H Concept oud Jaarstukken 2020 (7)

J A A R S T U K K E N �

2 0 2 0

I N H O U D S O P G A V E JAARVERSLAG 2020

4

AANBIEDINGSBRIEF

5

Aanbiedingsbrief

5

Leeswijzer

12

DE PROGRAMMA'S

15

1

Publieksdiensten

16

2

Samenleving

19

3

Wonen

33

4

Milieu

36

5

Bereikbaarheid

42

6

Beheer openbare ruimte

45

7

Ruimtelijke ordening

49

8

Veiligheid

56

9

Economie

60

10

Bestuur en concern

65

FINANCIËLE OVERZICHTEN

67

1

Algemene dekkingsmiddelen

67

2

Het financieel resultaat 2020

73

3

Overzicht overhead, VPB en onvoorzien

79

DE PARAGRAFEN

81

1

Lokale heffingen

81

2

Weerstandsvermogen en risicobeheersing

85

3

Onderhoud kapitaalgoederen

93

4

Grondbeleid

95

5

Financiering

99

6

Bedrijfsvoering

104

7

Verbonden partijen

108

JAARREKENING 2020

113

BIJLAGEN

114

2

1

Balans en toelichting

114

2

Overzicht baten en lasten per programma en beleidsveld

129

3

Overzicht baten en lasten per taakveld/programma

131

4

SiSa

134

5

Overzicht reserves en voorzieningen

140

6

Beleidsindicatoren

147

7

Overzicht kredieten

152

8

WNT-verantwoording 2020

157

9

Coronavirus/COVID-19

159

10

Verslag Auditcommissie

162

11

Controleverklaring

163

Jaarstukken 2020 | Inhoudsopgave

12

3

Portefeuilleverdeling

Jaarstukken 2020 | Inhoudsopgave

164

J A A R V E R S L A G � 2 0 2 0

4

Jaarstukken 2020 | Jaarverslag 2020

A A N B I E D I N G S B R I E F Aanbiedingsbrief Geachte leden van de gemeenteraad, Het jaar 2020 gaat de boeken in als het jaar waarin we als samenleving met een enorme uitdaging te maken kregen. Het coronavirus gooide in maart 2020 alles wat vanzelfsprekend was, volledig in de war. Ook het aanpassingsvermogen van de Purmerenders werd, en wordt nog altijd, flink op de proef gesteld. Waar voor bijna ‘heel’ Nederland thuiswerken de norm werd, stonden naast onze medewerkers die thuis werkten, sommige collega’s voor de opgave om het werk zo goed mogelijk buitenshuis door te laten gaan: het afval werd opgehaald, de paspoorten werden uitgegeven, collega’s werden ingezet in de Veiligheidsregio en sommigen legden huisbezoeken af waar dat nodig was. Inwoners van onze stad, onze ondernemers, vrijwilligers, hulpdiensten en onze mensen van de gemeente Purmerend hebben ons de afgelopen tijd, misschien wel juist door de Corona maatregelen, laten zien dat zij veerkrachtig zijn en oog hebben voor een ander. Trots zijn wij om te besturen in een stad waar de menselijke maat het uitgangspunt is. In deze tijd is een dergelijke houding goud waard.

En dan krijg je al snel te maken met vraagstukken zoals: hoe ondersteunen we onze kwetsbare bewoners & ondernemers nog beter en hoe kunnen we in deze tijd goed contact met de samenleving blijven houden? Het college heeft ontzettend veel bewondering voor de wijze waarop de samenleving met deze uitdaging is omgegaan.De viering van het jubileumjaar 75 jaar vrijheid viel door de coronacrisis in het water, maar bepaalde onderdelen konden alsnog doorgaan, zij het in een aangepaste vorm. Een oorlogswandeling door het centrum van Purmerend langs markante oorlogspunten. Het 4 en 5 mei Comité Purmerend en de gemeente hebben samen met de winkeliers van de Peperstraat het initiatief genomen om vanaf 5 mei de Peperstraat weer vol te hangen met onze nationale driekleur, net zoals 75 jaar geleden. Maar ook werden er in de binnenstad tot 1 oktober 25 spandoeken opgehangen met de tekst: Samen stilstaan bij 75 jaar vrijheid. Ondanks alle uitdagingen, of misschien wel dankzij, is het ook een tijd geweest waarin we veel hebben geleerd en waarin technologische hulpmiddelen versneld zijn ingezet. Hulpmiddelen die waarschijnlijk niet snel meer uit ons dagelijks zullen verdwijnen. Laten we hopen dat dit jaar het einde in zicht is en dat we ook als gemeenteraad weer ‘normaal’ met elkaar kunnen vergaderen.

Voor de gemeentelijke financiën is het nog onduidelijk hoeveel het Rijk de gemeente compenseert voor de kosten voor de corona effecten. Wij zijn ervan overtuigd dat wij het samen kunnen volhouden in deze moeilijke tijden en weten dat het nodig is om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan. Met dit eerst gezegd te hebben, bieden wij met genoegen u de jaarstukken 2020 aan. Elk jaar legt het college verantwoording af over het gevoerde beleid en de financiële resultaten. In deze aanbiedingsbrief lichten wij de belangrijkste ontwikkelingen en besluiten kort toe: ◾Hoofdpunten inhoudelijke verantwoording ◾Het financieel resultaat ◾Resultaatbestemming ◾Rechtmatigheid uitgaven en bestedingen op kredieten HOOFDPUNTEN INHOUDELIJKE VERANTWOORDING In de jaarrekening wordt terug geblikt op wat er in het voorgaande jaar is bereikt. Purmerend is een stad die er toe doet: onze bewoners staan op 1 en dat doen we samen met onze partners in de stad. Zoals al vorig jaar is gemeld: Purmerend is in een nieuwe fase terechtgekomen, het een echte stad geworden die haar verantwoordelijkheid pakt als grote stad in de regio wanneer dat nodig is. En straks met de fusie met de Beemster is de stad nog completer: het stadse in Purmerend en de landelijke omgeving in de Beemster. Beemster met het open landschap en het

5

Jaarstukken 2020 | Aanbiedingsbrief

unieke werelderfgoed en het dorpse karakter het stadse Purmerend met voorzieningen, de gezellige binnenstad en de zelfvoorzienende woonwijken versterken elkaar. Economie Purmerend weet zich bij bewoners, bezoekers en ondernemers meer en meer te profileren als een stad met een divers en aantrekkelijk aanbod aan woningen, voorzieningen en werkgelegenheid. De regionale samenwerking op economische zaken (en toerisme) met de directe regio (Zaanstreek-Waterland) en de Metropoolregio Amsterdam zorgt voor de gewenste afstemming en coördinatie van de economische ontwikkelingen, de werklocaties en het toerisme. In 2020 is veel tijd en capaciteit vrijgemaakt voor het ondersteunen van ondernemers in deze crisisperiode. Zo is er een ondernemersloket ingesteld, zijn er 1,5 meter coaches vanuit de gemeente ingezet, is de communicatie naar ondernemers geïntensiveerd (meer informatie op de gemeentelijke website en meer nieuwsbrieven) en zijn er specifieke gemeentelijke (compensatie) maatregelen voor ondernemers getroffen. Het herijken van het terrassenbeleid is grotendeels afgerond en afgestemd met horeca-ondernemers in Purmerend en Beemster. Wel is, om de horeca te ondersteunen en veiligheid te optimaliseren, besloten tot een proef met beschotte winterterrassen. Helaas hebben we door de tweede lockdown hier niet optimaal van kunnen genieten.

Daarnaast zijn veel activiteiten en evenementen en de daaraan gekoppelde campagnes niet doorgegaan. In plaats daarvan is met stadspromotie ingezet op het ondersteunen van lokale ondernemers in tijden van Corona (koop lokaal en Purmerend winkelstad) en het tot stand brengen en etaleren van de prachtige sociale verbindingen in de stad in tijden van Corona (aandacht voor elkaar). Het bedrag, dat in 2020 niet is geïnvesteerd, zal worden ingezet in de ontwikkeling en uitwerking van een strategie 2.0 in lijn met het programma Purmerend 2040 en de economische visie. Veiligheid & Zorg De inwoners van Purmerend moeten veilig kunnen wonen, werken en recreëren. Speciale aandachtsgebieden zijn openbare orde, sociale veiligheid, aanpak jeugdoverlast en afglijdende jeugd, crisisbeheersing, handhaving openbare buitenruimte en drank- en horecawet. Op het gebied van aanpak georganiseerde ondermijnende criminaliteit is een voorstel gemaakt om een lokaal team ondermijning op te zetten: hiervoor is door de raad budget beschikbaar gesteld per 1 januari 2021. Vanuit een aantal teams wordt daarvoor capaciteit geleverd en er wordt een projectleider extern geworven. Op die manier kan ondermijning gestructureerd en integraal worden aangepakt.

In heel Purmerend is het wijkgericht toezicht doorontwikkeld, de grootste ergernissen zoals jeugdoverlast, hondenoverlast, verkeersonveiligheid en afval zijn projectmatig aangepakt. Per wijk en bedrijventerreinen zijn er 3 wijkhandhavers die samen met wijkagenten, wijkmanagers, bewoners, ondernemers en andere partners wijkgericht toezicht houden. Opmerkelijk is het aantal meldingen leefomgeving dat bijna verdubbeld is ten opzichte van 2019 (8.600 in 2020 vs 4.527 in 2019). Redenen hiervoor kunnen zijn: veel meer gebruik van de app MOR, invoeren nieuw werkrooster van 7 dagen/avonden per week, betere bereikbaarheid, inzet social media, maar ook meer thuis zijn door Corona. Door de coronacrisis en de landelijk opgelegde maatregelen zijn de boa’s ook anders ingezet. Er is veel inzet gepleegd om handhaving van samenscholingen, mondkapjesplicht, winkelsluitingen, etc. Zorg en Veiligheid: onder het project Allen voor Eén is in 2020 gekeken naar hoe er betere ondersteuning, passendere zorg en blijvende veiligheid kan worden geboden aan (kwetsbare) inwoners. Op diverse geprioriteerde onderwerpen waar het zorg- en veiligheidsdomein elkaar overlappen worden processen aangescherpt en afspraken gemaakt. Het uitgangspunt “lokaal tenzij” is daarbij leidend. Waar nodig worden regionale afspraken tegen het licht gehouden en gekeken waar en hoe het anders en beter kan.

In 2020 hebben de portefeuillehouders Wmo uit de regio Zaanstreek-Waterland het samenwerkingsplan met Zilveren Kruis vastgesteld. Hierin zijn op de thema’s Ouderen en GGZ een aantal speerpunten geformuleerd welke wij de komende jaren verder willen uitwerken. Het doel van de samenwerking tussen gemeenten en zorgverzekeraar/ zorgkantoor Zilveren Kruis is om voor onze een inwoners een betere samenwerking tussen de Wmo, Wet langdurige

6

Jaarstukken 2020 | Aanbiedingsbrief

zorg (Wlz) en de Zorgverzekeringswet (Zvw) tot stand te brengen, zodat onze inwoners in de toekomst minder of geen hinder meer zullen ondervinden van de “schotten” die tussen de verschillende wetten bestaan. Verbeterde onderhoud groen Ondanks alle gevolgen van COVID-19 zijn we in staat geweest uitvoering te geven aan onze opgave in de openbare ruimte. Het werken met verschoven roosters, spreiding van medewerkers, daar waar nodig inzet van meer voertuigen, hebben er allemaal toe geleid dat het werk door kon gaan. Er zijn geen achterstanden opgelopen en de stad ligt er op de afgesproken niveaus bij. Er is breed ingezet op inboet afgelopen najaar. Daar waar gaten in plantvakken waren ontstaan, is nieuwe beplanting aangebracht. Dit komt in het komende jaar het cyclisch onderhoud ten goede: waar planten groeien, is geen ruimte voor onkruid. Ook het bomenplan is in werking getreden dit heeft ertoe geleid dat er 307 bomen aangeplant zijn in het kader van beheer en onderhoud en 134 in het kader van werkzaamheden rond herinrichting en gebiedsontwikkeling. Daarbij is vollop ingezet op het verbeteren van de groeiplaatsen van bomen. Wonen Iedereen ziet en voelt dat de woningnood hoog is in Purmerend. Wachtlijsten voor sociale huur zijn te lang, er is te weinig aanbod in het middeldure huur segment en ook betaalbare koopwoningen zijn er te weinig.

Het college doet er alles aan om meer betaalbare wningen te bouwen. In 2020 zijn ca 445 woningen opgeleverd, waarvan 222 sociale huur. En er zijn 20 tijdelijke woningen aan de Kanaaldijk opgeleverd; de Etserstraat en Karekietpark zijn in aanbouw genomen. Deze locaties worden, vertraagd wegens Corona, eerste kwartaal 2021 opgeleverd. Het programma en grondexploitatie voor binnenwijkse ontwikkellocaties (BOL) op gemeentegrond, aangewezen voor woningbouw, is door de raad vastgesteld. Het gaat om 207 woningen op zeven locaties waarvan 162 sociale huurwoningen. Verkeer en vervoer De stad intensiveert en groeit, waarbij bereikbaarheid in en om de stad voor de korte en lange termijn goed geregeld moeten zijn. Er is uitvoering gegeven aan de parkeermaatregelen uit het Verkeersplan Purmerend 2040. De voorbereidingen van de realisatie van een nieuwe parkeergarage zijn gestart. De parkeerinstallatie in de Claxonate is vernieuwd, waardoor de garage beter functioneert en informatie over het aantal beschikbare plaatsen zichtbaar is op het parkeerverwijssysteem. Vergunningplaatsen zijn om gezet naar betaalde parkeerplaatsen waardoor dubbelgebruik mogelijk is en er is parkeerregulering uitgerold in Kop West, Zuiderpolder en Gors Noord. In 2020 zou de aanbesteding voor openbaar vervoer in Zaanstreek Waterland door de Vervoerregio Amsterdam (VRA) in gang worden gezet.

De Coronacrisis leidde tot een grote krimp van het aantal reizigers. Hierdoor heeft het Dagelijks Bestuur van de VRA besloten de bestaande concessie met EBS (Waterland) en Connexxion (Zaanstreek) te verlengen tot eind 2023. Sport en Cultuur Door COVID-19 en bijbehorende coronamaatregelen heeft het culturele leven in Purmerend vanaf maart 2020 voor een groot deel stil gelegen. In het najaar 2020 is een steunpakket COVID-19 voor het lokale culturele veld in Purmerend gepresenteerd, waardoor de coronaschade bij instellingen en verenigingen is gedekt en is gewerkt aan financieel gezonde culturele instellingen. De culturele instellingen en verenigingen hebben hun aanbod op alternatieve en creatieve wijze vormgegeven in 2020. Hulde! Culturele lessen in het onderwijs en cursussen zijn digitaal aangeboden, nieuw aanbod is ontwikkeld en het culturele leven in Purmerend was meer zichtbaar op sociale media. Maar ook werd er tijdens de lockdown periode een cultureel aanbod aangeboden aan kwetsbare mensen, zodat juist deze groepen bijeen konden komen. Onzeker is hoe lang deze crisis aanhoudt; een crisis die de activiteiten op het gebied van sport, bewegen en gezonde leefstijl herdefiniëren: inhoudelijk en bedrijfsmatig. Veel van de activiteiten moesten aangepast worden of kwamen te vervallen. Sportverenigingen staan, los van trainingen, op dit moment nog grotendeels stil en het

7

Jaarstukken 2020 | Aanbiedingsbrief

(voorgezet) onderwijs kan waarschijnlijk pas na de zomer voorzichtig weer volledig opstarten. Te zien is dat burgers op dit moment andere keuzes maken rondom sport, bewegen, recreatie en gezonde leefstijl. Wel is het lokaal sportakkoord opgesteld waarmee de gemeente middelen van het rijk vanuit het Nationaal Sportakkoord heeft ontvangen. Binnen het lokaal sportakkoord wordt ingezet op de pijlers, Inclusief sporten bewegen, Duurzame sportinfrastructuur, Vitale sport- en beweegaanbieders, Positieve sportcultuur en Vaardig in bewegen. Onderwijs & Jeugd Het onderwijs is de belangrijkste basisvoorziening. School is een veilige plek waar kwalitatief goed onderwijs wordt geboden. In maart gingen de scholen dicht en werd er thuisonderwijs gegeven. De gemeente was verantwoordelijk voor de noodopvang. Samen met het onderwijs en de kinderopvang hebben we dit in goede banen geleid. Het gehele jaar heeft in het teken gestaan van COVID-19 en bij elke verandering van rijksbeleid hebben we in gezamenlijkheid aanpassingen gedaan, hierdoor zijn helaas niet alle geformuleerde ambities behaald. Jonge Purmerenders kunnen het moeilijk hebben. We hebben gemerkt dat de praktijkondersteuner huisarts (POH) GGZ Jeugd bij de huisartsen veel hulpverlening zelf kunnen ondervangen. Vandaar dat we in overleg met de huisartsen hebben besloten om in 2020 structureel 1 fte extra te financieren.

Met de inzet van POH-ers willen we kinderen met psychische problemen snel en laagdrempelig hulp bieden en als het kan voorkomen dat ze naar specialistische jeugdhulp worden doorverwezen. Buurtgezinnen slaat bijzonder goed aan in Purmerend. Om alle aanvragen te kunnen verwerken, is het aantal uren van de coördinator in 2020 structureel uitgebreid van 12 naar 18 uur per week. Dit maakt dat er minstens 14 gezinnen jaarlijks aan elkaar gekoppeld kunnen worden en dit aantal was in september 2020 al behaald. Duurzaamheid Het afgelopen jaar is de pilot Aardgasvrij afgerond en is invulling gegeven aan een volgend deel van de proeftuin. Gedurende deze coalitieperiode willen we de bestaande woningvoorraad verduurzamen, onder andere door bewoners en eigenaren te faciliteren in het verder verduurzamen van het vastgoed en daarvoor in 2020 subsidies te verlenen voor verduurzamingsmaatregelen in de bestaande woningvoorraad. In 2020 is begonnen met het opstellen van een vervolgnotitie Toekomstbestendig Afvalbeheer Purmerend. In november is hiervoor een bewonersenquête uitgevoerd die inzicht moet geven in de toepasbaarheid van en draagvlak voor manieren van anders inzamelen van afval. De notitie wordt begin 2021 in concept opgeleverd. Het afvalscheidingspercentage voor Purmerend blijft ook in 2019 stabiel op 57%.

Gezien de coronasituatie in 2020 is de verwachting dat dit percentage voor 2020 lager zal zijn. Deze worden in 2021 bekend gemaakt. Werk en inkomen Door de coronacrisis is voor het eerst sinds een aantal jaren het uitkeringenbestand gestegen met 4,5% tot 1.439. Dit is een landelijke trend. Tegelijkertijd zijn het aantal vacatures gedaald en moest een groot deel van de werkleertrajecten bij Werkom noodgedwongen tijdelijk worden stopgezet als gevolg van de corona-maatregelen. De kans is daardoor groot dat het langer duurt voordat mensen aan het werk komen. Om ondernemers te ondersteunen tijdens de coronacrisis, is de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) in het leven geroepen. Het kan hierbij gaan om bijstand in de kosten van levensonderhoud en/of bijstand voor bedrijfskrediet. Halte Werk voert voor de gemeente Purmerend deze werkzaamheden uit. De Tozo 1 kon aangevraagd worden voor de periode maart t/m mei, de Tozo 2 voor de periode juni t/m september en Tozo 3 vanaf oktober t/m maart 2021. FINANCIËLE VERANTWOORDING Het financieel resultaat We sluiten 2020 af met een voordelig resultaat van € 3.399.243. Dit is € 501.197 positiever dan vermeld in de tweede tussenrapportage 2020 (€ 2.898.046 voordelig).

De belangrijkste afwijkingen ten opzichte van de tweede tussenrapportage 2020 zitten in de programma's samenleving, beheer openbare ruimte, ruimtelijke ordening en

8

Jaarstukken 2020 | Aanbiedingsbrief

het overzicht algemene dekkingsmiddelen. In de programma's worden in het onderdeel 'wat heeft het gekost' de financiele afwijkingen groter dan € 100.000 separaat toegelicht. In 2020 is verdere invulling gegeven aan de opgaven omtrent de woonvoorziening, de informatiesamenleving, de energie transitie en de inclusieve samenleving. Deze uitdagingen zijn door de coronacrisis in 2020 alleen maar groter geworden. Alle inspanningen op het gebied van werk, participatie, zelfredzaamheid, zorg en jeugdhulp leggen een steeds groter beslag op de gemeentelijke middelen. In Purmerend maakt het sociaal domein ruim 55% uit van de gemeentelijke begroting 2020. We zien ook risico's in de uitvoering van het sociaal domein (o.a. jeugdzorg en Wmo abonnementstarieven), de capaciteitsplanning op de vele projecten in de openbare ruimte en de ruimtelijke ontwikkelingen in de stad, de onzekerheden die op ons afkomen na corona, de bestuurlijke verhoudingen met het Rijk (o.a nadelen op jeugdzorg, herverdeling gemeentefonds, opschalingskorting). We zetten ons in om deze risico’s beheersbaar te houden. Hier ligt een belangrijke uitdaging richting de toekomst: behoedzaamheid voor alles. De ontwikkeling van de financiële positie en het sociaal domein vragen daarnaast blijvend om een herbezinning van taken. In onderstaande tabel treft u de afwijking per programma/beleidsveld groter dan € 250.000

Programma/Beleidsveld

Bedrag

1. Publiekdiensten - Hogere leges bouwen burgerzaken

463

2. Samenleving/beleidsveld kunst en cultuur - Lagere baten en lasten Theater de Purmaryn (minder nadeel Covid-19)

233

2. Samenleving/beleidsveld sport en recreatie - Lagere lasten exploitatie zwembad (minder nadeel Covid-19)

600

- Lagere baten rijksbijdrage stimulering sport

-269

2. Samenleving/beleidsveld Jeugd - Hogere lasten jeugdwet

-533

2. Samenleving/beleidsveld Onderwijs - Lagere lasten niet realiseren sloop basisschool Wheermolen

270

2. Samenleving/beleidsveld Maatschappelijke ondersteuning - Hogere lasten Wmo (o.a. begeleiding en dagbesteding)

-312

2. Samenleving/beleidsveld Werk en inkomen - Hogere baten en lasten inkomensvoorziening (incl. TOZO/BBZ)

-354

- Lagere lasten armoedebeleid

422

- Lagere lasten participatie

495

- Lagere lasten sociale werkvoorziening

282

5. Bereikbaarheid - Hogere parkeeropbrengsten (minder nadeel Covid-19)

443

6. Beheer openbare ruimte - Lagere lasten beheerbudgetten wegen, kunstwerken, groen en gemalen

794

7. Ruimtelijke ordening - Lagere baten en lasten grondexploitaties

2.014

- Hogere lasten verliesvoorzieningen Wheermolen Oost

-3.171

- Lagere baten en lasten stationsgebied

281

- Lagere baten en lasten J.P. Grootstraat

-958

Algemene dekkingsmiddelen - Hogere baten gemeentefonds

587

- Hogere rentebaten

272

Overhead - Lagere lasten overheadtoerekening

9

Jaarstukken 2020 | Aanbiedingsbrief

654

Programma/Beleidsveld

Bedrag

Reserves - Lagere mutaties reserves

1.082

Diversen Totaal financieel resultaat 2020 (voordelig)

104 3.399

Het totaal van bovenstaande afwijkingen (groter dan € 250.000) op de programma's, algemene dekkingsmiddelen, overhead en reserves telt op tot € 3,4 miljoen voordelig. In perspectief van totale bijgestelde begroting van ongeveer € 270,5 miljoen bedraagt de afwijking 1,26%. Binnen dit resultaat op de algemene dienst van € 3,4 miljoen is ook geconsolideerd het resultaat van de grondexploitaties. Dit bedraagt € 2,5 miljoen. Hiervan wordt € 1,3 miljoen aan de reserve gronden en € 1,2 miljoen aan de algemene reserve toegevoegd voor winstneming op de grondexploitaties. Deze verdeling is conform het besluit van de raad om bij winstneming 50% toe te voegen aan reserve gronden en 50% aan de algemene reserve (verschil tussen de bedragen komt door het terugvloeien van de verliesvoorziening Weidevenne II). Afspraak is dat een andere verdeling mogelijk is indien het MPG daartoe aanleiding geeft. Dat is op dit moment niet het geval aangezien de projecten die hier aanleiding toe kunnen geven zoals het Karekietpark, Transformatie De Koog en Stationsgebied nog in uitwerking zijn. Verder is een verliesvoorziening getroffen uit de reserve gronden van € 3,1 miljoen voor de grondexploitatie Wheermolen Oost, € 0,65 miljoen meer dan bij de vaststelling.

Dit komt door het niet toekennen van de subsidie woningbouwimpuls (nadeel 2,5 miljoen) en aanpassing van parameters, fasering en rente etc (1,85 miljoen voordeel). Dit resultaat van de grondexploitaties is overeenkomstig het raadsbesluit al verrekend met de reserves. Beoordeling financiele positie Dankzij het positieve rekeningresultaat over 2020 is de algemene reserve, iets meer dan € 27 miljoen (inclusief resultaatbestemming). Dat is inmiddels al hoger dan het benodigde weerstandsvermogen. In de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing is onderbouwd dat het benodigde weerstandsvermogen op dit moment € 18,8 miljoen bedraagt. De weerstandscapaciteit voor Purmerend bedraagt € 27 miljoen. We beschikken dus over voldoende capaciteit om de risico’s af te dekken. We voldoen daar mee aan de gestelde norm. Het achterblijven van de uitgaven op de investeringen en exploitatiebudgetten betekende in 2020 een lagere financieringsbehoefte. Dit heeft geleid tot een lagere herfinanciering van € 28 miljoen t.o.v. de bijgestelde begroting 2020 (verwachting € 68 miljoen, aangetrokken € 40 miljoen). De vaste schuld van Purmerend is hiermee gedaald, naar een stand van bijna € 264,6 miljoen eind 2020. Hierdoor zijn de rentelasten in 2020 gunstiger uitgevallen dan oorspronkelijk begroot.

Niet alleen de vaste schuld bleef nagenoeg gelijk, maar ook de korte schuld is lager dan in de begroting was opgenomen en daarom ook de totale schuld. De netto schuldquote beoordeelt naast de vaste schuld ook onder andere de totale schuld en de totale baten. De quote bedroeg eind 2019 nog 111,1%, eind 2020 is deze gedaald naar 106,8%. In oktober 2020 heeft de raad ingestemd (besluit 1529289) met het verbeteren van de solvabiliteit van Purmerend de komende jaren met als streven een solvabiliteit van 20%. In 2019 was deze quote nog 13,1% en is in 2020 gestegen naar 13,3%. De schuldquote daalt de laatste jaren door naijl van investeringen en door de rijksmiddelen aardgasvrije wijken en winstneming grondexploitaites. Dit laatste is ook de oorzaak van de stijging van de solvabiliteitsratio. Als het investeringsniveau aantrekt en de middelen voor de proeftuin aardgasvrije wijken worden besteed, zullen naar verwachting de ratio's weer dalen. Resultaatbestemming Het resultaat voor bestemming bedraagt € 3.399.243 voordelig. Dit resultaat moet expliciet door de gemeenteraad worden bestemd. Ons voorstel is € 889.831 over te hevelen naar 2021 voor niet aangewende incidentele budgetten, zodat het werk ook in 2021 wordt uitgevoerd.

10

Jaarstukken 2020 | Aanbiedingsbrief

Ons college stelt u de volgende bestemming voor en geeft daarbij de belangrijkste overweging: • Het doorschuiven van een bedrag van € 159.000 aan het exploitatiebudget participatie, teneinde te voorzien in de invoeringskosten inburgering per 1 juli 2021; • Het doorschuiven van het incidentele budget vrouwenopvang van bijna € 65.000. Door vertraging zijn deze zogenaamde DUVO-gelden in 2020 ontvangen, maar is hiervoor nog geen invulling aangegeven. De uitvoering zal plaatsvinden in 2021; • Het toevoegen van een bedrag van € 534.000 aan het exploitatiebudget openbare ruimte, teneinde de reeds verplichte kosten op onderhoudswerkzaamheden voor groen, kunstwerken en wegen in 2021 te kunnen uitvoeren; • Het toevoegen van een bedrag van € 34.000 aan het exploitatiebudget milieubeheer, teneinde de reeds verplichte onderzoekskosten voor het asbestfonds in 2021 te kunnen uitvoeren; • Het toevoegen van het niet aangewende budget van € 38.000 voor stadspromotie aan het exploitatiebudget binnen economische zaken; • Het doorschuiven van het incidentele fusiebudget. De niet gerealiseerde fusiekosten van € 59.000 uit 2020 toe te voegen aan het exploitatiebudget bestuurlijke fusie. In het hoofdstuk 'het financieel resultaat 2020' worden bovenstaande resultaatbestemmingen nader toegelicht. Het voordelige resultaat na bovenstaande voorgestelde bestemmingen bedraagt € 2.509.412.

De gemeenteraad moet dit resultaat expliciet bestemmen. Wij stellen de gemeenteraad voor om dit bedrag toe te voegen aan de algemene reserve. Als dit voorstel wordt bekrachtigd bedraagt de algemene reserve ultimo 2020 € 27.027.043. RECHTMATIGHEID In de paragraaf bedrijfsvoering wordt aangegeven in welke mate er begrotingsonrechtmatigheden zijn in de uitgaven voor de verschillende programma's en wordt uitleg gegeven over de samenhang met mutaties op de reserves, hogere baten en onvermijdelijke uitgaven. Naast de exploitatie is er ook sprake van afwijkingen in de sfeer van kredieten en aanbestedingen. Gebleken is dat er exploitatiebudgetten overschrijden, maar zijn gedekt door baten en/of reserves. Daarnaast zijn er kredieten overschreden, maar binnen de tolerantiegrenzen gebleven. Er zijn tevens een aantal onrechtmatigheden ten aanzien van de aanbestedingen geconstateerd. De gemeente heeft in 2020 hard gewerkt aan het herstellen en voorkomen van aanbestedingsonrechtmatigheden. De belangrijkste herstelactie is dat vanaf november 2020 een dynamisch aankoopsysteem voor inhuur actief is waarmee de onrechtmatigheid van inhuur met ingang van 2021 kan worden voorkomen. De secretaris

De burgemeester

Drs. G. Blom

Mr. D. Bijl

11

Jaarstukken 2020 | Aanbiedingsbrief

Leeswijzer HOOFDSTUKINDELING Voorliggende jaarstukken 2020 van gemeente Purmerend zijn opgesteld volgens de voorschriften in het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV). Achtereenvolgens komen aan de orde: • De verantwoording van de programma’s • De algemene dekkingsmiddelen • Het financieel resultaat 2020 • Het overzicht overhead, VPB en onvoorzien • De verplichte paragrafen bij de jaarrekening • De balans per 31 december 2020 met toelichting In de bijlagen treft u ten slotte aan: • Het overzicht van baten en lasten op programma- en beleidsveldniveau • Het overzicht van baten en lasten per taakveld/programma • De Sisa-verantwoording 2020 (dit betreft de verantwoording naar het Rijk) • Het overzicht van en toelichting op de reserves en voorzieningen • De beleidsindicatoren • Het overzicht van in 2020 afgesloten kredieten en nog doorlopende kredieten • De bezoldiging van topfunctionarissen • Coronacrisis • Verslag auditcommissie • De controleverklaring • De portefeuilleverdeling van het college van B&W OPBOUW VAN DE HOOFDSTUKKEN De aanbiedingsbrief In de aanbiedingsbrief gaat het college kort in op een aantal in het oog springende resultaten uit 2020 en de oorzaak van het financieel resultaat.

Ook doet het college een voorstel aan de gemeenteraad voor de bestemming van het resultaat.Om de inzichtelijk te vergroten zijn alleen de afwijkingen groter dan € 250.000 vermeld. De verantwoording van de programma’s Per programma komt aan de orde: • De inleiding van het programma. Hierin staat kort het doel van het programma, zoals verwoord in begroting 2020. • Wat willen we bereiken met het programma? Ofwel, wat zijn de beoogde maatschappelijke effecten? In deze paragraaf geven we aan wat Purmerend in de huidige bestuursperiode wil bereiken met het betreffende programma. • Wat hebben we daarvoor gedaan? Ofwel, wat hebben we gedaan om de gewenste maatschappelijke effecten te bereiken? Als we bepaalde voor 2020 toegezegde acties en prestaties niet konden afronden, geven we aan waarom en of we de actie alsnog uitvoeren en afronden. • Wat heeft het gekost? In deze paragraaf behandelen we eerst de lasten en baten per programma en afwijkingen in de beleidsvelden ten opzichte van de tweede tussenrapportage 2020. Daarna volgt een toelichting op de afwijkingen bij de reserves, investeringen en een overzicht van de incidentele baten en lasten. Afwijkingen groter dan € 100.000 ten opzichte van de tweede tussenrapportage 2020 lichten we toe (in de afwijkingenkolom presenteren we begroting minus realisatie). Het totaaloverzicht van de investeringen zijn opgenomen in bijlage V.

12

Jaarstukken 2020 | Aanbiedingsbrief

In de tabellen kunnen afrondingsverschillen zichtbaar zijn tussen de som van de afzonderlijke producten en het gehele programma. Algemene dekkingsmiddelen Met inachtneming van het BBV moet er ook verplicht een onderdeel overzicht algemene dekkingsmiddelen in de programmaverantwoording staan. Dit onderdeel is opgenomen in hoofdstuk 3 Algemene dekkingsmiddelen. Deze middelen kennen, in tegenstelling tot heffingen als het rioolrecht of de afvalstoffenheffing, geen vooraf bepaald bestedingsdoel. De niet vrij besteedbare heffingen worden, evenals de ontvangsten van de specifieke uitkeringen in de programma’s waarvan ze voor een deel de kosten dekken, verantwoord. Het financiële resultaat 2020 In dit hoofdstuk geven we een samenvattend overzicht van de baten en lasten van de afzonderlijke programma’s en de algemene dekkingsmiddelen. Dit noemen we het resultaat voor bestemming. Conform het BBV presenteren we hierna de mutaties in de reserves. Deze vergelijken we met de mutaties zoals opgenomen in de begroting en de bijstellingen op de begroting die de gemeenteraad heeft vastgesteld. Hierna resteert het zogenaamde resultaat voor bestemming. We doen de gemeenteraad een voorstel om aan dit bedrag een bestemming te geven. Dit resultaat krijgt een bestemming in de besluitvorming door de raad bij vaststelling van de programmarekening.

De paragraaf eindigen we met een beschrijving van de gebeurtenissen na de balansdatum die niet zijn verwerkt in de programmarekening. Het overzicht overhead, VPB en onvoorzien In de programma's moeten alleen de kosten worden opgenomen van het primaire proces. De kosten moeten zoveel mogelijk direct worden toegerekend aan de betreffende taken en activiteiten. Activiteiten die onder de overhead vallen, zijn grofweg in te delen in: ondersteunende afdelingen (zoals activiteiten van personeelszaken, facilitaire zaken, financiën) en ondersteunende personen op de taakvelden (zoals activiteiten van leidinggevenden, secretariaat). Om te kunnen vaststellen welke kosten onder de overhead vallen, is de volgende definitie opgesteld: "alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces". De post ‘onvoorzien’ is bedoeld als dekking voor (een schatting van) uitgaven die niet zijn voorzien in de begroting. Het bedrag hiervoor wordt geraamd per programma of voor de begroting in zijn geheel. Het is wettelijk voorgeschreven dat er een post ‘onvoorzien’ wordt opgenomen. Voor Purmerend is een post onvoorzien opgenomen van € 50.000. Als gevolg van de invoering van de 'Wet modernisering Vpb-plicht overheidsondernemingen' zijn gemeenten verplicht vennootschapsbelasting (Vpb) te betalen als zij een fiscale onderneming hebben.

Dit onderdeel is hier ook opgenomen. De paragrafen In de paragrafen doen we verslag van het (financiële) beleid en de uitvoering daarvan. De balans en toelichting In dit hoofdstuk zetten we allereerst uiteen welke waarderingsgrondslagen we hanteren in Purmerend. Daarna volgt een beschrijving en toelichting van de afzonderlijke onderdelen van de balans en de mutaties die in 2020 zichtbaar zijn. Bijlagen In de bijlagen staan overzichten die deels verplicht zijn (Sisa) en deels informatief zijn voor de raad. De bijlagen lichten we hier verder niet toe. Twee bijlagen zijn pas beschikbaar kort voor vaststelling van de rekening door de gemeenteraad.

13

Jaarstukken 2020 | Aanbiedingsbrief

Dit betreft: • De controleverklaring van de accountant In de verklaring geeft de accountant een oordeel over de getrouwheid en de rechtmatigheid van de zaken die in het jaarverslag en jaarrekening zijn opgenomen. Het oordeel van de accountant betreft de volgende onderdelen: wat heeft het gekost, het resultaat en de balans en de toelichting hierop. • Het verslag van de auditcommissie De auditcommissie formuleert een advies aan de gemeenteraad over de programmarekening, mede aan de hand van het accountantsverslag en de accountantsverklaring.

14

Jaarstukken 2020 | Aanbiedingsbrief

D E �

P R O G R A M M A ' S

1. PUBLIEKSDIENSTEN

16

2. SAMENLEVING

19

3. WONEN

33

4. MILIEU

36

5. BEREIKBAARHEID

42

6. BEHEER OPENBARE RUIMTE

45

7. RUIMTELIJKE ORDENING

49

8. VEILIGHEID

56

9. ECONOMIE

60

10. BESTUUR EN CONCERN

65

15

Jaarstukken 2020 | De programma's

P�r�o�g�r�a�m�m�a

1

P U B L I E K S D I E N S T E N Portefeuillehouder: E. Tijmstra

Inleiding Bij dienstverlening staat het belang van inwoners en bedrijven op de eerste plaats. Binnen de geldende wet- en regelgeving leveren we maatwerk. Dit gebeurt steeds meer digitaal.

Wat willen we bereiken Beoogd maatschappelijk effect beleidsveld 1.1 Publieksdienstverlening Purmerend hanteert een oplossingsgerichte benadering voor haar burgers. Deze manier van werken kenmerkt zich door een goede (digitale) dienstverlening en een snelle, professionele en zorgvuldige afhandeling van de vragen, aanvragen en meldingen. Daarbij wordt iedereen binnen de mogelijkheden en zijn of haar context zo goed mogelijk geholpen.

Wat hebben we daarvoor gedaan • Alle aanvragen en besluiten worden digitaal gepubliceerd op www.overheid.nl en de website van de gemeente. • Jaarlijks wordt een Uitvoeringsprogramma opgesteld voor Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving waarin de activiteiten nader zijn uitgewerkt. • Bij het beoordelen van vergunningsaanvragen is gezocht naar de mogelijkheden om de aangevraagde activiteiten te vergunnen. Hierbij is de focus gericht op het zoeken naar mogelijkheden om binnen de wet- en regelgeving, rekening houdend met de wensen van de aanvrager en omgeving, de activiteiten mogelijk te maken. Ondanks de coronacrisis is de dienstverlening op niveau gebleven. • In 2020 zijn er op het gebied van handhaving de nodige inspanningen verricht om, op met name industrieterreinen, illegale bewoning van bedrijfspanden tegen te gaan. Door krapte op de woningmarkt zien we dat er steeds meer gebruik wordt gemaakt van bedrijfspanden voor woninggebruik. Door corona zijn er in 2020 beperkt aantal controles geweest. • Ondanks de corona zijn de bereikbaarheid en de openingstijden van het Klantencontactcentrum en Burgerzaken, als vitale dienstverlening niet aangepast. De vrije inloop voor de burgers is wel aangepast in werken op afspraak en meer producten zijn digitaal afgehandeld. Door de komst van nieuwe e-diensten als o.a.

verhuizen in en naar Purmerend, naamgebruik, geheimhouding, melden vermissing reisdocument en het aanvragen van een uittreksel is het digitaal mogelijk gemaakt om in 2020 een aantal producten digitaal aan te vragen. Grote stap voorwaarts is ook de digitale melding overlijden en geboorte. Daarnaast zijn veel aanvragen van de producten via beeldbellen afgehandeld. Een aantal huwelijken zijn een paar keer verschoven in verband met de opeenvolgende

16

Jaarstukken 2020 | De programma's

coronamaatregelen. Uit de positieve jaarcijfers blijkt dat de burgers en ondernemers hun producten en diensten van Burgerzaken hebben kunnen afnemen. • In 2020 is de kwaliteitsverbetering van de BAG/WOZ objectadministratie gereed gekomen en de omzetting naar taxeren op gebruiksoppervlakte (GBO) is daarmee van start gegaan. Per 1 januari 2022 wordt de WOZ waarde bepaald op basis van gebruiksoppervlakte. • De nieuwe buurt- en wijkindeling voor de gemeente Purmerend na de fusie is in 2020 vastgesteld in de raad van Purmerend en Beemster. • Het Datalab heeft in 2020 van de VNG een aanmoedigingssubsidie gekregen van 30k om in samenwerking met andere gemeenten Atlas door te ontwikkelen. BESTUURLIJKE PRODUCTEN 2020

Bestuurlijk product

Jaartal

Kwartaal

Evaluatieverslag Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving Purmerend 2019

Jaarlijks

Gerealiseerd

Uitvoeringsprogramma Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving Purmerend 2021

Jaarlijks

Gerealiseerd

Legesverordening

Jaarlijks

Gerealiseerd

Wat heeft het gekost PGR01

Realisatie 2019

Begroting 2020 primitief

Begroting 2020 bijgesteld

Realisatie 2020

Afwijking

Lasten

-6.315

-5.792

-6.018

-5.949

69

Baten

4.519

3.132

3.419

3.884

466

Saldo

-1.797

-2.660

-2.599

-2.064

535

Het programma Publieksdiensten heeft per saldo een voordelige afwijking van € 535.000. Dit komt door € 69.000 lagere lasten en € 466.000 hogere baten. De belangrijkste verschillen worden hieronder toegelicht.

AFWIJKINGEN BELEIDSVELD PUBLIEKDIENSTVERLENING BV011 Publieksdienstverlening

Lasten

Baten

Baten WABO bouwen Ten opzichte van de 2e Turap zijn er extra inkomsten gerealiseerd door verder aantrekkende bouwvolumes. Dit levert extra inkomsten op van € 147.000 euro bij de jaarrekening. Met name het aantal kleine aanvragen is toegenomen in 2020. Daarnaast is er een tegemoetkoming in de uitvoeringskosten ontvangen ad € 105.000 van de gemeente Beemster.

252

Leges en bijdragen basisregistratie Ondanks de coronacrisis hebben de burgers de producten zoals rijbewijzen, paspoorten en overige producten in 2020 meer afgenomen dan begroot. Ook de externe bijdragen voor de basisregistratie zijn in 2020 hoger dan geraamd.

211

Totaal

463

RESERVES Er zijn geen reserves in dit programma. INVESTERINGEN Er zijn geen afwijkingen te melden op de investeringen van dit programma.

17

Jaarstukken 2020 | De programma's

STRUCTURELE EFFECTEN Onderwerp (-/- is lagere baten / lasten)

Lasten

Baten

Lasten

Baten

Uitvoering omgevingswet (tijdelijke capaciteit)

13

-

Uitvoering GEO informatie

56

-

Totaal

68

-

Niet van toepassing

INCIDENTELE LASTEN EN BATEN Onderwerp (-/- is lagere baten/lasten x € 1.000)

18

Jaarstukken 2020 | De programma's

P�r�o�g�r�a�m�m�a

2 S

A

M

E

N

L

E

V

I

N

G

Portefeuillehouders: P. van Meekeren, E. Tijmstra, T. Kroese, M. Hegger en H. Rotgans

Inleiding Dit programma bevat de beleidsvelden Kunst en Cultuur, Sport en Recreatie, Wijkmanagement, Jeugd, Onderwijs, Maatschappelijke Ondersteuning en Werk en Inkomen.

Wat willen we bereiken Kunst en cultuur dragen in belangrijke mate bij aan een goed leefklimaat in de stad. Cultuur zorgt voor sociale cohesie en draagt bij aan de vermindering van eenzaamheid. Cultuur maakt een brede ontwikkeling mogelijk van onze inwoners. Purmerend heeft een gevarieerd, samenhangend, herkenbaar en goed toegankelijk kunst- en cultuuraanbod. Iedere Purmerender komt met kunst en cultuur in aanraking door onder meer combinaties met onderwijs en zorg. Beleidsveld Kunst en cultuur Beoogd maatschappelijk effect Kunst en cultuur dragen in belangrijke mate bij aan een goed leefklimaat in de stad. Cultuur zorgt voor sociale cohesie en draagt bij aan de vermindering van eenzaamheid. Cultuur maakt een brede ontwikkeling mogelijk van onze inwoners. Purmerend heeft een gevarieerd, samenhangend, herkenbaar en goed toegankelijk kunst- en cultuuraanbod. Iedere Purmerender komt met kunst en cultuur in aanraking door onder meer combinaties met onderwijs en zorg. Beleidsveld Sport en recreatie Beoogd maatschappelijk effect Purmerend als sportieve en vitale gemeente: een leefbare stad die bruist, met sportieve en vitale inwoners. Het verenigingsleven is sterk ontwikkeld en de buitenruimte nodigt voldoende uit om te bewegen.

De sport- en recreatievoorzieningen zijn goed en er is een gevarieerd aanbod van activiteiten, zodat Purmerenders worden verleid om gezond te leven en elkaar te ontmoeten. Sport draagt bij aan de fysieke en mentale gezondheid van mensen en speelt een belangrijke rol bij het verbinden van alle maatschappelijke beleidsvelden, zoals onderwijs, zorg, participatie, armoede, jeugd en ouderen. Beleidsveld Wijkmanagement Beoogd maatschappelijk effect Buurten en wijken zijn ‘schoon, heel en veilig’. Purmerenders doen meer zelf aan het onderhoud van hun wijk en zijn actief in hun buurt. Zij hebben invloed op de ontwikkeling van de buurt en vinden daar voldoende mogelijkheden om elkaar te ontmoeten.

19

Jaarstukken 2020 | De programma's

Beleidsveld Jeugd Beoogd maatschappelijk effect Er is een groep kinderen waar ouders alledaagse (opvoedkundige) problemen niet zelf kunnen oplossen waardoor het minder goed gaat met het kind. Deze ouders moeten ondersteund en versterkt worden zodat zij een stabiele omgeving kunnen bieden. Als gemeente ondersteunen we door te investeren in preventie, advies en lichte vormen van jeugdhulp en indien nodig specialistische jeugdhulp. De eigen regie van ouders staat centraal, net als samenhangende hulp op alle leefdomeinen. Hiermee willen we bereiken dat kinderen gezond, veilig en kansrijk opgroeien. Beleidsveld Onderwijs Beoogd maatschappelijk effect Kinderen groeien in Purmerend op tot verantwoordelijke, zelfstandige en zelfredzame volwassenen. Hun ontwikkeling door de jaren heen verloopt volgens een doorlopende lijn van 0 tot 23 jaar. Het onderwijs is de belangrijkste basisvoorziening. Onderwijs, zorgprofessionals en gemeente signaleren vroegtijdig dat kinderen extra hulp nodig hebben. Deze kinderen kunnen rekenen op ondersteuning zoals taalonderwijs, spraaktechniek, psychologische hulpverlening en jeugdhulp. Het integreren van jeugdzorg en onderwijs is belangrijk om de ontwikkeling van het kind maximaal te ondersteunen. Beleidsveld Maatschappelijke ondersteuning Beoogd maatschappelijk effect We streven een samenleving na waarin iedereen op gelijke voet mee kan doen.

Purmerenders die vanwege hun beperking of kwetsbaarheid hulp nodig hebben, krijgen op de vraag afgestemde ondersteuning. Mensen blijven zo lang mogelijk zelfstandig wonen en participeren en steunen elkaar zoveel mogelijk. Daarnaast biedt de gemeente laagdrempelige ondersteuning, zodat een beroep op de Wmo wordt gedaan wanneer er geen andere mogelijkheden aanwezig zijn. Beleidsveld Werk en inkomen Beoogd maatschappelijk effect De huidige arbeidsmarkt biedt kansen om meer Purmerenders te laten werken naar vermogen om daarmee in hun levensonderhoud te voorzien. Het bedrijfsleven heeft een toenemende bereidheid om de vacatures, werkzaamheden en begeleiding aan te passen aan de mogelijkheden van Purmerenders met een afstand tot de arbeidsmarkt. Voor Purmerenders die niet, of niet helemaal mee kunnen doen in de maatschappij hebben we mogelijkheden om ze te ondersteunen en op weg te helpen.

Wat hebben we daarvoor gedaan Beleidsveld Kunst en cultuur • Door COVID-19 en bijbehorende coronamaatregelen heeft het culturele leven in Purmerend vanaf maart 2020 voor een groot deel stil gelegen. Tijdens de lockdown perioden waren culturele instellingen gesloten en mochten amateurkunstverenigingen niet bij elkaar komen. In de andere maanden konden culturele instellingen slechts met een beperkte bezoekerscapaciteit open en mochten verenigingen alleen onder strikte voorwaarden bijeenkomen. • In het najaar 2020 is een steunpakket COVID-19 voor het lokale culturele veld in Purmerend gepresenteerd, waardoor een groot deel van de coronaschade bij instellingen en verenigingen is gedekt en is gewerkt aan financieel gezonde culturele instellingen. • Voorstellingen van de Purmaryn zijn grotendeels verschoven naar 2021-2022 en het trouwe publiek wordt middels directe communicatiemiddelen en de sociale media op de hoogte gehouden. • Door COVID-19 hebben veel instellingen en verenigingen hun aanbod op alternatieve en creatieve wijze vormgegeven in 2020. Culturele lessen in het onderwijs, cursussen etc. zijn digitaal aangeboden, nieuw aanbod is ontwikkeld en het culturele leven in Purmerend was meer zichtbaar op sociale media. Ook onder andere Reuring Festival is grotendeels digitaal georganiseerd, waarbij optredens werden uitgezonden via RTV Purmerend.

20

Jaarstukken 2020 | De programma's

• Tijdens lockdown perioden kon een cultureel aanbod aan kwetsbare mensen worden geboden, zodat juist deze groepen bijeen konden komen. Daarnaast was er vanuit de culturele instellingen (zoals Bibliotheek Waterland) speciale aandacht voor eenzame ouderen. • Er is ingezet op de versterking van het onderwijs met cultuur. De eindmusicals zijn in verband met COVID-19 via RTV Purmerend uitgezonden i.p.v. georganiseerd in De Purmaryn. Daarnaast is aan culturele instellingen gevraagd een digitale les te verzorgen die het onderwijs kan inzetten. Het materiaal wordt eind 2020/begin 2021 opgeleverd. • De samenwerking binnen de Metropoolregio Amsterdam is in 2020 geïntensiveerd door de nauwe samenwerking t.b.v. het provinciaal noodfonds voor het culturele veld. • Met P3 en de Muziekschool is gewerkt aan een ontwerp voor een integraal muziekcentrum in het gebouw van P3. • Er is gewerkt aan een ontwerp voor de backstage van De Purmaryn en het integreren van het naastgelegen Kerkstraat 18. Beleidsveld Sport en recreatie • Algemeen: De rol van corona De wereld, Nederland, Purmerend, er is met de uitbraak van de coronacrisis veel fundamenteel gewijzigd. Onzeker is hoe lang deze crisis aanhoudt; een crisis die de activiteiten op het gebied van sport, bewegen en gezonde leefstijl herdefiniëren: inhoudelijk en bedrijfsmatig.

Veel van de activiteiten moesten aangepast worden of kwamen te vervallen. Sportverenigingen staan, los van trainingen, op dit moment nog grotendeels stil en het (voorgezet) onderwijs kan waarschijnlijk pas na de zomer voorzichtig weer opstarten. Te zien is dat burgers op dit moment andere keuzes maken rondom sport, bewegen, recreatie en gezonde leefstijl. Doen wat kan en overleven tot betere tijden. Ondanks deze situatie is aan veel van de “wat gaan we daarvoor doen” afspraken invulling gegeven. • We zetten in op de versterking van het onderwijs met sport en cultuur Dit is opgenomen binnen de pijler “vaardig in bewegen” van het lokale sportakkoord dat in mei 2020 is ondertekend. Inmiddels zijn alle betrokken partners hard aan het werk om de vertaling van de ambities naar de hoe vraag invulling te geven. Aansluitend is ingezet op de onderwijsagenda waarin sport en cultuur uitvoerig zijn opgenomen. Door hierop in te zetten is inmiddels een sterke verbinding ontstaan tussen partijen op de gemeenschappelijke beleidsvelden. • We gaan een lokaal sportakkoord opstellen Het lokaal sportakkoord is opgesteld en in mei 2020 door de betrokken partners ondertekend waarmee de gemeente middelen van het Rijk vanuit het Nationaal Sportakkoord heeft ontvangen.

Binnen het lokaal sportakkoord wordt ingezet op de pijlers, Inclusief sporten bewegen, Duurzame sportinfrastructuur, Vitale sporten beweegaanbieders, Positieve sportcultuur en Vaardig in bewegen. Inmiddels is samen met de partners een start gemaakt met de realisatie van de ambities zoals benoemd in het lokaal sportakkoord. • We onderzoeken de mogelijkheid voor het aanbieden van 2 x 45 minuten bewegingsonderwijs Januari 2020 is de wet aangenomen waarin 2 x 45 minuten bewegingsonderwijs per groep wordt vereist. Er is drie jaar de tijd om dit te organiseren. De proef om 2 x 45 minuten zaalhuur aan te bieden voor het opgegeven aantal groepen 3 t/m 8, wordt voortgezet. Zo krijgt nu iedere school per groep 2 x 45 minuten zaalhuur aangeboden. Vijf scholen bieden minder dan 2 x 45 minuten bewegingsonderwijs aan. De reden hiervan is de afstand tot de gymlocatie (De Vaart) welke veel tijd in beslag neemt. Op alle scholen worden de lessen bewegingsonderwijs gegeven door een vakleerkracht (afgeronde ALO-opleiding) of een vakspecialist. Op 12 scholen geven de vakleerkrachten 1x per week de groepen 1/2 bewegingsonderwijs. • Wij gaan met het onderwijs in gesprek over bewegend leren Ongeveer 500 docenten zijn in januari op een studiedag geïnspireerd over bewegen op school met als gevolg dat 22 scholen € 300,- subsidie bewegen op school hebben ontvangen. Hiervoor hebben ze een kort beleidsplan

21

Jaarstukken 2020 | De programma's

ingeleverd over wat zij gaan doen in 2020/2021. Een vijftal scholen heeft een externe ingehuurd om hen in 2020 te blijven inspireren op bewegen op school. Bij OPSPOOR is een bovenschoolse werkgroep gevormd op dit thema, onder leiding van een specialist. CPOW heeft ook in 2020 extra bijeenkomsten over bewegend leren gehouden met de leerkrachten, op eigen initiatief. Ongeveer vijf scholen hebben hun problemen met inactiviteit/ ruzies op het schoolplein structureel aangepakt en opgelost. Eind 2020 zijn er met tweederde van de scholen gesprekken geweest over de voortgang bewegend leren (en de andere gezondheidsthema’s) met de JOGGregisseur. Naast de JOGG-regisseur, beleidsmedewerkers onderwijs houdt ook het hoofd bewegingsonderwijs van Spurd dit thema onder de aandacht bij de scholen. • Breedtesport bevorderen met topsport en het ondersteunen van topsporters Talent en topsport is in het lokaal sportakkoord buiten beschouwing gelaten maar met de kanttekening dat dit wel invulling behoeft. Het ondersteunen van talent en topsport kan pas goed invulling krijgen na een gedegen participatie van alle betrokken partijen. De focus op de andere pijlers binnen het sportakkoord en de intrede van corona heeft erin geresulteerd dat dit nog invulling behoeft.

• Onze sportverordening herzien In navolging op het sportakkoord en de ontwikkeling van de sportvisie moet de sportverordening nog herzien worden. Door de coronaperiode en de focus op andere zaken van de benodigde participanten maakt dat er geen aanvang is gemaakt met de herziening. • Wij investeren in het onderhoud van onze sportaccommodaties De aangegeven vervangingsinvesteringen 2020 voor de sportaccommodaties zijn veelal uitgevoerd. Betreffende de duurzaamheid van de panden hebben de gemeentelijke binnensportaccommodaties bijna allemaal label A. Slechts één accommodatie heeft nog energielabel B. Dezelfde ambitie ligt er voor gemeentelijke en niet gemeentelijke buitensportaccommodaties. Deze ambitie zal via de pijler Duurzame sportinfrastructuur van het lokale sportakkoord invulling krijgen. Het uitgevoerde onderzoek, ingezet door Spurd, aangaande het sportaanbod en de sportaccommodaties evenals de resultaten van de rekenkamercommissie geven zicht op de huidige sportaccommodaties en de wensen. Deze uitkomsten vormen de inzichten voor de nog op te stellen sportaccommodatievisie. Verder is er een eerste aanzet gegeven tot het onderzoeken, inzichtelijk maken en optimaliseren van de toegankelijkheid bij de verschillende sportaccommodaties. Beleidsveld Wijkmanagement • Buurten en wijken zijn ‘schoon, heel en veilig’.

Purmerenders doen meer zelf aan het onderhoud van hun wijk en zijn actief in hun buurt. Zij hebben invloed op de ontwikkeling van de buurt en vinden daar voldoende mogelijkheden om elkaar te ontmoeten. • Ondanks de pandemie en het thuiswerken is wijkmanagement goed in verbinding geweest met bewoners en ondernemers van Purmerend. De wijkmanager heeft de verbinding gelegd bij maatschappelijke en fysieke ontwikkelingen (wonen, jeugd, veiligheid, leefbaarheid, openbare ruimte) door partijen bij elkaar te brengen. • Vanuit overzicht over de wijkgebeurtenissen en wijkbehoeften heeft Wijkmanagement de nodige adviezen aan de organisatie gegeven en als vraagbaak gediend. • Door de korte lijnen met de uitvoerende organisatie zijn meldingen, verzoeken en klachten uit de wijk snel en adequaat opgelost. Beleidsveld Jeugd • We hebben gemerkt dat de POH GGZ Jeugd bij de huisartsen veel hulpverlening zelf kunnen ondervangen. Vandaar dat we in overleg met de huisartsen hebben besloten om in 2020 structureel 1 fte extra te financieren. Met de inzet van POH-ers willen we kinderen met psychische problemen snel en laagdrempelig hulp bieden en als het kan voorkomen dat ze naar specialistische jeugdhulp worden doorverwezen. • De SMI-regeling is in december 2020 in de gemeenteraad geëvalueerd en de verordening is op een aantal punten aangepast.

22

Jaarstukken 2020 | De programma's

• Buurtgezinnen slaat bijzonder goed aan in Purmerend. Om alle aanvragen te kunnen verwerken, is het aantal uren van de coördinator in 2020 structureel uitgebreid van 12 naar 18 uur per week. Dit maakt dat er minstens 14 gezinnen jaarlijks aan elkaar gekoppeld kunnen worden en dit aantal was in september 2020 al behaald. Speciaal voor de corona – een periode die ook voor gezinnen met jonge kinderen heftig is – heeft Buurtgezinnen afgelopen zomer ‘vakantiegezinnen’ opgezet, in overleg met de gemeente. Gericht op tijdelijkheid, waardoor de drempel voor steungezinnen laag is. • Van 28 oktober tot en met 4 november 2020 hebben we meegewerkt aan de campagne “Open je wereld” waarbij aandacht is gegeven aan het tekort aan pleeggezinnen, werving van pleegouders en een blijk van waardering (in de vorm van een cadeaubon) aan de bestaande pleegouders. We hebben dit ook gedaan voor de Buurtgezinnen die er in onze gemeente zijn. We zien dit als een vorm van preventieve pleegzorg. Hierover is een krantenartikel verschenen. • Tevens zijn we in 2020 gestart met het vormgeven van de eerste contouren omtrent de nieuwe aanbesteding specialistische jeugdhulp waar pleegzorg een onderdeel van is. Beleidsveld Onderwijs • In 2020 werden we geconfronteerd met COVID-19. In maart gingen de scholen dicht en werd er thuisonderwijs gegeven. De gemeente was verantwoordelijk voor de noodopvang.

Samen met het onderwijs en de kinderopvang hebben we dit in goede banen geleid. Het gehele jaar heeft in het teken gestaan van COVID-19 en bij elke verandering van rijksbeleid hebben we in gezamenlijkheid aanpassingen gedaan. Hierdoor zijn niet alle geformuleerde ambities behaald. • De gemeente heeft samen met het basisonderwijs en Spurd een studiedag over bewegend leren georganiseerd in de binnenstad. • Om leesplezier te bevorderen ontvingen alle groepen 8 leerlingen het boek Koning van Katoren. • Ondanks de COVID-19 restricties konden we als gemeente samen met P3, RTV Purmerend en het basisonderwijs de groep 8 leerlingen toch voorzien van een afscheidsmusical door middel van opnames in P3 en latere uitzending van de musicals bij RTV Purmerend. • We zijn verder gegaan met het vormgeven van de onderwijsagenda. Hierin hebben we werkgroepen geformeerd om de onderwerpen in pijlers te verdelen. Zoals bijvoorbeeld de onderwijshuisvesting, waaruit een IHP naar voren is gekomen. • Binnen de pijler kunst en cultuur zijn de eerste stappen gezet om inhoud te geven aan kunst, cultuur en natuuren milieueducatie en zijn we een verkenning gestart naar een facultatief online aanbod voor het basisonderwijs. • In najaar 2019 zijn we gestart met het Watermusicproject in de wijken Wheermolen en Overwhere.

Tijdens de lockdown hebben kinderen online muzieklessen gehad en konden de kinderen in de zomer en herfst toch online presentaties geven. Daarnaast is het project in het schooljaar 20-21 uitgebreid, zodat meer kinderen (ruim 90) hier aan kunnen deelnemen. https://www.youtube.com/watch?v=NJv6dK8SZ7M&feature=youtu.be https://youtu.be/64oZTFtgZyU • De ouder-taalcafe’s in het basisonderwijs zijn uitgebreid naar een totaal van 6. • In totaal zijn er 23 van de 28 scholen over op water drinken. Scholen hebben daarnaast behoefte aan een watertappunt op het schoolplein zodat kinderen ook tijdens het buitenspelen water kunnen drinken. In dit kader is een subsidie beschikbaar gesteld vanuit de gemeente, Rabobank en Univé. Hiermee hebben 11 basisscholen een watertappunt gekregen. • Op elke peuteropvang locatie wordt twee keer een half uur peutergym gegeven door Spurd. • De meeste aanbieders van peuteropvang voldeden per 1 augustus 2020 aan het 960-uursaanbod van VVE en een enkeling al per 1 januari 2020. De coronamaatregelen zorgden ervoor dat de kinderopvang een deel van het jaar alleen open was voor noodopvang voor kinderen van ouders met een cruciaal beroep en voor kwetsbare kinderen. Enkele locaties konden hierdoor niet per 1 augustus 2020 voldoen aan de nieuwe uursnorm van VVE. Als er bij de inspectie sprake was van een overtreding op dit onderwerp, dan heeft de gemeente de

23

Jaarstukken 2020 | De programma's

gelegenheid geboden om wel te voldoen. Per 1 januari 2021 voldoen alle peuteropvanglocaties met VVE aan de 960-uursnorm. • Het privacy convenant Thuiszitters is in april 2020 ondertekend door alle gemeenten in de regio en door alle schoolbesturen en de samenwerkingsverbanden VO en PO. Dit instrument is bedoeld om afspraken te maken rondom uitwisseling van gegevens tussen het Samenwerkingsverband, de schoolbesturen en de gemeenten. Dit convenant vloeit voort uit het document Thuiszittersaanpak, wat is ondertekend door alle partijen in april 2018. Het is belangrijk dat een leerling die langdurig verzuimt, goed begeleid wordt en er uitwisseling is met de juiste partners van jeugdzorg, onderwijs en leerplicht. Om met elkaar samen te werken aan het terugdringen van thuiszitters en voortijdig schoolverlaters is dit convenant een randvoorwaarde. • De inzet van leerplicht op het primair onderwijs is geïntensiveerd. Er is een pilot op een aantal scholen gestart, samen met loket jeugd. De scholen zijn onze ogen en oren en hoe eerder de signalen worden gedeeld hoe eerder er gekeken kan worden wat er nodig is voor de jongere en het gezin. Daarmee kan de school ondersteund worden ten gunste van de kinderen.

• Afgelopen jaar was de start van een nieuw vierjarige projectperiode in het kader van het regionale programma Voortijdig School Verlaten (VSV) en jongeren in kwetsbare (onderwijs) positie. Gemeenten, VO en MBO onderwijsinstellingen uit de agglomeratie Amsterdam hebben een nieuw meerjarenplan opgesteld voor de aanpak van VSV en de begeleiding van kwetsbare jongeren, ook richting arbeid. De VO, MBO instellingen en de gemeenten in de regio Zaanstreek-Waterland trekken samen op in de concretisering van dit meerjarenplan in een meerjarigplan van aanpak. • De aanpak van het jongerenloket op de scholen met kwetsbare leerlingen is verder geïntensiveerd. We trekken samen met deze scholen op om de overstap van school naar arbeid te verstevigen en we werken daarin samen met verschillende interne en externe partners zoals team leerplicht, team WMO-psych en Werkom. • We hebben een nieuw Integraal Huisvestingsplan Onderwijs opgesteld. Hiervoor zijn alle scholen bezocht en is middels een scorekaart inzichtelijk gemaakt of er op korte of middellange termijn een investering in huisvesting nodig is. In februari 2021 is dit IHP aan de raad aangeboden. • Door de slechte staat van het bijgebouw van de boerderij aan Trimpad 1 is sloop onontkoombaar. De boerderij aan het Trimpad 1 is gesloopt en de loods voor de NME en IVN is in gebruik genomen.

Beleidsveld Maatschappelijke ondersteuning • In 2020 hebben we samen met de aanbieders van Wmo-maatwerkvoorzieningen een inkoopprocedure doorlopen om tot nieuwe contracten voor hulp bij het huishouden, individuele begeleiding, dagbesteding en kortdurend verblijf te komen. Gemeenten zijn op basis van de AMvB reële prijs verplicht te onderbouwen hoe de reële kostprijs/tarieven tot stand zijn gekomen. De AMvB is in 2017 in werking getreden en was dus nog niet van kracht tijdens de vorige inkoopprocedure/contracten. Het objectief onderbouwen van de tarieven heeft geleid tot een lichte stijging van de producten HBH, individuele begeleiding regulier, dagbesteding en kortdurend verblijf en tot een daling van het tarief individuele begeleiding specialistisch. • Aangezien het niet altijd mogelijk is om zonder hulp van de overheid tot een oplossing te komen hebben we in 2020, net als in 2019, een toenemend beroep gezien op de Wmo maatwerkvoorzieningen hulp bij het huishouden en individuele begeleiding. De toename van het aantal indicaties, veroorzaakt door vergrijzing, extramuralisering en het landelijk ingevoerde abonnementstarief (vaste maximale eigen bijdrage Wmo van € 19,00 per maand) heeft ertoe geleid dat het geraamde bedrag in de begroting voor individuele begeleiding onvoldoende is gebleken.