden om het Taalhuis nog beter te kunnen faciliteren. Na de successen in 2020 zetten we hoe dan ook vol in op uitbreiding van de activiteiten van het Taalhuis.

Colofon © Uitgave april 2021 Bibliotheek Noordwest Veluwe Wijzigingen voorbehouden Overnemen uit dit jaarverslag? Prima maar graag na contact via 085 273 3575 of info@bibliotheeknwveluwe.nl

21

April 2021

22