P Koersdocument Herijking Werkom

2022 Herijking Werkom

Koersdocument

Inhoud Inleiding

3

1.

De landelijke context

5

1.1

Invoering van de Participatiewet

5

1.2

Een veranderde doelgroep

5

1.3

Ontwikkelingen op de arbeidsmarkt

6

1.4

De effectiviteit van de Participatiewet

7

2.

3.

4.

5.

6.

De lokale context

8

2.1

De uitvoering van de Participatiewet

8

2.2

De rol van Werkom

9

2.3

Wat zeggen werkgevers?

9

2.4

Wat betekent dit voor Werkom?

10

De financiële context

12

3.1

Financiële effecten

12

3.2

Spanningsveld tussen “leren en ontwikkelen” en “productie”

13

3.3

Toewerken naar een nieuw financieringsmodel

13

Koers: Werkom als sociaal ontwikkelbedrijf

14

4.1

Vraagstelling

14

4.2

Aansluiten bij Participatiewet

14

4.3

Aansluiten bij de doelgroep

15

4.4

Uitgangspunten

15

4.5

Koers: Doorontwikkeling Werkom als sociaal ontwikkelbedrijf (scenario 3+)

16

Financiële uitwerking

19

5.1

Financiële uitwerking van de koers

19

5.2

Aanvullende bijdrage Werkom

20

Casussen

22

2

Inleiding Iedereen verdient de kans om te werken Iedereen verdient de kans om te werken. Want werk biedt mensen niet alleen loon, maar ook een dagritme, sociale contacten, eigenwaarde, ontwikkeling etc. Bovendien heeft iedereen- onder de juiste omstandigheden- iets te bieden. De Participatiewet is erop gebaseerd dat iedereen die kan werken ook die mogelijkheid krijgt. In 2015 is de Participatiewet geïntroduceerd met als doel een inclusieve samenleving te stimuleren. Er veranderde veel voor gemeenten. De Wet sociale werkvoorziening (Wsw) werd afgesloten voor nieuwe instroom en gemeenten kregen er doelgroepen bij. Doelgroepen met een ander profiel en een intensievere begeleidingsbehoefte dan we tot dusver gewend waren. Het idee was dat bijna al deze mensen -met de nodige ondersteuning en subsidies- naar de reguliere arbeidsmarkt zouden kunnen worden begeleid.

Nog veel werk aan de winkel Nu 5 jaar verder kunnen we de conclusie trekken dat we er nog niet zijn. Hoewel er tekorten zijn aan arbeidskrachten is een match met de doelgroep toch niet zo eenvoudig als het lijkt. Er is nog steeds een disbalans in vraag en aanbod. Hoewel er lichtpuntjes zijn en mooie voorbeelden van hoe het wel kan, is er ook nog veel werk aan de winkel. We hebben te maken met een cultuuromslag binnen het sociale zekerheidsstelsel. Daar waar mensen met een arbeidsbeperking voorheen aanspraak konden maken op aparte regelingen en grotendeels beschut gingen werken, wordt nu van de arbeidsmarkt verwacht dat zij deze mensen opneemt. Het werken aan een inclusieve samenleving vraagt van alle partijen inzet, begrip, tijd en aandacht. En dit alles kost meer geld dan er tot nu toe beschikbaar wordt gesteld door het Rijk. Dit is zowel landelijk als in onze gemeente een groot knelpunt.

We moeten keuzes maken De wetswijzigingen die de afgelopen jaren zijn ingezet, leiden tot ontwikkelingen die in de praktijk spanning opleveren; zowel inhoudelijk als financieel. We kunnen niet meer alles wat we zouden willen doen. Daardoor moeten we keuzes maken. De financiële spanning werd duidelijk zichtbaar in de begroting van Werkom in 2020. Om die reden zijn gemeente Purmerend, Zaanstad en Werkom een herijking gestart. Het doel daarvan was om te komen tot een scenario voor Werkom dat zowel inhoudelijk als financieel toekomstbestendig is. Oftewel, we willen de juiste dingen kunnen doen om mensen aan het werk te helpen binnen een financieel houdbaar kader.

3

Koers bepalen voor Werkom De gemeenteraad is op meerdere momenten meegenomen in de herijking en de uitgewerkte scenario’s. In december 2021 is de raad via een raadsinformatiebrief geïnformeerd over de voorkeursrichting van het college. Dit voorliggende koersdocument is het sluitstuk van de herijking waarin een keuze wordt voorgelegd. Het doel van dit koersdocument is om richting te geven aan de toekomst van Werkom. Zo kan Werkom weer verder ontwikkelen. Om te kunnen beoordelen of dit een passende koers is, schetsen we eerst de landelijke en lokale context en verduidelijken we wat de rol is van Werkom binnen de participatieopgave. In gemeente Zaanstad wordt hetzelfde voorstel voorgelegd. Een eenduidige koers is namelijk cruciaal voor de verdere ontwikkeling van Werkom.

4

1. De landelijke context Inspanningen van het Rijk en gemeenten zijn erop gericht om de kansen op werk te vergroten. Allerlei factoren hebben hier invloed op. Hieronder schetsen we een aantal belangrijke factoren, die niet los van elkaar kunnen worden gezien. 1.1 Invoering van de Participatiewet Voor gemeenten veranderde er veel sinds de invoering van de Participatiewet in 2015. De doelgroep die onder verantwoordelijkheid van de gemeenten kwam, is breder geworden. Mensen met een arbeidsbeperking konden vóór die tijd een beroep doen op de Wajong of de Wet sociale werkvoorziening (Wsw). De toegang tot de Wajong is aanzienlijk verscherpt en de Wsw is afgesloten voor nieuw instroom. Op grond van de Participatiewet is het nog wel mogelijk dat mensen een indicatie krijgen voor een beschutte werkplek (nieuw beschut). De grootte van de groep mensen binnen nieuw beschut is vergelijkbaar met 1/3 van de oude Wsw. Er zal dus altijd een groep mensen over blijven voor wie gemeenten beschutte werkplekken moeten organiseren. Met de invoering van de nieuwe wet verwacht het Rijk dat steeds meer mensen regulier gaan werken, ongeacht hun beperkingen. Binnen de wetgeving zijn regelingen en subsidies bedacht die dit mogelijk moeten maken. Het idee achter de Participatiewet was om te komen tot één regeling voor de onderkant van de arbeidsmarkt. In de praktijk is dit echter complexer gebleken.

De complexiteit van de opgave wordt steeds duidelijker merkbaar.

1.2 Een veranderde doelgroep Door deze wetswijzigingen is de groep mensen die gemeenten moeten ondersteunen, diverser en ‘complexer’ geworden. Vanuit de wet kunnen we een aantal doelgroepen onderscheiden: • Klassieke bijstandsgerechtigden (nieuw regulier); deze groep heeft de gemeente altijd al begeleid; • Mensen met een arbeidsbeperking (indicatie banenafspraak), waaronder jongvolwassenen (voormalig Wajong); deze groep groeit binnen de Participatiewet; • Mensen met een indicatie beschut werk (nieuw beschut); deze groep groeit; • Oude beschut werk (Wsw); deze groep neemt af en is in 2050 nihil. De ontwikkeling in aantallen van deze doelgroepen is terug te zien in onderstaand plaatje. Daarin is duidelijk te zien dat de mensen met een arbeidsbeperking in aantal groeit. De begeleidingsbehoefte van deze groep is hoog en vaak ook langdurig nodig. Het houdt niet op als men het arbeidscontract heeft ondertekend. Dit zien we ook bij andere doelgroepen terug zoals de statushouders.

5

Afbeelding 1 Ontwikkelingen binnen de doelgroep

1.3 Ontwikkelingen op de arbeidsmarkt De afgelopen jaren is een aantal ontwikkelingen van grote invloed op de arbeidsmarkt: met name de digitalisering (zoeken van werk en solliciteren gebeurt online, beroepen veranderen) en flexibilisering (steeds minder vaste contracten, maar meer flexibel1). Werkzoekenden moeten als gevolg van digitalisering goed hun weg weten te vinden in de digitale wereld. De toenemende flexibilisering is vooral het gevolg van wisselende economische omstandigheden. Voor werkzoekenden betekent flexibilisering een grote mate van inkomensonzekerheid. Bovendien worden de risico’s steeds meer afgeschoven op arbeidskrachten. Scholing en actuele kennis wordt gedurende de hele loopbaan binnen deze arbeidsmarkt steeds belangrijker. Deze trends vragen specifieke competenties en vaardigheden van mensen. De ontwikkelingen op de arbeidsmarkt hebben altijd direct effect op het aantal mensen, die een bijstandsuitkering ontvangen. Maar het heeft ook effect op de mogelijkheden die werkzoekenden hebben. In de afgelopen twee jaar zijn de schommelingen in en op de arbeidsmarkt groter dan wij ooit gekend hebben. Eén conclusie die we kunnen trekken, is dat we voor een flink aantal uitdagingen staan.

Denk aan de personeelstekorten waar werkgevers in veel sectoren mee te maken hebben, en de zogenaamde mismatch op de arbeidsmarkt: de vraag van werkgevers sluit niet aan op bijvoorbeeld de werkervaring en diploma’s van werkzoekenden. We zullen anders moeten kijken naar de arbeidsmarkt: meer denken in termen van vaardigheden en interesses, opleiden en het werk anders organiseren. Geen enkele partij kan de uitdagingen waar we voor staan in zijn eentje oplossen. Samenwerking tussen het bedrijfsleven, onderwijs en overheid is hiervoor nodig.

1

In Nederland heeft tegenwoordig maar liefst 40% van de werkenden een flexibel dienstverband.

6

1.4 De effectiviteit van de Participatiewet Het Sociaal en Cultureel Planbureau heeft een evaluatie2 gedaan naar de werking van de Participatiewet die in 2015 is ingevoerd. Een paar belangrijke conclusies: • •

•

Voor bijna alle doelgroepen zijn de kansen op werk en de kwaliteit van dat werk niet verbeterd na de komst van de Participatiewet; De oorzaak ligt o.a. bij de gemeente waar vaak mensen met een korte afstand tot de arbeidsmarkt prioriteit krijgen boven mensen met een langere afstand tot de arbeidsmarkt. Ook werkgevers zijn geneigd eerder iemand met een korte afstand tot de arbeidsmarkt aan te nemen en missen het verantwoordelijkheidsgevoel en de noodzaak om mensen met een langere afstand tot de arbeidsmarkt een baan aan te bieden;. De wet is gebaseerd op een aantal aannames die in de praktijk anders blijken uit te werken.

Deze conclusies zijn herkenbaar in onze gemeente. Het is belangrijk hier lering uit te trekken en om te beseffen dat we te maken hebben met grote veranderingen die vragen om een omslag in denken en kijken naar kansen. Dit is een gezamenlijk proces tussen gemeente, Werkom, werkgevers en andere betrokken partners. Het is een proces dat tijd kost en een lange adem vergt. Wel zien we in de praktijk initiatieven die ons hoopvol stemmen.

2

Eindevaluatie van de Participatiewet november 2019

7

2. De lokale context De gemeente is verantwoordelijk voor de uitvoering van de Participatiewet en de oude Wet sociale werkvoorziening en kan dit op verschillende manieren organiseren. In dit hoofdstuk gaan we in op hoe we dit in Purmerend georganiseerd hebben. 2.1 De uitvoering van de Participatiewet In Purmerend kan iedereen met zijn of haar vragen over werk en uitkering terecht bij de gemeente. De gemeente is in die zin het voorportaal. Een consulent beoordeelt de vraag en begeleidt -waar nodig- mensen verder en verstrekt de uitkering. Een deel is niet bemiddelbaar naar werk. Het gaat hier om mensen met complexe problematiek. Voor hen wordt gestreefd naar participeren naar vermogen. Een ander deel is nog niet bemiddelbaar. Er wordt vanuit de gemeente op maat geprobeerd om mensen te activeren. Het doel is dat zij zo hun kansen op werk vergroten. Als iemand bemiddelbaar is naar werk, maar dat niet zelfstandig lukt, dan draagt de consulent de kandidaat over aan Werkom. Werkom begeleidt iedereen die een overbrugbare afstand heeft naar de arbeidsmarkt. Werkom biedt ook nog beschutte werkplekken voor mensen met een dergelijke indicatie. Werkom en de gemeente hebben voortdurend afstemming over kandidaten, maar ook ten aanzien van het beleid. Dat laatste is namelijk een verantwoordelijkheid van de gemeente. Het proces ziet er als volgt uit:

8

2.2 De rol van Werkom Als gevolg van de wetswijzigingen in 2015 besloten gemeente Zaanstad en Purmerend het voormalig sw-bedrijf Baanstede om te vormen tot een werkleerbedrijf; een plek waar iedereen die dat nodig heeft, kan leren en/of werken. Het is de centrale plek waar mensen met een overbrugbare afstand worden ondersteund in hun route naar werk. Werkom is ook de plek gebleven waar mensen beschut kunnen (blijven) werken. Werkom is in 2018 opgericht. Werkzaamheden en medewerkers van gemeente Purmerend, Zaanstad en het toenmalige Baanstede zijn samengevoegd en zodoende is expertise en kennis gebundeld. De eerste jaren is aandacht uit gegaan naar het creëren van eenheid binnen de organisatie, het ontwikkelen van passend aanbod, het inrichten van processen en systemen etc. In 2020 werd duidelijk dat er keuzes gemaakt moeten worden. Het aantal mensen dat beschut werkt neemt af, het aantal mensen meteen arbeidsbeperking en een intensieve begeleidingsbehoefte die regulier kunnen werken neemt toe. De inhoudelijke opgave verandert dus. Wat doet Werkom voor wie? De doelgroep die Werkom ondersteunt, is divers in leeftijden, achtergronden, talenten, wensen etc. Het is een blijvende uitdaging om daarop aan te sluiten. Voor mensen met een indicatie beschut werk en voor mensen uit de Wsw zijn er betaalde werkplekken. Dat noemen we gesubsidieerde banen.

Voor mensen uit de Participatiewet zijn er werkleerplekken, zowel binnen Werkom als daar buiten. Om erachter te komen wat iemand kan en wil wordt de Dariuz wegwijzer gebruikt en is er een traject (Werk in Zicht) dat moet resulteren in een persoonlijk werkplan. Zo kan gericht aan een vervolgtraject worden gewerkt. Werkom heeft interne werk-leerlijnen op de volgende gebieden: industrie & diensten, elektrotechniek, groen, schoonmaak, horeca, post en print en houtbewerking (Wortels en Co). Hier hebben sommige mensen een betaalde baan (beschut werk) en voor sommigen worden de plekken benut om te leren en ontwikkelen (werkleertraject). Naast deze werkleertrajecten biedt Werkom trainingen gericht op het vergroten van de kansen op de arbeidsmarkt. Werkom werkt samen met werkgevers en het werkgeversservicepunt (wsp) voor het opzetten van externe werkleertrajecten. Dit is een opstap naar een reguliere werkplek. Tijdens een werkleertraject worden gericht vaardigheden aangeleerd die nodig zijn voor een betaalde baan. Een paar voorbeelden: ICT vanaf Morgen, Post NL, Workforce (techniek), Sortiva (afvalverwerking). Op het moment dat iemand voldoende heeft geleerd en klaar is om te werken, ondersteunt de adviseur werk bij het vinden van een werkplek. Die ondersteuning bestaat ook uit hulp bij het maken van een cv en het solliciteren.

Adviseurs Werk van Werkom werken samen in het Werkgeversservicepunt (WSP) om kandidaten te bemiddelen. Dit zorgt voor een eenduidige benadering van werkgevers en een georganiseerde gezamenlijke aanpak.

2.3 Wat zeggen werkgevers? Binnen deze herijking is ook gesproken met werkgevers. Werkgevers staan over het algemeen te springen om gekwalificeerd personeel. Het maakt niet uit waar deze mensen vandaan komen, als ze maar geschikt zijn. Zij willen vooral dat mensen snel inzetbaar en gemotiveerd zijn en zij willen als werkgever ontzorgd worden. En dit zijn juist de punten van aandacht binnen onze doelgroep. Werkgevers lopen tegen de volgende thema’s aan:

9

Kandidaten moeten de juiste basis hebben om bij een werkgever aan de slag te gaan, de werkgever moet er niet teveel ‘last’ van hebben en ondersteuning langdurig op de werkvloer is erg belangrijk.

2.4 Wat betekent dit voor Werkom? In het algemeen zien we dat meer en meer aandacht uit gaat naar de groeiende groep mensen uit de Participatiewet. Voor Werkom betekent het dat de volgende punten belangrijk zijn: • Voldoende ruimte voor maatwerk en daarom caseloads die niet te groot zijn; • Intensieve begeleiding en aandacht; • Diversiteit werkleertrajecten/meer werksoorten, vooral buiten Werkom i.s.m. bedrijfsleven en het onderwijs; • Voldoende werkplekken voor mensen met een indicatie beschut werk; • Voldoende instrumenten voor als er nog geen baan is gevonden of als iemand nog niet klaar is voor een betaalde baan; • Competentiegerichte aanpak (focus op wat iemand kan en competentiegericht matchen vraagt wat anders van Werkom en van werkgevers); • Scholings- en trainingsmogelijkheden; • Passende werkgevers-instrumenten zoals subsidies en de mogelijkheid tot detacheren; • Sterk ontwikkelde relatie met werkgevers die open staan voor kandidaten met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt en doortastende, goed opgeleide adviseurs; • Out of the box denken; • Optimaal gebruik van het netwerk (onderwijs, werkgevers, zorgpartijen); • Ruimte om te experimenteren. De afgelopen tijd wordt steeds meer ingezet op de ontwikkeling van deze punten. Tegelijkertijd moet er ook een solide werkomgeving blijven bestaan voor mensen met een beschut werk of Wsw indicatie.

Maatschappelijke waarde van werk Werkom heeft een belangrijke rol voor mensen met een kwetsbare positie op de arbeidsmarkt. Juist in een arbeidsmarkt die zo veranderlijk is, is een stabiele plek nodig waar vandaan mensen verder geholpen worden. Primair gaat het hier om werk. Maar het gaat óók om de waarde daarvan voor mens en maatschappij. Want hoewel regulier werk niet altijd voor iedereen op een bepaald moment is weggelegd, kan de maatschappelijke waarde voor bepaalde groepen groter zijn dan de kosten3. Die maatschappelijke waarde uit zich in immateriële baten voor de persoon zelf, zijn directe

3

Zie Maatschappelijke Kosten en Baten Analyse (MKBA) die Werkom heeft laten maken

10

omgeving en voor de samenleving als geheel. Vanuit dat perspectief is het zinvol om te blijven investeren in verschillende vormen van werk. Pilot Ontwikkelbanen Gevoed door de Maatschappelijke Kosten en Baten Analyse (MKBA) die Werkom heeft laten uitvoeren, zijn we een pilot ‘ontwikkelbanen’ gestart. De pilot bestaat uit het aanbieden van een tijdelijk dienstverband aan mensen die een traject hebben gevolgd bij Werkom, maar nog niet uitgestroomd zijn naar een reguliere baan. De gedachte achter deze ontwikkelbanen is niet alleen dat de deelnemers daarna meer kans hebben om uit te stromen naar regulier werk, maar ook dat mensen die betaald aan het werk zijn een groter geluksgevoel ervaren en minder aanspraak maken op hulpverleningsinstellingen dan mensen die werkloos thuis zitten. Mensen met een ontwikkelbaan krijgen een dienstverband, gebaseerd op het wettelijk minimumloon. Deze banen worden niet door het Rijk gefinancierd. Er zijn verschillende manieren om ontwikkelbanen mogelijk te maken. Dit kan bijvoorbeeld worden vorm gegeven samen met het bedrijfsleven. Op dit moment heeft Werkom een project samen met Post NL waarbij kandidaten een ontwikkelbaan hebben bij Post NL. De begeleiding en loonkosten worden betaald door Werkom, waardoor er voor de medewerkers een stabiele situatie ontstaat.

De werkgever betaalt volledig de loonsom middels een detacheringsovereenkomst en draagt ook financieel bij aan de begeleiding van de medewerkers. Dit is een manier om ontwikkelbanen kostendekkend te organiseren. Dit is echter wel afhankelijk van de afspraken met de werkgever. Ontwikkelbanen kunnen ook binnen Werkom worden georganiseerd. Mensen kunnen een ontwikkelbaan krijgen aangeboden binnen één van de werkbedrijven. In dat geval is Werkom de werkgever. De kosten verbonden aan deze ontwikkelbanen zijn relatief hoog, maar de maatschappelijke baten zijn naar verwachting hoger. Mensen die werken maken bijvoorbeeld minder aanspraak op zorg, zorgen voor minder overlast, kosten politie justitie, geestelijke zorg etc. Met deze pilot willen wij onderzoeken of dit een instrument is dat we structureel willen inzetten en onder welke voorwaarden. Dit doen we door de mensen met een ontwikkelbaan en de effecten hiervan te monitoren. De resultaten hiervan zijn pas op langere termijn bekend. Verlenging werkleertraject Het doel van een werkleertraject is uitstroom naar een betaalde baan, of vervolgopleiding. Nu kunnen kandidaten maximaal zes maanden in een werkleertraject werken en leren met behoud van uitkering. Een kandidaat start met een werkleertraject als hij/zij nog onvoldoende vaardigheden heeft om bij een reguliere werkgever aan de slag te gaan.

De kandidaat kan nog niet het minimumloon verdienen. In de praktijk blijkt dat een verlenging van het werkleertraject soms wenselijk is, omdat zes maanden nog niet voldoende blijkt te zijn om voldoende werkfit te zijn. Het beleid voorziet nu niet in de mogelijkheid tot verlenging. Een mogelijke verlenging betreft een zorgvuldige afweging ten aanzien van wat een kandidaat nodig heeft. Het gaat hier om een periode van maximaal 2 keer 3 maanden op basis van bepaalde criteria. Daarbij is belangrijk dat de verlenging van een werkleertraject als uiterst middel wordt gezien, dat alléén wordt ingezet als er een goede onderbouwing wordt gegeven van wat er in de verlengde periode in de begeleiding anders wordt gedaan dan in het eerste traject.

11

3. De financiële context De gevolgen van de veranderde wetgeving die in 2015 is ingegaan, worden steeds beter zichtbaar. Dit uit zich in financiële effecten voor de gemeente en voor Werkom. 3.1 Financiële effecten Financiële effecten voor gemeenten De invoering van de Participatiewet in 2015 ging gepaard met een bezuiniging4. Het budget voor reintegratie is verminderd, het budget voor de Wsw is ook gedaald en het budget voor de nieuwe doelgroepen groeit onvoldoende. We zien nu dat de huidige financiering niet meer aansluit op de complexe participatieopgave. Hierdoor is het risico dat er onvoldoende middelen zijn om mensen de ondersteuning te bieden die zij nodig hebben. Conclusie is dat de financiële beschikbare middelen niet meer in verhouding staan tot wat er nodig is. Financiële effecten voor Werkom Dit alles heeft invloed op Werkom en haar bedrijfsvoering. We zien dat de begroting onder druk is komen te staan: dit was de directe aanleiding is voor de herijking. 1. Mensen met een Wsw indicatie voeren werkzaamheden uit bij Werkom die totaal voor €8,5 miljoen omzet zorgen. Dit is opgenomen in de begroting. Echter vermindert het aantal mensen met een Wsw indicatie, omdat deze regeling is afgesloten en er dus geen nieuwe werknemers meer bijkomen. Daarnaast worden de Wsw medewerkers ouder. We zien dat de belemmeringen daardoor toenemen. En de productiviteit wordt minder.

Dit heeft invloed op het soort werk dat zij kunnen uitvoeren. Door deze ontwikkelingen kan Werkom niet meer de benodigde omzet behalen om de begroting sluitend te krijgen. Het gevolg voor Werkom is omzetderving en de noodzaak tot aanpassing van de organisatie. 2. Het aantal mensen dat beschut werkt (nieuw beschut) stijgt (zij het veel minder snel dan de uitstroom uit de Wsw) met de volgende kenmerken: • Er blijft behoefte aan (een organisatie voor) beschut werk. Deze mensen hebben gemiddeld minder arbeidsvermogen dan mensen met een Wsw- indicatie; • Dat betekent dat een groter deel van het re-integratiebudget wordt besteed aan de begeleiding van deze mensen; • Beschut werk wordt, door het Rijk, minder gefinancierd dan de Wsw; • De stijging van beschut werk compenseert de uitstroom van Wsw’ers niet;

4

https://vng.nl/sites/default/files/2021-07/berenschotrapport-financien-participatiewet.pdf

12

•

Het gevolg van dit alles is dat de kosten hoger worden en dat de omzetderving niet is op te vangen.

3. Werkom begeleidt ook een brede doelgroep uit de Participatiewet, waaronder mensen met een indicatie banenafspraak (mensen met een arbeidsbeperking). Deze groep groeit in aantal binnen de Participatiewet. Hierdoor is meer behoefte aan intensieve en langdurige begeleiding door Werkom. Hierdoor worden trajecten ook kostbaarder.

3.2 Spanningsveld tussen “leren en ontwikkelen” en “productie” Het huidige financieringsmodel van Werkom is gebaseerd op het idee dat mensen die beschut werken binnen Werkom (oude Wsw) voldoende omzet opleveren (€8,5 miljoen) om een deel van de organisatie te kunnen bekostigen. Dit financieringsmodel is ongewijzigd sinds de oprichting van Werkom en brengt nu een spanningsveld met zich mee. Het model heeft een paar nadelen: • Het is afhankelijk van het aantal mensen dat productie kan draaien. Als dit aantal mensen minder wordt, heeft dit invloed op de omzet; • Het levert een spanningsveld op. Want de focus moet liggen op ontwikkeling van mensen en niet op het draaien van productie.

3.3 Toewerken naar een nieuw financieringsmodel De conclusie is dat we toe willen werken naar een ander financieringsmodel, duurzaam, voor de langere termijn; een creatieve manier om Werkom te financieren waarbij Werkom de focus kan hebben op de ontwikkeling van mensen. Hiervoor hebben we de oplossing nog niet gevonden. Om die reden hebben we organisatieadviesbureau Berenschot ingeschakeld. Zij hebben veel expertise en ervaring op dit gebied. Het doel is om te komen tot een financieringsmodel dat meer past bij de in dit Koersdocument beschreven- ontwikkelingen. Gemeenten Purmerend, Zaanstad en Werkom trekken hier samen in op.

13

4. Koers: Werkom als sociaal ontwikkelbedrijf Het is een breed gedeelde wens: iedereen aan het werk. De Participatiewet moet ervoor zorgen dat mensen - met en zonder arbeidsbeperking- zoveel mogelijk naar vermogen aan de slag worden geholpen. De praktijk is echter complex, zo hebben we de afgelopen jaren ervaren. Daarom zetten we in op een koers die aansluit bij de ontwikkelingen en de doelgroep. 4.1 Vraagstelling De vraagstukken zijn zowel inhoudelijk en financieel van aard. Aan de herijking van Werkom lagen daarom twee vragen ten grondslag. • •

Hoe ondersteunen we vanuit de Participatiewet zoveel mogelijk inwoners zo duurzaam mogelijk naar de reguliere arbeidsmarkt? Hoe houden we de voorziening Werkom - ook op langere termijn - betaalbaar?

Vanuit deze twee vragen is de herijking bezien. Inhoud voorop en daarna pas de vertaling naar de kosten.

4.2 Aansluiten bij Participatiewet De Participatiewet wordt momenteel landelijk kritisch bekeken. Het is dan ook waarschijnlijk dat er op termijn veranderingen aankomen in de wet- en regelgeving. In deze herijking moeten we daar rekening mee houden, zodat besluiten die nu genomen worden niet haaks op eventuele wetswijzigingen komen te staan. De ontwikkelingen laten zien dat de groep in de Participatiewet zeer divers is en dat veel mensen niet vanzelf aan het werk komen. De arbeidsmarkt is nog onvoldoende toegankelijk voor mensen uit de Participatiewet en de kloof tussen vraag en aanbod is in de afgelopen jaren niet kleiner geworden. De opgave blijft dus in die zin onveranderd; zoveel mogelijk mensen laten meedoen naar vermogen en indien mogelijk helpen aan een passende baan. De ervaringen van de afgelopen jaren helpen daarbij.

14

4.3 Aansluiten bij de doelgroep De koers van Werkom moet een logisch gevolg zijn van wat we inhoudelijk zien. Er moet een solide basis blijven bestaan voor mensen die aangewezen zijn op beschut werk, nu en in de toekomst. Het is tegelijkertijd belangrijk dat de werkleeromgeving steeds meer aansluit bij de nieuwe doelgroepen uit de Participatiewet en op de reguliere arbeidsmarkt. Of een inwoner nu baat heeft bij een beschermde omgeving binnen Werkom of bij een externe werkleerplek buiten, Werkom heeft de taak zich voor beide groepen in te spannen. De verschillende doelgroepen vragen om een wezenlijk andere aanpak en inzet. De beschutte interne werkleeromgeving van Werkom is zeer geschikt voor mensen met een Wsw- of beschut werk indicatie, maar in mindere mate geschikt voor mensen uit de Participatiewet om zich te ontwikkelen. Voor hen is veel meer gerichtheid naar buiten nodig, samen met werkgevers en maatschappelijke partners. Wat deze doelgroepen nodig hebben zijn meer mogelijkheden om te leren, , te ontwikkelen en (praktijk) ervaring op te doen. Zowel binnen de muren van Werkom als daar buiten. De groep mensen die dat nodig heeft, groeit. Een toekomstscenario van Werkom moet aansluiten bij de verschillende behoeften van de doelgroepen.

4.4 Uitgangspunten Op basis van de ontwikkelingen binnen de opgave hebben we de uitgangspunten gedefinieerd die belangrijk zijn voor de doorontwikkeling van Werkom. 1. Inzet op arbeidsmobiliteit en duurzame inzetbaarheid Re-integratie gaat over het bieden van mogelijkheden om te leren en ontwikkelen en het bieden van toekomstperspectief op de arbeidsmarkt. Werkom is een instrument om mensen te helpen in hun ontwikkeling met als hoogst haalbare doel een (betaalde) baan. Het is opgericht om -naast het bieden van werkplekken voor sw’ers- mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt te ondersteunen in hun weg naar werk. Daarom gaat de inzet van Werkom uit naar het aanleren van vaardigheden, het opdoen van werkervaring, het behalen van certificaten of diploma’s etc. Alles wat nodig is om de kans op (duurzaam) werk te vergroten en mobiel te zijn op de arbeidsmarkt. 2. Doen wat werkt en innoveer waar nodig Begeleiding van kandidaten uit de Participatiewet is meestal intensief. Motivatie is een belangrijke factor die soms -door de vele strubbelingen die veel mensen kennen- is verdwenen. Het vraagt veel tijd en aandacht om mensen te begeleiden en te motiveren om het beste uit zichzelf te halen. Het vinden van de juiste match tussen kandidaat en werkgever en de nazorg is net zo belangrijk. Want zonder werkgevers geen werk. Werkom is er voor om deze match mogelijk te maken.

Dat vraagt een stevige werkgeversbenadering en doortastende, gedreven werkadviseurs. Het geheel aan activiteiten van Werkom vraagt enerzijds maatwerk en anderzijds een focus op kanssectoren. Maar bovenal vraagt het veel innovatie en creativiteit. We willen dat Werkom flexibel mee kan bewegen met de markt en de ruimte heeft om te doen wat werkt. 3. Experimenteer met dienstverbanden en detachering De diversiteit van de doelgroep is groot. De mogelijkheden om te leren en werken moeten daarbij aansluiten. Sommige mensen leren snel en kunnen met een zetje aan het werk geholpen worden. Anderen hebben meer tijd en aandacht nodig. Werkgevers geven op hun beurt aan dat zij

15

werknemers zoeken die snel inzetbaar zijn. Zij willen worden ontlast om de werkgeversrisico’s te verkleinen. 4. Vergroot ondernemerschap De opgave is ingewikkeld en vraagt creativiteit. Daarom wordt ondernemerschap binnen Werkom steeds belangrijker. Dat wil zeggen dat zij steeds op zoek is naar creatieve oplossingen en samenwerkingsverbanden. Het vraagt een vooruitziende blik op de arbeidsmarkt en wendbaarheid om hierop te anticiperen. Op deze manier wordt Werkom een interessante partij om mee samen te werken, creëert Werkom meer mogelijkheden voor werkzoekenden en kan het tegelijkertijd nieuwe inkomstenbronnen aanboren. 5. Versterk samenwerking Werkom zal zich steeds meer richten op creatieve samenwerkingsverbanden met werkgevers, onderwijs, maatschappelijke partners etc. Dit creëert namelijk mogelijkheden voor werkzoekenden. Maatschappelijke partners hebben diverse rollen die steeds meer kunnen worden aangesproken. Werkom heeft de expertise in huis om op zoek te gaan naar partners die een rol kunnen spelen in het kader van arbeidsmobiliteit. Denk bijvoorbeeld aan een woningcorporatie waar een mooi werkleertraject kan worden opgestart om klussen te doen in de woningen. Het doel is te zoeken naar win-win situaties: werk voor mensen en personeel voor werkgevers. 6.

Beschut werk voor wie daar recht op heeft Werkom blijft een plek waar mensen met een Wsw- of beschut werk indicatie werken. Voor hen is vooral een beschermde werkomgeving belangrijk. In de praktijk werken deze mensen meestal binnen de werkbedrijven van Werkom en buiten als dat kan. Ook voor deze groepen moet het aanbod van Werkom blijven aansluiten op de mogelijkheden en de beperkingen van deze mensen.

4.5 Koers: Doorontwikkeling Werkom als sociaal ontwikkelbedrijf (scenario 3+) Deze koers is een uitwerking van het eerder beschreven scenario 3+ de pilot ontwikkelbanen5. In dit scenario volgt de organisatie de autonome ontwikkelingen. Mensen met een Wsw-indicatie stromen uit. Mensen met een beschut werk indicatie stromen in, maar deze groep is kleiner. De overige plekken worden niet ingevuld met ontwikkelbanen. Werkom heeft wel de mogelijkheid om ontwikkelbanen in te zetten als deze kostendekkend zijn, bijvoorbeeld door samenwerking met bedrijven. De interne (beschutte) werkomgeving gaat meebewegen met deze ontwikkeling en wordt kleiner. Daar tegenover staat een sterke focus op de ontwikkeling van kandidaten naar buiten. De inzet gaat uit naar arbeidsmobiliteit. Daarvoor is innovatie en een naar buiten gerichte organisatie een voorwaarde. Dit is nodig voor de brede doelgroep uit de Participatiewet en de ontwikkeling naar een inclusieve arbeidsmarkt. In dit scenario volgen we de beweging die de wetgever heeft bedoeld en werken we aan een inclusieve arbeidsmarkt. We behouden beschutte werkplekken voor wie dat nodig heeft en stellen een deel ervan beschikbaar als interne werkleerplek voor mensen uit de Participatiewet in het kader van hun re-integratietraject. Maar we investeren méér in werk buiten Werkom, samen met

5

Deze scenario’s zijn terug te lezen in de Raadsinformatiebrief die in december 2021 is verzonden

16

werkgevers, onderwijs en maatschappelijke partners. Het is de bedoeling dat de samenwerking met werkgevers wordt geïntensiveerd voor het organiseren van leerwerktrajecten en werkervaringsplaatsen. Daar kunnen kandidaten gericht de (vak)vaardigheden mee krijgen die zij nodig hebben voor een reguliere werkplek. In onderstaand plaatje is te zien welke rol Werkom heeft in het geheel en de focus op samenwerking met andere partijen.

Pilot ontwikkelbanen Binnen dit scenario zitten niet standaard ontwikkelbanen. Wel is het zo dat we afgelopen jaar gestart zijn met een pilot ontwikkelbanen. Het doel daarvan is te kijken wat de meerwaarde is voor kandidaten en te onderzoeken of het daadwerkelijk leidt tot meer kansen op een reguliere baan. Daarom zijn de ontwikkelbanen altijd een tijdelijk alternatief voor een reguliere baan. Het woord zegt het al; de focus ligt op ontwikkeling terwijl je werkt. Omdat we pas op de langere termijn de effecten kunnen meten, zetten we deze pilot nog 1 á 2 jaar voort. Zo kunnen we op basis van de monitoring besluiten of ontwikkelbanen ook structureel worden ingezet. Verlenging werkleertraject In de praktijk wordt de mogelijkheid gemist om het werkleertraject te kunnen verlengen van zes maanden tot twaalf maanden. Werkom loopt er in de praktijk tegen aan dat er in sommige gevallen meer nodig is en een verlenging gewenst is. Daarom kiezen we ervoor om deze optie mogelijk te maken. We willen hier echter heel voorzichtig mee zijn om te voorkomen dat mensen onnodig lang in een traject zitten. Een verlenging gebeurt alleen als er geen beter alternatief is en het goed onderbouwd kan worden. Daar hoort een aanvullend plan bij waarbij heel gericht wordt ingezet op het aanleren van specifieke vaardigheden, certificering of andere vormen van scholing.

17

Waar kiezen we voor binnen deze koers? Scenario 3+: doorontwikkeling van Werkom als sociaal ontwikkelbedrijf Doel: meer arbeidsmobiliteit door meer samenwerking met werkgevers en partners • Volgen van de autonome ontwikkelingen en inzet op arbeidsmobiliteit • Behoud van beschutte werkplekken • Begeleidingsruimte 1300-1600 kandidaten6 voor Purmerend en Zaanstad samen • WSW uitstroom wordt niet opgevangen met ontwikkelbanen • Minder mogelijkheden voor werk binnen wat leidt tot krimp werkleerbedrijven • Meer inzet op langdurige begeleiding • Meer externe werkleerplekken door innovatie • Verlenging mogelijk van een werkleertraject van zes maanden naar twaalf maanden • We zetten de pilot ontwikkelbanen voort om te onderzoeken of dit werkt Voordelen

• • • • •

Vooral gericht op het versterken en differentiëren van het aanbod voor mensen uit de Participatiewet Wsw’ers behouden hun rechten en dus een werkplek Voor beschut werken zorgen we dat er werkplekken blijven bestaan of creëren we passende werkplekken Spanningsveld tussen productie draaien en ontwikkeling wordt minder Noodzaak tot innovatie, samenwerking en verandering

Aandachtspunten

• • • •

•

We maken hier een fundamenteel andere keuze, omdat het huidige verdienmodel op spanning staat We weten nog niet of de ontwikkelbanen van toegevoegde waarde zijn voor de opstap naar werk, dit moet uit de pilot blijken Verlenging werkleertrajecten moet uiterst zorgvuldig gebeuren en altijd met een plan Het aantal mensen dat begeleiding nodig heeft is niet te overzien want dit fluctueert jaarlijks. Als er meer begeleidingsruimte incidenteel nodig is, dan is dit onderwerp van de gesprekken tussen gemeenten en Werkom en kunnen incidentele oplossingen worden gevonden We zijn afhankelijk van de arbeidsmarkt en de betrokkenheid van werkgevers

6

Nu begeleidt Werkom ca. 1800 kandidaten uit de Participatiewet voor Purmerend en Zaanstad samen. Oorspronkelijk is uitgegaan van 1500 kandidaten, gebaseerd op de cijfers uit het verleden. Dit aantal hangt samen met de economische conjunctuur.

18

5. Financiële uitwerking Vanaf 2022 en verder is de begroting van Werkom niet meer sluitend binnen de huidige kaders. Zonder ingrijpen neemt het tekort in de begroting van Werkom jaarlijks toe. Daarom zijn keuzes nodig om Werkom toekomstbestendig te maken binnen de gemeentelijke ambities en financiële kaders. 5.1 Financiële uitwerking van de koers De koers (scenario 3+) vertaalt zich in een meerjarenbegroting van Werkom die niet structureel sluitend is met de huidige begrootte middelen. Dat betekent dat Werkom vanaf 2023 een structureel tekort heeft.

Resultaat

2022

2023

2024

2025

2026

-1.055.485

-1.797.283

-2.582.862

-2.911.901

-2.935.965

De systematiek van de voorgestelde begroting van Werkom laat zien dat de ontwikkeling van het resultaat structureel een oplopend tekort betekent. Een stijging die zonder aanpassingen ook doorgaat na het laatste jaar (2026) van de meerjarenbegroting. De begroting bouwt voort op het huidige financieringsmodel. Terwijl we juist willen werken aan een ander financieringsmodel. Wij verwachten dat het mogelijk moet zijn -door innovatie en meer samenwerking met het bedrijfsleven- om te komen tot kostenreductie en/of meer omzet. Een duurzame oplossing voor dit financiële vraagstuk is nog niet gevonden en vraagt nadere uitwerking. Samen met bureau Berenschot gaan we de komende tijd onderzoeken op welke vernieuwende manieren Werkom gefinancierd zou kunnen worden, in het licht van de ingeslagen koers. Dit geeft richting voor duurzame financiering van Werkom. Daarnaast verwachten we nog steeds dat het Rijk met extra geld gaat komen om de sociale ontwikkelbedrijven in stand te kunnen houden. Gelet op bovenstaande wordt de raad voorgesteld om extra middelen ter beschikking te stellen om de koers uit te kunnen voeren en de begroting sluitend te krijgen voor 2023. Tegelijkertijd wordt gewerkt aan lange termijn voorstellen om Werkom ook duurzaam te kunnen blijven financieren.

19

5.2 Aanvullende bijdrage Werkom Als mede-eigenaar van Werkom staan we garant voor de kosten, die volgens de bijdrage verordening worden gedeeld met Zaanstad, waarbij Purmerend 1/3 van de kosten draagt en Zaanstad 2/3. We verwachten dat de algemene reserve van Werkom nog ruimte bevat om de gevraagde dekking voor 2023 te verlagen met € 300.000. Het tekort voor 2023 wordt dan €1.497.283. Dit betekent dat Purmerend een bedrag van €499.094 extra zou moeten begroten voor Werkom in 2023. Scenario 3+ Resultaat Bijdrage Werkom door onttrekking algemene reserve

2022

2023

2024

2025

2026

-1.055.485

-1.797.283

-2.582.862

-2.911.901

-2.935.965

1.055.485

300.00

Aandeel Zaanstad

998.189

1.921.908

1.941.268

1.957.310

Aandeel Purmerend

499.094

860.954

970.634

978.655

De reeks bijdragen voor het aandeel van Purmerend is in de begroting opgenomen. Hierover is afgelopen jaar al melding gemaakt naar aanleiding van de stand van zaken bij Werkom. In de brief aan de gemeenteraden Beemster en Purmerend hebben we het volgende geschreven: Werkom speelt een belangrijke rol in de uitvoering van de WSW en de Participatiewet. In de uitvoering hiervan zien we dit jaar voor het eerst dat nadelige ontwikkelingen daadwerkelijk plaatsvinden. Eén van de autonome ontwikkelingen is dat het aantal mensen dat bij Werkom werkt met een Wsw-indicatie afneemt en het aantal mensen met een beschut werk indicatie toeneemt. De laatste groep is echter niet in staat om de omzet te genereren die het SW-bedrijf wel kon realiseren. Ook zien we de groei van het aantal mensen dat langdurig ondersteuning nodig heeft op de werkplek na de re-integratie. Hierdoor laat de meerjarenbegroting van Werkom zien dat er elk jaar door omzetderving en extra kosten per saldo te weinig inkomsten zijn. Deze ontwikkelingen zijn de aanleiding voor een strategische herijking bij Werkom. In de 2e tussenrapportage 2021 wordt gevraagd om de beschikbare middelen voor de TONK regeling te gebruiken voor de extra instroom bij Werkom omdat beide corona gerelateerd zijn. De lange termijn is onvermijdelijk financieel nadelig.

Het is zeer vergelijkbaar met jeugd waarbij na verloop van een paar jaar de bezuinigingen als gevolg van de drie decentralisaties werkelijkheid werden. Het is belangrijk om voor deze ontwikkeling een reservering op te nemen. De verschillende scenario's hebben voor Purmerend een bandbreedte van € 0,5 miljoen tot een bedrag van € 1,2 miljoen. Daarom reserveren wij voorlopig € 1 miljoen. Bijstellingen op Werkom ramingen (x € 1.000)

2022

2023

2024

2025

Bijstelling bijdrage Werkom

-750

-1.000

-1.000

-1.000

Saldo (effect op de begrotingsruimte)

-750 nadeel

-1.000 nadeel -1.000 nadeel -1.000 nadeel

Samengevat vragen we de raad een extra bijdrage aan Werkom ter beschikking te stellen voor de begroting van 2023. Deze middelen zijn al gereserveerd in de begroting (programma 2).

20

Tegelijkertijd wachten we het onderzoek van Berenschot af welke gericht is op de lange termijn financiering. Op basis van dit onderzoek en een eventuele extra compensatie vanuit het Rijk kan de meerjarenbegroting worden aangepast. Deze wordt betrokken bij de begroting van gemeente Purmerend voor 2023 en verder.

21

6. Casussen Anja is aan de slag als webshopmedewerker Re-integratie kandidaat vanuit de Participatiewet Anja (53 jaar) uit Assendelft is gestopt met werken toen haar dochter 1 jaar oud was. Dat was een bewuste keus: ze wilde graag thuis zijn voor de opvoeding van haar twee kinderen. In deze periode had Anja ook de mantelzorg over haar moeder en kreeg zij een fietsongeluk waarvan zij lang moest herstellen. Inmiddels hebben haar zoon en dochter de volwassen leeftijd bereikt en wil ze graag weer aan het werk. Ze heeft vroeger in een gordijnenatelier gewerkt, maar heeft verder niet heel veel werkervaring. Door haar gehoorbeperking (Anja is doof) is het nog eens extra lastig voor haar om na zo’n lange tijd een geschikte baan te vinden. Zelfvertrouwen Zo kwam Anja vorig jaar vanuit de participatiewet binnen bij Werkom, waar ze aan de slag ging op de afdeling Werk in Zicht. Een fijne omgeving waar ze in het werkritme kan komen en bouwt aan haar zelfvertrouwen. Haar doofheid vormt, mede dankzij behulpzame collega’s en geduldige begeleiding geen belemmering in het werk. Anja ontpopt zich als een zorgvuldige, betrouwbare medewerker en fijne collega. Ze krijgt een contract bij Werkom en doet ervaring op bij de afdelingen Verpakken en Elektromontage.

Bij deze baan is haar beperking juist een kwaliteit Na een jaar geeft Anja aan dat ze klaar is voor een volgende stap: een baan buiten Werkom. Haar jobcoach ziet ook dat zij meer in haar mars heeft. Een van de adviseurs werk heeft pas een kennismakingsgesprek gehad bij Kampeer- en buitensportwinkel De Vrijbuiter in Zaandam. De contactpersoon heeft positieve ervaringen met kandidaten vanuit de banenafspraak. En - in tegenstelling tot veel werkgevers - ziet zij ook geen beren op de weg als het gaat om Anja’s doofheid. En zo gaat Anja, na even twijfelen want het is een spannende stap en een grote verandering met wisselende werktijden, op gesprek. Het klikt en ze krijgt een jaarcontract als webshopmedewerker. Ze heeft het erg naar haar zin. En het mooie is: haar gehoorbeperking blijkt voor dit werk juist een kwaliteit. Haar zicht is bovengemiddeld scherp ontwikkeld en daardoor weet ze snel haar weg te vinden in de winkel om de orders te verzamelen.

Iman gaat een toekomst in de zorg tegemoet Re-integratie kandidaat vanuit de Participatiewet Iman (42 jaar) komt uit Syrië en woont nu ongeveer 7 jaar met haar man en 3 kinderen in Zaanstad. Ze heeft in haar geboorteland de middelbare school afgerond en na haar huwelijk onder andere als verkoopster in de drogisterijzaak van haar man en als kapster gewerkt. Iman is een intelligente en gedreven vrouw; iets wat door haar bescheiden en timide houding niet direct op valt. Haar man voert meestal het woord en zij praat – met zachte stem – alleen als haar iets gevraagd wordt.

22

Iman wil graag alles aanpakken Iman slaagt op B1-niveau voor haar inburgering. Tijdens dat traject doet zij vrijwilligerswerk als klassen-assistent bij Vluchtelingenwerk en als zorgmedewerker bij Evean. Via Werkom worden zij en haar man begeleid vanuit de participatiewet. De focus van haar jobcoach ligt, zoals vaak bij statushouders-gezinnen, in eerste instantie op de man zodat de vrouw thuis is voor de kinderen. Het vinden van een baan voor de echtgenoot van Iman blijkt echter niet eenvoudig omdat hij te kampen heeft met fysieke klachten. In een een-op-een-gesprek met Iman polst de jobcoach: zou jij willen gaan werken? Iman geeft aan dat ze dat zeker wil. Sterker nog: het maakt haar niet zo veel uit wat voor baan. Ze wil alles aanpakken, als ze maar ergens kan beginnen. Iman krijgt een tijdelijk contract en leert de taal steeds beter Vanaf dat moment gaat het heel snel. Iman geeft aan dat ze graag bij McDonalds zou willen werken. En aangezien daar al contacten liggen vanuit Werkom is dat snel geregeld. Ze krijgt een contract voor een half jaar en het bevalt van beide kanten zo goed dat het tot twee keer toe wordt verlengd. Iman groeit zienderogen, wordt zelfverzekerder en assertiever. Haar Nederlands was al redelijk maar ze beheerst de taal steeds beter. Iman zou graag langer bij McDonalds blijven maar helaas zit een vast contract er niet in.

Op naar een mooie loopbaan in de zorg Achteraf maar goed ook, want er loopt op dat moment een nieuw traject bij Werkom: een zorgopleiding op MBO-niveau, met baangarantie. Geknipt voor Iman, denkt haar jobcoach. Ook Iman twijfelt geen moment en grijpt, ambitieus en leergierig als ze is, de kans met beide handen aan. Inmiddels heeft ze het eerste jaar van de opleiding achter de rug en loopt ze stage. Een knappe prestatie: studeren, stage lopen en thuis nog een gezin en huishouden draaiende houden. Ja het is best druk, beaamt Iman. Maar ze is enthousiast. Na twee jaar is die timide vrouw met die zachte stem veranderd in een zelfverzekerde, trotse vrouw die van zich laat horen. En met haar kwaliteiten vast en zeker een mooie loopbaan in de zorg tegemoet gaat.

Martijn vindt structuur en zijn draai bij Werkom Groen Martijn (21 jaar) zit in het tweede jaar van de opleiding Groenstart van het Clusius College. Het gaat niet zo goed op school. Hij zit niet lekker in zijn vel en verzuimt vaak. Als het hem ook niet lukt om zijn draai te vinden op een stageplek, meldt zijn opleiding hem aan bij Werkom Groen, voor een leerwerkplek. Stabiele beschutte werkomgeving Bij Werkom wordt duidelijk dat hij, naast psychologische ondersteuning, vooral veel behoefte heeft aan duidelijkheid en structuur. Door negatieve ervaringen op school en bij eerdere stages is hij erg onzeker. Hij kan nog niet zo goed samenwerken en heeft moeite met veranderingen. Het is duidelijk dat hij gebaat is bij intensieve begeleiding en een stabiele, beschutte werkomgeving om zich verder te ontwikkelen. Plezier in het groenwerk Zo gaat Martijn werken bij Werkom, op de afdeling Groen. Hier bloeit hij enorm op. Hij is blij om te horen dat ze tevreden zijn over zijn functioneren en dat zelfs een vast dienstverband tot de mogelijkheden behoort. Hij heeft plezier in het groenwerk, voelt zich gewaardeerd en is een loyale werknemer. Na drie maanden krijgt hij een dienstverband van 28 uur. Daarnaast gaat hij één dag per

23

week naar school. Die zekerheid, de ondersteuning op de werkplek met zijn stage-opdrachten en vaste structuur doen M. goed. Op school gaat het nu veel beter. Hij hoopt dit jaar zijn opleiding af te ronden. Via Werkom is een beschut werk indicatie aangevraagd bij het UWV.

Patrick weet waar zijn hart ligt en kon dit ontdekken SW-kandidaat Patrick (25 jaar) uit Purmerend is een vertrouwd gezicht bij Werkom. Hij werkt inmiddels al meer dan vijf jaar bij Werkom Groen, waar hij de fijne kneepjes van het vak heeft geleerd. Hij is nog steeds in dienst en was er klaar voor om bij een extern bedrijf aan de slag te gaan. Samen met zijn jobcoach is hij op zoek gegaan naar een bedrijf dat bij hem past. Nu is Patrick iemand die heel goed weet wat hij wil. Dus hij zoekt zelf de bedrijven uit, waarna zijn jobcoach het eerste contact legt. Detachering Zijn eerste detacheringsklus was als onkruidbrander bij Arco. Daarna maakte hij een uitstapje naar een heel andere tak van sport: koerierswerk bij HPE. Helaas was er door de coronacrisis niet voldoende werk als koerier. Patrick heeft toen de knoop doorgehakt en is opnieuw gaan solliciteren. Terug het groen in! Het groen is helemaal zijn ding! Hij is sinds een tijdje weer aan de slag als onkruidbrander, nu bij aannemingsbedrijf Jos Scholman in Amsterdam Nieuw-West. Voor Patrick is onkruidbranden inmiddels gesneden koek en hij is als een vis in het water. Vol trots bestuurt hij zijn onkruidbrander, die hij helemaal heeft gepersonaliseerd met gordijntjes. En ze zijn bij Scholman ook blij met Patrick, want hij heeft een detacheringsovereenkomst van een jaar gekregen.

Leuke bijkomstigheid: Amsterdam is lekker dichtbij als hij bij zijn vriendin in Haarlem logeert.

Richard is een echte doorzetter en heeft talent SW-kandidaat Richard (37 jaar) uit Purmerend werkt al sinds 2014 bij Werkom. Richard is een enthousiaste en leergierige collega. Hij begon bij de Business Post, waar hij van alles heeft gedaan. Maar na een paar jaar wilde hij wel wat anders. Een tijdelijke werkervaringsplaats bij een klusjesbedrijf smaakte naar meer en hij vroeg zich af: zou loodgieter of elektricien iets voor mij zijn? Opleiding en verder leren Hoewel hij nauwelijks ervaring had, kon Richard aan de slag bij de afdeling Elektromontage van Werkom. Daar volgde hij onder andere een opleiding solderen en behaalt verschillende certificaten, zoals het certificaat Assistent Installatie- en Constructietechniek. Richard heeft talent voor de techniek en plezier in zijn werk. Hij wil graag verder leren in het vak. Vastberaden om te slagen, met hulp van zijn begeleider Dan kwam er een prachtige kans: via IW Workforce, de allround ketenpartner van de technische installatiebranche, krijgt hij de mogelijkheid om verder te kijken dan Werkom. Daar zit echter wel een keiharde eis aan: hij moet in bezit zijn van een VCA-(veiligheid)certificaat. Een pittige kluif voor Richard, die veel moeite heeft met de theorie bij de opleidingen. Maar hij is vastberaden om dit papiertje in de wacht te slepen. Met hulp van zijn begeleider, die alle saaie theoretische teksten

24

‘vertaalt’ in fotovorm en concrete praktijkvoorbeelden en proefexamens met hem doorneemt, bereidt hij zich voor op het examen. Detacheringsplek als installateur Hij slaagt met vlag en wimpel; een prestatie van formaat! Zijn inzet wordt beloond met een detacheringsplek bij Totaalinstallateur Inco in Alkmaar waar hij nu al weer enige tijd met veel plezier werkt.

25

Bezoekadres

Purmersteenweg 42 1441 DM Purmerend Postadres

Postbus 15 1440 AA Purmerend Telefoon & e-mail

(0299) 452 452 info@purmerend.nl purmerend.nl

26