spreektekst-inspreker-21

ONTHEEMDEN Ontheemden; een prachtig en verschrikkelijk woord. Het betekent letterlijk van huis en haard verdreven zijn, op de vlucht zijn. Ik denk dat daar drie oorzaken voor te benoemen zijn: natuurrampen, economische rampen en oorlogsrampen. Niet voor niets noem ik drie keer het woord ramp, want dat is wat je overkomt als je ontheemd raakt; een ramp. Blijkbaar zijn wij hier in Nederland, niet in staat om de oorzaken van deze rampen weg te nemen, maar worden we indirect wel geconfronteerd met de gevolgen van die rampen. In dit geval een oorlogsramp; jouw land wordt overvallen door een ander land en je komt terecht in een oorlogssituatie. Geweld en vernietiging in jouw huis en haard. Ik denk dat je dan een aantal opties hebt; je aansluiten bij de bezetter (collaboratie, zoals ook wij dat kennen), er tegen vechten (het verzet), dan wel vluchten. Als de situatie zo erg is dat je niet meer kunt leven, is vluchten de enige overgebleven optie. En dat zien we dan ook bij veel mensen uit Oekraïne; vluchten. Naar directe buurlanden en verder weg als nodig. Op zoek naar een normaal en menswaardig bestaan, zonder angst voor jouw leven of dat van jouw gezin en familie. Een normaal leven zoals ik dat leid, hier in Purmerend. Altijd met achterlating van alles dat je had; op weg met slechts een koffertje, op zoek naar een onbekende veiligheid.

Vaak ook met achterlating van familieleden; Opa en Oma die niet mee kunnen, vadersmannen, zonen en dochters die daar blijven, om wel in het verzet te gaan. Vanaf dat moment een verscheurd leven. Dan kom je in Purmerend terecht, in de hoop dat je in ieder geval voor een periode een enigszins normaal leven kunt leiden: wonen, werken, de kinderen naar school, een huisarts, een ziekenhuis, een theater bezoeken, noem maar op. Allemaal voorzieningen waarvan wij Purmerenders ook gebruik maken en waarvan we het logisch vinden dat ze er zijn. Maar waarvan we soms ook ondervinden dat ze ‘schaars’ zijn….helaas.

Hier komt het woord mededogen te staan naast het woord ontheemden. Vanuit mededogen voel ik me verplicht anderen, die het minder goed hebben dan ik, te helpen. Mededogen is ook delen, ook als we het allemaal misschien wat minder hebben. En dat doen we al met een groep ontheemden hier in Purmerend & Omstreken. We bieden ze huisvesting, eten en drinken, werk, scholing en daar mogen we trots op zijn. Ik was hier in het Gemeentehuis, een paar maanden terug en er hingen prachtige schilderijen van een Oekraïner die probeert hier (tijdelijk) een bestaan op te bouwen. Ik weet van nieuw opgezette scholen, waar keihard gewerkt wordt om ‘onze’ Oekraïense kinderen les te geven en op te vangen. Kinderen die het heel moeilijk hebben met hun oorlogsgeschiedenis en het wonen in een voor hen vreemd land. Ik weet van veel mensen die heel veel doen om deze ontheemden te helpen en, nogmaals, ik ben daar trots op. Ik weet trouwens ook van veel Oekraïners die in de korte tijd dat ze hier leven, een waardevolle bijdrage leveren aan onze maatschappij. Het kan dus; geven en krijgen tegelijk. Ik wil me niet ‘unheimisch’ voelen bij ontheemden en dat hoeft ook niet. De oorlog duurt voort: langer en vooral erger en veel wreder dan we dachten en dan dat we ons kunnen voorstellen. Ons mededogen moet dus ook voortduren, onze hulp blijft hard nodig.

Over aantallen, locaties en omstandigheden, daarover praten we vanavond, met elkaar als mensen met mededogen en daar komen we wel uit. Ik ben blij met een Gemeente die hierin het voortouw neemt en handelt als nodig. En graag wil ik daarin meehelpen! Mijn lijfspreuk in veel zaken is de volgende: Laten we stoppen met de zin “we doen ons best, meer kunnen we niet” en deze ombouwen naar “we doen ons best om meer te kunnen”, want we kunnen echt heel veel als we dat echt willen! Laten we stoppen met roepen van wat we niet willen en gaan samenwerken aan wat we wel willen! Frank Verdonk.