f.-jaarstukken-2023-VrZW

Voorlopige jaarstukken 2023 Samen voor veilig

Vastgesteld door het Algemeen Bestuur in de vergadering van 10 juli 2024, namens deze, voorzitter, secretaris, J. Hamming S. van den Broek

Voorwoord De oorlogen in Oekraïne en in de Gazastrook brengen internationaal spanning met zich mee. Dit leidt tot een grote vluchtelingenstroom en heeft impact op de wereld­wijde economische ontwikkeling. In dit jaar­ verslag komt op meerdere plaatsen het effect op onze veiligheidsregio in beeld. De klimaatverandering heeft in 2023 tot meer neerslag in West Europa geleid. Juist in Zaanstreek-Waterland heeft het thema waterveiligheid een grote betekenis. Veel energie steken we in onze regio in het voorkomen van overstromingen en het beperken van de gevolgen van overstromingen door ruimtelijke ordening en crisis­ beheersingsmaatregelen. De veiligheidsregio’s vormen bij veel crises een cruciale schakel tussen het Rijk en gemeenten. De maat­schappelijk opdracht van veiligheidsregio’s is aan verandering onderhevig. Er komen nieuwe taken bij en de aard van de taakopdracht wijzigt. Het jaar 2023 stond in het teken van anticiperen op onze veran­ derende taakopdracht. Het rijk heeft in 2023 extra middelen beschikbaar gesteld voor versterking van de crisisbeheersing. Met deze extra gelden kunnen we onze ambitie in het kader van toekomstgerichte crisisbeheersing waarmaken. In 2023 heeft het Algemeen Bestuur ingestemd met de plannen voor de toekomstbestendige brandweerzorg. Met aanvullende bijdragen van gemeenten zetten we hier de komende jaren grote stappen.

De brede steun in de gemeenteraden voor onze opdracht in het garan­ deren van de paraatheid van de brandweer waarderen we zeer. Ook de plannen voor samenwonen met de GGD op de locatie Prins Bernhardplein zijn in 2023 door de beide Algemeen Besturen van VrZW en GGD omarmd.

3

De veranderende maatschappelijke opdracht van veiligheids­regio’s vraagt om andere competenties van onze medewerkers. We staan als veiligheidsregio continu in contact met de samenleving en daarom zoeken we naar een brede variëteit aan collega’s om zo goed mogelijk de samenleving in onze regio te representeren. In 2023 is de diversiteit in ons personeels­bestand vergroot. U mag erop vertrouwen dat onze veiligheidsregio paraat staat voor uw veiligheid. Saskia van den Broek Directeur

Inhoudsopgave 1.

Jaarverantwoording

5

B.

Jaarrekening

1.1

Wat hebben we gedaan: belangrijkste ontwikkelingen?

5

1.

Jaarrekening 2023

57

1.1

Balans per 31 december 2023

57

7

1.2

Overzicht van baten en lasten 2023

59

10

1.3

Toelichtingen

60

1.4

SISA verantwoording 2023

75

1.5

Overzicht van de gerealiseerde baten en lasten per taakveld en overhead

76

1.6

Gebeurtenissen na balansdatum

78

1.7

Wet Normering Topinkomens (WNT)

78

2.

Rechtmatigheidsverantwoording

81

C.

Overige gegevens

1.2

Wat heeft het gekost: financiële ontwikkelingen

1.3. Resultaatbestemming A.

Jaarverslag

Een terugblik in aantallen

12

2.

14

Programma Crisisbeheersing

2.1 Thema Crisisbeheersing

14

2.2 Thema Geneeskundige hulpverlening (GHOR)

21

3.

24

Programma Brandweerzorg

3.1. Thema Brandweerzorg

24

3.2 Thema Risicobeheersing

28

3.3 Thema Vakbekwaamheid

31

3.4 Thema Gemeenschappelijke meldkamer

33

3.5 Thema Kazernes

35

4.

37

Programma Organisatie

4.1. Thema Bedrijfsvoering 5.

4

37

Overzicht algemene dekkingsmiddelen

42

6.

Mutaties reserves

43

7.

Heffing vennootschapsbelasting

43

8.

Paragrafen

44

8.1 Paragraaf Weerstands­vermogen en Risicobeheersing

44

8.2 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen

49

8.3 Paragraaf Financiering

49

8.4 Paragraaf Bedrijfsvoering

51

8.5 Paragraaf Verbonden partijen

53

C.1. Voortgangsoverzicht investeringen

84

C.2. Controleverklaring van de onafhankelijke accountant

85

Bijlagen Bijlage I Toelichting GRIP opschaling

87

Bijlage II Afschrijvingstermijnen

88

Bijlage III Definities ratio’s

90

Bijlage IV Definitieve kostenopgave 1e opvang ontheemden Oekraïne

91

1. Jaarverantwoording Voor u ligt de jaarverantwoording van Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland (VrZW) over 2023. Het beleids­ matig kader wordt gevormd door het Beleidsplan Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland 2021-2024 ‘Kracht van samen, samen voor veilig’ en de begroting 2023.

gewerkt aan het afronden van de bewoning op de locatie en het verhuizen van de bewoners naar andere opvanglocaties in het land. Juli en augustus hebben in het teken gestaan van de afbouw van de locatie en de afhandeling van openstaande facturen, administratie en het overdragen van de grond aan de gemeente.

In deze jaarverantwoording rapporteren we per programma en thema over de hoofdlijn van de voort­ gang en eventuele afwijkingen. Het financiële resultaat wordt vervolgens weergegeven in twee tabellen: het totaalniveau van baten en lasten en een uitsplitsing per wijziging.

Informatiedeling via de Regionale Coördinatie Vluchtelingen­spreiding en de Landelijke Coördinatie Vluchtelingenspreiding ligt bij het projectteam gemeen­ ten en daarin wordt, waar nodig, met VrZW afgestemd. VrZW levert een bijdrage in de objectenscan en advi­ sering en toezicht over noodopvanglocaties binnen de regio.

1.1 Wat hebben we gedaan: belangrijkste ontwikkelingen?

Beeldvormende verkenning CNO Op verzoek van de directeur VrZW is een beeld­ vormende verkenning uitgevoerd door BING1 naar aanleiding van signalen over vermeende problemen in de CNO op de Baanstee Noord in Purmerend. Het onder­zoek richtte zich op de medewerkers van de CNO, aangezien de signalen uit deze hoek kwamen. Uit de eindrapportage van eind januari bleek dat het merendeel van de signalen zich heeft afgespeeld in de periode dat de CNO in Assendelft was gevestigd (periode medio juli - begin oktober 2022). En dat op veel van de genoemde signalen in een eerder stadium al actie was ondernomen door VrZW, de gemeenten Purmerend en Edam-Volendam. Voor twee situaties, kosten catering en gelijke behandeling bewoners, is vervolgonderzoek aanbevolen. Dit heeft voor wat betreft de catering geresulteerd in een onderbouwing van het verschil in kostprijs tussen de catering in CNO Assendelft en die in Baanstee-Noord. Voor het onder­ zoek onder bewoners zijn door het Rode Kruis twee behoeftepeilingen uitgevoerd op de CNO Baanstee Noord. Naar aanleiding hiervan zijn aanpassingen doorgevoerd in de werkwijze. Zo is er veel aandacht besteed aan omgang met bewoners (er is onder meer een bewonersraad ingericht), omgang met (in)directe collegae en het werken vanuit een professi­ onele houding.

Met de sluiting van de CNO op 1 juli is aan deze vorm van crisisnoodopvang in een tent een einde gekomen.

Maatschappelijke opgaven Opvang ontheemden en asielzoekers Binnen de regio Zaanstreek-Waterland is hard gewerkt om opvang te bieden aan de groep ontheemden uit Oekraïne. Volgens afspraken met het Rijk moeten 2.592 Oekraïense ontheemden in Zaanstreek-­ Waterland worden opgevangen. De uitvoering hiervan ligt bij de gemeenten. In september was er sprake van een acute oproep aan de veiligheidsregio’s om extra CNO-plekken voor Oekraïense vluchtelingen te realiseren. Deze tijdelijke CNO-plekken zijn door VrZW, samen met de gemeen­ ten, gerealiseerd. VrZW heeft per 1 februari 2023 de projectorganisatie van de crisisnoodopvang (CNO) voor asielzoekers overgenomen van de gemeente Purmerend en Edam-­ Volendam. Per 1 juli 2023 is de CNO in Zaanstreek-­ Waterland (Purmerend) gesloten. Dit is in lijn met de afspraken hieromtrent. In de periode van februari tot juli is er veel tijd besteed aan een veilig leefklimaat voor de bewoners en mede­ werkers van de CNO. In deze periode is ook hard

1

BING biedt gespecialiseerde adviesexpertise, onderzoeksexpertise en een vraagbaakfunctie op het gebied van integriteit en ongewens­ te omgangsvormen.

5

Strategische opgaven per programma Versterking crisisbeheersing Er is een structurele financiële toevoeging aan de brede doeluitkering rampenbestrijding vastgelegd om de regionale en landelijke slagkracht en informatie­ positie te versterken. Met dit rijksgeld maken we zorgvuldige keuzes en afwegingen in het aantrekken van personeel. Dit doen wij via een gefaseerde aanpak

6

om voor deze versterking duidelijk aan de voorkant van dit proces in beeld te hebben wat de behoefte is. De eerste toe­gekende middelen zijn ingezet voor het uitbreiden van de formatie voor nieuwe taken rond informatiegestuurd werken en het ontvlechten van de pikettaken van Hoofdofficier van dienst (HOVD)-brand­ weer en Leider Commando Plaats Incident (CoPI).

Paraatheid brandweer Tijdens het opstellen van het dekkingsplan zijn enkele knelpunten geconstateerd. Tijdens “fase 1: basis op orde” worden deze knelpunten structureel aangepakt. Om te komen tot een oplossing zijn er maatregelen nodig. Door onvoldoende gegarandeerde paraatheid in het weekend in het zuidelijk deel van Zaanstad, is er vanaf 1 april in de weekenden een gekazerneerde dagdienst aanwezig op het Prins Bernhardplein in Zaandam. Naast de tankautospuit is ook het red­ voertuig gekazerneerd op kwetsbare momenten. Los van de kazernering worden er ook nieuwe collega’s opgeleid om de vrijgevallen plekken in o.a. de duik­ organisatie te kunnen invullen. Toekomstbestendige Brandweerzorg Fase 1 Met het vaststellen van de begroting 2024 zijn struc­ tureel financiële middelen vrijgemaakt voor het reali­ seren van projectfase 1 van de Toekomst­bestendige Brandweer­zorg. Het resultaat van het project kent weliswaar een belangrijk beroepsmatig georganiseerd fundament, maar zal de inzet van vrijwillig brandweer­ personeel niet onmisbaar of onmogelijk maken. Er is een plan geschreven om binnen drie jaar het beroeps­ matig fundament te realiseren, deels als uitbreiding binnen de bestaande organisatie en deels als nieuwe organisatie. De veranderingen binnen de brandweerorganisatie als onderdeel van de veiligheidsregio zijn ingrijpend en vragen een aanzienlijke financiële investering.

Om het project goed te begeleiden is een kwartiermaker aan­ gesteld. Daarnaast zal ook een groot beroep worden gedaan op de inzet en kennis van de medewerkers binnen VrZW. Fase 2 Tijdens de bestuursconferentie van 9 juni is een eerste schets van het proces om tot een toekomstbestendige brandweerzorg te komen gepresenteerd. De opgave is, op verzoek van het bestuur, eerst in kaart gebracht. De mogelijke oplossingen worden nu uitgewerkt.

7

Samen wonen, samen sterker Eind 2022 heeft het bestuur van VrZW en de GGD-ZW opdracht gegeven om het samenwonen van beide organisaties op het Prins Bernhardplein 112 Zaan­ dam uit te werken in een gezamenlijke businesscase ‘Samen Sterker’. De businesscase is op 22 december 2023 door beide Algemeen Besturen vastgesteld. Voor VrZW is eveneens de kredietaanvraag vastgesteld.

1.2 Wat heeft het gekost: financiële ontwikkelingen Financieel resultaat De primaire begroting 2023 werd in de zomer van 2022 bestuurlijk vastgesteld en sloot met een resultaat van nihil. Op 12 juli 2023 is de 1e bestuursrapportage 2023 door het Algemeen Bestuur vastgesteld met een verwacht nadelig eindresultaat van € 1.201.000. In deze rappor­ tage 2023 kwam het effect van de nieuwe Cao voor de veiligheidsregio’s met een stijging van de loonkosten met 9,3% in beeld. Op 13 december 2023 is de 2e bestuursrapportage door Algemeen Bestuur vastgesteld. Het resultaat is in de 2e rapportage bijgesteld naar een prognose van € 272.000 negatief. Het was in 2023 mogelijk de loonkostenstijging incidenteel op te vangen uit de vacatureruimte, hogere rijksbijdrage en de onttrekking uit de reserve meldkamer. De projectkosten voor het opstellen van de business case ‘SamenSterker’ zijn ten laste van de reserve Hybride Werken gebracht. Na het opstellen van de jaarrekening over 2023 sluit het exploitatieresultaat op € 171.000 negatief. De ontwikkeling van het uiteindelijke resultaat 2023 kan als volgt worden weergegeven:

Bedragen x € 1.000

Voor-/nadelig

€

Vastgestelde primaire begroting 2023

0

Structurele wijzigingen uit 2022 Hogere index Brede doeluitkering rampenbestrijding (BDUR)

€-54

V

Bijramen rentelasten langlopende lening

€58

N

Overige mutaties

€11

N

Verwacht saldo na structurele wijzigingen

€15

N

€15

N

Mutaties Burap 1-2023 Herijking, besteding en salarisbegroting en inhuur derden

€1.763

N

BDUR indexatie

€-126

V

Aframen kapitaallasten

€-567

V

Overige mutaties

€116

N

Verwacht saldo genoemd in Burap I

€1.186

N

€1.201

N

Mutaties Burap 2-2023

8

Herijking, besteding en salarisbegroting en inhuur derden

€-407

V

Hogere index Brede doeluitkering rampenbestrijding (BDUR)

€-203

V

Overige mutaties

€-58

V

Mutaties reserve

€-261

V €-929

V

Verwacht saldo genoemd in Burap 2

€

272

N

Mutaties na Burap 1 en 2

€-101

V

€171

N

Thema’s Uit de exploitatie over 2023 komt een aantal financiële thema’s in beeld: Loonkosten In het voorjaar van 2023 is een nieuwe Cao voor de veiligheidsregio’s vastgesteld voor de periode 1 januari 2023 tot 1 mei 2024. Hieruit volgt een stijging van de loonkosten met 9,3%. Voor de loonkostenstijging in 2023 is, naast de reguliere indexering, aanvullend géén extra bijdrage van gemeenten gevraagd. Een deel van het personeelsbudget komt niet tot besteding. We zagen in 2023 dat vacatures langer open blijven staan dan gewenst. De krapte op de arbeidsmarkt zorgt ervoor dat het over de hele linie binnen VrZW moeilijk is om vacatures tijdig vervuld te krijgen. Deze ontwik­ keling zet het realiseren van onze operationele presta­ ties onder druk. Op cruciale functies is externe inhuur onvermijdelijk. In de strategische opgaven (Toekomst­ bestendige Brandweerzorg en Versterking Crisis­ beheersing) is een forse uitzetting van de personele capaciteit voorzien. Het doelbereik is afhankelijk van de beschikbaarheid van gekwalificeerd personeel. Prijsstijgingen De prijzen zijn in 2022 fors gestegen. Dat effect heeft zich in 2023 doorgezet en lijkt in 2024 af te vlakken. Op verschillende productgroepen was in 2023 kosten­ stijging zichtbaar: brandstof, energie, licentiekosten, onderhoudskosten en kosten inhuur externen.

De overgang naar stadsverwarming heeft ook tot een kostenverhoging geleid. Kapitaallasten: investeringsniveau in 2023 Langere aanbestedingsprocedures en levertijden zor­ gen voor een vertraging in het investeringsprogramma. In 2023 is een inhaalslag gerealiseerd van de doorge­ schoven investeringen uit voorgaande jaren. In 2023 is in z’n totaliteit € 6.548.000 geïnvesteerd. Het volume aan doorgeschoven investeringen is in 2023 gedaald.

Doorgeschoven investeringen

9

Totaal

2020

€3.356.621

2021

€5.250.165

2022

€6.856.041

2023

€2.947.770

Rentelasten + rentebaten De rentekosten op de geld- en kapitaalmarkt stijgen. Voor 2023 is dit effect voor VrZW gering. In de komen­ de jaren zal dit wel een financiële uitdaging op gaan leveren omdat nieuwe leningen moeten worden aan­ getrokken. Een hogere rentestand heeft als voordeel dat in 2023 een hogere opbrengst uit het schatkist­ bankieren is gerealiseerd. Extra rijksmiddelen Het Rijk heeft voor de versterking van de crisis­ beheersing extra middelen beschikbaar gesteld. Met dit rijksgeld maken we zorgvuldige keuzes en afwe­ gingen in het aantrekken van personeel. Dit doen wij via een gefaseerde aanpak om voor deze versterking duidelijk aan de voorkant van dit proces in beeld te hebben wat de (praktijk)behoefte is. Om doelstellingen te realiseren heeft externe inhuur plaatsgehad. Financiële gevolgen crisisnoodopvang asielzoekers Net als bij de meerkosten 1e opvang van ontheemden Oekraïne heeft het Rijk toegezegd dat ook de meer­ kosten voor de crisisnoodopvang asielzoekers (CNO) volledig van rijkswege worden vergoed. Deze regeling is dan ook budgetneutraal. Er wordt onderscheid ge­ maakt tussen werkzaamheden die de veiligheidsregio in eigen beheer uitvoert en werkzaamheden namens de gemeenten vanuit de coördinerende taak van de veiligheidsregio. Onze werkzaamheden in eigen beheer betreft de crisis­ noodopvang asielzoekers op locatie Purmerend.

De werkzaamheden die vallen onder onze coördinerende taak betreft de crisisnoodopvang asielzoekers op de locatie in en uitgevoerd door gemeente Purmerend samen met gemeente Edam – Volendam. In 2023 zijn alle kosten gedeclareerd bij het Rijk via de kostendeclaratie die is ingediend bij het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA). De totale declaratie over 2023 bedraagt € 9.403.070. Dit betreft uitsluitend de kosten van de werkzaamheden in eigen beheer van de veiligheidsregio.

1.3. Resultaatbestemming Voorgesteld besluit Deze jaarrekening over boekjaar 2023 sluit met een nadelig saldo van € 170.817. Het Algemeen Bestuur wordt bij de definitieve vaststelling van de jaarstukken op 10 juli 2024 gevraagd het volgende besluit te nemen: • Een deel van de reserve WNRA (Wet normali­ sering rechtspositie ambtenaren) inzetten voor dekking van het negatieve resultaat over 2023. • Het tekort over 2023 is voor een deel toe te schrijven aan activiteiten in het kader van toekomst­bestendige brandweerzorg. De re­ serve kan in de lijn van eerder besluitvorming in het Algemeen Bestuur daarvoor worden aangewend.

10

• De nog niet afgeronde investeringsbedragen 2023 door te schuiven naar de periode 20242026 (zie overzicht C.1 in onderdeel C van de jaarrekening 2023). • De in de eindbalans 2023 aanwezige bestem­ mingsreserve WNRA en de bestemmingsre­ serve aanpassing huisvesting als gevolg van hybride werken mee te nemen naar 2024.

A. Jaarverslag

11

Een terugblik in aantallen Onderstaand een korte terugblik op de aantallen 2023. Deze is tevens digitaal beschikbaar gesteld:

Terugblik op 2023 | Jaaroverzicht in cijfers (youtube.com)

Incidenten

6 grote incidenten (brand 3, extreem weer 2, bedreiging openbare orde en veiligheid 1) 5 online trainingen 7 thema bijeenkomsten 23 crisisoefeningen 340 evenementen geadviseerd brandveiligheid 300 gebouwen bezocht integrale veiligheidscontrole 25 keer voorlichting over brandveilig leven 18 ontruimingsoefeningen bij kinderopvangcentra 12 scholen bezocht om kinderen te leren over brandveiligheid 12 presentaties brandveilig leven 'verenigingen voor eigenaren' Personeel

651 medewerkers inclusief vrijwilligers 81 nieuwe collega's gestart waarvan: 38 medewerkers, 43 vrijwilligers en 31% vrouw, 69% man Duurzaamheid

149 keer duurzame brandstof getankt 29 medewerkers reizen met een NS business card 5.000 KWh. energie door zonnepanelen opgewekt (4 locaties) 21 dieselvoertuigen verruild voor duurzamere voertuigen 75.000 stuks afschaffing papieren koffiebekers Kazernes

23 brandweerposten met: 73 beroepsmedewerkers en 461 vrijwilligers (inclusief aspirant manschappen) 3.275 oproepen waarvan: 728 keer brand 858 keer extreem weer 520 keer assistentie ambulance 289 keer meting van gevaarlijke stoffen 113 keer dieren in nood 130 keer liftopsluitingen 80 keer verkeers- en waterongevallen

12

Vakbekwaamheid

103 opleidingen brandweerschool afgerond waarvan: 25 eerstejaars studenten opleiding brand 12 tweedejaars studenten opleiding technische hulpverlening & incidentbestrijding 29 chauffeurs 5 bevelvoerders 8 redvoertuigbedienaars 8 verkenners gevaarlijke stoffen 9 voertuigpompbedieners 7 instructeurs Young Fire & Rescue Team

3 nieuwe leden Young Fire & Rescue Team Volendam (9) 2 nieuwe leden Young Fire & Rescue Team Purmerend (7) 7 nieuwe leden Young Fire & Rescue Team Zaanstad (13) 2 nieuwe leden jeugdbrandweer Zaanstad (9) GHOR

313 evenementen geadviseerd GHOR 99 oproepen Officier van Dienst Gezondheidszorg

13

2. Programma Crisisbeheersing 2.1 Thema Crisisbeheersing Beleidskader Samen met onze crisispartners brandweer, bevolkings­ zorg, Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR) en politie en waar nodig met veilig­ heidspartners zorgen we voor de voorbereiding van de crisisbeheersing.

2.1.1 Wat wilden we bereiken? Prioriteiten in 2023 • • • • • • • •

Versterking crisisbeheersing Informatiegestuurd werken Leiding & Coördinatie en informatiemanagement Uitvoering meerjarenplan risico- en crisis­ communicatie Onderzoeken en inrichten nieuwe netwerken Digitale ontwrichting Waterveiligheid/watercrises in Noordwest 4 Bevolkingszorg

2.1.2 Wat hebben we gedaan? Versterking crisisbeheersing In het Veiligheidsberaad is een bestuurlijk akkoord ge­ sloten tussen de rijksoverheid en de veiligheidsregio’s. Hierin is onder meer een structurele financiële toe­ voeging aan de brede doeluitkering rampenbestrijding vastgelegd. Deze extra middelen zijn bedoeld om de regionale en landelijke slagkracht en informatiepositie te versterken. De eerste toegekende middelen zijn ingezet voor het uitbreiden van de formatie van het team crisis­ beheersing om nieuwe (landelijke) taken op het gebied van informatiegestuurd werken op te kunnen pak­ ken. Hierbij wordt nauw samengewerkt binnen NW4 om aan de landelijke en interregionale vraagstukken invulling te kunnen geven. Verder is in het kader van de versterking toegewerkt naar het ontvlechten van HOVD-Brandweer en Leider CoPI piket. Hiervoor is gekozen om de functie te kunnen blijven garanderen tijdens crisissituaties. Daarom zijn er nieuwe leiders CoPI geworven.

14

Informatiegestuurd werken Een belangrijk aandachtspunt is het versterken van de informatiepositie van onze crisisorganisatie, haar partners en de veiligheidsregio’s gezamenlijk. In 2023 is de eerste fase van ‘informatiegestuurde veiligheid’ gestart. Het doel is om informatie beschikbaar te krijgen voor de crisisfunctionarissen, zodat er een beter beeld is van risico’s en dreigingen waarop we vervolgens maatregelen kunnen nemen. Er is een veiligheids­informatieknooppunt (VIK) opgezet in nau­ we samenwerking in NW4 verband en het landelijk informatie­knooppunt KCR2. Door het delen van infor­ matie en met het (in de toekomst) realiseren van een actueel dynamisch boven­regionaal veiligheidsbeeld zijn we beter voorbereid om risico’s en dreigingen in beeld te brengen en daarop maatregelen in te zetten. Leiding & coördinatie en informatiemanagement Crisisdiagnose Met het vaststellen van het herziene Regionaal Crisis­ plan (RCP) eind 2021 is geformaliseerd dat (onderdelen van) de regionale crisisorganisatie kunnen worden geactiveerd voor een niet-acute en/of dreigende situ­ atie. Het proces om te bepalen wat er speelt en of er een (voorbereidende) taak is voor de regionale crisis­ organisatie, noemen we crisisdiagnose. In onderstaand overzicht worden situaties weergegeven waar een crisisdiagnose op heeft plaatsgevonden.

Nr.

Datum/periode

Plaats

Crisisdiagnose potentiële dreiging

Toelichting:

Monitoren en afstemmen met KNMI, tentenbouwer, interne organisatie CNO. Geen evacuatie noodzakelijk.

1

11-13 januari

Purmerend

Maatregelen tentencomplex CNO vanwege harde windstoten.

2

31 januari

Purmerend

Maatregelen tentencomplex CNO vanwege harde windstoten.

Idem

3

13 maart

Purmerend

Maatregelen tentencomplex CNO vanwege harde windstoten.

Idem

4

25 maart

Purmerend

Maatregelen tentencomplex CNO vanwege harde windstoten.

Idem

5

4 april

Zaanstad

Dreiging school door leerling

Monitoren, geen vervolgacties voor multi crisisorganisatie

6

Diverse data

Meldkamer

Zich herhalende technische problemen bij meldkamer NH in Haarlem (o.a. uitval C2000)

Monitoren en afstemmen over inzet backup systemen en procedures met kolommen

7

9 juli

Diverse

Problemen met PWN waterleidingen

Monitoren, afstemming met PWN over prognose en communicatie

8

25-27 augustus

Veiligheids­regio Kennemerland

Paraat met extra CoPI vanwege weekend Grand Prix en Mysteryland

Op verzoek van Kennemerland een extra CoPI voorbereid en paraat gezet voor mogelijke incidenten in buurregio.

9

2 december

Regionaal

Code oranje gladheid/ijzel

Monitoren en afstemming in NW3.

Pre-regionaal operationeel team (ROT) en Pre-­regionaal Beleidsteam (RBT) Bij een potentiële dreiging of een niet-acute crisis, wordt afhankelijk van de crisisdiagnose, een pre-ROT ingericht. Op basis van het soort dreiging of niet-acute crisis is sprake van maatwerk in de omvang en samenstelling van de crisisteams.

15

Nr.

Datum / periode

Plaats

Potentiële dreiging / niet-acute crisis:

1

5 juli 2023

Hele regio

Storm Poly

2

8 september 2023

Hele regio

Acuut verzoek extra CNO-­ plekken Asielzoekers

3

2 november 2023

Hele regio

Storm Ciáran

Gecoördineerde Regionale Incidentbestrijdings­procedure (GRIP)-incidenten Onderstaand zijn de incidenten weergegeven waarbij opgeschaald is binnen de crisisstructuur.

Nr.

Datum/periode

GRIP

Plaats

Incident:

1

01-02-2023

1

Edam-Volendam

Brand in Hotel Spaander. Bleek een lekkage van een stoommachine te zijn.

2

13-03-2023

1

Zaanstad

Brand in bedrijf (Vollers). Bulkopslag cacao.

3

26-05-2023

1

Zaandam

Zeer grote brand Verpleeghuis Oostergouw.

4

13-06-2023

1

Purmerend

Zeer grote Brand Purmerbos. Brandend Populierenpluis.

5

23-06-2023

1

Purmerend

Zeer grote uitslaande brand in loods van bedrijf De Graaf.

6

05-07-2023

2

Purmerend

Grootschalige stroomstoring en zware storm. Veel men­ sen vast in liften, ziekenhuis op noodstroom en veel stormschade.

7

15-07-2023

1

Purmerend

Granaat aangetroffen aan het hek van het Leeghwaterpark Purmerend.

8

06-08-2023

1

Purmerend

Wateroverlast parkeergarage de Triton. Veertig geparkeer­ de auto’s hebben waterschade.

9

25-09-2023

1

Purmerend

Brand in een vee schuur.

Uitvoering meerjarenplan Risico- en Crisis­ communicatie Onze ambities op het gebied van risico- en crisis­ communicatie zijn vastgelegd in een meerjarenplan dat aansluit bij het landelijke programma Risico- en crisis­ communicatie van het NIPV. Dit jaar lag de focus vooral bij het op orde brengen van onze basis en het aanhalen van contacten. Onderzoeken en inrichten van (nieuwe) netwerken De veiligheid van inwoners in onze regio is een maat­ schappelijke opgave. Samenwerken met partners is daarbij een voorwaarde. Het team crisisbeheersing heeft daarom een netwerkstrategie voor het beheer en onderhoud van het netwerk crisispartners opgesteld. Met de drie andere veiligheidsregio’s om ons heen, in NW-4 verband, hebben we een gezamenlijke netwer­ kaanpak in Noord-Holland geformuleerd, zodat partner­ organisaties door de veiligheidsregio’s op eenduidige wijze benaderd worden. Het doel is hiermee aan te sluiten bij de informatiebehoefte van het Veiligheids Informatie Knooppunt (VIK).

16

Digitale ontwrichting VrZW bereidt zich in NW4 en landelijk verband voor op het bestrijden van de effecten van digitale ontwrichting. Hiertoe zijn functionarissen in NW4 verband beschik­ baar die de crisisorganisatie kunnen ondersteunen in het adviseren over de te nemen stappen en con­ tacten kunnen leggen met specifieke partijen. In het samenwerken tussen en met (landelijke) partijen bij cyberincidenten moet nog veel geregeld worden, bij deze ontwikkelingen is VrZW betrokken en niet leidend. Daarnaast hebben we als NW4 regio’s meegedaan aan de landelijk oefening ISIDOOR ’23. Als gezamenlijk ROT (Regionaal Operationeel Team) is aan de oefening deelgenomen. Waterveiligheid Het bestuur van Samenwerkingsregeling Incident­ bestrijding IJsselmeergebied (SAMIJ) heeft in septem­ ber 2023 een aangepast Incidentbestrijdingsplan (IBP) voor het IJsselmeergebied vastgesteld. De aanpassin­ gen zijn gebaseerd op een evaluatie van het ‘oude’ plan en het eveneens in 2023 bijgestelde nautisch risico­ profiel.

Op 8 november belegde SAMIJ een bestuurlijke netwerk­conferentie. De aanwezige bestuurders zijn meegenomen in nieuwe (ruimtelijke) ontwikkelingen op en rondom het IJsselmeer en de betekenis daarvan voor incidentbestrijding. Voor belangstellenden is een online leermodule over IBP SAMIJ beschikbaar gekomen. Multidisciplinair Opleiden Trainen en Oefenen 2021-2024 Hiernaast zijn de trainings- en opleidingsmomenten in 2023 weergegeven.

17

Soort oefening

Aantal keer

Themabijeenkomst CoPI – ROT

4

Themabijeenkomst Gemeentelijk Beleidsteam (GBT)

3

Oefening Commando Plaats Incident (CoPI)

10

Oefening Regionaal Operationeel Team (ROT)

9

Oefening Gemeentelijk Beleidsteam (GBT)

2

Systeemtest

1

Summerschool CoPI – Regionaal operationeel Team (ROT)

4

Bevolkingszorg (incl. crisiscommunicatie) Uit de evaluatie Wet veiligheidsregio’s en ervaringen uit het veld blijkt de behoefte aan een verdere door­ ontwikkeling van bevolkingszorg. Dit heeft geleid tot een landelijk beschreven uniform kwaliteitsniveau voor bevolkingszorg (incl. crisiscommunicatie), opgesteld in opdracht van het Veiligheidsberaad, het UKB. Op 12 juli 2023 heeft het Algemeen Bestuur van VrZW met het UKB ingestemd en besloten het vervolgtra­ ject voor de komende jaren (nadere uitwerking en implementatie) te steunen. Ook is aan de directeur VrZW opdracht gegeven om in samenwerking met de coördinerend gemeentesecretaris (verantwoordelijk voor de gezamen­lijke voorbereiding van bevolkingszorg door de gemeenten) te onderzoeken wat er nodig is om bevolkingszorg en crisiscommunicatie binnen VrZW toekomst­bestendig te maken en hiervoor een uitge­ werkt voorstel voor te leggen aan het bestuur. Daarnaast kreeg ook de samenwerking met onze aan­ grenzende regio’s steeds meer vorm. Zo is de laatste hand gelegd aan het gezamenlijk deelplan voor de bevolkings­zorg en crisiscommunicatie (als uitwerking van het regionaal crisisplan) wat heeft geresulteerd in een werkwijze die voor zeker 80% identiek is.

Hier­ van worden de voordelen al volop geplukt zoals het gezamenlijk organiseren van trainingen, maar heeft Bevolkingszorg VrZW ook een bijdrage kunnen leveren aan bijstandsaanvragen vanuit de Veiligheidsregio’s Kennemerland en Noord-Holland Noord. Financiële gevolgen 1e opvang ontheemden Oekraïne De meerkosten door de 1e opvang van ontheemden uit Oekraïne blijven volledig door rijkswege vergoed. Het betreft de meerkosten die worden gemaakt door zowel de veiligheidsregio als de gemeenten en de GGD en/ of GHOR. De regeling is door de volledige vergoeding budgetneutraal.

18

De volgende kosten komen voor vergoeding in aan­ merking: • de kosten die de veiligheidsregio maakt voor de coördinatie en de 1e opvang van ontheemden uit Oekraïne; • de kosten die binnen een regio waarbinnen de veiligheids­regio haar taken uitvoert, door gemeen­ ten worden gemaakt, voor zover deze in plaats van of in aanvulling op, de veiligheidsregio belast zijn met de coördinatie en de 1e opvang van ontheem­ den uit Oekraïne; • de kosten die binnen een veiligheidsregio door GGD en/of GHOR worden gemaakt, voor de uitvoerende taken die betrekking hebben op de 1e opvang van ontheemden uit Oekraïne en voor zover deze taken niet in aanmerking komen voor een vergoeding op grond van de Wet publieke gezondheid of een an­ dere regeling op basis waarvan de organisatie haar taken uitvoert. Wij hebben in 2023 een tweetal voorschotaanvragen ingediend, samen voor een bedrag van € 106.642. Bij de jaarrekening zijn de definitieve kosten inzichtelijk gemaakt via onderstaand overzicht. Hierbij is ook de verplichte verantwoording van medeoverheden uit 2022 opgenomen. Deze opgave sluit aan met de verplichte bijlagen nummer 4, bestemd voor de definitieve afrekening met het Ministerie van Justitie en Veiligheid (JenV).

Verantwoordingstabel regeling 1e opvang ontheemden Oekraïne Veiligheidsregio: Postadres: IBAN (rekeningnummer):

Zaanstreek-Waterland Prins Bernhardplein 112 NL84 BNGH 0285 161091

Kostensoort

Veiligheidsregio Zaanstreek Waterland 2023 (A18)

Gemeente Zaanstad 2022 (A18B)

Gemeente Wormerland 2022 (A18B)

GGD Zaanstreek - Waterland 2022 (A18B)

Meerkosten coördinerende gemeente

€0

€105.173

€157.238

€0

Hotels/centra

€0

€0

€1.505.639

€0

Overige specifieke meerkosten

€0

€0

€0

€0

€274.667

€138.710

€0

€77.288

[Voorzien van toelichting] Overige Meerkosten Brandweerzorg repressie/ incidentbestrijding Meldkamer ROC (opleidingen) GHOR

€4.680

Preventie Crisisbeheersing & rampenbestrijding Risicobeheersing

€113.637

Bevolkingszorg Bedrijfsvoering

19

Overige taken/activiteiten

€156.350

€138.710

Totale kosten 2023

€

€

274.667

243.883

€77.288 €

1.662.877

€

77.288

2.1.3 Wat heeft het gekost? Crisisbeheersing Crisisbeheersing (bedragen x € 1.000 )

Begroting primair

Begroting na wijziging

Rekening 2023

Saldo

Lasten

€1.426

€11.660

€18.023

€6.363

Baten

€0

€-10.000

€-16.192

€-6.192

Totaal saldo baten en lasten

€

€

€

€

1.426

1.660

1.831

171

Toelichting op verschillen thema ‘crisisbeheersing’ Lasten

Voor-/nadelig

Salarislasten en inhuur derden

€244

N

Hogere kosten crisis noodopvang asielzoekers (budgetneutraal)

€6.143

N

Overige

€-24

V

Totaal lasten

€

N

6.363

Baten

Hogere baten crisis noodopvang asielzoekers (budgetneutraal)

€-6.143

V

Overige

€-49

V

Totaal baten

€

-6.192

V

Saldo

€

171

V

Toelichting lasten

Toelichting baten

Salarislasten en inhuur derden De salariskosten en inhuur derden zijn hoger omdat met inhuur de capaciteitsbehoefte is ingevuld. Op termijn worden alle vacatures ingevuld.

Hogere rijksbijdrage In het budgettair kader is een hogere rijdrage van het rijk voor versterking van de crisisbeheersing opgeno­ men. Met een begrotingswijziging was deze mutatie al opgenomen.

Hogere kosten crisisnoodopvang asielzoekers (budgetneutraal) De meerkosten door de crisisnoodopvang asielzoekers worden volledig gecompenseerd door de rijksbijdrage via het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA). Hierdoor is per saldo sprake van een budgetneutraal karakter. Zie voor een nadere toelichting van deze meerkosten, paragraaf 1.2 (‘Financiële gevolgen crisis noodopvang asielzoekers’).

20

Voor-/nadelig

Hogere baten crisisnoodopvang asielzoekers (budgetneutraal) Zie toelichting lasten.

2.2 Thema Geneeskundige hulpverlening (GHOR) 2.2.1 Wat wilden we bereiken? Beleidskader Om snel en slagvaardig op risico’s, flitsrampen en crisissen in te spelen is de GHOR de verbindende schakel tussen de publieke gezondheid, de genees­ kundige keten, de multidisciplinaire partners zoals de politie, brandweer en het lokaal bestuur.

2.2.2 Wat hebben we gedaan? Prioriteiten in 2023 • Verdieping, verbreding en vooruitkijken • Verbinder witte keten • Balans na 3 jaar GHOR Verdieping, verbreding en vooruitkijken In 2023 lag de focus vooral op de reguliere taken in de volle breedte. De belangrijkste resultaten zijn: • De organisatie van bovenregionale samenwerking met omliggende GHOR bureaus en het Netwerk Acute Zorg. Het netwerk Acute Zorg Noord-­Holland/ Flevoland zet zich in voor de bereikbaarheid, toegankelijk­heid en kwaliteit van de acute zorgke­ ten, zodat patiënten in acute situaties zo snel moge­ lijk de juiste zorg op de juiste plek ontvangen. • Het vakbekwaamheidsprogramma is conform planning uitgevoerd. Er wordt veel samenge­ werkt met de GHOR bureaus in NW6 verband, omwille van uniformiteit voor bovenregionale opschaalbaarheid en uitwisselbaarheid van functi­ onarissen. In NW6 werken de regio’s Amsterdam-­ Amstelland, Kennemerland, Noord-Holland Noord, Zaanstreek-Waterland en de regio Flevoland en Gooi & Vecht samen. • Professionalisering heeft plaatsgevonden door middel van de implementatie van een leervolg­ systeem.

21

• De GHOR heeft veel inzetten gehad in 2023, deels GRIP, deels preparatief: 83 OvD-G (Officier van dienst geneeskundig) inzetten en 24 ACGZ (Alge­ meen commandant geneeskundige zorg) inzetten. Evaluaties van deze inzetten zijn uitgevoerd. • Aan condities als voldoende voertuigen, apparatuur en uniformen is voldaan. Het wagenpark is daartoe uitgebreid. • Operationele planvorming en scenariokaarten zijn geactualiseerd. • Beleidsontwikkelingen zoals het zorgrisicoprofiel, preparatie op het scenario ‘ontruiming zorg­instelling’ en de verbetering van de informatievoorziening bij niet-acute zorginstellingen zijn in 2023 niet uitge­ voerd door personeelsverloop. Verbinder witte keten De GHOR maakt sinds 2023 deel uit van het pro­ ject ‘Wegwerkzaamheden A7’. Kerntaken hierin zijn: advisering, adressering en ontwikkeling informatie­ management. Tevens is de verbinding met sleutel­ partners Ambulance Amsterdam en de Meldkamer Ambulance verbeterd door meer onderlinge afstem­ ming. Balans na 3 jaar GHOR Naar aanleiding van de opgemaakte balans bij haar 3-jarig bestaan heeft de GHOR budget voor extra formatie ontvangen om achterstanden, ontstaan door de coronacrisis, weg te werken. Hierdoor heeft het team een inhaalslag kunnen maken op archive­ ring en planvorming. Ook is ingezet op intensivering van training en opleiding.

Zo zijn er nieuwe Hoofden Informatie opgeleid, waardoor deze poule van crisis­ functionarissen nu minder kwetsbaar is. Om te kijken welke andere uitdagingen een vrije instroom constructie met zich mee brengt is de inzet bij storm Poly extern geëvalueerd.

2.2.3 Wat heeft het gekost? Crisisbeheersing Geneeskundige hulpverlening (bedragen x € 1.000 )

Begroting primair

Begroting na wijziging

Rekening 2023

Saldo

Lasten

€1.182

€1.127

€1.131

€5

Baten

€-159

€-159

€-181

€-22

Totaal saldo baten en lasten

€

€

€

€

1.022

968

949

-18

Toelichting op verschillen thema ‘geneeskundige hulpverlening’ Lasten

Voor-/nadelig

Overige

€4

N

Totaal lasten

€

N

4

Baten

22

Voor-/nadelig

Overige

€-22

V

Totaal baten

€

-22

V

Saldo

€

-18

V

Toelichting lasten

Toelichting baten

Niet van toepassing.

Een hogere indexering van de rijksbijdrage is zichtbaar.

23

3. Programma Brandweerzorg 3.1. Thema Brandweerzorg Beleidskader Als betrouwbare partner in (brand)veiligheid, werken we vraag- en risicogericht op basis van een sterke informatie­positie aan minder incidenten, minder slacht­ offers en minder schade. Dit doen we samen, vanuit vakmanschap en een goede balans tussen mens en werk.

3.1.1 Wat wilden we bereiken? Prioriteiten in 2023 • • • • • • • • •

Paraatheid brandweer Toekomstbestendige brandweerzorg Brand- en incidentonderzoek Landelijke steunpunten Incidentbestrijding gevaarlijke stoffen Bluswatervoorzieningen Young Fire & Rescue Team Gebruik nieuwe voer- en vaartuigen Dienstverleningsovereenkomst Nationale Politie onderdelen L(T)FO Ontwikkeling Nationale Reddingsvloot

3.1.2 Wat hebben we gedaan? Paraatheid brandweer Tijdens het opstellen van het dekkingsplan is een aan­ tal knelpunten geconstateerd. Tijdens “fase 1: basis op orde” worden deze knelpunten structureel aangepakt. Om te komen tot een oplossing zijn er maatregelen nodig. Door onvoldoende gegarandeerde paraatheid in het weekend in het zuidelijk deel van Zaanstad, is er vanaf 1 april in de weekenden een gekazerneerde dagdienst aanwezig op het Prins Bernhardplein in Zaandam. Naast de tankautospuit is ook het red­ voertuig gekazerneerd op kwetsbare momenten. Los van de kazernering worden er ook nieuwe collega’s opgeleid om de vrijgevallen plekken in o.a. de duik­ organisatie te kunnen invullen.

24

Toekomstbestendige Brandweerzorg Fase 1 Met het vaststellen van de begroting 2024 zijn structu­ reel financiële middelen vrijgemaakt voor het realiseren van projectfase 1 van de Toekomstbestendige Brand­ weerzorg. Het resultaat van het project kent weliswaar een belangrijk beroepsmatig georganiseerd fundament, maar zal de inzet van vrijwillig brandweerpersoneel niet onmisbaar of onmogelijk maken. Er is een plan geschreven om binnen drie jaar het beroepsmatig fun­ dament te realiseren, deels als uitbreiding binnen de bestaande organisatie en deels als nieuwe organisatie. De veranderingen binnen de brandweerorganisatie als onderdeel van de veiligheidsregio zijn ingrijpend en vragen een aanzienlijke financiële investering. Om het project goed te begeleiden is een kwartiermaker aan­ gesteld. Daarnaast zal ook een groot beroep worden gedaan op de inzet en kennis van de medewerkers binnen VrZW. Fase 2 Tijdens de bestuursconferentie van 9 juni 2023 is een eerste schets gepresenteerd van het proces om tot een toekomstbestendige brandweerzorg te komen. De opgave is, op verzoek van het bestuur, eerst in kaart gebracht. De mogelijke oplossingen worden nu uitgewerkt. Brand- en incidentonderzoek Brandonderzoek verbreedt zich op landelijk niveau naar incidentonderzoek. VrZW is aangesloten op deze ont­ wikkeling.

Brand- en incidentonderzoek wordt daarbij gekoppeld aan het evalueren en leren van incidenten, hiermee wordt een verbeterd cyclisch leerproces bereikt. Ook in relatie met blijvende vakbekwaamheid, arbeidsveiligheid en risicobeheersing. Landelijke steunpunten Incidentbestrijding gevaarlijke stoffen (IBGS-eenheid) De veiligheidregio’s Noord-Holland Noord, Kennemer­ land, Amsterdam-Amstelland en Zaanstreek-Waterland gaan gezamenlijk een landelijk steunpunt IBGS vor­ men. Dit steunpunt is onderdeel van één van de zes landelijke steunpunten. Voor Zaanstreek-Waterland betekent dit dat wij samen met brandweer Amster­ dam-Amstelland het bron-bestrijdingsteam gaan leve­ ren. De ontsmettingstaak zal worden overgedragen aan de buurregio’s Kennemerland en Noord-Holland Noord.

Bluswatervoorzieningen De brandweer maakt onder meer gebruik van brand­ kranen als bluswatervoorziening. In 2021 is geconsta­ teerd dat de onderhoudskosten van de huidige brand­ kranen in de regio de afgelopen jaren sterk oplopen. Voor een goede toekomstbestendige invulling van de bluswatervoorziening zou in 2023 een onderzoek worden gestart om te komen tot een nieuwe visie op bluswatervoorziening 2025-2035. De start van het onderzoek is met tenminste 1 jaar vertraagd.

Prestatie-indicatoren Onderstaande tabel lay-out komt overeen met de in­ deling van de VrZW dashboards voor Business Intelli­ gence (BI) en de landelijk vastgestelde classificaties en normen daarbij.

Young Fire & Rescue Team Vanaf 1 januari 2023 zijn er 3 multidisciplinaire jeugd­ korpsen (YFRT) actief in de regio. Zowel in Purmerend als in Zaanstad zijn nu, net als in Edam-Volendam, de nieuwe YFR-teams compleet en wordt er actief deel­genomen door de lokale jeugd. Daarnaast is er in Zaanstad ook nog een jeugdbrandweerkorps actief dat zich meer oriënteert op de brandweerwerkzaamheden.

Aantal incidenten per incidentcategorie Incident classificatie

Aantal incidenten

Brand

728

Hulpverlening

1.613

Alarm

286

Totalen

2.626

Een incident is een geregistreerde melding, die gekoppeld is aan een brandweerincident en wordt doorgezet aan een inzet­ bepalende medewerker.

Sterkte vrijwilligerskorps in de regio Gebruik nieuwe voer- en vaartuigen Zowel het vrijwillig- als beroepspersoneel heeft het vakbekwaamheidsprogramma en inwerktraject voor de nieuwe voer- en vaartuigen afgerond. Door het afron­ den van deze programma’s zijn de voertuigen in actieve dienst genomen. Dienstverleningsovereenkomst Nationale Politie onderdelen LFO en LTFO De dienstverleningsovereenkomst voor het deel LFO (Landelijke Faciliteit Ontmantelen) is per 1 januari 2024 beëindigd. Hiermee stopt na ruim 20 jaar de inzet van AGS (adviseur gevaarlijke stoffen) capaciteit uit VrZW bij het ontmantelen van drugslaboratoria. Voor de ontsmettings­taak ten aanzien van het LTFO wordt in samenwerking met de Nationale Politie en het Minis­ terie van J&V gekeken naar een toekomstbestendige inrichting. De dienstverleningsovereenkomst van VrZW loopt nog door tot en met mei 2025. Nationale reddingsvloot (NRV) De evaluaties naar aanleiding van het hoogwater in Limburg en België hebben diverse aanbevelingen opgeleverd. Een deel hiervan is regionaal al opgepakt. Voor andere ontwikkelingen zijn wij afhankelijk van de landelijke NRV-organisatie. Op dit moment verloopt de regionale samenwerking goed en is er ook een NW4 NRV overleg ingesteld.

25

Korpssterkte (vrijwilligers) regionaal

Gewenst

Verschil

416

432

16

Het aantal personen aangesteld op een brandweerfunctie, uitgezonderd de functie ‘aspirant manschap’.

Zorgnorm prestatie VrZW

Zorgnorm periode

Zorgnorm %

Aantal zorgnorm incidenten

2023

59,2%

368

2022

67,1%

210

2021

72,6%

208

2020

74,9%

171

2019

68,8%

176

De bestuurlijk vastgestelde zorgnorm prestatie voor VrZW bedraagt tenminste 70%. Dit betreft het percentage van het aantal maatgevende incidenten (prio 1) waarbij de brandweer binnen de normtijd aanwezig is.

3.1.3 Wat heeft het gekost? Brandweerzorg (exclusief kazernes) Brandweerzorg Brandweerzorg (bedragen x € 1.000 )

Begroting primair

Begroting na wijziging

Rekening 2023

Saldo

Lasten

€15.254

€15.796

€16.114

€318

Baten

€-455

€-546

€-622

€-76

Totaal saldo baten en lasten

€

€

€

€

14.799

15.250

15.492

242

Toelichting op verschillen thema ‘brandweerzorg’ Lasten

Voor-/nadelig

Salarislasten en inhuur derden

€115

N

Hogere kosten, brandstof, onderhoud voertuigen, materiaal uitrukdienst

€115

N

Uitgaven fase 1 toekomstbestendige brandweer

€52

N

Overige

€36

N

Totaal lasten

€

N

318

Baten

Hogere opbrengst DVO

€-15

V

Opbrengst verkopen voertuigen

€-58

V

Overige

€-3

V

Totaal baten

€

-76

V

Saldo

€

242

N

Toelichting lasten Hogere salarislasten en inhuur derden De effecten van de nieuwe Cao zijn zichtbaar. Daar­ naast vloeit de overschrijding voort uit voorsorteren op fase 1 van toekomstbestendige brandweerzorg. Hogere kosten, brandstof, onderhoud voertuigen en materiaal uitrukdienst In 2023 was er sprake van inflatie. De gestegen prijzen

26

Voor-/nadelig

hebben we binnen de exploitatie van 2023 verant­ woord. Dit betreft extra uitgaven voor brandstof, onder­ houd voertuigen en extra kosten materiaal uitrukdienst. Uitgaven voorbereiding verbouwing toekomst­ bestendige brandweer In 2023 is gestart met de voorbereiding fase 1. Hiervoor zijn kosten gemaakt voor inhuur van de verbouwing, roosterplanning, infographics en begeleiding van een aantal processen.

Toelichting baten Hogere opbrengst DVO Afhijsingen in de DVO worden gefactureerd op na­calculatie. Deze zijn in 2023 hoger dan vooraf begroot. Werken derden die zijn uitgevoerd door de mede­werkers van de ademluchtwerkplaats voor de LTFO zijn hoger dan vooraf begroot. Hogere opbrengst door verkoop voertuigen In 2023 zijn er voertuigen verkocht waarvan de opbrengst niet begroot was.

27

3.2 Thema Risicobeheersing

Voornaamste activiteiten in 2023

Aantal

3.2.1 Wat wilden we bereiken?

Gastlessen op Basisscholen: volgens de landelijke leerlijn ‘ Brandweer op school’

12

Voorlichting bij zorgorganisaties

15

Ontruimingsoefeningen kinderdagverblijven

18

Voorlichting aan Verenigingen van Eigenaren

12

Algemene voorlichting op open dagen en markten

25

Activiteiten in het kader van het Keurmerk Veilig Ondernemen

10

Beleidskader Het voorkomen van brand is beter dan het bestrijden van brand. In dit kader houdt Risicobeheersing zich bezig met de verdere ontwikkeling van het versterken van het veiligheidsbewustzijn en het vergroten van de zelfredzaamheid.

Prioriteiten in 2023 • Advisering Omgevingswet en wet Kwaliteitsborging Bouwen • Brandveilig leven • Zelfredzaamheid vergroten • Toezicht en zelftoezicht • Veiligheid nieuwe energiebronnen

3.2.2 Wat hebben we gedaan? Advisering Omgevingswet, toezicht en zelftoezicht In 2023 is ingezet op het maken van samenwerkings­ afspraken met onder andere gemeenten, omgevings­ diensten en de provincie én op het testen van het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). Daarnaast zijn wij aangesloten bij proefprojecten in het kader van de Omgevingswet. Naast regulier toezicht is in 2023 de tool ‘zelftoezicht’ ingezet bij kleine horecabedrijven in de gemeente Zaan­ stad, om op deze manier een groter bereik te hebben en bewustwording van brandveiligheid te vergroten. Brandveilig leven Het leven in een (brand)veilige samenleving is één van de kerntaken waar de Veiligheidsregio Zaanstad-­ Waterland voor staat. Door middel van verschillende activiteiten dragen we bij aan het vergroten van het (brand)veiligheidsbewustzijn, zetten we in op gedrags­ verandering en het verhogen van de zelf- en samen­ redzaamheid van burgers, organisaties en bedrijven.

28

Zelfredzaamheid vergroten Bij oefeningen en incidenten in zorginstellingen, vol­ gens de methode Geen Nood Bij Brand, is gebleken dat communicatie tussen BHV-teams van de zorg­ instellingen en de brandweer soms moeizaam verloopt. Daarom namen Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland, Evean en Zorgcirkel het initiatief voor het ontwikkelen van een korte instructiefilm. Het NiBHV, het landelijke kennisinstituut voor BHV-onderwijs, was betrokken bij het script. Ook Brandweer Nederland en ‘De Zorg Brandveilig’ hebben de film omarmd. De instructiefilm is begin september gelanceerd en is landelijk beschik­ baar gesteld. Brandrisicoprofiel Brandveiligheid is meer dan opkomsttijden van de brandweer. Om een goede balans te krijgen in de benadering van brandveiligheid kijkt VrZW, naast de opkomsttijd, naar het brandrisico van een bouwwerk. In die gebieden waar de opkomsttijd niet kan worden gehaald, wordt bewustwording van inwoners over hun brandveiligheid vergroot. Deze maatregelen zijn opge­ nomen in het beheersmaatregelenplan. Veiligheid nieuwe energiebronnen In NW4 verband werken we aan een veilige energie­ transitie. Vanuit Brandweer Nederland zijn we kar­ trekker voor het deelproduct ‘waterstof opslag, groot­ schalig transport en productie’.

De werkgroep in NW4 verband brengt initiatieven op dit gebied, en mogelijke gevolgen hiervan, in kaart en adviseert onder andere het Rijk en de Provincie.

De voornaamste resultaten zijn: • Advisering LG Energy over het plaatsen van een grootschalige batterijopslag in Neck. • Aanzet advies in het kader van PGS 35 (maatregelen waarmee risico’s van het tanken van waterstof te beheersen zijn). • Advies en op de kaart zetten van de kans op vertraagde ontsteking. Dit wordt overgenomen en in de landelijke rekenmodellen aangepast.

• Advies op de actualisatie van de regeling basisnet (waarover gevaarlijke stoffen worden vervoerd). • Advies gegeven over de ‘backbone’ waterstof rond het Noordzeekanaal gebied waar in de toekomst waterstofgas door stroomt. • Advies busparken Purmerend en Wormer in het kader van het Elektriciteit Opslag Systeem (EOS). • Diverse advisering: Havenbedrijf, Hembrug en Achtersluispolder over visie op risicoruimte externe veiligheid.

3.2.3 Wat heeft het gekost? Brandweerzorg Risicobeheersing (bedragen x € 1.000 )

Begroting primair

Begroting na wijziging

Rekening 2023

Saldo

Lasten

€2.481

€2.939

€2.716

€-223

Baten

€0

€-50

€-125

€-75

Totaal saldo baten en lasten

€

€

€

€

2.481

2.889

2.591

-298

Toelichting op verschillen thema ‘Rampenbestrijding Risicobeheersing’ Lasten

Voor-/nadelig

Salarislasten en inhuur derden

€-277

V

Hogere kosten crisis noodopvang asielzoekers (budgetneutraal)

€49

N

Overige

€5

N

Totaal lasten

€

V

-223

Baten

29

Voor-/nadelig

Hogere baten crisis noodopvang asielzoekers (budgetneutraal)

€-49

V

Overige

€-26

V

Totaal baten

€

-75

V

Saldo

€

-298

V

Toelichting lasten

Toelichting baten

Salarislasten en inhuur derden De vacatureruimte vertaalt zicht in een positief saldo.

Hogere baten crisisnoodopvang asielzoekers (budgetneutraal) Zie toelichting lasten.

Hogere kosten crisisnoodopvang asielzoekers (budgetneutraal) De meerkosten door de crisisnoodopvang asielzoekers worden volledig gecompenseerd door de rijksbijdrage via het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA). Hierdoor is per saldo sprake is van een budgetneutraal karakter. Zie voor een nadere toelichting van deze meerkosten, paragraaf 1.2. (‘Financiële gevolgen crisis noodopvang asielzoekers’)

30

3.3 Thema Vakbekwaamheid

3.3.2 Wat hebben we gedaan?

3.3.1 Wat wilden we bereiken? Beleidskader De brandweer beschikt over een breed pallet aan op maat gesneden kennis en kunde op het gebied van vakbekwaamheid. Dit realiseren we door eenheid aan te brengen in de noodzakelijke onderdelen, met als uitgangs­punten de regionale vraag en oog voor het talent van de individuele medewerkers.

Doorontwikkeling oefencentrum Prins Bernhardplein De doorontwikkeling van het oefencentrum is afge­ rond. De ingebruikname van de nieuwe VR (virtual reality) ruimte staat gepland voor mei 2024 vanwege een aantal software aanpassingen die nog moeten worden gedaan en vertragingen in levertijden. Met het afronden van dit project is het oefencentrum voor de komende jaren weer up-to-date.

Prestatie-indicator Aantal vakbekwaamheidstrajecten voor manschappen en bevelvoerder

31

Leergang

Aantal klassen met deelnemers VrZW

Aantal deelnemers VrZW

Aantal afvallers VrZW

Aantal behaalde diploma’s/certificaten in deze periode

Bevelvoerder

3

17

1

5

Manschap

5

39

3

12

Chauffeur

4

32

3

29

Voertuigpomp­ bedienaar

2

11

2

9

Redvoertuig

2

9

1

8

Verkenner

2

8

0

8

Instructeurs

5

16

2

7

Totaal

23

132

12

78

3.3.3 Wat heeft het gekost? Brandweerzorg Vakbekwaamheid (bedragen x € 1.000 )

Begroting primair

Begroting na wijziging

Rekening 2023

Saldo

Lasten

€3.357

€3.634

€3.634

€0

Baten

€-332

€-332

€-325

€7

Totaal saldo baten en lasten

€

€

€

€

3.025

3.302

3.308

7

Toelichting op verschillen thema ‘vakbekwaam’ Lasten

Voor-/nadelig

V Totaal lasten

€0

Baten

32

V Voor-/nadelig

Overige

€7

N

Totaal baten

€

7

N

Saldo

€

7

N

Toelichting lasten

Toelichting baten

Geen noemenswaardige mutaties.

Geen noemenswaardige mutaties.

3.4 Thema Gemeenschappelijke meldkamer 3.4.1 Wat wilden we bereiken? Beleidskader De Meldkamer Noord-Holland staat aan het begin van de veiligheidsketen. Ze draagt eraan bij burgers in nood sneller en efficiënter te helpen en de ambulancezorg, brandweer, marechaussee en politie beter te facilite­ ren bij hulpverlening en bij bestrijding van crises en rampen.

3.4.2 Wat hebben we gedaan? Doorontwikkeling oefencentrum Prins Bernhardplein Een belangrijke ontwikkeling binnen het meldkamer­ domein is die van het inrichten van een veiligheids­ informatieknooppunt (VIK). Hiermee wordt op verbe­ terde wijze de informatiegestuurde incidentbestrijding vorm en inhoud gegeven.

De rechtspositie van de centralisten is inmiddels geborgd en het traject van kwaliteitsontwikkeling is gestart. Daarbij is het verbeterplan om de systeem betrouwbaarheid en stabiliteit te verbeteren in volle gang. De Koninklijke Marachaussee (KMar) is inmiddels aangesloten binnen de meldkamer. Prestatie-indicator Verwerkingstijd meldkamer De starttijd is de tijd voor de aanname door de brand­ weercentralist. Verwerkingstijd is de tijd van aanname brandweercentralist tot alarmering van de eerste eenheid. Voor VrZW is de norm van de gemiddelde verwerkings­ tijd over de periode van 1 jaar, vastgesteld op 1 minuut. Op basis van de landelijk vastgestelde brandweer­ kerndata wordt deze tijd uniform gemonitord en gerap­ porteerd. In onderstaand overzicht de weergave over de afgelopen 5 jaren.

Verwerkingstijd woningbranden (niet overige gebouwbranden)

33

KPI

Norm

2023

2022

2021

2020

2019

Verwerkingstijd Meldkamer NH

1 minuut

0.58

01.10

01.10

01.04

01.04

3.4.3 Wat heeft het gekost? Brandweerzorg Beheer gemeenschappelijke meldkamer (bedragen x € 1.000 )

Begroting primair

Begroting na wijziging

Rekening 2023

Saldo

Lasten

€1.102

€1.194

€1.219

€25

Baten

€-563

€-563

€-614

€-51

Totaal saldo baten en lasten

€

€

€

€

540

631

605

-26

Toelichting op verschillen thema ‘beheer gemeenschappelijke meldkamer’ Lasten

Voor-/nadelig

Salarislasten en inhuur derden

€37

N

Lagere bijdrage aan VRK

€-14

V

Overige

€2

N

Totaal lasten

€

N

25

Baten

Hogeren opbrengst detachering

€-45

V

Overige

€-6

V

Totaal baten

€

-51

V

Saldo

€

-26

V

Toelichting lasten

Toelichting baten

Salarislasten en inhuur derden Het effect van een nieuwe Cao wordt hier zichtbaar.

De doorbelasting van de loonkosten aan VRK lag in 2023 hoger dan eerder aangenomen.

Lagere bijdrage aan Veiligheidsregio Kennemerland Op basis van de vooraf vastgestelde verdeelsleutel wordt het aandeel in de totaalkosten van de meldka­ mer via voorschotnota’s door de Veiligheidsregio Ken­ nemerland (VRK) als penvoerder in rekening gebracht. Net als vorig jaar heeft er ook dit jaar een correctie plaatsgevonden en levert een incidenteel voordeel op.

34

Voor-/nadelig

3.5 Thema Kazernes 3.5.1 Wat wilden we bereiken? Beleidskader De kazernes van de VrZW zijn in eigendom van gemeenten en worden om niet ter beschikking gesteld aan de VrZW. Voor ruimten in gebruik voor de regionale functie wordt een kostendekkende vergoeding betaald. Om het administratieve proces te vereenvoudigen heeft het Algemeen Bestuur op 6 april 2018 besloten VrZW in de panden de rol en verantwoordelijkheid van een ‘’huurder” te geven. De panden blijven in eigen­ dom van de gemeenten, maar een belangrijk deel van het dagelijks en correctief onderhoud wordt uitge­ voerd onder regie van VrZW Beleidskader: VrZW zal de panden die in gebruik zijn van de gemeenten gebruiken zoals van een goed huurder verwacht mag worden.

35

3.5.2 Wat hebben we gedaan? Er is in 2022 door een externe deskundige een Meer­ jarig Onderhoudsplan opgesteld. De budgettaire vertaling van dit plan is nog niet door alle gemeenten afgerond. Het is in beginsel een budgettair neutrale operatie want de gemeente draagt haar budget over. Er zijn in 2023 nog geen budgetten voor deze onderhoud­ staken vanuit de gemeenten aan VrZW overgedragen. te maken met een diversiteit in de manier waarop de gemeenten die in hun begroting verwerkt hebben of nog moeten verwerken. Het is daarom in 2022 nog niet gelukt om de overdracht van de huisvestingsbudgetten van de gemeenten naar VrZW rond te krijgen.

3.5.3 Wat heeft het gekost? Brandweerzorg Kazernes in eigendom (bedragen x € 1.000 )

Begroting primair

Begroting na wijziging

Rekening 2023

Saldo

Lasten

€1.450

€1.407

€1.526

€119

Baten

€-1.257

€-1.263

€-1.265

€-2

Totaal saldo baten en lasten

€

€

€

€

193

144

261

117

Toelichting op verschillen thema ‘Kazernes in eigendom’ Lasten

Voor-/nadelig

Hogere energielasten

€112

N

Overig

€7

N

Totaal lasten

€

N

119

Baten

36

Voor-/nadelig

Overig

€-2

V

Totaal baten

€

-2

V

Saldo

€

117

N

Toelichting lasten

Toelichting baten

In 2023 zijn de werkelijke energiekosten hoger.

Geen noemenswaardige mutaties.

4. Programma Organisatie

Beleidskader Gerichte sturing en aandacht voor bedrijfsvoering die toekomstbestendig is, maakt het voor de organisatie mogelijk om in te kunnen spelen op ontwikkelingen, mee te kunnen bewegen met de omgeving en haar taken optimaal te kunnen blijven uitvoeren.

4.1. Thema Bedrijfsvoering 4.1.1 Wat wilden we bereiken? Prioriteiten in 2023 • Diversiteit en inclusie • Samen wonen, Samen sterker • Verkenning naar organisatorische samenwerking GGD en Veiligheidsregio • Duurzaamheid • Informatieveiligheid: Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO)

37

• Meer in verbinding met de samenleving • Documentaire informatievoorziening en digitali­sering van documentenstromen • Continu leren en verbeteren • Deelname aan landelijk programma aanspraken na dienstongevallen

4.1.2 Wat hebben we gedaan? Diversiteit & Inclusie Als veiligheidsregio staan we continu in contact met de samenleving. We zoeken daarom naar een brede variëteit aan collega’s om zo goed mogelijk de samen­ leving in onze regio te representeren. We voeren een voorkeursbeleid bij repressieve functies. Bij vacatures in de leidinggevendengroep zetten we expliciet in op diversiteit. Ook in onze arbeidsmarktcommunicatie zetten we bewust in op diversiteit en inclusie; er is een campagne gedraaid om VrZW als werkgever meer naamsbekendheid te geven.

Samen wonen, Samen sterker Eind 2022 heeft het bestuur van VrZW en de GGD-ZW opdracht gegeven om het samenwonen van beide or­ ganisaties op het Prins Bernhardplein 112 Zaandam uit te werken in een gezamenlijke businesscase ‘Samen Sterker’. De businesscase is op 22 december door beide Algemeen Besturen vastgesteld. Voor VrZW is eveneens de kredietaanvraag vastgesteld. Verkenning naar organisatorische samenwerking GGD en Veiligheidsregio Op 12 en 13 juli 2023 hebben de Algemeen Besturen van VrZW en de GGD-ZW het besluit genomen een ver­ kenning uit te voeren naar verschillende mogelijkheden van organisatorische samenwerking tussen de GGD en de Veiligheidsregio. De verkenning richt zich op drie modellen: A. Samenwonen in een pand B. In een shared service center C. Samengaan in één organisatie Duurzaamheid In het Algemeen Bestuur van 20 oktober 2023 is het behaalde CO2-bewustzijn certificaat uitgereikt aan de voorzitter. Op drie ambitieniveaus is de volgende voortgang gerealiseerd: 1. Energie: VrZW heeft 6% energie bespaard ten opzichte van het ijk-jaar 2019 en gebruikt 100% duurzame stroom uit Nederland. Er is 5000 kWh opgewekt met zonnepanelen. 2. Circulariteit: Door het afschaffen van wegwerpbekers worden er jaarlijks 75.000 bespaard. Eind 2023 is afval­ scheiding geïmplementeerd. 3. Mobiliteit: In 2023 is ruim 20% CO2 bespaard ten opzichte van 2019.

– Duurzame mobiliteit van medewerkers: 29 mede­ werkers maken gebruik van de NS Businesscard. – Duurzaamheid van ons wagenpark: Er zijn 21 diesel- en benzinevoertuigen vervangen door hybride/ elektrische voertuigen. Er is in 149 keer 13.404 liter biobrandstof getankt in plaats van diesel.

Informatievoorziening Informatieveiligheid: Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) De informatiebeveiliging binnen de organisatie voldoet gemiddeld voor 84% aan de normen van de BIO. In 2022 was nog sprake van een gemiddeld compliance percentage van 6%. In het kader van de informatiebeveiliging richten we ons naast de technische beheersmaatregelen ook op de bewustwording bij de medewerkers. We hebben het afgelopen jaar vier zogenoemde phishing simula­ ties uitgevoerd. Circa 5% van de medewerkers klikt op de simulatie. Dit is een goed resultaat. Afgelopen jaar zijn er twee incidenten geweest waarbij sprake was van een datalek. Deze datalekken zijn gemeld bij de autoriteit persoonsgegevens (AP) en hadden een laag risico. Versterking personele capaciteit voor informatie­ voorziening en ICT De personele sterkte is met 2 fte gegroeid. Hierdoor kunnen we de continuïteit en informatieveiligheid beter borgen en verder voldoen aan compliance, informatie­ beheer en informatiegericht werken. Versterken communicatie/meer in verbinding met de samenleving In 2023 hebben we bij het thema ‘meer in verbinding met de samenleving’ een meerjaren projectplan op­ gesteld én is capaciteit aangetrokken. Dit heeft geleid tot het ontwikkelen van passende uitingen waarmee de gemeenten via hun eigen kanalen hun inwoners kunnen bereiken.