01. Raadsinformatiebrief uitkomsten haalbaarheidsonderzoek Grafheuvelcentrum Veluwe

Leden van de gemeenteraad van Putten

Behandelend ambtenaar

Sandra Neven

Zaaknummer: 1269123

Doorkiesnummer

(0341) 359639

Documentnummer: 1269131

Afdeling

Ruimte Beleid en Advies Raadsinformatiebrief uitkomsten haal-

Onderwerp

Verzonden: 15 maart 2021

baarheidsonderzoek Grafheuvelcentrum Veluwe

Putten, 9 maart 2021

Beste leden van de gemeenteraad, Kennisnemen Met deze brief informeren wij u over de uitkomsten van het haalbaarheidsonderzoek Grafheuvelcentrum Veluwe. Inleiding Ambitie Het was lang de wens om op de Veluwe een uitnodigend grafheuvelcentrum te realiseren. Op een plek en manier die past in het landschap én bij deze tijd. Waar bezoekers het verhaal van de grafheuvels en het landschap op een aantrekkelijke manier kunnen beleven. Waar het dagelijks leven in de prehistorie, de gebruiken en rituelen met technieken van nu tot leven komen. Inspiratie en haalbaarheid In 2017 hebben de gemeenten Apeldoorn en Epe opdracht gegeven aan Erfgoed Gelderland om een inspiratiedocument voor een grafheuvelcentrum Veluwe op te stellen. Dit inspiratiedocument ‘Beleef de prehistorie op de Veluwe’ wordt gebruikt om de wens voor een grafheuvelcentrum onder de aandacht te brengen bij stakeholders. In vervolg hierop is in opdracht van de gemeente Apeldoorn, Epe, Ermelo Nunspeet, Putten en Veluwe op 1 eind 2019 een haalbaarheidsstudie voor een grafheuvelcentrum Veluwe uitgevoerd.

Kernboodschap Varianten en focus In de haalbaarheidsstudie zijn drie varianten onderzocht: Small, Medium en Large. Deze zijn gepresenteerd aan de bestuurders van de vijf betrokken gemeenten en aan verschillende stakeholders. Daarbij kwam naar voren dat het eigenlijk zou moeten gaan over meerdere verhalen binnen het belevingsgebied Veluws Verleden in plaats van alleen het verhaal van de grafheuvels. De focus zou dus van een grafheuvelcentrum Veluwe naar een Archeologisch Belevings Centrum Veluwe (ABC Veluwe) verlegd moeten worden. Een ander punt dat naar voren kwam is dat een grafheuvelcentrum geen concurrent mag worden van de al bestaande musea en voorzieningen. Het archeologisch verhaal van de Veluwe Met een ABC Veluwe wordt het archeologische verhaal van de Veluwe verteld over vijf tijdsperioden, langs vijf verhaallijnen en in vijf gemeenten. Daarbij gebruikmakend van de al bestaande erfgoed-infrastructuur en -locaties. Zo ontstaat er een nieuwe variant die small is qua locatie, medium qua inhoud en large qua verhaal. Er zijn al ideeën over welk verhaal in welke gemeente het best tot zijn recht komt. De vijf verhaallijnen zijn: •

Jagers/verzamelaars in het Veluws landschap

•

De eerste boeren in hun grafheuvels

•

Oog in oog met de Romeinen

•

De ijzersterke middeleeuwen

•

Hoe de mens in het landschap ingreep

Zie voor meer informatie en achtergronden van deze verhaallijnen bijlage ‘ABC Verhaal’.

2 van 4

De Veluwe op 1 Het realiseren van een ABC Veluwe sluit aan bij het beleid van de provincie Gelderland om de komende jaren de Veluwe een belangrijke kwaliteitsimpuls te geven. Daarbij wordt rekening gehouden met en gebruik gemaakt van het stamkapitaal: natuur, landschap en erfgoed. De Veluwe is daarbij onderverdeeld in verschillende belevingsgebieden. Het ABC Veluwe past perfect in het belevingsgebied Veluws Verleden, dat zich over deze vijf gemeenten uitstrekt. Het ABC Veluwe staat niet op zichzelf. Het kan meerdere doelen dienen die we op de Veluwe willen realiseren. •

Zo kan het bijdragen aan de recreatiezonering: daar waar drukte mogelijk is, kan je de recreant verleiden naartoe te gaan

•

Het kan de toeristenstroom spreiden over de seizoenen: ook in het vroege voorjaar en het najaar valt er iets interessants te beleven.

•

Het draagt bij aan de contentontwikkeling voor een ander type toerist

•

Het kan de Poorten naar de Veluwe met inhoud laden

3 van 4

•

Het kan de regionale culturele infrastructuur versterken, niet alleen voor de toerist ook voor de inwoners van de Veluwe

De verhaallijn ‘Hoe de mens in het landschap ingreep’ wordt aan Putten gekoppeld in dit onderzoek. Aan Landgoed Schovenhorst met Museum de Tien Malen wordt gedacht als locatie om de ambities vanuit dit onderzoek aan te verbinden. Er zal met het landgoed Schovenhorst een gesprek aangegaan worden. Het kan een recreatieve toevoeging zijn op de ontwikkeling van een gastvrij Veluwse ontvangstlocatie op landgoed Schovenhorst. Tevens is het een bijdrage aan de versterking van de culturele sector middels het interessanter maken van een bestaande locatie. Gevolgen Als gemeenten zijn we de aanjagers van dit plan, maar zullen we niet de uitvoerders worden. Met mogelijke locaties en partners zullen gesprekken volgen om te inventariseren wie mee wil werken aan het realiseren van het ABC Veluwe. Daarnaast gaan we met de provincie in gesprek, in het kader van het versterken van de regionale culturele infrastructuur, om in gezamenlijkheid tot een uitvoeringsagenda van dit ABC Veluwe te komen. Hiermee hebben we u willen bijpraten in de ontwikkelingen met betrekking tot het grafheuvelcentrum Veluwe en de doorontwikkeling daarvan naar een Archeologisch Belevingscentrum Veluwe. Mocht u nog vragen hebben kunt u contact opnemen met de heer Wispelwey op mwispelwey@putten.nl.

Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Putten,

mr. F.E. Contant,

H. A. Lambooij,

Secretaris

burgemeester

Bijlagen 1. Brief aan Peter Drenth 2. Haalbaarheidsonderzoek grafheuvelcentrum Veluwe 3. ABC Verhaal

4 van 4