03.2 Rapport verkeersonderzoek Dorpsstraat-Engweg
Tekst van het document
Dorpsstraat Engweg Putten Eindrapport
Opdrachtgever
Gemeente Putten
Titel rapport
Dorpsstraat - Engweg Putten
Kenmerk
007475.20210113.R1.04
Datum publicatie
12 maart 2021
Projectleider Goudappel
Rico Andriesse
Projectteam Goudappel
Thijmen van Gompel, Jeroen Kuijpers, Martijn Ruijgers
Status
Definitief
© Copyright Goudappel
2021
Inhoudsopgave 1. Inleiding
2
2. Verkeersveiligheidsaudit
5
2.1
Wat is getoetst?
5
2.2
Ongevalsanalyse
5
2.3
Bevindingen audit op hoofdlijnen
5
3. Uitgangspunten uitwerking
8
3.1
Functional Ambiance
8
3.2
Ambitie voor Dorpsstraat en Engweg
8
3.3
Verkeersintensiteiten
9
3.4
Effect op andere wegen
10
3.5
Gevoeligheidsanalyse Randweg-Zuid
10
4. Profielen en kruispunten
13
4.1
Dorpsstraat
13
4.2
Engweg
18
5. Integrale uitwerking
22
5.1
Eindbeeld totaal
22
5.2
Uitwerking Dorpsstraat
22
5.3
Engweg
24
5.4
Maatregelen korte termijn
27
5.5
Discussiepunten detaillering
28
5.6
Referentiebeelden
29
Dorpsstraat - Engweg Putten - 12 maart 2021
1
1. Inleiding De Engweg1 in Putten is een weg van meer dan 100 jaar oud. Oorspronkelijk vormde hij min of meer de zuidgrens van Putten, maar de laatste 50 jaar is de weg door uitbreiding van Putten midden in het dorp komen te liggen.
Figuur 1.1: Ligging van de route
De weg vormt daardoor een belangrijke oost-westverbinding voor lokaal verkeer, maar ook verkeer van/naar de A28 via de Stationsstraat en de Zuiderzeestraatweg maakt (nog) gebruik van de Engweg, ondanks de aanleg van de Henslare om Putten heen. De gemeente wil mogelijk een deel van de Engweg afwaarderen tot erftoegangsweg met een maximumsnelheid van 30 km/h. De gemeente verwacht dat de Engweg daardoor ook minder druk zal worden. Het meeste effect zal het hebben op verkeer tussen de A28 (aansluiting Strand Nulde) en de N303 richting Voorthuizen. De gemeente Putten heeft Goudappel BV gevraagd de verkeersveiligheid van de route Engweg - Dorpsstraat te onderzoeken en te komen met voorstellen om de route af te waarderen om deze zo verkeersveiliger en leefbaarder te maken.
Dorpsstraat - Engweg Putten - 12 maart 2021
2
Figuur 1.2: Ligging in het netwerk
Dorpsstraat - Engweg Putten - 12 maart 2021
3
Dorpsstraat - Engweg Putten - 12 maart 2021
4
2. Verkeersveiligheidsaudit Om een beeld te krijgen van de verkeersveiligheidsknelpunten in de huidige situatie is een verkeersveiligheidsaudit uitgevoerd. De belangrijkste bevindingen uit de audit zijn in dit hoofdstuk opgenomen. Het complete auditrapport is als een apart document beschikbaar.
2.1
Wat is getoetst?
De verkeersveiligheid van de bestaande situatie is getoetst aan de hand van de volgende drie veiligheidscriteria: •
de verkeersveiligheid conform de principes van Duurzaam Veilig;
•
de verkeersveiligheid vanuit de weggebruiker (human factors);
•
de project-specifieke criteria: zorgen voor een veilige dorspentree en afwaardering van de Engweg.
Duurzaam Veilig-
Human Factors
principes: ■ Functionaliteit ■ Biomechanica ■ Psychologica
2.2
■ Verwachten ■ Waarnemen ■ Begrijpen ■ Kunnen ■ Willen
Project-specifiek: ■ Veiligheid Dorpsentree ■ Afwaarderen Engweg
Ongevalsanalyse
In de periode 1 januari 2014 tot 31 december 2019 zijn 14 ongevallen geregistreerd op de Engweg, waarvan 5 met letselschade. Van de ongevallen waarvan de toedracht beschreven is, was bij slechts 1 ongeval geen auto betrokken. Alle betrokkenen waren volwassenen. Bij 4 ongevallen was een fietser betrokken, 2 ongevallen betroffen ongevallen bij een uitrit. Overigens is de kans groot dat er meer ongevallen hebben plaatsgevonden dan er geregistreerd zijn, met name enkelzijdige ongevallen en/of ongevallen zonder of met beperkte gevolgen worden niet altijd geregistreerd.
2.3
Bevindingen audit op hoofdlijnen
De Engweg is een weg met een maximumsnelheid van 50 km/h. Volgens Duurzaam Veilig horen daar vrijliggende fietspaden of ten minste volwaardige fietsstroken en een volwaardige rijbaan bij. Op dit moment is hij echter ingericht met fietssuggestiestroken op de wegvakken en officieuze fietspaden ter hoogte van de kruispunten.
Dorpsstraat - Engweg Putten - 12 maart 2021
5
De maximumsnelheid van 50 km/h brengt automobilisten ertoe om sneller te rijden dan passend is bij de omgeving en inrichting van de weg. Voor fietsers en voetgangers is de weg daardoor minder veilig en prettig. De aanwezige klinkers zorgen naar verwachting voor een lagere snelheid van het gemotoriseerde verkeer, maar versterken juist de beleving dat er snel wordt gereden. Op de kruispunten heeft het autoverkeer meer ruimte, waardoor de snelheden hoog blijven. De drukke uitstraling draagt daar naar ons gevoel ook aan bij. In principe zijn er voldoende oversteekmogelijkheden en opstelruimtes voor fietsers en voetgangers. De omgeving van de Engweg heeft verschillende karakters: woonstraat met wat winkels, groen bij de begraafplaats, woonstraat met grote verzorgingshuizen, dorpsentree met een drukke verkeersomgeving. De omgeving is wel groenig, maar er is weinig structureel groen met een bomenrij.
Figuur 2.1: Verbreding van het profiel bij de kruispunten, drukke vormgeving
De entree bij de Dorpsstraat is een grootschalige, drukke en complexe omgeving met zeer veel fietsverkeer. Het karakter van dit deel wijkt sterk af van de rest van de route. De omgeving van de Dorpsentree is door de verschillende verkeersvoorzieningen (busstroken, verschillende fietsroutes, afbuigend voorrang) zeer complex geworden. De voorzieningen, alle op zichzelf nuttig, zorgen samen voor een rommelig wegbeeld. Dit gaat ten koste van de verkeersveiligheid, zowel qua potentiële ongevallen als qua beleving en van de ruimtelijke kwaliteit. Er liggen grote kansen om met een rustige omgeving het verkeersgedrag te beïnvloeden en de sterke punten van de omgeving (dorpsentree, groene woonomgeving, begraafplaatsen, molen) te versterken.
Dorpsstraat - Engweg Putten - 12 maart 2021
6
Dorpsstraat - Engweg Putten - 12 maart 2021
7
3. Uitgangspunten uitwerking 3.1
Functional Ambiance
De werkmethodiek Functional Ambiance beoogt de ambitie voor een stads- of dorpsstraat te bepalen in gevallen dat een straat zowel een verkeers- als verblijfsfunctie kent. De begrippen zijn voor deze methode samengebracht en dus geen gekende begrippen uit de verkeerskunde en de stedenbouw, zodat ze niet ‘van’ een van de disciplines zijn. Voor elk van de begrippen wordt bepaald in hoeverre dit in de straat voorkomt en wat de ambitie voor de straat is: meer of minder? De volgende begrippen worden gehanteerd: Net: de positie van de straat in het netwerk, zowel ruimtelijk (een belangrijke as in de structuur van stad of dorp) als verkeerskundige voor de auto, bus, fiets en voetganger. Stromen: de beweging van verkeersdeelnemers in de langsrichting van de straat, een hogere score betekent meer bewegingen met een hogere snelheid. Kris-Kras: de mate waarin gebruikers van de straat gemakkelijk kunnen oversteken. De minimale vorm van Kris-Kras is een scheiding door een hek of een drukke weg; in de maximale Kris-Kras kun je zonder op te letten van de ene naar de andere kant dwalen. Verweven is de mate waarin verkeersdeelnemers de ruimte in het dwarsprofiel delen, ze gemengd worden. Zonering is de mate waarin de ruimte (in het bovenaanzicht) georganiseerd is en er voor elke functie een eigen plekje is gemaakt.
Clustering is de mate waarin mensen samenkomen en de ruimte aanleiding geeft om samen te komen en te verblijven. Frontyard gaat over de samenhang tussen de openbare ruimte en de gebouwen, van blinde muren (geen frontyard) tot terrassen en uitstallingen (maximale frotyard). Symboliek gaat over de diepere betekening van de openbare ruimte, groen en bebouwing: historisch, cultureel, religieus, kunstzinnig etc. Voor de Dorpsstraat en Engweg is in een multidisciplinaire sessie een beoordeling gemaakt van de bestaande situatie en een overzicht van de ambitie voor beide straten. Welk aspect willen we versterken, wat willen we afzwakken?
3.2
Ambitie voor Dorpsstraat en Engweg
3.2.1
Dorpsstraat
Voor de Dorpsstraat geldt dat het wenselijk is het ‘stromen’ en de ‘netwerkfunctie’ ten opzichte van de bestaande situatie te beperken, net als de mate van zonering. Vooral op Kris-Kras (de oversteekbaarheid) en verweven (de mate van menging) is de ambitie hoog.
Dorpsstraat - Engweg Putten - 12 maart 2021
8
Figuur 3.1: Uitkomsten Functional Ambiance-analyse Dorpsstraat (geel bestaand, rood ambitie)
3.2.2
Engweg
Voor de Engweg valt op dat de netfunctie al vrij laag is, maar de weg nog wel te veel ruimte geeft aan stromen. Er is ook op de Engweg meer behoefte aan Kris-Kras en verwegen. Voor frontyard zien de deelnemers aan de sessie weinig ruimte, wel is meer symboliek wenselijk.
Figuur 3.2: Uitkomsten Functional Ambiance-analyse Engweg (geel bestaand, rood ambitie)
3.3
Verkeersintensiteiten
Een belangrijke vraag bij de herinrichting van de Dorpsstraat - Engweg is, welke intensiteiten van het gemotoriseerde verkeer moeten worden verwacht. In hoeverre is het mogelijk om de weg in te richten als een normale 30 km/h-straat, of moet rekening worden gehouden met aanpassingen om een grotere hoeveelheid autoverkeer veilig af te wikkelen.
Dorpsstraat - Engweg Putten - 12 maart 2021
9
Voor de gemeente Putten is in 2020 een nieuw verkeersmodel gerealiseerd, waarin de ruimtelijke en infrastructurele aanpassingen voor de toekomst zijn meegenomen. Met dit verkeersmodel is een prognose gemaakt van de intensiteiten op de route Dorpsstraat Engweg, inclusief het verschil met de uitgangssituatie als wordt uitgegaan van 30 km/h. In de analyses is rekening gehouden met de herinrichting van de Stationsstraat - gedeeltelijk 30 km/h - waartoe is besloten. De uitkomsten zijn in tabel 3.1 weergegeven. Engweg 50 km/h
Engweg 30 km/h
verschil
intensiteit Dorpsstraat (bij rotonde N798)
8.500
5.700
-2.800
intensiteit Engweg (bij Dorpsstraat)
8.100
5.300
-2.800
intensiteit Engweg (bij Klaas Bosstraat)
7.400
4.500
-2.900
intensiteit Engweg (bij begraafplaats)
8.100
4.800
-3.400
intensiteit Engweg (bij rotonde Voorthuizerstraat
8.300
5.700
-2.500
Tabel 3.1: Intensiteiten gemotoriseerd verkeer mvt/etm
3.4
Effect op andere wegen
Uit de modeluitkomsten die de effecten van de aanpassingen aan de Engweg - Dorpsstraat in beeld brengen (de verschilplots) kan worden afgeleid, welke effecten dit heeft op andere wegen in de omgeving. In de directe omgeving zien we een toename van de autoverkeersintensiteit op de Brinkstraat - Papiermakerstraat (+ 300 mvt/etm). Verreweg het grootste effect is echter te vinden op de route Calcariaweg (+1.100 mvt/etm) - Van Geenstraat (+ 2.400 mvt/etm). De wegen in het verlengde van de as Dorpsstraat - Engweg, de Stationsstaat (-500 mvt/etm) en Garderenseweg (-1.100 mvt/etm) krijgen juist minder autoverkeer te verwerken.
3.5
Gevoeligheidsanalyse Randweg-Zuid
De gemeente Putten overweegt de aanleg van een Zuidelijke Randweg als verbinding tussen de N303 en N798 en de ontsluiting van de nieuwe zuidelijke woongebieden. In deze paragraaf verkennen we wat de eventuele aanleg van zo’n Zuidelijke Randweg betekent voor de intensiteiten op de Engweg - Dorpsstraat. De uitkomsten zijn in tabel 3.2 weergegeven. Engweg 30 km/h met Zuidelijke Randweg
verschil met situatie zonder Randweg
intensiteit Dorpsstraat (bij rotonde N798)
5.600
100
intensiteit Engweg (bij Dorpsstraat)
5.100
-200
intensiteit Engweg (bij Klaas Bosstraat)
4.100
-400
intensiteit Engweg (bij begraafplaats)
4.400
-400
intensiteit Engweg (bij rotonde Voorthuizerstraat
5.500
-300
Tabel 3.2: Intensiteiten gemotoriseerd verkeer mvt/etm
Dorpsstraat - Engweg Putten - 12 maart 2021
10
Uit de berekeningen wordt duidelijk dat het effect van de Zuidelijke Randweg op de Engweg - Dorpsstraat zeer gering is. De samenhang tussen de twee projecten is er wel via de Van Geenstraat. Door de afwaardering van de autofunctie van de Dorpsstraat - Engweg wordt de Van Geenstraat drukker, de Zuidelijke Randweg zorgt weer voor een afname van autoverkeer op de Van Geenstraat. Per saldo wordt het iets rustiger op de Van Geenstraat.
Dorpsstraat - Engweg Putten - 12 maart 2021
11
Dorpsstraat - Engweg Putten - 12 maart 2021
12
4. Profielen en kruispunten De auto-intensiteiten op de Dorpsstraat en de Engweg bieden de ruimte om te kiezen voor profielen met minder nadruk op doorstromen van gemotoriseerd verkeer en meer op de verblijfskwaliteit. Dit past ook goed bij de ambities, zoals die voor deze wegen zijn verkend in de Functional Ambiance-analyse: gemakkelijker oversteken, meer mengen, minder stromen, meer symboliek. Anderzijds bieden de intensiteiten ook nog wel aanleiding om aandacht te besteden aan de positie van fietsers en (overstekende) voetgangers ten opzichte van de autofunctie van de straat. Mengen en zonder voorzieningen oversteken is mogelijk, maar wellicht niet de enige optie. We bekijken de mogelijkheden voor de Dorpsstraat Engweg.
4.1
Dorpsstraat
Uit de beoordeling van de Dorpsstraat in de veiligheidsaudit komt het beeld naar voren van een route die voor het autoverkeer en voor de bus ruimte biedt, maar waar fietsverkeer, ondanks de aanwezige fietsvoorzieningen, moeilijk een plek kan vinden doordat de uitwisseling zeer lastig is. Voor de uitwerking van de Dorpsstraat zijn op drie niveaus keuzes nodig: 1.
Voor de aansluiting van de fiets van en naar de fietstunnel onder de N798.
2.
Voor het profiel van de fiets tussen de aantakking fietstunnel en de Engweg.
3.
Voor de uitwisseling van fietsers en automobilisten bij de Engweg.
4.1.1
Varianten
Voor al deze onderdelen zijn weer verschillende oplossingsrichtingen mogelijk, wat een grote hoeveelheid varianten oplevert. We hebben geprobeerd de varianten in samenhangende pakketten te ordenen, zodat de onderdelen op een logische manier samenvallen. omgeving rotonde, fietsoversteek
tussenstuk
knooppunt Engweg
fietspad 2 richting noord
gelijkwaardig
gemengd/fietsstrook
gelijkwaardig
0+
weg naar rotonde, fietsers uit de voorrang
1
weg naar fietstunnel, gelijkwaardig
2a
weg naar fietstunnel, voorrang
fietsstraat
gelijkwaardig
2b
weg naar fietstunnel, voorrang
fietsstroken
gelijkwaardig
3
weg naar rotonde, geen oversteek
fietspad 2 richting zuid
fietsrotonde
Tabel 4.1: Varianten Dorpsstraat
Dorpsstraat - Engweg Putten - 12 maart 2021
13
Figuur 4.1: Variant Nulplus
Figuur 4.2: Variant 1: Gemengd verkeer
Dorpsstraat - Engweg Putten - 12 maart 2021
14
Figuur 4.3: Variant 2: Fietsstraat
Figuur 4.4: Variant 2b: Fietsstroken
Dorpsstraat - Engweg Putten - 12 maart 2021
15
Figuur 4.5: Variant 3a: Fietspad zuidzijde, rotonde (uitrit)
Figuur 4.6: Variant 3b: Fietspad zuidzijde, rotonde (gelijkwaardig)
Dorpsstraat - Engweg Putten - 12 maart 2021
16
4.1.2
Afweging
We kunnen de herinrichting van de Dorpsstraat op verschillende manieren aanvliegen. Er is een wezenlijk verschil in de twee insteken voor de Dorpsstraat: •
de varianten 0 en 3 (a en b) met behoud van aparte fietsvoorzieningen en een doorgaande lijn van de Dorpsstraat en de rotonde;
•
de varianten 1 en 2 (a en b) die inzetten op meer mengen van verkeerssoorten en een directe aansluiting van de Dorpsstraat richting de fietstunnel.
Of meer principieel: dit deel van de Dorpsstraat als gebiedsontsluitingsweg (inprikker) of als erftoegangsweg. Afwaardering van de verkeersfunctie, keuze voor een erftoegangsweg, meer menging van verkeerssoorten, benadrukken van de route naar de tunnel, past maximaal bij de gestelde ambities voor het versterken van het dorpse karakter, het vergroten van de verblijfsmogelijkheden en het afwaarderen van de stroomfunctie. Variant 1 met helemaal gemengd verkeer gaat daarin verder dan variant 2a met fietsstraat2 en variant 2b met fietsstroken3. Deze keuze voor afwaarderen maakt het ontwerp ook wel kwetsbaarder: als het niet lukt om de auto-intensiteit te verlagen, kan dit ten koste gaan van het fietscomfort en de veiligheid van vooral kwetsbare fietsers. Vasthouden aan de verkeersfuncties, keuze voor een gebiedsontsluitingsweg als inprikker, het maken van aparte fietsvoorzieningen, biedt een eigen plek aan het fietsverkeer en is dus minder kwetsbaar als de route Dorpsstraat - Engweg toch drukker blijft dan verwacht en probeert de bestaande knelpunten op te lossen door het verbeteren van de oversteken voor fietsers. Het zet tegelijkertijd ook een bescheidener stap in het realiseren van de ambities voor deze dorpsentree.
Dorpsstraat - Engweg Putten - 12 maart 2021
17
4.2
Engweg
In de Engweg is de opgave veel eenvoudiger dan op de Dorpsstraat. De verkeerssituatie is minder complex met een logische oost-westas als buurtontsluiting met op een aantal plekken haaks kruisende fiets- en voetgangersroutes. De beschikbare ruimte van de Engweg is relatief beperkt, zodat er weinig reële mogelijkheden zijn om de Engweg vorm te geven. We lopen alle mogelijkheden na voor drukkere 30 km/h-straten, zoals die naar aanleiding van het onderzoek ‘Het Nieuwe 30’ (zie https://www.fietsberaad.nl/Kennisbank/Het-nieuwe30-Eindrapport) zijn opgesteld. variant 1
gemengd verkeer
geschikte vormgeving, past qua breedte en functie
2
fietsstraat
3
profiel fietsstroken, smalle middenloper
geschikte vormgeving, past qua breedte en functie
4
profiel fietsstroken, brede middenloper
onvoldoende breedte beschikbaar
5
fietspaden
onvoldoende breedte beschikbaar
niet geschikt vanwege beperkte fietsfunctie
Tabel 4.2: Keuzeopties voor de Engweg
In figuur 4.7 is voor de toepassing van beide reële profielen een uitwerking gemaakt, waarin achtereenvolgens de bestaande situatie, de situatie met een gemengd profiel en de situatie met fietsstroken en een smalle rijloper zijn weergegeven.
Dorpsstraat - Engweg Putten - 12 maart 2021
18
Figuur 4.7: Profielen Engweg
Dorpsstraat - Engweg Putten - 12 maart 2021
19
4.2.1
Afweging
Voordeel van het gemengde profiel is dat de rijloper smaller is, zodat er nieuwe ruimte ontstaat voor extra groen in het profiel. Dat is in dit geval extra urgent, omdat in het profiel een kabel- en leidingenstrook aanwezig is, die op een groot deel van het profiel inpassing van bomen onmogelijk maakt. De versmalling maakt het mogelijk alsnog bomen in te passen. Een ander voordeel van het gemengde profiel is dat de situatie meer afwijkt van de bestaande situatie, waardoor de kans kleiner wordt dat bestuurders hun bestaande gedrag (en zelfs routekeuze) instandhouden, ondanks de nieuwe maximumsnelheid. Voordeel van het profiel met fietsstroken is dat er meer en duidelijker ruimte voor fietsers aanwezig is, waardoor de waardering door fietsers naar verwachting iets zal stijgen. Aangezien de vormgeving met een gemengd profiel het meest rechtdoet aan de ambities voor de Engweg, bevelen we aan dit profiel te hanteren voor de verdere uitwerking.
4.2.2
Uitgangspunten ruimtelijke uitwerking
Dorpse uitstraling •
30 km/h-inrichting met klinkers;
•
gemengde rijbaan van 6 meter breed (fiets en auto gemengd);
•
trottoir van 1,8 meter breed (plaatselijk 1,5 meter).
Vergroening •
glooiende groenstroken van minimaal 1,5-2 meter met diverse bomen in een landschappelijke setting;
•
‘omklappen’ van de huidige verwijde verkeersruimtes (kruispunten met oversteekvoorzieningen) naar groene plekken; deze groene plekken zijn verbonden met de groenstroken en bomenrijen;
•
vergroening met de twee aanliggend parkeerplaatsen (parkeerplaats Engweg en tussen de Lidl-begraafplaats);
•
bestaand masterplan van de begraafplaats overnemen.
Verbijzonderingen •
begraafplaats;
•
ruimte voor de molen ‘Molenplein’;
•
ruimte voor de kerk ‘Kerkplein’.
Bus •
twee keer bushalten voor de zorgclusters;
•
geen steile plateaus in verband met de doorstroming van bussen.
In het volgende hoofdstuk is de verdere uitwerking met een nadere toelichting opgenomen.
Dorpsstraat - Engweg Putten - 12 maart 2021
20
Dorpsstraat - Engweg Putten - 12 maart 2021
21
5. Integrale uitwerking 5.1
Eindbeeld totaal
5.2
Uitwerking Dorpsstraat
De Dorpsstraat als groene dorpsentree De Dorpsstraat is een van de belangrijkste straten van Putten die de westelijke entree van het dorp vormt en tegelijkertijd een van de belangrijkste winkelstraten is. Deze ruimtelijke analyse gaat in op het deel dat de dorpsentree vormt, het deel vanaf de rotonde met de N798 tot aan het kruispunt met de Engweg. Voor dit gedeelte van de Dorpsstraat zijn diverse verkeersvarianten gemaakt. Twee principes worden ook beoordeeld op ruimtelijke kwaliteit. We onderscheiden de varianten waarbij de route doorloopt naar de fietstunnel (1 en 2), en de varianten waarbij de route doorloopt naar de rotonde (nulplus en 3). In het algemeen is dit gedeelte van de Dorpsstraat de groene dorpsentree. Aan beide zijden van de weg liggen monumentenparken, waardoor het groen is opgezet. Dit is een ruimtelijke kwaliteit die zo veel mogelijk versterkt dient te worden. Een ander punt is de ruimtelijke verbinding met het vervolg van de Dorpsstraat. Ook deze ruimtelijke relatie is in het verleden verbroken. Nu dient de kans zich aan om deze ruimtelijke relatie weer te herstellen. Ook is de uitstraling van de Dorpsstraat van belang om het dorpse karakter van Putten direct te ervaren. Bij een dorpse 30 km/h-inrichting hoort in principe een niet te nadrukkelijke vormgeving en dorpse materialen.
Dorpsstraat - Engweg Putten - 12 maart 2021
22
De punten waarop in het algemeen de varianten worden beoordeeld, betreffen de volgende principes: •
verbinding van de monumentenparken;
•
vergroening dorpsentree;
•
ruimtelijke relatie met het vervolg van de Dorpsstraat;
•
dorpse uitstraling.
Ruimtelijke kwaliteit variant ‘varianten 1 en 2’ Dorpsstraat sluit aan op fietstunnel Deze variant geeft de mogelijkheid om veel verkeersruimte om te zetten in een aantrekkelijke groene dorpsruimte. De verkeersruimte wordt beperkt net na de rotonde tot een gemengde rijbaan van 30 km/h. Hierdoor kan enerzijds het idee van de groene dorpsentree nog meer versterkt worden door het vergroenen van deze vrijgekomen ruimte. Anderzijds geeft dit de mogelijkheid om de twee monumentenparken sterker met elkaar te verbinden door te vergroenen en verspreide solitaire bomen te plaatsen. Ook de natuurlijke aansluiting met het vervolg van de Dorpsstraat is in deze variant sterk doordat de doorgaande lijn van de straat uitkomt op de Dorpsstraat. Ook de toepassing van klinkers, het gelijkwaardige kruispunt en de directe aansluiting met de fietstunnel draagt hieraan bij. De bomenrij aan de noordzijde vormt nu een belangrijke ruimtelijke verbinding. Mooi zou zijn als deze ook aan de zuidzijde hersteld zou kunnen worden om deze ook door te trekken naar de Dorpsstraat, conform de historische situatie. Dat is echter nu niet mogelijk in verband met een ondergrondse gasleiding. Een ander sterke ruimtelijke kwaliteit van deze variant is de dorpse uitstraling zodra je het dorp binnenkomt en er al direct en dorps gevoel ontstaat dankzij de smalle rijbaan, het gemengde profiel en de gebakken klinkers.
Ruimtelijke kwaliteit variant ‘varianten nulplus en 3’ Dorpsstraat sluit aan op Engweg Deze variant heeft nog een vrij verkeerskundige inrichting. Positief kan zijn dat het een overgang vormt vanaf de rotonde naar het gemengde profiel op de Engweg, zonder dat dit een harde overgang is, maar deze juist geleidelijk gaat. Ook toepassing van klinkers kan bijdragen aan het dorpsgevoel. In deze variant ontstaat ook ruimte voor vergroening, waardoor de dorpsentree groener wordt. De directe aansluiting van de Dorpsstraat op de Engweg, zoals in deze variant, past ruimtelijk minder goed dan de aansluiting op het vervolg van de Dorpsstraat. Ook de dorpse uitstraling is in deze variant minder sterk. Bij een dorpse 30 km/h-inrichting hoort in principe een niet te nadrukkelijke vormgeving.
Dorpsstraat - Engweg Putten - 12 maart 2021
23
5.3
Engweg
De Engweg verandert van een vrij drukke straat met een verkeerskundige inrichting en verkeerskundige oplossingen zoals de kruispunten met oversteekvoorzieningen, naar een aantrekkelijke groene woonstraat met een dorpse uitstraling. Dankzij het vele groen in de gehele Engweg wordt de Veluwe als belangrijke kwaliteit van de omgeving het dorp ingetrokken.
Dorpse uitstraling Over het gehele versmalde (6 meter) wegprofiel worden klinkers toegepast, waardoor de Engweg een dorps karakter krijgt. De Engweg krijgt een gemengd profiel, waarbij autoverkeer samen met fietsers op de rijbaan komen te rijden. Dit is passend bij de nieuwe 30 km/h-inrichting. Tegelijkertijd worden de kruispunten gelijkwaardig en verhoogd. De groenstroken en groene kruispunten zorgen voor een optische versmalling. Een combinatie van deze maatregelen tezamen zorgt ervoor dat het autoverkeer rustiger door de Engweg rijdt. Dit verbetert de verkeersveiligheid en bevordert de aantrekkelijkheid voor fietsers om via de Engweg te fietsen. Dit is belangrijk voor een fietsdorp als Putten. Het trottoir kan ook in klinkers worden aangebracht om voor een mooie en rustige eenheid te zorgen. Het trottoir krijgt een breedte van 1,8 meter, met plaatselijk 1,5 meter.
Vergroening Op de gehele Engweg is de vergroening misschien wel de meest opvallende kwaliteitsimpuls. Langs de weg komen glooiende groenstroken voor, die verwijzen naar de Veluwe. Het doortrekken van de Veluwe wordt een belangrijke kwaliteit van de Engweg. Hierdoor wordt Putten sterker verbonden met de Veluwe. De glooiende groenstroken worden minimaal 1,5-2 meter breed. In deze groenstroken worden diverse soorten bomen geplant in een landschappelijke setting met eventueel onderhoudsarme onderbeplanting. Een andere belangrijke verandering is het ‘omklappen’ van de huidige verwijde verkeersruimtes (kruispunten met oversteekvoorzieningen) naar groene plekken. Deze groene plekken zijn verbonden met de glooiende groenstroken en bomenrijen die tussen deze groene plekken liggen.
Dorpsstraat - Engweg Putten - 12 maart 2021
24
Een ander voorstel betreft de vergroening van de twee aanliggende parkeerplaatsen. De parkeerplaats van de Engweg kan hierdoor de Groene Scheg sterker verbinden met de Engweg. Ook past dit in de visie om een nieuwe fietsroute via de Groene Scheg naar het centrum aan te leggen. Om de groene stuctuur en de fietsroute via de Groene Scheg naar het centrum te verbeteren, is het aan te bevelen ook het parkeerterrein van de Gervenhof (supermarkt) te vergroenen. Voor de begraafplaats zelf ligt een bestaand masterplan, het advies is om dit masterplan over te nemen. Dit masterplan sluit goed aan bij de herinrichting van de Engweg.
Verbijzonderingen Langs de Engweg is er een aantal plekken die extra aandacht dienen te krijgen, omdat deze een ruimtelijke, historische of sociale/maatschappelijke meerwaarde hebben. Het zijn plekken die de plek nu al bijzonder maken of waar veel mensen samenkomen. Deze plekken verdienen ook in de inrichting van de openbare ruimte aandacht. De eerste plek betreft de begraafplaats. Het bestaande masterplan sluit goed aan bij de herinrichting. Om de twee zijden van de begraafplaats voor bezoekers nog sterker te verbinden, is het mogelijk om bij de oversteek een verhoogd plateau te maken. Ook is er nog veel ruimte voor extra vergroening. De andere plek om te verbijzonderen betreft het kruispunt met de molen. Ook op dit kruispunt ontstaat veel nieuwe ruimte voor groen dat gecombineerd kan worden met zitplaatsen, zodat voorbijgangers kunnen genieten van het uitzicht op de molen. Hierdoor moet dit kruispunt vrij blijven van bomen, zodat een goede zichtlijn op de molen behouden blijft. Deze plek wordt zo omgedoopt tot Molenplein. Ditzelfde geldt voor het kruispunt bij de kerk. Ook hier ontstaat veel ruimte voor groen dat gecombineerd kan worden met zitplaatsen, zodat voorbijgangers kunnen genieten van het zicht op de kerk. Ook kunnen mensen elkaar ontmoeten voor de kerk. Dit komt op deze plek mooi samen met de viskraam die regelmatig op het parkeerterrein voor de kerk te vinden is.
Bus Voor de bus is het van belang dat de plateaus van de verhoogde kruispunten niet te stijl worden aangelegd in verband met de doorstroming van de bus. Met betrekking tot de bushalten, de bushalte ‘Kerkstraat’ blijft op dezelfde locatie behouden. De bushalte ‘Dorpsstraat’ krijgt een andere ligging in de Engweg. De suggestie voor de nieuwe ligging is langs het zorgcluster. De locatie tussen de kruispunten Dorpsstraat Engweg en Roosendaalseweg - Engweg is ook een geschikte locatie. Doordat de Engweg naar een 30 km/h-inrichting gaat, kunnen de bushalteringen plaatsvinden langs de banden. Hiervoor zijn geen extra bushavens nodig.
Dorpsstraat - Engweg Putten - 12 maart 2021
25
Dorpsstraat - Engweg Putten - 12 maart 2021
26
5.4
Maatregelen korte termijn
De aanpassingen in het eindbeeld vormen een samenhangend pakket en kunnen dus niet zonder meer los worden uitgevoerd. Het belangrijkste bezwaar tegen het shoppen in de maatregelen zijn: 1.
Juist de integrale aanpak laat de meerwaarde van de maatregelen zien; dan is het niet alleen vervelend om langzamer te moeten rijden, maar levert het de omgeving ook echt iets op.
2.
Zonder een compleet pakket is de kans aanwezig dat de intensiteiten niet kloppen met de aanwezige situatie. Bijvoorbeeld een gelijkwaardige situatie in combinatie met te hoge intensiteiten, leidt tot ongewenst gedrag.
We zien een aantal mogelijkheden voor maatregelen die al op korte termijn kunnen worden doorgevoerd: 1.
Instellen 30 km/h op de Engweg met enkele tijdelijke snelheidsremmende maatregelen.
2.
Verbeteren fietsoversteek Dorpsstraat door het verwijderen van busbanen en eventueel het verbreden van de middengeleider.
3.
Ombouw kruispunt Dorpsstraat - Engweg tot T-kruispunt (eventueel met tijdelijke voorrang voor de Dorpsstraat)4.
Dorpsstraat - Engweg Putten - 12 maart 2021
27
Daarnaast is er een aantal kleinere punten uit de audit die vooruitlopend zouden kunnen worden gerealiseerd: 1.
Parkeervakken aan het begin van de Engweg (informatiebord) verwijderen.
2.
Verwijderen of inleiden van paaltjes op het parkeerterrein.
3.
Looproutes Gervenhof.
5.5
Discussiepunten detaillering
Toch fietssuggestiestroken op een subtiele manier •
past iets minder bij een dorpse uitstraling;
•
kunnen ruimtelijk goed werken, in halfsteens verband;
•
kan bijdragen aan het visueel versmallen van de rijbaan.
Oversteekvoorzieningen toevoegen •
past minder bij een 30 km/h-inrichting;
•
kan de oversteekbaarheid voor voetgangers verbeteren.
Trottoirbreedte •
uitgaan van 1,8 meter, met plaatselijk 1,5 meter;
•
een andere mogelijkheid is om aan de drukke zijde 1,8 meter en de minder drukke zijde 1,5 meter toe te passen.
Langsparkeren •
er zijn drie grotere parkeerplaatsen langs de Engweg, het lijkt dus overbodig;
•
is in concurrentie met groenstroken;
•
kan als natuurlijk remmiddel werken (redenatie om het wel te doen);
•
uitwerking op basis van parkeeronderzoek (alleen indien nodig);
•
afhankelijk van participatie.
Gebakken klinkers of betonstraatstenen •
gebakken klinkers passen goed bij een dorpse uitstraling;
•
gebakken klinkers zorgen voor veel ruimtelijke kwaliteit;
•
betonstraatstenen zijn strakker dan gebakken klinkers, wat gunstiger is voor de beperking van bandengeluid; het is dus mede afhankelijk van het geluid, al gaat de maximumsnelheid ook omlaag van 50 naar 30 km/h en gaat de verkeersintensiteit fors naar beneden.
Ligging van bushalten •
de westelijke helft van de Engweg is nog een zoekgebied voor de bushalte ‘Dorpsstraat’.
Vergroening van parkeerterreinen •
valt buiten de opgave, maar is wel een advies omdat het betrekking heeft op de beleving van de Engweg.
Dorpsstraat - Engweg Putten - 12 maart 2021
28
5.6
Referentiebeelden “Veluws” Groen
Figuur 5.1: Kruzemuntlaan - Loon op Zand
Figuur 5.2: Lisdunalaan - Leusden
Dorpsstraat - Engweg Putten - 12 maart 2021
29
Figuur 5.3: Landweg - Leusden
Figuur 5.4: Kerkenbochlaan - Zeist
Dorpsstraat - Engweg Putten - 12 maart 2021
30
Goudappel BV werkt vanuit Amsterdam, Den Haag, Deventer, Eindhoven en Leeuwarden Snipperlingsdijk 4
Postbus 161
+31(0) 570 666 222
BTW
NL 0072 11 879 B01
7417 BJ Deventer
7400 AD Deventer
info@goudappel.nl
KVK
3801 7479
The Netherlands
The Netherlands
www.goudappel.nl
IBAN NL09-INGB 0001Putten 2746 32- 12 maart 2021 Dorpsstraat Engweg
31