05. Raadsinformatiebrief septembercirculaire 2021

Leden van de gemeenteraad van Putten

Behandelend ambtenaar

D. Kolder

Zaaknummer: 1339068

Doorkiesnummer

(0341) 230294

Documentnummer: 1339069

Afdeling

Dienstverlening Bedrijfsondersteuning

Onderwerp

Septembercirculaire 2021

Geachte leden van de raad,

Verzonden: 6 oktober 2021

Putten, 5 oktober 2021

Op 21 september 2021 is de septembercirculaire gemeentefonds uitgebracht. 1 Hierbij informeren wij u over de financiële ontwikkelingen in het gemeentefonds en de effecten hiervan voor de gemeente Putten. Inleiding De septembercirculaire valt voor alle jaren positief uit. Voor 2021 wordt dit veroorzaakt door de voorschot van het BCF-plafond. Vanaf 2022 zorgt tijdelijke opschorting van de opschalingskorting en meerjarig de stijgende accressen voor een positief beeld. Daarnaast bevat de circulaire informatie over de definitieve verdeling van de € 1,314 miljard die het kabinet voor 2022 extra beschikbaar stelt ter compensatie van de tekorten in de jeugdzorg. Tot slot is in deze circulaire verwerkt dat de oploop van de opschalingskorting ook voor het jaar 2022 is geschrapt. Herijking verdeling gemeentefonds De minister van BZK heeft 12 augustus 2021 de uitkomsten van de actualisatie van het voorstel voor de nieuwe verdeling van de middelen in het gemeentefonds van 2017 naar 2019 verzonden naar de Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB), met het verzoek om deze informatie te betrekken bij de advisering over het verdeelvoorstel. Zowel de ROB als de VNG brengen advies uit.

1

https://www.rijksoverheid.nl/documenten/circulaires/2021/09/21/septembercirculaire-gemeentefonds-2021

Het totale voorlopige effect van het verdeelvoorstel gebaseerd op het model van februari 2021 en peiljaar 2017 bedroeg voor de gemeenten Putten +€ 22,- per inwoner. Op basis van de nieuwe verdeling en peiljaar 2019 bedraagt het effect +€ 5,- per inwoner. Het is van belang te benadrukken dat er sprake is van voorlopige effecten. Na definitieve besluitvorming over de invoering van het verdeelvoorstel zal met de dan bekende gegevens nog een actualisatie plaatsvinden naar 1 januari 2023, het beoogde moment van invoering van de nieuwe verdeling. Deze laatste actualisatieslag zal inzicht geven in de definitieve herverdeeleffecten voor gemeenten. Het totale effect van de septembercirculaire op de begroting ziet er als volgt uit: Budgettair effect begroting

2021

2022

2023

2024

2025

487

1.178

853

852

950

-

-330

-330

-330

-330

Compensatie coronacrisis 5e steunpakket

224

40

-

-

-

Sociaal Domein

50

-124

-10

-11

-13

Decentralisatie-uitkeringen

-

-

-

-

-

Taakmutaties

-

-

-

-

-

Subtotaal mutaties gemeentefonds

762

765

513

511

606

Mutaties budgettair neutraal

274

-83

-10

-11

-13

Budgettair effect begroting

487

848

523

522

620

(-/- = nadeel)

Accres/uitkeringsbasis Af: stelpost loon-/prijsindexatie

Bedragen * € 1.000

Het budgettair effect op de begroting wordt met name veroorzaakt door de ontwikkelingen in het accres. Hierna vindt u de afzonderlijke toelichting per onderdeel. Omvang en verdeling gemeentefonds Accres/uitkeringsbasis

2021

2022

2023

2024

2025

Accresontwikkeling

-

674

748

762

864

Af: stelpost loonindexatie (stijging +2,0%)

-

-220

-220

-220

-220

Af: stelpost prijsindexatie (stijging +0,4%)

-

-110

-110

-110

-110

249

-

-

-

-

-

311

-

-

-

Ontwikkeling uitkeringsbasis

239

193

105

89

240

Budgettair effect uitkeringsbasis

487

848

523

522

620

(-/- = nadeel)

Voorschot BCF-plafond 2021 Lagere apparaatskosten (opschalingskorting)

Bedragen * € 1.000

Ontwikkelingen accres Zoals gemeld in de meicirculaire 2020 is het accres voor 2021, net als voor het jaar 2020 bevroren. De accrestranche 2021 wijzigt om die reden niet. Wel is er een nieuwe accresraming opgenomen voor het jaar 2022 en verder, berekend conform de huidige normeringssystematiek. Voor alle jaren vanaf 2022 is sprake van een opwaartse bijstelling van het accres. Dit is het met name het gevolg van hogere loon- en prijsontwikkeling dan tot nu toe werd aangenomen. Deze ontwikkelingen worden voor € 330.000 budgettair neutraal verwerkt als aanvulling op de Kadernota 2022.

2 van 6

Ook in de jaren na 2022 is het accres opwaarts bijgesteld als gevolg van uitgaven klimaatmaatregelen, compenseren gedupeerden van de kinderopvangtoeslag, zorg en de EUafdrachten. De uiteindelijke ontwikkeling van het accres in 2022 en verder is afhankelijk van de keuzes die een nieuw kabinet maakt. BTW-Compensatie Fonds (BCF) Gemeenten declareren hun BTW op overheidstaken bij het BTW CompensatieFonds (BCF). Om te voorkomen dat er een open eind regeling ontstaat heeft de rijksoverheid een plafond aangebracht in de declaraties. Blijven de gezamenlijke gemeenten onder het plafond dan wordt het verschil aan het gemeentefonds toegevoegd, wordt het plafond overschreden dan wordt het verschil uit het gemeentefonds genomen. Naar inschatting van het ministerie van Financiën declareren gemeenten in 2021 minder dan het plafond. In deze circulaire wordt een voorschot gegeven van € 249.000. Bij de meicirculaire 2022 volgt de afrekening over 2021. Lagere apparaatskosten (opschalingskorting) Het kabinet heeft besloten de oploop van de opschalingskorting voor gemeenten ook in 2022 incidenteel te schrappen. Dit leidt tot een verhoging van de algemene uitkering € 311.000 in 2022. Ontwikkelingen uitkeringsbasis In deze circulaire zijn de nieuwe ramingen verwerkt van de ontwikkeling van de uitkeringsbasis.

De mutaties worden voornamelijk veroorzaakt door nieuwe landelijke ramingen van de aantallen bijstandsontvangers en de ontwikkeling in de OZB-maatstaven. Compensatie coronacrisis Overzicht 5e compensatiepakket coronacrisis

2021

2022

2023

2024

2025

Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK)

155

-

-

-

-

Aanvullend pakket re-integratie bijstandsgerechtigden

-

2

-

-

-

Impuls re-integratie bijstandsgerechtigden

-

5

-

-

-

Gemeentelijk schuldenbeleid

-

22

-

-

-

Bijzondere bijstand

-

11

-

-

-

-

-

-

Lokale cultuur en buurt- en dorpshuizen

69

Mutaties 5e compensatiepakket budgettair neutraal

224

40

Bedragen * € 1.000, -/- = nadeel

Inmiddels is er een 5e compensatiepakket coronacrisis beschikbaar gesteld voor een bedrag van € 264.000. Hieronder volgt een korte toelichting op de toegekende compensatie. Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) De Tijdelijke Ondersteuning voor Noodzakelijke Kosten (TONK) is bedoeld voor huishoudens die door de huidige omstandigheden te maken hebben met een onvoorzienbare en onvermijdelijke terugval in hun inkomen, en die daardoor noodzakelijke kosten niet meer kunnen voldoen en waarvoor andere regelingen niet of onvoldoende soelaas bieden. De eerste

3 van 6

tranche van € 51.000 was onderdeel van het 4e compensatiepakket. Deze tweede en laatste tranche voor de periode tot en met 30 september bedraagt € 155.000. Extra middelen voor re-integratie dienstverlening aan bijstandsgerechtigden Evenals in 2020 en 2021 ontvangen we in 2022 extra middelen (€ 2.000) voor de re-integratie van bijstandsgerechtigden. We ontvangen deze extra middelen zodat de reguliere dienstverlening op peil gehouden kan worden nu de instroom in de bijstand toeneemt. Daarnaast ontvangen we in 2022 een tijdelijk impuls voor re-integratie (€ 5.000) om de dienstverlening aan mensen die nu als gevolg van de crisis de bijstand instromen te intensiveren. Voor 2020 en 2021 zijn de middelen toegekend in de Decembercirculaire 2020 Extra middelen voor gemeentelijk schuldenbeleid en bijzondere bijstand Ook ontvangen we in 2022, evenals in 2020 en 2021, extra middelen voor het gemeentelijk schuldenbeleid (€ 23.000) en de bijzondere bijstand (€ 11.500). Gelet op de voorziene toename van de armoede- en schuldenproblematiek, stellen deze extra middelen ons in staat om inwoners waar nodig van dichtbij te blijven ondersteunen.

Lokale cultuur en buurt- en dorpshuizen Voor de lokale cultuur en buurt- en dorpshuizen is er € 69.000 beschikbaar gesteld, waarvan € 59.000 miljoen voor cultuur en € 10.000 voor buurt- en dorpshuizen, ter compensatie van de extra uitgaven als gevolg van de coronacrisis. Sociaal domein Sociaal domein

2021

2022

2023

2024

2025

Jeugdzorg Septembercirculaire 2021

-

1.563

-

-

-

Prognose Begroting 2022 extra middelen Jeugd

-

-1.643

-

-

-

64

-

-

-

-

-

-36

-

-

-

Nacalculatie mobiliteitshulpmiddelen Wlz

-21

-19

-17

-16

-16

Uitvoering en implementatie Breed offensief

10

-

-

-

-

Toezicht en handhaving gastouderschap

-

6

6

6

6

Rijksvaccinatieprogramma HPV mannen

-

4

4

4

4

Participatie (IU)

-4

-4

-6

-9

-11

Overig

2

4

4

4

4

Totaal mutaties Sociaal domein budgettair neutraal

50

-124

-10

-11

-13

Aanpak problematiek jeugdzorg: restant middelen wachttijden Uitvoeringskosten SVB PGB trekkingsrechten

Bedragen * € 1.000

Jeugdzorg Afgelopen juni is bekend gemaakt dat het kabinet voor 2022 incidenteel € 1,314 miljard extra beschikbaar stelt ter compensatie van de tekorten in de jeugdzorg. Dit bedrag komt bovenop de eerder toegezegde € 300 miljoen voor dat jaar. Vanuit de € 1,314 miljard is besloten € 9 miljoen te reserveren voor de uitvoering van de hervormingsagenda in 2022. Het overige deel is toegevoegd aan de algemene uitkering. De werkelijke uitkering valt € 80.000 lager uit dan is opgenomen in de Begroting 2022, onder andere door de extra uitname.

4 van 6

Aanpak problematiek jeugdzorg: restant middelen wachttijden Bij de voorjaarsnota heeft het kabinet voor het jaar 2021 € 613 miljoen beschikbaar gesteld voor acute problematiek in de jeugdzorg. In de Meicirculaire 2021 is € 438 miljoen verwerkt, € 55 miljoen werd apart gehouden voor de VNG voor regionale coördinatie en landelijke informatievoorziening. Inmiddels hebben de VNG en het Rijk deze kosten begroot op € 3,175 miljoen waardoor bij deze circulaire het resterende deel kan worden toegevoegd aan de algemene uitkering. Voor Putten is dit een aanvullende bijdrage van € 64.000. Uitvoeringskosten SVB PGB trekkingsrechten Ten aanzien van de uitvoeringskosten van de Sociale Verzekeringsbank (SVB) voor de PGBtrekkingsrechten wordt voor de gemeente Putten in 2022 een bedrag van € 36.000 uitgenomen, waarvan € 27.000 uit het subcluster Wmo 2015 en € 9.000 uit het subcluster Jeugdhulp. Nacalculatie mobiliteitshulpmiddelen Wlz Op 1 januari 2020 is de hulpmiddelenzorg aan cliënten die in een Wlz-instelling wonen vereenvoudigd. Vanaf deze datum worden mobiliteitshulpmiddelen (zoals een rolstoel en een scootmobiel) voor alle cliënten in een Wlz-instelling verstrekt vanuit de Wlz en niet meer vanuit de Wmo 2015. Hiervoor zijn in de Septembercirculaire 2019 middelen overgeheveld naar de Wlz.

Voor de mobiliteitshulpmiddelen ging het om een uitname vanaf 2020 van € 9.000 oplopend tot structureel € 18.000 in 2024. Voor de roerende voorzieningen betrof het een structurele uitname vanaf 2020 van jaarlijks € 1.000. De afspraak is dat op basis van realisatiegegevens nacalculatie plaatsvindt. In de Decembercirculaire 2020 is de nacalculatie over 2020 verwerkt. In deze circulaire is de nacalculatie structureel vanaf 2021 verwerkt. Uitvoering en implementatie Breed offensief Het wetsontwerp Breed offensief beoogt processen te stroomlijnen en te harmoniseren om op die manier meer mensen met een arbeidsbeperking aan het werk te krijgen. Dit wetsontwerp is vanwege de demissionaire status van het kabinet controversieel verklaard. Een deel van de activiteiten is echter niet afhankelijk van een wetswijziging en kan toch worden uitgevoerd. Het gaat onder andere om het stroomlijnen van de administratieve werkprocessen rondom loonkostensubsidie, het uniformeren van de loonwaardebepaling en werkgeversdienstverlening. In 2021 ontvangen we hiervoor een bedrag van € 9.600. Toezicht en handhaving gastouderopvang Voor het ondersteunen van gemeenten bij hun handhavingstaak in de kinderopvang in het kader van het intensiveren van toezicht en handhaving van de gastouderopvang is er vanaf 2022 € 6.000 extra budget toegevoegd aan de algemene uitkering.

Rijksvaccinatieprogramma HPV mannen Met ingang van 1 januari 2022 worden naast meisjes ook jongens in het kader van het Rijksvaccinatieprogramma gevaccineerd tegen het Humaan Papillomavirus (HPV-virus). Daarnaast wordt de vaccinatieleeftijd verlaagd naar 10 jaar. Ten behoeve van deze taakuitbreiding wordt de algemene uitkering vanaf 2022 structureel opgehoogd met € 4.100.

5 van 6

Participatie (IU) Het UWV voert de no-riskpolis uit voor de gehele gemeentelijke doelgroep banenafspraak en nieuw beschut werk. Dit jaar bleken de uitgaven van het UWV aan de no-riskpolis hoger te zijn geweest dan aanvankelijk geraamd. Dit wordt gefinancierd via een verlaging van de integratieuitkering Participatie. Effect op en verwerking in de begroting Na verwerking van de septembercirculaire ziet het actuele begrotingssaldo er als volgt uit: Begrotingspositie

2021

2022

2023

2024

2025

Begrotingssaldo na 8-maandsrapportage 2021

573 1.209

1.236

1.192

1.394

487

848

523

522

620

-

-

PM

PM

PM

1.060

2.057

1.759

Saldo Begroting 2022-2025 Budgettair effect septembercirculaire 2021 Herijking gemeentefonds 2022 Saldo na verwerking septembercirculaire

1.714 2.014 Bedragen * € 1.000

Structureel positief met een kanttekening Zoals wij al bij de Kadernota 2022, die u op 2 september jl. hebt besproken, hebben aangegeven zijn de mogelijke thema's als school Groevenbeek, een nieuwe sporthal, een rondweg Putten-Zuid (o.a. voor nieuwe wijk Halvinkhuizen) en de versteviging van de ambtelijke organisatie nog niet financieel verwerkt in bovengenoemde begrotingscijfers. Uitvoering Het budgettaire effect van deze circulaire voor 2021 verwerken wij met een begrotingswijziging op het begrotingssaldo 2021. Het meerjarig effect verwerken wij als een begrotingswijziging op het saldo van de Begroting 2022-2025 die op 4 november 2021 in de raad zal worden behandeld. De geoormerkte gelden blijven beschikbaar voor de betreffende beleidstaken. Voor meer informatie kunt u contact opnemen met de behandelend ambtenaar.

Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Putten,

mr. F.E. Contant,

H. A. Lambooij,

secretaris

burgemeester

6 van 6