05.3 Jaarverslag Urgentiecommissie 2020
Tekst van het document
Verslag van de werkzaamheden 1 januari 2020 – 31 december 2020
Voorwoord De urgentiecommissie is zich als geen ander bewust van het feit dat zij door urgenties af te geven de druk op de woningmarkt nog verder doet toenemen. Maar we kunnen niet anders. De commissie werkt vanuit haar maatschappelijke verantwoordelijkheid voor mensen die, onder vaak bijzondere omstandigheden, dringend een woning nodig hebben. De commissie behandelt op professionele en integere wijze alle aanvragen. Urgentieaanvragen die toe- of worden afgewezen zijn veelal vanuit diverse invalshoeken bekeken en besproken voordat er een besluit wordt genomen. Mocht het om een ingewikkelde casus gaan waar niet direct een besluit op genomen kan worden en die een verdere specialistische advisering nodig heeft, dan kan de commissie een beroep doen op externe adviseurs. De Corona pandemie heeft het er overigens niet makkelijker op gemaakt om aanvragers van urgentie in hun eigen omgeving te ontmoeten. Maar ondanks dat, is er door de externe adviseurs zoveel mogelijk gebruik gemaakt van de digitale mogelijkheden. Zowel een bouwkundig medewerker wordt regelmatig ingezet, als de commissie wordt geconfronteerd met een aanvraag waarbij de kwaliteit van de woning ter discussie wordt gesteld, alsook een deskundige met een hulpverleningsachtergrond.
Dat de urgentiecommissie een eigen verantwoordelijkheid heeft, blijkt wel uit het feit dat in sommige gevallen gemotiveerd afgeweken wordt van het advies van de externe adviseurs. Want uiteindelijk is het aan de urgentiecommissie om aan de hand van alle beschikbare gegevens en adviezen en met de door de gemeenten vastgestelde richtlijn urgentie, een besluit te nemen. De commissie ervaart het werken met externe deskundigen als bijzonder waardevol. Was er in de inleiding van het vorige jaarverslag opmerkingen gemaakt over de schaarste aan woningen in de sociale sector, dezelfde opmerking is nu wel weer te maken. Maar inmiddels is het in de vele kanalen (politiek, ambtelijk, corporaties, particuliere verhuurders) doorgedrongen dat het niet 5 voor 12 is, maar 1 over 12. Er blijven teveel mensen in het ongewisse om een woning te kunnen betrekken. Lange wachttijden en nauwelijks doorstroming verstopt de huurmarkt. De schaarste in het woningaanbod treft vooral mensen die aangewezen zijn op een woning in de sociale sector. Veelal zijn dit kwetsbare mensen en mensen met de laagste inkomens die om allerlei maar voor hen plausibele redenen een beroep doen op urgentie. Het bouwen van tijdelijke woningen (of zogenaamde pauzewoningen) levert ook een bijdrage aan het vergroten van het aanbod aan beschikbare woningen voor de groep mensen die een beroep op urgentie (moeten) doen.
Laurens de Kleine Voorzitter urgentiecommissie
2 van 11
1. Inleiding De regionale Urgentiecommissie beoordeelt aanvragen van woningzoekenden die vanuit een noodsituatie een (andere) woning zoeken. Dit doet zij voor de samenwerkende corporaties Uwoon, Omniawonen, Deltawonen, Woningstichting Putten en Triada in de regio die bestaat uit de gemeenten Elburg, Epe, Ermelo, Harderwijk, Hattem, Heerde, Nunspeet, Oldebroek en Putten. Vanaf 2003 tot november 2017 maakte het onderdeel woonruimteverdeling (Urgentiecommissie en Bezwarencommissie woonruimteverdeling) organisatorisch gezien deel uit van een regio. Door de opheffing van de regio en de herverdeling van taken is het regionale onderdeel woonruimteverdeling per 1 november 2017 een taak geworden van de gemeente Putten. De gemeente Putten heeft namens de gemeenten Elburg, Epe, Ermelo, Harderwijk, Hattem, Heerde, Nunspeet, Oldebroek de verantwoordelijkheid. De dienstverlening van de gemeente Putten aan genoemde gemeenten wordt geregeld via een Dienstverleningsovereenkomst. De legitimiteit van de urgentiecommissie is geborgd in de door de gemeenteraden vastgestelde lokale huisvestingsverordeningen. De huidige huisvestingsverordeningen hebben een looptijd van 4 jaar. Per 1 maart 2020 hebben de gemeenten Elburg, Ermelo, Harderwijk, Nunspeet, Oldebroek en Putten een nieuwe huisvestingsverordeningen en Richtlijn Urgentie vastgesteld.
De “nieuwe” Richtlijn Urgentie is qua inhoud en opzet een doorontwikkeling van de oude versie van de Richtlijn Urgentie. In het verslagjaar 2020 hebben zes gemeenten besloten de samenwerking op het terrein van de woonruimteverdeling voort te zetten en drie gemeenten hebben besloten eigenstandig verder te gaan. De gemeenten die verder gaan samenwerken en de urgentiesystematiek gezamenlijk toepassen zijn de gemeenten Elburg, Ermelo, Harderwijk, Nunspeet, Oldebroek en Putten. Deze samenwerking geschiedt samen met de corporaties Deltawonen, Omnia, Uwoon en Woningstichting Putten. De gemeenten Epe, Hattem en Heerde zijn per 31-12-20 uit de samenwerking gestapt (inclusief de corporatie Triada). Over het uitstappen zijn nadere financiële afspraken gemaakt.
2. De urgentiecommissie Instelling en samenstelling Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Putten heeft in overleg met de overige gemeenten en de woningcorporaties de voorzitter en de leden van de urgentiecommissie aangesteld. De basis hiervoor ligt vast in een reglement waarin onder andere de samenstelling , benoeming, bevoegdheden en werkwijze van de urgentiecommissie wordt geregeld. De voorzitter en de leden worden benoemd op basis van hun professionele en maatschappelijke kennis en ervaring. Daarbij geldt dat de voorzitter en de leden een bijzondere kennis en ervaring hebben op tenminste één van de volgende terreinen: medisch/gezondheidszorg, sociaal maatschappelijke dienstverlening, jeugdzorg, juridische- en bestuurlijke deskundigheid, financiën en volkshuisvesting. Doel is om de genoemde terreinen evenredig te vertegenwoordigen waarmee urgentieaanvragen op een zorgvuldige wijze beoordeeld kunnen worden. De voorzitter en leden vervullen geen hoofd- of nevenfuncties die strijdig zijn met het lidmaatschap van de urgentiecommissie.
3 van 11
De urgentiecommissie bestond in het verslagjaar uit één voorzitter en twee leden. Benoeming vindt plaats voor een periode van vier jaar. Voorzitter en leden kunnen herbenoemd worden. De urgentiecommissie wordt ondersteund door een secretariaat bestaande uit één secretaris en één ondersteunend medewerkster. Profiel leden van de urgentiecommissie: Voorzitter
Bestuurlijk
Directeur diverse organisaties
Financieel
Wethouder Harderwijk
Juridisch
Commissielid landelijke/provinciale fractie
Externe contacten
Zelfstandig adviseur Eigenaar B&B
Lid commissie
Lid commissie
Medisch
Bedrijfsgeneeskunde
Psychiatrie
Coach/mentor
WMO
Slachtofferhulp
Jeugdzorg
Adj. directeur jeugdinstelling
Sociaal Domein
Coördinator Huisvesting AMA’s Coördinator Intensieve Jeugdhulp
De urgentiecommissie kan twee externe onafhankelijke deskundigen inzetten die nader onderzoek doen naar de redenen en achtergrond van een urgentieaanvraag. De deskundigen rapporteren aan de urgentiecommissie. De disciplines van de externe deskundigen zijn medisch, psychiatrie en bouwkundig van aard.
Vergaderingen De urgentiecommissie heeft in het verslagjaar (2020) 13 keer vergaderd. Als het nodig is vergaderd de urgentiecommissie extra (digitaal) voor de behandeling van spoedaanvragen. Dit is meerdere keren voorgekomen in het verslagjaar. De vergaderlocatie was thuis vanachter een scherm (vanuit binnen- en buitenland).
Werkwijze urgentiecommissie Iedere woningzoekende die in het inschrijfsysteem van de corporatie als woningzoekende staat ingeschreven heeft het recht om een urgentie aan te vragen. De commissie beoordeelt iedere aanvraag individueel. Een aanvraag is pas te beoordelen als de informatie over de aanvrager en zijn woonsituatie compleet en kloppend is. De urgentieaanvraag wordt ingediend via de woonconsulent van een corporatie. Deze vult samen met de aanvrager een formulier in en zorgt ervoor dat de benodigde informatie compleet is. De woonconsulent zend dan het aanvraagformulier en de benodigde informatie door aan het secretariaat van de urgentiecommissie. In het verslagjaar zijn de corporaties medio maart 4 van 11
overgestapt van een persoonlijke intake naar een digitale intake als gevolg van de coronacrisis. Op deze wijze kon de voortgang van de werkzaamheden toch geborgd worden. Voor de informatieverwerking en opslag betekende dit extra werk en extra letten op de bescherming van persoonsgegevens. De woonconsulent kan een advies geven over de haalbaarheid van een urgentieaanvraag, maar uiteindelijk is het de urgentiecommissie die de aanvraag beoordeelt en erover besluit. Het secretariaat van de urgentiecommissie bereid de urgentieaanvraag verder voor de urgentiecommissie. Dit houdt in dat er verder onderzoek wordt gedaan naar de omstandigheden van aanvrager. Als de urgentieaanvraag qua informatie geheel compleet is, wordt deze ter bespreking en besluitvorming aangeboden aan de urgentiecommissie. De urgentiecommissie bespreekt iedere aanvraag en beoordeelt deze. Het besluit van de urgentiecommissie wordt de dag na de vergadering telefonisch of per mail aan aanvrager bekend gemaakt. Nadien volgt de formele afhandeling van het besluit.
Besluiten urgentiecommissie In 2020 heeft de urgentiecommissie 62% van de urgentieaanvragen toegekend. Qua cijfers ligt dat in de lijn van voorgaande jaren met uitzondering van 2018. Bij een reguliere toekenning voldoet aanvrager aan alle voorwaarden om voor een urgentieverklaring in aanmerking te komen. Een woningzoekende kan urgentie krijgen als er sprake is van een persoonlijke noodsituatie en hij/zij voldoet aan de criteria zoals deze zijn vastgesteld in de Richtlijn Urgentie. De identieke huisvestingsverordeningen in de regio Noord-Veluwe bieden de mogelijkheid om, wanneer dit nodig is, af te wijken van de gestelde regels ten gunste van aanvrager. Elke situatie kent immers unieke aspecten en moet dus individueel beoordeeld worden. Dan kan het voorkomen dat aanvrager niet voldoet aan alle criteria om voor urgentie in aanmerking te komen en de commissie een andere belangenafweging maakt. De commissie kan bijvoorbeeld de eigen verantwoordelijkheid voor het ontstaan van het woonprobleem minder zwaar laten wegen dan de woonnoodsituatie en op grond daarvan toch een urgentie verlenen. De commissie zal in die individuele gevallen, waarbij zij een andere afweging maakt, het besluit goed onderbouwen en met toetsbare feiten motiveren.
Externe contacten In 2020 zijn bijna alle contacten overwegend digitaal van aard geweest. Vergaderingen en overleggen vonden plaats via Zoom, Teams, Whatsapp of -ouderwets- de telefoon. Vanuit het secretariaat van de urgentiecommissie is er structureel (functioneel) contact met beleidsfunctionarissen volkshuisvesting van de gemeenten. Het betreft onderwerpen die een raakvlak hebben met het onderwerp urgentie. Regelmatig is er overleg met vertegenwoordigers van zorg- en hulpverleningsinstellingen. Doel van dit overleg is informatie uitwisseling. Het is belangrijk dat de commissie haar kennis van ondersteuning en zorg optimaal houdt daar het gaat om een relatie met het onderwerp wonen (met hulp).
5 van 11
Vanuit het secretariaat wordt veelvuldig samengewerkt met de woonconsulenten van de corporaties. De contacten zijn intensief. De samenwerking met de corporaties verloopt uitstekend. Extra aandacht vergt de AVG met betrekking tot de uitwisseling van de vele persoonlijke gegevens.
Kosten De kosten van de urgentiecommissie worden jaarlijks begroot. De verdeelsleutel is het inwoneraantal op de 1e van de 1e van het verslagjaar. Een andere afspraak is dat de gemeenten en de corporaties de kosten van de urgentiecommissie delen. De kosten van de urgentiecommissie worden op 50/50 basis verdeeld tussen de gemeenten en de 5 corporaties. Dit zijn Omnia Wonen, UWoon, Woningstichting Putten, Deltawonen en Triada. De 9 gemeenten betalen gezamenlijk een bedrag van € 89.070,- De corporaties betalen eenzelfde bedrag. Het grootste gedeelte van de kosten bestaan uit formatie en organisatiekosten (1 fte van 28 uur en 1 fte van 21,6 uur per week). De andere kosten bestaan deels uit de vergoedingen voor de leden van de urgentiecommissie en deels uit kosten voor extra aanvullend onderzoek van urgentieaanvragen.
Aantal inwoners CBS 01-01-2020
Urgentiecommissie Kosten 2020
Elburg
23.161
8.689
Ermelo
27.005
10.107
Harderwijk
48.429
17.904
Nunspeet
27.845
10.344
Oldebroek
23.645
8.880
Putten
24.113
9.108
Epe
33.186
12.477
Hattem
12.213
4.580
Heerde
18.587
6.981
238.184
89.070
6 van 11
3. Bevindingen over 2020 Aantal aanvragen in 2020 2020
2019
2018
2017
2016
2015
Aantal binnengekomen aanvragen
207
171
205
192
150
167
Aantal behandelde aanvragen
200
152
179
173
134
135
Aantal ingetrokken aanvragen
19
12
14
7
15
25
Huis gekocht/gehuurd • Aanvraag niet betaald • Overige redenen Niet ontvankelijk verklaard
12
6
9
2
9
11
2
4
3
2
3
6
5
2
2
3
3
8
2
2
2
0
1
3
Nog niet besproken/besloten aanvragen
3
5
22
12
25
25
•
*
* - 200 aanvragen behandeld in 2020, waarvan: - 17 aanvragen ontvangen in 2019 - 183 aanvragen ontvangen in 2020
In 2020 is het aantal aanvragen t.o.v. 2019 gestegen. Beter is om te kijken naar de laatste 3 jaar. Dan ligt het niveau van de aanvragen ongeveer op de 200 per jaar. De prognose voor 2021 ligt op de 220 aanvragen.
De stijging van aanvragen puur sec over 2020 kan meerdere oorzaken hebben: -
-
Minder persoonlijke contacten en pre-adviesgesprekken bij de intake. Consulenten konden alleen digitaal werken. Toenemende druk op het gebied van de volkshuisvesting in zijn algemeenheid. Het wordt steeds moeilijker om een sociale huurwoning te huren. Op zich is dit niet iets nieuws en speelt al jaren. Specifiek in 2020: De mogelijke effecten van de coronacrisis: minder mutaties bij huurders als gevolg van inkomensonzekerheid. 7 van 11
4. Cijfers 2020 Aantal aanvragen per maand in 2020 30 25 20 15 10 5 0
Zoals gebruikelijk liggen de pieken van aanvragen rondom de vakanties en feestdagen. De statistische gegevens wijken niet af van de voorliggende jaren.
Urgentieverklaringen 2020 Jaar
2020
2019
2018
2017
2016
2015
Aantal behandelde urgentieaanvragen
200
152
179
180
134
135
Aantal verleende urgenties in dat jaar
123
100
153
102
88
98
Verhouding toewijzing/aantal behandelde aanvragen
62%
66%
85%
57%
58%
73%
Aantal urgenten in 2020 voorzien van een woning in 2020
87
66
60
60
54
72
Aantal nog niet ingevulde urgenties op 31-12-2020 (dus nog geen woning aanvaard)
37
70
93
120
23
17
**
***
** 87 ingevulde urgentieverklaringen, waarvan: -
18 urgenties verstrekt in 2019 69 urgenties verstrekt in 2020
*** Een aantal mensen hebben de urgentie laten verlopen of zichzelf uitgeschreven bij de corporatie waardoor niet duidelijk is of en waar zij nu een woning hebben. In 2020 hebben we zelf onderzoek gedaan naar het aantal ingevulde urgentieverklaringen. Dat kan de daling van de niet ingevulde urgenties verklaren.
8 van 11
Opgegeven reden voor aanvraag 2020
Reden
2020
2019
2018
2017
2016
2015
Bij sociaal netwerk wonen
0
0
1
0
0
1
Brand
0
0
1
1
0
1
Buurtproblemen
5
5
2
2
5
3
Dreigende dakloosheid
1
2
7
7
16
8
Financiële problemen
6
11
8
4
13
23
Geen vast adres
9
2
1
0
3
2
Geweld (huiselijk) / onveilige thuissituatie
8
4
10
6
2
0
Huuropzegging
9
8
3
2
4
2
Inwoonsituaties
30
10
6
17
8
12
Mantelzorg ontvangen
3
1
0
1
1
1
Mantelzorg verlenen
0
1
0
1
2
0
Medische problematiek
20
12
35
51
31
26
Opnieuw te behandelen aanvraag
0
1
0
0
0
0
Overlijden alleenstaande verzorgende ouder
1
0
0
0
0
0
Psychische problematiek
4
4
15
6
1
5
Scheiding / relatieverbreking
69
73
100
62
51
55
Slechte woonomstandigheden
2
3
0
1
0
1
Te klein behuisd
10
5
4
8
4
4
Terugkeer uit detentie
0
0
0
0
0
0
Tijdelijke woonruimte Verlaten pauzewoning Uit (woning) instelling
3
0
1
3
1
6
4
1
2
3
2
9
Verblijf in veilige opvang
3
Verkoop woning
4
9
0
2
1
0
Verlaten dienstwoning
0
0
0
1
0
0
Verlaten illegale woonruimte
6
12
5
12
4
6
Woon/werkafstand
0
0
0
0
0
0
Wmo
8
5
3
0
0
0
Zwangerschap / gezinsuitbreiding
2
2
1
2
1
2
Totaal
207
171
205
192
150
167
9 van 11
De cijfers over de afgelopen jaren zijn redelijk stabiel. Omdat de feitelijke aantallen klein zijn, worden afwijkingen in percentages al snel groot. Enkele opvallende getallen zijn: Stijging van geen vast adres van 2 naar 7. Huiselijk geweld stijgt van 4 naar 8. Medisch / Wmo stijgt van met 11 aanvragen. Er komen iets meer aanvragen vanuit de Veilige Opvang voor vrouwen (+ 3). De meest opvallende stijger (+ 20) is het aantal aanvragen vanuit een inwoonsituatie.
Termijn voor het vinden van een woning met een urgentieverklaring
Jaar
Aantal weken
2012
12,2
2013
7
2014
6,5
2015
5,6
2016
7,6
2017
7
2018
7
2019
7
2020
6,8
Tendens verhuizen binnen dezelfde gemeente
Jaar
Procentueel
2012
83,7%
2013
80,4%
2014
82,5%
2015
79,1%
2016
64,8%
2017
61%
2018
70%
2019
45%
2020
58,6%
10 van 11
Van de 87 ingevulde urgentieverklaringen, zijn 51 mensen binnen de eigen gemeente blijven wonen.
Plaats van herkomst van aanvrager urgentie 2020
Plaats herkomst van de behandelde aanvragen
Aantal aanvragers die urgentie hebben gekregen, afkomstig uit die gemeente
Aantal vestigingen van personen met urgentie in die gemeente
Aantal personen dat met urgentie binnen de eigen gemeente bleef wonen
Elburg
22
13
9
6
Epe
9
9
7
6
Ermelo
28
16
14
8
Harderwijk
62
42
22
18
Hattem
3
0
0
0
Heerde
3
3
1
1
Nunspeet
17
8
7
2
Oldebroek
17
12
3
2
Putten
20
9
19
8
Buiten regio
19
11
0
n.v.t.
Totaal
200
123
82
51
Gemeente
11 van 11