04.4 Bijlage 3. De koers op hoofdlijnen

De koers op hoofdlijnen De Puttense ambities en opgaven In deze bijlage zijn de belangrijkste thematische ambities en opgaven beschreven waar Putten de komende jaren aan wil werken. De gemeente Putten moet kunnen anticiperen op trends en ontwikkelingen die de gemeente gewenst of ongewenst beïnvloeden. Op basis van diverse gemeentelijke en regionale beleidsstukken en databronnen is in beeld gebracht met welke opgaven we de komende jaren aan de slag moeten. Door goed gebruik te maken van het Puttense Wiel kunnen we de meeste opgaven goed handen en voeten geven. Elke opgave zal vervolgens thematisch uitgewerkt worden.

Grote trends en ontwikkelingen In deze paragraaf gaan we eerst in op trends en ontwikkelingen die op de gemeente afkomen. We hebben de belangrijkste ontwikkelingen samengevat in de volgende thema’s:

• Klimaatverandering en afname biodiversiteit Door klimaatverandering neemt de kans op wateroverlast, overstromingen, hitte en droogte toe. Zo kan bijvoorbeeld bijna 3% van de mensen in Putten bij hitte de woning niet koel genoeg houden met hittestress als gevolg (GGD). Verdroging en droogvallende beken zijn eveneens bekende effecten. Het klimaatadaptief inrichten van de ruimte op dorps-, wijk- en perceelniveau zal daarom steeds belangrijker worden. Een belangrijke focus is ook nodig op de ecologische diversiteit op orde te houden. Plagen en ziekten tergen zowel bomen, dieren als ons. De algemene biodiversiteit wordt steeds minder met als gevolg dat de massa’s eentonige beplanting zorgen voor planten en verspreiding van ziekten onder de soort. Intensieve exoten nemen steeds meer toe. Ook heeft de stikstofcrisis negatieve effecten op biodiversiteit, heidevorming en het behoud van de bijzondere stuifzandgronden.

• Bevolkingsgroei en demografie De bevolking in de gemeente Putten zal steeds meer groeien en er komen steeds meer mensen van buitenaf in Putten wonen. De groei van de bevolking wordt gemerkt in verschillende sectoren. Als eerste zien we de huishoudenontwikkeling vergroten. Naar verwachting zijn er in 2030 ongeveer 1.100 meer huishoudens bijgekomen ten opzichte van 2019. Dit zorgt ervoor dat er meer woningen komen om deze huishoudens te huisvesten. Hierbij verandert ook de verdeling van de huishoudens. De vraag naar 1- en 2-persoons woningen wordt steeds gewilder en dit vergt een ontwikkeling in het bouwen van andere soort woningen. De oorzaak is dat de woningbehoefte verandert. Woningen moeten kleiner en compacter worden gebouwd. Op de langere termijn zullen we te maken krijgen met het afvlakken van de woonbehoefte. Dit komt door de babyboomgeneratie die de woningmarkt op een moment gaat verlaten. In 2040 gaan we dit effect ongeveer merken. Naast de afvlakking van de woonbehoefte door de babyboomgeneratie is er een vergrijzing merkbaar in de komende jaren. Net als in heel Nederland stijgt ook in Putten het aantal oudere huishoudens. De aankomende jaren wordt er een verdubbeling verwacht van het aantal 75-plussers tot 2041 tot zo’n 28% van de bevolking.

1 van 15

• De woningbehoefte groeit en verandert Doordat de bevolking steeds meer groeit is er ook een verandering te zien in de woonbehoefte van de bevolking. Onder andere de vraag naar woningen voor 75 plussers neemt enorm toe. Die steeds omvangrijkere groep (kwetsbare) ouderen blijft door landelijk beleid ook steeds langer thuis wonen. Het gevolg hiervan is onder andere toenemende eenzaamheid en een groeiende vraag naar (mantel) zorg en passende woonvormen (levensloopbestendig en beschermd). Voor de ouderen is er dus een grote vraag naar innovatieve woonvormen, maar ook voor de andere bewoners van Putten ontstaat hier vraag naar. Flexwonen is hier onderdeel van en biedt een tijdelijke oplossing bij woningnood. Vooral voor jongere huishoudens wordt het namelijk steeds moeilijker om op de huizenmarkt te komen en een geschikte woning te vinden. Dit komt ook door de grote concurrentie van de omliggende gemeenten. De vraag naar meer woningen is groot. Tot 2030 worden er 1.100 nieuwe woningen gebouwd. Deze woningen voorden vooral gebouwd in Halvinkhuizen en worden gebouwd voor de eigen behoefte, voor de Puttenaer. In Putten is er veel natuurschoon en buitengebied te vinden en die identiteit mag niet verloren gaan. Dit is de reden om in de bestaande wijken steeds meer te verdichten zodat er voldoende mogelijkheden ontstaan in Putten een geschikte en betaalbare woning te vinden.

• Aandacht voor gezondheid en welzijn groeit Bewegen, ontmoeting en meedoen zijn ontzettend belangrijk voor het welzijn van Puttenaeren. We zien momenteel een toename van inwoners met overgewicht in alle leeftijdsgroepen (bron; GGD). Speelplekken en sportvoorzieningen scoren een 2,3 op een schaal van 0-5 (GGD). Inzet is nodig om de sportinfrastructuur te verduurzamen. Mogelijk krijgt Putten een nieuwe sporthal. Verder is er een grotere behoefte aan een breed aanbod van voorzieningen en faciliteiten als basisinfrastructuur. Intensiever samenwerken op sociaal vlak steeds belangrijker (met de gemeente als netwerkpartner). We doen ook steeds meer beroep op de zelfredzaamheid van burgers. 14% van de Puttenaren woont alleen en 37% voelt zich wel eens eenzaam (bron; GGD). De inrichting van de openbare ruimte kan hier in sterke mate aan bijdragen. Verder zet de gemeente in op campagnes/projecten op het terugdringen van overmatig alcoholgebruik, roken en overgewicht. Een ander mooi voorbeeld is het Project Pleintje, waar het buiten spelen weer een boost krijgt. Telefoons worden ingezet om jeugdigen weer meer buiten te laten spelen. Hieraan gekoppeld onderzoeken we de mogelijkheden om op dezelfde wijze volwassenen te stimuleren meer te gaan bewegen/trainen in de openbare ruimte. Belangrijk is om ook de negatieve effecten van luchtvervuiling in het verkeer aan te pakken.

In Putten waren er in 2020 4.407 dagen ziekteverzuim door luchtverontreiniging (bron; GGD). Per jaar zijn er 9 nieuwe gevallen van COPD (18+) en 11 van astma bij kinderen (bron; GGD). Het verduurzamen van de mobiliteit kan deze effecten in sterke mate terugdringen.

• Het onveiligheidsgevoel neemt af Meer mensen voelen zich veilig in hun eigen omgeving. De veiligheidsbeleving is in 2020 toegenomen ten opzichte van 2014 (veiligheidsmonitor). Het beschermen van de leefomgeving wordt nu nog ‘externe veiligheid’ genoemd, maar dat zal met de komst van de Omgevingswet veranderen. De nieuwe term wordt ‘omgevingsveiligheid’ en de Omgevingswet beoogt specifiek mensen in gebouwen te beschermen, omdat de meeste mensen zich voor het grootste deel van de dag binnenshuis bevinden. Nieuw is de komst van aandachtsgebieden en voorschriftengebieden. Ook zal de energietransitie mogelijk nieuwe veiligheidsrisico’s met zich meebrengen.

2 van 15

• Sociaaleconomische verschillen nemen toe De verschillen onder inwoners nemen toe, en de sociale problematiek wordt steeds complexer. Doelmatig en betaalbaar leveren van zorg komt steeds meer onder druk te staan. Om deze problematiek tegen te gaan krijgt preventie steeds meer prioriteit boven bestrijding van sociale problemen. We zien dat er steeds minder mensen in instellingen worden opgenomen en er meer een plek moeten krijgen in de wijk. Dat vraagt om aanpassingen aan maar ook van de leefomgeving. Denk bijvoorbeeld aan het toegankelijk en ‘leesbaar’ maken van de wegenstructuur voor iemand met dementie.

• Economische ontwikkelingen en meer aandacht voor milieu De economie is enorm in ontwikkeling. De langetermijn effecten van Corona zijn nog niet geheel duidelijk. Maar wat wel duidelijk is, is dat in iedere economische sector technologische ontwikkelingen steeds belangrijker worden voor een gezonde bedrijfsvoering. In iedere economische sector is behoefte aan verduurzaming Dit met een focus op een lagere milieu impact. Daar waar mogelijk met de ambitie een positieve impact op het milieu te creëren. De stikstofcrisis brengt risico’s voor de natuurlijke biodiversiteit met zich mee, en zorgt voor belemmeringen in ontwikkelruimte. De 24-uurseconomie is in opkomst met potentieel 24 uur lang overlast van bedrijfsprocessen (geluid, geur etc.). We zien ook in toenemende mate de digitalisering van de samenleving en economie doorzetten.

• De landbouwsector verandert Putten is een groene gemeente met veel agrarische bedrijven en grond die tot de beschikking is gesteld voor de landbouw. Heel Nederland ondergaat langzaamaan een landbouwtransitie waar onder andere wordt ingezet op nieuwe soorten landbouw zoals kringlooplandbouw en natuur inclusieve landbouw. De aandacht komst steeds meer te liggen op het versterken van de biodiversiteit, landschapsbeheer, dierenwelzijn en het beperken van milieuhinder. Er loopt momenteel een pilot natuur inclusieve landbouw in Veenhuizerveld. Ook andere ontwikkelingen zoals multifunctionele landbouw, schaalvergroting of juist extensivering hebben invloed op het economisch perspectief van agrariërs en de uitstraling van het gebied. De verwachting is dat veel agrarische bedrijven zullen stoppen en dat er een afname is in het aantal agrarische bedrijven. Dit komt mede doordat dat veel boeren geen opvolger hebben om het bedrijf over te nemen. Al deze landbouwgrond komt hierdoor vrij en er komt ruimte voor functieverandering. De ruimte die vrijkomt kan worden ingezet voor bijvoorbeeld de energietransitie, klimaatadaptatie, recreatie, flexwonen en cultuur.

• De recreatieve en toeristische sector groeit Mede door de Corona pandemie zien we een grote stijging van vakanties in eigen land en op de Veluwe. De verwachting is dat deze trend zich doortrekt naar de toekomst. Het is belangrijk om in te zetten op bestemmingsmanagement: inzetten op kwaliteit in plaats van kwantiteit van bezoekers. Korte investeringstermijnen zijn belangrijk om steeds in te spelen op de veranderende wensen van de gast en om te kunnen blijven concurreren met overige toeristische sectoren. Landelijk wordt ook archeologie meer op de kaart gezet en in te zetten voor onder andere recreatie en toerisme. Er is een landelijke lobby voor meer archeologische deskundigheid bij gemeenten (d.m.v. het met regelmaat aanpassen van verwachtings- en beleidskaarten).

3 van 15

• Mobiliteit neemt toe en verandert Door de bevolkingsgroei in de gemeente is drukte op de wegen momenteel niet weg te denken. De rondwegen staan onder druk en er ontstaat steeds meer congestie en onveilige situaties. De ontwikkeling van een rondweg bij Putten-Zuid zal zorgen voor minder drukte op bestaande wegen en een betere verdeling van het vele verkeer. Het verduurzamen van de mobiliteit gaat een belangrijk onderdeel zijn van het ‘schoner’ maken de gemeente en het bijdragen aan de klimaatdoelstellingen. Het openbaar vervoer geheel elektrisch maken en het inzetten op laadpalen gaat hierbij helpen. Meer laadpalen in de gemeente zorgen ervoor dat het gemakkelijker wordt om een elektrische auto aan te schaffen en het stimuleren van particuliere laadpalen kan zorgen voor een toename van elektrische auto’s. Ook het aanbieden van elektrische deelmodaliteiten op verschillende locaties helpt bij het verduurzamen van de mobiliteit en zorgt dat de gemeente beetje bij beetje duurzamer wordt.

• Energietransitie en beschikbaarheid grondstoffen Putten heeft een aantal klimaatdoelen gesteld die moeten worden behaald in het jaar 2050. Om deze doelen te behalen moet de gemeente het energiesysteem duurzaam inrichten. Opwekking, opslag en levering van duurzame energie vragen om ruimtelijke inpassing. De energie zal steeds meer fossielvrij (dat wil zeggen zonder CO2 uitstoot) en lokaal /regionaal opgewekt gaan worden. Regionaal wordt bijvoorbeeld bekeken waar en hoe duurzame elektriciteit, zoals wind- en zonne-energie, het beste opgewekt kan worden. Maar ook welke warmtebronnen er zijn, zodat wijken en gebouwen van het aardgas af kunnen en hoe we het beste energie kunnen besparen. De locaties van deze duurzame energiesystemen zijn aangewezen in RES-zoekgebieden. Woningen worden op grote schaal geïsoleerd en gaan van het gas af. De wijken worden aangesloten op nieuwe duurzame warmtebronnen om deze ’s winters warm te houden. Ten gevolge van klimaatverandering is koeling in de zomer ook een nieuw aandachtspunt geworden.

4 van 15

Ambities In deze paragraaf beschrijven we wat onze richtinggevende ambities zijn. Later in ons proces laten we zien wat onze visie is op kaart en hoe onze ambities een plek krijgen in onze leefomgeving. Onze prachtige ligging in een groen en divers landschap vormt de basis van Putten. Grote bosrijke natuurgebieden, een afwisselend agrarisch buitengebied, bijzondere landgoederen en authentieke kernen en buurtschappen vormen het decor waarin wij zo prettig wonen, recreëren en werken. Dat die kwaliteiten blijven is niet vanzelfsprekend. Diverse ontwikkelingen zetten druk op de huidige situatie. Om de kwaliteiten veilig te stellen voor de toekomst en nieuwe, gewenste kwaliteiten toe te voegen, zetten we als gemeente in op een aantal gemeentebrede ambities. Dit zijn de volgende drie ambities die zijn verbeeld in het Puttense Wiel: ❖ We stellen de mens centraal, als gebruiker van de ruimte ❖ We zijn rentmeester van onze (dorpse en natuurlijke) leefomgeving ❖ We blijven werken aan een vitale en gastvrije economie

Figuur met het Puttense Wiel met drie hoofdambities

5 van 15

Centrale Puttense opgaven Hoe blijft Putten de komende jaren sterk verbonden en vitaal? Putten heeft veel verschillende ambities op het terrein van natuur en groen, wonen, voorzieningen, gezondheid, samen leven en inclusie, duurzaamheid, economie, mobiliteit, recreatie, cultuur en veiligheid. Deze ambities zijn soms goed samen te realiseren. Maar soms ook niet. Putten hecht veel waarde aan de hechte gemeenschap, vitale kernen en de groene buitenruimte. We willen zorgvuldig en creatief met de ruimte omgaan, zodat we Putten vitaal kunnen houden. In de Omgevingsvisie werken we negen centrale opgaven uit die goed het brede palet aan opgaven en ambities weergeeft. Deze opgaven zijn gekoppeld aan onze drie ambities die onderdeel zijn van het Puttense Wiel. De negen centrale opgaven zijn: We stellen de mens centraal, als gebruiker van de ruimte; 1. Aangenaam wonen 2. Sociaal en vitaal Putten 3. Veilig Putten We zijn rentmeester van onze (dorpse en natuurlijke) leefomgeving; 4. Natuurlijk en groen Putten 5. Cultureel en historisch Putten 6. Toekomstgericht Putten We blijven werken aan een vitale en gastvrije economie; 7. Ondernemend Putten 8. Bereikbaar Putten 9. Recreatief Putten

6 van 15

Figuur met de negen Puttense opgaven

7 van 15

In de volgende stap van ons proces werken we de negen centrale opgaven verder uit. Per opgave benoemen we de belangrijkste thema’s. Enkele opgaven worden verrijkt met een aantal analysekaarten die de huidige situatie, belangrijke plekken of lijnen, beschermingsgebieden of juist ambities beschrijven. Om dit goed te kunnen doen hebben we een aantal richtinggevende uitspraken opgenomen uit huidig beleid, de structuurvisie en de toekomstvisie. Uiteraard zal de thematische en gebiedsgerichte uitwerking van deze abstracte en globale richtinggevende uitspraken nog onderdeel uitmaken van het totaalverhaal.

We stellen de mens centraal, als gebruiker van de ruimte

Figuur van het Puttense Wiel, de mens centraal, als gebruiker van de ruimte

8 van 15

Richtinggevende uitspraken / leidende principes van deze ambitie zijn: ▪ ▪ ▪ ▪

▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

▪ ▪ ▪

▪

Dorpse identiteit en dynamiek We hechten grote waarde aan onze dorpse gemeenschap en dynamiek Voor behoud van onze huidige kwaliteiten kan het dorp niet oneindig groeien, in 2040 is het dorp qua omvang zo goed als uitontwikkeld Rust en ruimte en de dorpse schaal is wat bewoners en bezoekers aan Putten bindt. Die rust en ruimte willen we behouden en we zoeken naar een juiste balans tussen rust en reuring. Zo dragen we bijvoorbeeld zorg voor een goede afweging in het toestaan van meer evenementen in het centrum. Woningbouw We bouwen voor de lokale behoefte met extra aandacht voor starters en ouderen. We bouwen betaalbare en passende woningen. We streven naar een evenwichtige woningvoorraad die alle segmenten omvat en doelgroepen onderdak biedt. We zetten ons in om tot 2040 … (nader af te stemmen) woningen te bouwen wat aansluit bij de prognoses voor de groei van het aantal inwoners in Putten. We zetten in op vernieuwende woonvormen. We stimuleren bewonersinitiatieven voor nieuwe woonvormen. We vinden dat inbreiding voor uitbreiding moet gaan. Inbreiding moet passen in de dorpse schaal en mag niet ten koste gaan van de bestaande omgeving. We streven naar toekomstbestendige woningen, dit geldt voor zowel bestaande als nieuwe woningen. Het zwaartepunt van woningbouw ligt in het dorp Putten maar ook in buurtschappen kijken we naar woningtoevoeging op een passend schaalniveau.

We zijn flexibel bij initiatieven gericht op het levensloopbestendig maken van woningen en aanpassingen aan woning voor zorgcomponenten zoals mantelzorg of zorg aan huis. Verdichten van bestaande woonwijken door splitsing of toevoegen woningen moet binnen de juiste schaal plaatsvinden. Hoogteaccenten op een aantal plekken in de kern zijn niet ondenkbaar en we zetten in op het toevoegen van kleine woningen. Grote woningen hebben we in Putten al genoeg. We maken zorgzame en inclusieve wijken. In de gemeente Putten maken we goed wonen voor mensen met een zorgbehoefte mogelijk. Het realiseren van passende huisvesting zien we als een gezamenlijke verantwoordelijkheid van inwoners, maatschappelijke organisaties en gemeentebestuur. Voorzieningen Er wordt kritisch gekeken naar het gemeentelijke voorzieningenniveau, waarbij gekozen wordt voor kwaliteit boven kwantiteit. Het dorp is de kern voor de primaire voorzieningen. De buurtschappen zijn te klein om de toekomst van deze voorzieningen te kunnen garanderen. De leefbaarheid en de aanwezigheid van voorzieningen vinden we belangrijk. We streven ernaar overal in Putten de leefbaarheid naar een acceptabel niveau te brengen. In het dorp Putten, het buitengebied en alle buurtschappen. We streven ernaar om maatschappelijke bestemmingen goed te spreiden over het dorp. 9 van 15

▪

▪

▪ ▪

▪ ▪

▪ ▪ ▪

De gemeente Putten zet in op het gezamenlijk met bewoners en verenigingen behouden van het bestaande voorzieningenniveau. Daarvoor kan het noodzakelijk zijn dat in de toekomst meer gezamenlijk multifunctioneel gebruik wordt gemaakt van voorzieningen en dat de betrokken partijen hun krachten bundelen. Servicepunten in de buurt met een combinatie van functies zullen belangrijk worden als ontmoetingsplekken voor bewoners en ondernemers. Openbare ruimte De openbare ruimte is van en voor iedereen. Dit betekent dat iedereen er gebruik van moet kunnen maken. De openbare ruimte moet dus ook zo veel mogelijk toegankelijk zijn voor inwoners met een beperking. Beheer en onderhoud van de openbare ruimte en het landschap doen we samen. Inwoners, maatschappelijke partners en ondernemers zijn zich bewust van hun verantwoordelijkheid voor de eigen leefomgeving. Bij het beheer letten we op de aspecten ‘schoon’, ‘heel’ en ‘veilig’. Leidinggevende principes bij de openbare ruimte zijn klimaatbestendigheid, biodiversiteit/natuurinclusief en beweegvriendelijkheid. De openbare ruimte nodigt uit om buiten te bewegen. Gezondheid en veiligheid De Omgevingswet staat voor een gezonde, veilige fysieke leefomgeving. In Putten zetten we de gezondheid en veiligheid van de Puttenaer centraal. We passen het concept positieve gezondheid toe in onze fysieke leefomgeving.

Het gaat dan om thema’s als het stimuleren van ontmoeting, beweegvriendelijke leefomgeving, veiligheid, inclusie en mee kunnen doen. Sociaal Putten wil een sociaal vitale samenleving zijn, waarin inwoners zich actief inzetten voor elkaar, hun buurtschap, wijk of dorp. In deze gemeenschap doet en telt iedereen, van jong tot oud, mee. We kijken naar elkaar om en zetten in op ontmoeting in de buurt. Religie en het verenigingsleven zijn belangrijke dragers voor sociale samenhang

10 van 15

We zijn rentmeester van onze (dorpse en natuurlijke) leefomgeving

Figuur van het Puttense Wiel, we zijn rentmeester van onze (dorpse en natuurlijke) leefomgeving

Richtinggevende uitspraken / leidende principes van deze ambitie zijn: ▪

▪ ▪

Natuur en landschap Putten wordt gekenmerkt door een groen, landelijk gebied met afwisselende landschapen. Putten is heel veel groen, maar ook aantrekkelijk blauw. Het groen is van de bossen, polders en landgoederen. Het blauw van de beken en randmeren. De kwaliteiten van deze landschappen willen we behouden en waar mogelijk versterken in onderlinge samenhang. Het is één van de belangrijkste kwaliteiten van het wonen en leven in Putten en waarom bezoekers hier komen. Het landschap van de gemeente Putten wordt versterkt op basis van de historische landschappelijke structuren, waarmee de oorspronkelijke cultuurlandschappen herkenbaar zijn. We zetten in op het herstellen van oude beken en waterlopen. 11 van 15

▪

▪

▪ ▪

▪

▪

▪

▪

▪

In het buitengebied van Putten is een duidelijke tweedeling zichtbaar. In het oosten zijn er de bossen van de Veluwe, in het westen het water van de Randmeren en in het zuiden en het noorden de landgoederenzones waar natuur, landschap en recreatie (beeld)bepalend zijn en als primaire functies gelden. Daarnaast is er het weide- en poldergebied waarin de landbouw (agrarische sector) (beeld)bepalend is en als primaire functie geldt. Ingezet wordt op een (ruimtelijke) ontwikkeling naar duurzame kwaliteit en innovatie. Natuur is wat de kleur bepaalt in Putten en is daarmee een belangrijk onderdeel van het karakter van de gemeente Putten nu en in de toekomst. De natuur is van waarde en wordt in haar waarde gehouden. Om ook in de toekomst economische dragers te vinden voor de natuur, is verweving met andere functies, zonder bebouwingsmogelijkheden, mogelijk, mits de te beschermen natuurwaarden behouden blijven. Toekomstbestendigheid en energie Wij willen een duurzame samenleving zijn, om een wereld achter te laten die ook voor toekomstige generaties leefbaar is. Kern is het respectvol omgaan met mens, natuur en milieu. Gemeente Putten onderschrijft de landelijke doelstelling van een klimaatneutrale energievoorziening in 2050. Klimaatneutraal geeft aan dat een product of dienst niet bijdraagt aan klimaatverandering.

De uitstoot van alle broeikasgassen binnen de gemeente Putten wordt tot nul gereduceerd. Dit kan worden bereikt door energiebesparende maatregelen te nemen en door het toepassen van duurzame energie. De gemeente Putten heeft de ambitie om energieneutraal te worden. Om deze ambitie te realiseren zal worden ingezet op een combinatie van maatregelen op het terrein van energieopwekking, energiebesparing en gedrag. We dragen zorg voor een veilige en efficiënte waterhuishouding en een robuust en duurzaam bodem- en watersysteem. Dit in relatie tot de verwachte klimaatveranderingen. Ruimtelijke ontwikkelingen houden rekening met de trits vasthouden, bergen en afvoeren. Slimme combinaties moeten worden gezocht met bestaande productieprocessen en afvalstromen. Naast het gebruik van bestaande bebouwing is ook in het buitengebied plaats voor duurzame energiebronnen, mits dit de landschappelijke en cultuurhistorische kwaliteiten niet onevenredig schaadt. Cultuur en historie Cultuurhistorie is een belangrijke kwaliteit van de gemeente Putten. De cultuurhistorie is zichtbaar in het landschap, de bebouwing en de ondergrond. Deze kwaliteiten worden behouden en waar mogelijk verder versterkt en beter zichtbaar gemaakt. We geven ruimte aan kunstuitingen zoals theater, muziek e.d.

12 van 15

We blijven werken aan een vitale en veerkrachtige economie

Figuur van het Puttense Wiel, we blijven werken aan een vitale en veerkrachtige economie

Richtinggevende uitspraken / leidende principes van deze ambitie zijn: ▪

▪

Bedrijvigheid In Putten mag (nieuwe en bestaande) bedrijvigheid niet leiden tot overmatige overlast of negatieve milieubelasting. Dit houdt bijvoorbeeld in dat we overlast van geur, geluid of het onttrekken van grondwater waar mogelijk tot een minimum willen beperken. In Putten is er ruimte om te ondernemen. In Putten wordt gewoond én gewerkt. Het ondernemerschap wordt gestimuleerd en waar nodig gefaciliteerd. Er is minder behoefte aan grootschalige uitbreidingen van bedrijventerreinen , maar meer aan een slimmer en flexibeler 13 van 15

▪

▪

▪ ▪ ▪

▪ ▪

▪

▪

gebruik van de bestaande bedrijven en gebouwen. Wonen en werken worden minder gescheiden (zie ook toekomstvisie). De krachten worden gebundeld. Detailhandel, bedrijfsleven, organisaties en verenigingen in Putten gaan slimmer gebruik maken van elkaars kennis en kunde. Kruisbestuiving en slimme combinaties zorgen voor energie en daadkracht die aansluit op de Puttense moraal van hard werken. Uiteindelijk moet dit leiden tot een ‘Puttense manier van werken’ waarin flexibel, creatief en innovatief werkgevers en werknemers samen werken. Niet alleen binnen het bedrijfsleven, maar ook daarbuiten, zodat ook voorzieningen, detailhandel, verenigingen, etc. hiervan profiteren. In Putten ondersteunt men elkaar en dat leidt uiteindelijk ook tot een herkenbaar product naar buiten toe. Putten is een ondernemend dorp. Landbouw, recreatie, het centrum en de 'maakindustrie' zijn de pijlers van de lokale economie. In de gemeente Putten wordt ingezet op een kwaliteitsverbetering van de bedrijvigheidsstructuur. Dit geldt zowel in fysiek-visuele zin, als in organisatorische zin. Nieuwe bedrijvigheid geven we geen ruimte meer nabij het dorp Putten maar juist langs of bij bestaande verkeersstructuren. We gaan flexibel om met nieuwe startende ondernemers en blijven hiervoor kansen bieden. Landbouw We zetten in op een gevarieerd buitengebied.

Ook in het buitengebied is ruimte voor creativiteit en innovatie. Dat geldt ten eerste voor de agrarisch ondernemers. Nog altijd neemt het aantal agrarische ondernemers af en is sprake van een schaalvergroting. Om dit negatieve effect te kenteren is er in Putten is ruimte voor kleinschalige, innovatieve/circulaire (duurzame) vormen van landbouw, met name in het landbouwontwikkelingsgebied. Daarbuiten is ruimte voor nevenactiviteiten. Combinaties met recreatie, zorg of energie worden aangemoedigd. Voor bewoners en toeristen wordt ingezet op een verdere ontsluiting en toegankelijkheid van het buitengebied. Bos en randmeer worden sterker met elkaar verbonden. Voor nieuwe woonvormen en aan het dorp verbonden activiteiten is ruimte in het buitengebied, mits dit het agrarisch ondernemen niet in de weg staat en geen negatief effect heeft op cultuurhistorie en landschap. Niet-verenigbare functies worden uit elkaar gehaald, de milieubelasting wordt teruggedrongen en er wordt gewerkt aan een economisch gezonde, duurzame en innovatieve landbouw. We zetten in op nieuwe landbouwontwikkelingsgebieden verder weg bij de Veluwe. Recreatiesector Kwalitatieve groei van de recreatiesector is mogelijk met behoud van de identiteit. In Putten is ruimte voor dag- en verblijfsrecreatie. Recreatie en toerisme zijn en blijven belangrijke economische groeisectoren in Putten.

De kwaliteit van de recreatie wordt op een hoger peil gebracht. Rust, ruimte en beleving zijn de kracht van het bosgebied en de landgoederen. Langs de Randmeerkust is meer ruimte voor dynamiek en spanning. In het poldergebied is ruimte voor een verbreding van agrarische activiteiten, waaronder recreatieve activiteiten. Er is aandacht voor het verknopen van het toeristische aanbod in Putten en de regio. In Putten kun je van alles doen. In het centrum komt men samen. Dit is het hart van toeristisch Putten. Gesteund wordt op historie, kwaliteit, gastvrijheid en een breed aanbod. De recreatiesector blijft ook in de toekomst een belangrijke sector in Putten. Ingezet wordt op de kwaliteitsverbetering van de verblijfsrecreatie en de versterking en waar mogelijk uitbreiding van de dagrecreatie. Buiten de bestaande recreatieclusters wordt geen nieuwe verblijfsrecreatie 14 van 15

meer toegestaan. De verschillen in toeristische beleving tussen de Veluwe en de Randmeerkust worden aangezet, maar waar mogelijk worden ook de kansen benut om beide gebieden tot elkaar te brengen, zodat zij elkaar kunnen versterken (zie structuurvisie).

▪

▪

▪

Bereikbaarheid Putten is goed bereikbaar en leefbaar. Putten en haar buitengebied is goed bereikbaar en leefbaar. Het fietsverkeer door bewoners en toeristen wordt gestimuleerd. De verbindingen naar het NS-station en tussen het bosgebied en de Randmeerkust worden verbeterd voor het langzaam verkeer. Het oplossen van de verkeersdrukte en onveiligheid die het gemotoriseerd op gezette tijden veroorzaakt moet hoofdzakelijk in regionaal verband worden gevonden. De bestaande wegenstructuur is leidend voor de afwikkeling van het toekomstige verkeer. Ingezet wordt op het verbeteren van de verkeersveiligheid op de bestaande wegen, met name op de doorgaande wegen in het dorp en in het landelijk gebied. Het verbeteren van de verbindingen tussen dorp, station en Strand Nulde voor het langzaam verkeer heeft prioriteit. Hierbij kan het realiseren van een onderdoorgang onder het spoor, ook voor gemotoriseerd verkeer, een rol spelen. Indien de verkeersstromen hiertoe aanleiding geven, is op de lange termijn een nieuwe verbinding tussen de N303 en de N798 en vervolgens eventueel verder naar Strand Nulde onderwerp van studie. Reconstructie van bestaande wegen worden integraal ingestoken. Uiteraard zijn verkeersveiligheid en goede verkeersafwikkeling belangrijk, maar er liggen koppelkansen voor verbetering van de leefomgeving en klimaatadaptief ontwerpen.

15 van 15