Presentatie Begroting 2024 aanbieding gemeenteraad

Programmabegroting 2024 Aanbieding gemeenteraad 12 september 2023

Opbouw presentatie 1. Hoofdboodschap 2. Aanbiedingsbrief

3. Financieel vertrekpunt 4. Ontwikkelingen 5. Keuzes 2024

6. VNG begrotingsadvies 7. Stand begroting 2024 8. Belastingen 9. Slot

Hoofdboodschap 1. Ambities gericht op groei staan overeind. Investeringsagenda besluiten Voorjaarsnota verwerkt in de begroting. 2. Maatschappelijke opgaven meer dan uitdagend geworden. 3. Opnieuw omvangrijke indexering van de budgetten van de gemeente en gesubsidieerde instellingen meegenomen t/m 2027.

Dekking uit meicirculaire voor loon- en prijsstijging niet voldoende. 4. Enkele keuzes aan de raad voorgelegd: noodgedwongen incidenteel. 5. VNG begrotingsadvies overgenomen: raad wordt voorgesteld de

begroting vast te stellen met een tekort in 2026 en 2027.

Aanbiedingsbrief 1. Purmerend groeit door met ambitie, maar woningbouw onder druk door kostenstijgingen en hogere rente. 2. Vele maatschappelijke uitdagingen (o.a. inflatie en armoede, veiligheids-

incidenten, realisatie opvangplekken en stijgende kosten jeugdzorg). 3. Onzekerheid financiën Rijk overeind. Meicirculaire weinig nieuws. 4. Begrotingsadvies VNG: reële begroting presenteren en tekort laten zien

in 2026 en 2027. Niet meer kopiëren 2025 naar 2026 en 2027, maar nog niet bezuinigen, gesprek over ‘ravijn’ loopt nog. 5. In voorjaar: toekomstscenario’s nodig voor tekort en om te blijven

investeren. Nu nog niet. Ten tijde van de Voorjaarsnota.

Financieel vertrekpunt: stand voorjaarsnota 2023 2023

2024

2025

2026

2027

A. Vertrekpunt Voorjaarsnota 2023

+1.380

+2.366

+3.115

-846

-890

B. Voorstellen eerdere besluitvorming

-1.920

-1.310

-1.209

-1.176

-1.176

C. Jaarrekening effecten 2022

1.339

651

561

561

561

D. Autonome ontwikkelingen

-2.196

-1.686

-1.590

-2.074

-1.712

E. Uitgangspunten en indexering

2.155

-739

-1.061

326

0

F. Groei van de stad

-300

60

34

9

-17

G. Invulling Investeringsagenda

-95

535

1.523

757

0

0

1.750

1.910

3.036

3.240

+364

+1.628

+3.283

+592

+7

H. Dekkingsplan Saldo Voorjaarsnota 2023

Ontwikkelingen sinds de Voorjaarsnota 1. Jaarschijven t/m 2027 geactualiseerd conform Voorjaarsnota (indexering). 2. Investeringen geactualiseerd (fasering en indexeringen). 3. Zienswijzen gemeenschappelijke regelingen aan raad aangeboden; financiële consequenties verwerkt (voorbehoud 2026 en 2027). 4. Begroting Jeugd opgehoogd met tekort Najaarsrapportage 2022 (1 miljoen). 5. Meicirculaire verwerkt. In eerste jaren genoeg loon- en prijscompensatie, structureel te weinig. Vanuit overschot eerste jaren een buffer gevormd: € 9 miljoen. 6. Dividend 2024 van de SVP afgeraamd. 7. Keuzes 2024 en begrotingsadvies VNG (zie volgende sheets).

Keuzes 2024 1. Vorig jaar groot aantal zaken in de begroting opgenomen voor ambities, maar aantal zaken was toen niet uitgewerkt, zoals delen van IBOR, Mobiliteitsplan en de Visie Binnenstad. 2. In Voorjaarsnota al gemeld, maar er was geen structureel geld. 3. Al deze voorstellen kritisch bekeken op noodzakelijkheid, of het minder kon, of er bestaande dekking was en of de dekking ook incidenteel kon. Structurele voorstellen moesten binnen de begroting. 4. Incidentele ruimte ten tijde van Voorjaarsnota als kader gebruikt: 5,5 miljoen.

Keuzes 2024 2024

2025

2026

2027

Extra wijkmanager, wijkinlopen en beveiliging ICT

-387

-421

-395

-398

Dekking binnen begroting

387

421

395

398

Aanvullend IBOR

-500

-500

-500

0

Pilot Bibob

-160

-165

0

0

Programma Binnenstad

-977

-579

-491

0

Visie en uitvoeringsprg. Toerisme en Recreatie

-107

-110

-113

0

Uitvoeringsagenda economische visie

-200

-200

0

0

Mobiliteitsplan 2024-2025

-200

-200

0

0

Informatiebeveiliging digitale overheidsdiensten

-319

-199

0

0

-2.463

-1.953

-1.104

0

Totaal keuzes 2024

VNG Begrotingsadvies (1) 1. Lijn Voorjaarsnota: algemene uitkering ramen 2027 = 2025. 2. In juli 2023 begrotingsadvies VNG. Drie onderdelen: a) Zorg voor een sluitende begroting voor 2024 en 2025; b) Ga voor 2026 en 2027 uit van maatschappelijke opgaven, ook als dit een tekort laat zien;

c) Voer (nog) geen bezuinigingen door voor de korting van € 3 miljard, hierover zijn en komen nog gesprekken.

3. College stelt raad voor begroting vast te stellen conform VNG begrotingadvies. Saldo 2026: -10,4 miljoen; 2027: -12,7 miljoen.

VNG Begrotingsadvies (2) Verwerking reële raming maatschappelijke opgaven:

A. Weghalen extra middelen GF kopieerslag 2025 B. Prijscompensatie IBOR van 50% naar 100%

2024

2025

2026

2027

-

-

-8.967

-8.967

-343

-596

-599

-1.060

C. Aanvullend IBOR structureel

-375

D. Afdoende niveau stelpost LPO

-914

-1.043

-1.120

-1.436

E. Investeringsagenda schijf 2027

-

-

-

-925

-1.257

-1.639

-10.686

-12.763

Effect op begrotingsruimte VNG begrotingsadvies

Stand begroting 2024 2024

2025

2026

2027

A. Stand Voorjaarsnota

1.628

3.283

592

7

B. Autonome ontwikkelingen

4.827

4.703

3.824

-385

C. Gemeenschappelijke regelingen

-1.060

-827

-852

-1.063

D. Uitgangspunten en indexering

679

827

852

1.493

E. Buffer

-2.000

-4.000

-3.000

-

F. Stand primitieve begroting

4.074

3.986

1.416

52

G. Keuzes Coalitie akkoord

-2.463

-1.953

-1.104

-

H. Begrotingsadvies VNG

-1.257

-1.639

-10.686

-12.763

354

394

-10.374

-12.711

I. Beschikbare vrije ruimte na 1e wijziging

Belastingen 1. Belangrijkste heffingen: a) OZB: 7,6% (inflatie);

b) Rioolheffing: 7,6% (eigenlijk hoger, maar mogelijk door gebruikmaking voorziening); c) Afvalstoffenheffing: 1% (gebruik van ruime saldo voorziening).

2. Stijging lokale lasten voor meerpersoons huishouden met koopwoning en gemiddelde WOZ waarde: 5% (gematigd). 3. Andere belangrijke wijzigingen: a) Wijziging leges a.g.v. Omgevingswet; b) Parkeerbelastingtarieven a.g.v. opening parkeergarage.

Slot • Zorgelijke financiële situatie gemeenten in Nederland. Onzekerheid werkt verlammend terwijl de opgaven groot zijn. • Ook in Purmerend veel aan de hand. College zet in op wat nodig is:

woningbouw, aanwezigheid in de wijken, jeugdzorg, armoedebestrijding, duurzaamheid en aanpak criminaliteit, mobiliteit, Binnenstad etc. Soms met incidentele dekking. • College vraagt raad om een begroting met negatieve jaren 2026 en 2027 vast te stellen als signaal naar Den Haag. • Bij Voorjaarsnota 2024 voorstellen over manier van omgaan met de jaren 2026 t/m 2028. Besluitvorming grote investeringen blijven voorbereiden, maar nog geen onomkeerbare uitvoering.