F-bijlage-1 4-quickscan-wet-natuurbescherming

Quickscan Wet natuurbescherming Waterlandlaan 1-57 te Purmerend

Opdrachtgever:

Mees Ruimte & Milieu Postbus 854 2700 AW Zoetermeer

Versienummer:

4.0

Datum:

30-9-2021, 4-7-2022 en 23-9-2022

Auteur: Paraaf:

Quickscan Wet natuurbescherming Waterlandlaan 1-57 te Purmerend

Pagina 2 van 18

Colofon Dresmé&vanderValk Postbus 225 1970 AE IJmuiden

www.dresmevandervalk.nl

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm, elektronisch op geluidsband of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Dresmé&vanderValk.

Quickscan Wet natuurbescherming Waterlandlaan 1-57 te Purmerend

Pagina 3 van 18

Inhoudsopgave pagina

1

INLEIDING ............................................................................................................................ 4 1.1 AANLEIDING .................................................................................................................................. 4 1.2 DOEL ........................................................................................................................................... 4 1.3 INDELING VAN DE RAPPORTAGE ........................................................................................................ 4

2

WETTELIJK KADER .............................................................................................................. 5 2.1 GEBIEDSBESCHERMING ................................................................................................................... 5 2.2 BESCHERMDE SOORTEN .................................................................................................................. 5

3

PROJECTBESCHRIJVING ..................................................................................................... 8 3.1 LIGGING ....................................................................................................................................... 8 3.2 BESCHRIJVING VAN HET PROJECT....................................................................................................... 8

4

BESCHERMDE GEBIEDEN.................................................................................................... 9

5

ONDERZOEKSMETHODE .................................................................................................. 10

6

RESULTATEN...................................................................................................................... 14

7

CONCLUSIE ........................................................................................................................ 17

Quickscan Wet natuurbescherming Waterlandlaan 1-57 te Purmerend

1

Pagina 4 van 18

INLEIDING

Op 14 juli 2021 is een Quickscan Wet natuurbescherming uitgevoerd ter plaatse van de Waterlandlaan 1-57 in het centrum van Purmerend in de provincie Noord-Holland. Het betreft de herontwikkeling van een bedrijfslocatie van circa 9.150 m2 naar een woningbouwlocatie.

1.1

Aanleiding

In 2017 is een Quickscan Wet natuurbescherming uitgevoerd voor de gebouwen en de directe omgeving van het project aan de Waterlandlaan 1-57 te Purmerend. Dit onderzoek is 3 jaar geldig en inmiddels verlopen. Voor de herontwikkeling, die nog niet is gestart is een actueel onderzoek benodigd. Met de sloop en nieuwbouw kunnen negatieve effecten optreden voor beschermde planten- en of diersoorten. Daarom dient de aanwezigheid van beschermde soorten te worden onderzocht. De aanleiding van onderhavige onderzoek is het voornemen om alle bestaande panden/opstallen te slopen. Mogelijk worden verblijfplaatsen van beschermde soorten aangetast, waarbij een overtreding van de Wet natuurbescherming kan ontstaan. In dat geval is met de sloop van gebouwen een ontheffing nodig van de Wet natuurbescherming.

1.2

Doel

Het doel van de Quickscan Wet natuurbescherming is meerledig: • Vaststellen dan wel uitsluiten -voor zover mogelijk- van beschermde flora en fauna in het projectgebied. •

Vaststellen wat de mogelijke effecten zijn op beschermde flora en fauna en beschermde gebieden

•

als gevolg van de sloop; Indien als gevolg van de sloop negatieve effecten te verwachten zijn, dient te worden bepaald of een nader onderzoek en ontheffing in het kader van de Wet natuurbescherming benodigd is.

1.3

Indeling van de rapportage

De Quickscan Wet natuurbescherming bestaat uit zeven hoofdstukken. Het wettelijk kader van natuurbescherming is te vinden in hoofdstuk 2. In hoofdstuk 3 is het projectgebied en het voorgenomen initiatief beschreven. Hoofdstuk 4 beschrijft of sprake is van gebiedsbescherming, waarin een stikstofdepositieberekening is uitgevoerd. In hoofdstuk 5 is de methode van het onderzoek uiteengezet en in hoofdstuk 6 zijn de onderzoeksresultaten beschreven. Hoofdstuk 7 bestaat uit de conclusies.

Quickscan Wet natuurbescherming Waterlandlaan 1-57 te Purmerend

2

Pagina 5 van 18

WETTELIJK KADER

De Wet natuurbescherming heeft als doel het beschermen van flora en fauna, (natuur)gebieden en bossen. De Wet natuurbescherming bevat niet alleen regels ten aanzien van beschermde soorten flora en fauna en ‘ruimtelijke ingrepen’, maar ook andere onderwerpen zoals bezit en handel, gebiedsbescherming, houtopstanden, beheer en schadebestrijding. Voor plannen die betrekking hebben op ‘ruimtelijke ingrepen’, zoals sloop- en renovatiewerkzaamheden en nieuwbouwplanen zijn de onderwerpen soortenbescherming, gebiedsbescherming en soms ook houtopstanden relevant. Hierna zijn deze onderwerpen op een rij gezet.

2.1

Gebiedsbescherming

Voor gebiedsbescherming is weinig veranderd ten opzichte van de Natuurbeschermingswet 1998. Bij ruimtelijke ingrepen dient te worden nagegaan of initiatieven negatieve effecten kunnen hebben op aangewezen beschermde Natura 2000-gebieden. Gedacht kan worden aan negatieve effecten die samengaan met activiteiten in of aan de randen van een Natura 2000-gebied, zoals verstoring door licht of geluid. Een activiteit die op grotere afstand een negatief effect kan hebben op beschermde gebieden, is bijvoorbeeld de uitstoot van vermestende stoffen. Een wijdverspreid negatief effect is de depositie van stikstof die wordt uitgestoten door het verkeer of verwarmingsketels van gebouwen. Door de toename van stikstof verandert de vegetatie. Soorten als grassen, bramen en brandnetels profiteren hiervan en verdringen plantensoorten die zich gespecialiseerd hebben in schrale omstandigheden. Hierdoor neemt de biodiversiteit af. Een andere vorm van gebiedsbescherming komt voort uit aanwijzing van een gebied als Natuurnetwerk Nederland (NNN, voorheen Ecologische Hoofdstructuur of EHS). Voorts worden bijzondere provinciale natuurgebieden en bijzondere provinciale landschappen door de provincies aangewezen. Voor dergelijke gebieden geldt dat het natuurbelang prioriteit heeft en dat andere activiteiten niet mogen leiden tot aantasting van de natuurdoelen of landschappelijke waarden.

Anders dan voorheen is de status als NNN verankerd in de Wet natuurbescherming.

2.2

Beschermde soorten

Europese soorten (bijlage IV Habitatrichtlijn, bijlage 1 verdrag van Bonn en bijlage 2 van verdrag van Bern) De soorten die beschermd zijn op basis van het verdrag van Bern en Bonn zijn gelijkgesteld aan de soorten die genoemd zijn in de Habitatrichtlijn. Deze (Europese) soorten mogen niet opzettelijk1 mogen worden beschadigd. Het is niet toegestaan deze soorten opzettelijk te vangen, te verstoren of te doden. Ook is het niet toegestaan eieren te vernietigen, te rapen of te vervoeren.

•

1

Met opzet wordt bedoeld: het willens en wetens met aanmerkelijke kans aanvaarden dat gedraging schadelijke gevolgen heeft voor beschermde soorten.

Quickscan Wet natuurbescherming Waterlandlaan 1-57 te Purmerend

Pagina 6 van 18

Beschermde planten uit deze categorie mogen niet opzettelijk worden geplukt of van hun groeiplaats worden verwijderd. Let op! Voor de Europees beschermde soorten geldt dat het niet is toegestaan vaste rust- of verblijfplaatsen opzettelijk of niet, te verstoren. Daarmee is het direct noodzakelijk te onderzoeken of binnen een plangebied sprake is van vaste verblijfplaatsen, zoals die van vleermuizen. Indien vaste verblijfplaatsen aanwezig zijn is een ontheffing nodig. Ontheffing voor activiteiten waarmee de verbodsbepalingen worden overtreden, kan alleen worden verleend op basis van de volgende voorwaarden: 1. Er bestaat geen andere bevredigende oplossing; 2. Er is sprake van een groot algemeen belang; 3. Effecten op populatieniveau zijn uitgesloten. Het bevoegd gezag ten aanzien van het verlenen van ontheffingen is de provincie waarin de activiteit plaats vindt. In de ontheffing kunnen voorwaarden worden opgenomen ten aanzien van compenserende en mitigerende maatregelen. Vogels Alle in het wild levende vogels, hun eieren en vaste verblijfplaatsen mogen niet opzettelijk worden gevangen, beschadigd of verstoord. Ook geldt een Zorgplicht en dat houdt in dat verstoring tot een minimum wordt beperkt. De nuance tussen wat opzettelijk is en wanneer men kan worden aangesproken op de Zorgplicht, zal uit jurisprudentie moeten blijken.

Let op Een aantal vogelsoorten zijn beschermd op basis van het verdrag van Bern en Bonn. Voor deze soorten geldt dat nesten -tijdens het broeden of anderzijds als vaste rustplaats in gebruik zijn- niet (met of zonder opzet) mogen worden verstoord. Voorbeelden van soorten die genoemd zijn in het verdrag van Bern en die veel voorkomen nabij gebouwen zijn roodborst, pimpelmees en winterkoning. Het broedseizoen loopt globaal van 15 maart t/m 15 juli. Broeden begint enige tijd voor het leggen van het ei en eindigt nadat het nest niet meer wordt gebruikt. Sommige vogelsoorten hebben een tweede of derde leg. Ook is de start en einde van het broeden en gebruik van het nest verschillend per vogelsoort. Daarmee dient rekening gehouden te worden. Soorten zoals steenuil (bijlage 2 verdrag van Bern) gebruikt het nest bijvoorbeeld het hele jaar als vaste rustplaats en is daarmee het hele jaar beschermd. Ook kunnen foerageergebieden rondom nesten onderdeel zijn van vaste verblijfplaatsen. Activiteiten waarmee een van de verbodsbepalingen voor vogels wordt overtreden kunnen -uiteraard onder voorwaarden- worden toegestaan op basis van een door de provincie verleende ontheffing. Andere soorten In bijlage A en B van de Wet natuurbescherming is een lijst opgenomen van beschermde fauna respectievelijk flora.

Deze soorten mogen niet opzettelijk worden gevangen, beschadigd, verstoord of gedood respectievelijk opzettelijk van hun groeiplaats worden verwijderd. Anders dan voor de Europese soorten, geldt een milder beschermingsregime: Vaste rust- of verblijfplaatsen van deze soorten mogen niet opzettelijk worden verstoord of vernietigd.

Quickscan Wet natuurbescherming Waterlandlaan 1-57 te Purmerend

Pagina 7 van 18

Bij wet zijn de bosmuis, de huisspitsmuis en de veldmuis die in en rondom gebouwen leven, vrijgesteld van de verboden. De provincies kunnen generieke vrijstelling verlenen door het aangeven van een lijst van vrijgestelde beschermde soorten voor ruimtelijke ingrepen en bestendig beheer. In de provincie Noord-Holland zijn alle diersoorten in de categorie ‘andere soorten’2 en die algemeen voorkomen, vrijgesteld bij ruimtelijke ingrepen. Ook kan de provincie ontheffing verlenen voor: • Het opzettelijk verstoren van individuen of vaste rust- of verblijfplaatsen van deze soorten, bijvoorbeeld in het kader van het voorkomen van schade aan gewassen. •

Het opzettelijk verstoren van individuen of vaste rust- of verblijfplaatsen van soorten die niet zijn vrijgesteld bij provinciale verordening.

De volgende soorten die hoge eisen stellen aan hun omgeving zijn niet vrijgesteld: Zoogdieren

Amfibieën en

Dagvlinders

boommarter bunzing

reptielen alpenwatersalamander vinpootsalamander

aardbeivlinder bosparelmoervlinder

veenbesblauwtje veenbesparelmoervlinder

das edelhert

vuursalamander adder

bruin dikkopje bruine eikenpage

veenhooibeestje veldparelmoervlinder

damhert eekhoorn eikelmuis

hazelworm levendbarende hagedis ringslang

donker pimpernelblauwtje duinparelmoervlinder gentiaanblauwtje

zilveren maan

grijze zeehond gewone zeehond

libellen

grote parelmoervlinder grote vos

beekdonderpad beekprik

grote bosmuis

bosbeekjuffer

grote vuurvlinder

elrits

hermelijn molmuis

beekkrombout donkere waterjuffer

grote weerschijnvlinder iepenpage

Europese rivierkreeft gestippelde alver

steenmarter

gevlekte glanslibel

kleine heivlinder

grote modderkruiper

veldspitsmuis waterspitsmuis

hoogveenglanslibel Kempense heidelibel

kleine ijsvogelvlinder kommavlinder

kwabaal

wezel

speerwaterjuffer

pimpernelblauwtje

kevers

sleedoornpage spiegeldikkopje

vliegend hert

wild zwijn alle vleermuizensoorten

2

Behalve vogelsoorten

vissen

Quickscan Wet natuurbescherming Waterlandlaan 1-57 te Purmerend

3

PROJECTBESCHRIJVING

3.1

Ligging

Pagina 8 van 18

Het projectgebied bestaat uit ca 9.150 m² bedrijfslocatie met meerdere panden/opstallen, zie afbeelding 1 en 2. De locatie is gelegen in het centrum van Purmerend in de provincie Noord-Holland. Afbeelding 1 en 2. Ligging projectgebied (projectgebied in rood)

3.2

Beschrijving van het project

De panden/opstallen van de huidige bedrijfslocatie zullen geheel worden gesloopt. Daarna worden drie woontorens gerealiseerd met in totaal 282 appartementen aan de Waterlandlaan. Deze woontorens worden geplaatst op een actieve plint, bestaande uit zes bedrijfsunits. Er wordt een parkeerkelder aangelegd met 195 parkeerplaatsen. In afbeelding 3 en 4 is de toekomstige situatie weergegeven.

Quickscan Wet natuurbescherming Waterlandlaan 1-57 te Purmerend

Pagina 9 van 18

Afbeelding 3 en 4. Voorlopige ontwerp 21-3-2021 (W3 Architecten en ingenieurs BV)

4

BESCHERMDE GEBIEDEN

Het projectgebied is niet in of nabij het Natuurnetwerk Nederland (voorheen Ecologische Hoofdstructuur) of Natura 2000-gebieden gelegen, zie afbeelding 5 en 6. De meest nabijgelegen Natura 2000-gebieden zijn Polder Zeevang (3 kilometer), Wormer- en Jisperveld & Kalverpolder (4 kilometer), Ilperveld, Varkensland, Oostzanerveld & Twiske (5 kilometer). Het Natuurnetwerk Nederland komt veelal overeen met de Natura 2000-gebieden. Op afbeelding 6 is te zien dat de dichtstbijzijnde NNN zich op een afstand van 2 kilometer ten opzichte van het projectgebied bevindt. Op de korte termijn ontstaan lokale effecten, zoals een toename van geluid en stof door de sloopwerkzaamheden. Deze effecten zijn echter verwaarloosbaar en niet waarneembaar ter plaatse van beschermde gebieden. In de gebruiksfase zal sprake zijn van een verkeersaantrekkende werking. Daarom is een aparte stikstofdepositieberekening uitgevoerd die rekening houdt met het toekomstige verkeer. Vooralsnog wordt in het plan ervanuit gegaan dat de woningen gebruik maken van stadsverwarming of gasloos worden uitgevoerd. Afbeelding 5: Natura 2000-gebieden nabij het projectgebied (projectgebied aangegeven met i, bron: Aerius.nl)

Quickscan Wet natuurbescherming Waterlandlaan 1-57 te Purmerend

Pagina 10 van 18

Afbeelding 6: Ecologische Hoofdstructuur/ Natuurnetwerk Nederland (NNN) nabij het projectgebied (bron: provincie Noord-Holland, structuurvisie 2040)

5

ONDERZOEKSMETHODE

De Quickscan Wet natuurbescherming is uitgevoerd door een ecoloog met kennis op het gebied van vleermuizen in het stedelijke gebied, mevrouw ir. L. van der Valk. Voor het archiefonderzoek is Gegevensautoriteit natuur, waarneming.nl en eerder uitgevoerde onderzoeken naar beschermde flora en fauna in de omgeving meegenomen. In opdracht van gemeente Purmerend heeft onderzoeksbureau Regelink in 2014, 2017 en 2020 voor de gehele gemeente, onderzoek gedaan naar soorten van bijlage IV van de Habitatrichtlijn (van der Hout). Het gemeentebrede onderzoek van 2020 is nog geen 3 jaar oud en daarmee recent genoeg. Op 14 juli 2021 is een veldonderzoek uitgevoerd, waarbij gezocht is naar geschikt leefgebied en de eisen die beschermde soorten stellen aan een geschikt leefgebied. Hierna zijn een aantal afbeeldingen weergegeven die een indruk geven van het projectgebied, waarbij alle panden worden gesloopt, zie afbeelding 7 t/m 13. De weersomstandigheden waren met 21° C, geen neerslag, weinig wind, voldoende om een biotoopanalyse uit te voeren. Omdat geen bomen, groen of open water aanwezig zijn in het projectgebied worden alleen algemeen voorkomende zoogdiersoorten verwacht zoals huisspitsmuis. Beschermde vissen, amfibieën, reptielen, insecten en vaatplanten kunnen vanwege het ontbreken van geschikt biotoop op voorhand worden uitgesloten en worden buiten beschouwing gelaten.

Tijdens het onderzoek is aandacht besteed aan vleermuizen en mogelijke locaties van beschermde vogelnesten. Afbeelding 7 en 8. De noordwestzijde van het projectgebied

Quickscan Wet natuurbescherming Waterlandlaan 1-57 te Purmerend

Afbeelding 9, 10 en 11. De gevels aan de Waterlandlaan

Pagina 11 van 18

Quickscan Wet natuurbescherming Waterlandlaan 1-57 te Purmerend

Afbeelding 12. De gevels aan de noordzijde/ Zeevangstraat

Pagina 12 van 18

Quickscan Wet natuurbescherming Waterlandlaan 1-57 te Purmerend

Afbeelding 13. De gevels aan de noordzijde/ Zeevangstraat

Pagina 13 van 18

Quickscan Wet natuurbescherming Waterlandlaan 1-57 te Purmerend

6

Pagina 14 van 18

RESULTATEN

Vleermuizen Archiefonderzoek Op basis van verspreidingsgegevens kunnen zeven soorten vleermuizen worden verwacht in het stedelijke gebied van Purmerend. Deze soorten zijn; gewone dwergvleermuis, ruige dwergvleermuis, laatvlieger, watervleermuis, meervleermuis, gewone grootoorvleermuis en baardvleermuis. In opdracht van gemeente Purmerend heeft onderzoeksbureau Regelink in 2014, 2017 en 2020 voor de gehele gemeente, onderzoek gedaan naar onder andere vleermuizen (Florafaunacheck.nl). In afbeelding 14 zijn verblijfplaatsen weergegeven van de gewone- en ruige dwergvleermuis in de omgeving van het projectgebied. Op basis van de onderzoeksresultaten van 2014, 2017 en 2020 wordt voorzichtigheidshalve aangenomen dat een paarverblijfplaats aanwezig is binnen het projectgebied. Afbeelding 14. Zomerverblijfplaatsen van de gewone dwergvleermuis (projectgebied in kader, FloraFaunaCheck.nl)

Veldonderzoek De panden/opstallen in het projectgebied bestaan ruwweg uit 4 delen. De delen zijn in verschillende fases in de loop der jaren gebouwd en hebben verschillende hoogtes varierend van circa 5 meter tot circa 15 meter hoogte. De 3 delen grenzend aan de Waterlandlaan en de Landsmeerstraat zijn tegen elkaar aan gebouwd. Het deel grenzend aan de Zeevangstraat bestaat uit een vrijstaand pand, zie afbeelding 13. Alle panden hebben platte daken. Op een aantal locaties zijn een beperkt aantal open stootvoegen aanwezig, maar sporen zijn niet aangetroffen. Uit de gegevens van de architect blijkt echter dat alle gevels zijn voorzien van isolatie waardoor de spouw, mogelijk toegankelijk via de open stootvoegen, niet geschikt is voor verblijfplaatsen van vleermuizen. Binnen het projectgebied is heel weinig groen aanwezig.

Quickscan Wet natuurbescherming Waterlandlaan 1-57 te Purmerend

Pagina 15 van 18

Alleen aan de achterzijde van de panden, staan rond de parkeerplaatsen in het projectgebied een aantal beukenhagen en een enkele zwarte els. In de directe omgeving van het projectgebied aan de Waterlandlaan en nabij de Zeevangstraat staan een aantal kleine bomen. Geconcludeerd kan worden dat op basis van het gemeentebrede onderzoek in 2014, 2017 en 2020, behalve 1 paarverblijfplaats van de gewone dwergvleermuis, geen andere verblijfplaatsen aanwezig zijn. Op basis van de onderzoeken van de gemeente is geen nader onderzoek nodig naar vleermuizen. Broedvogels Archiefonderzoek In het projectgebied komen geen waarnemingen naar voren van vogels met jaarrond beschermde nesten (Florafaunacheck.nl). Wel is nabij het projectgebied, tussen de Katwoudsestraat en de Markerkade een leefgebied van de huismus aanwezig. Ook is in het belendende pand aan de Jisperstraat in 2020 nestindicerend gedrag gezien van gierzwaluw, zie afbeelding 13. Afbeelding 13. Leefgebied van de huismus in de omgeving van het projectgebied (projectgebied in kader, FloraFaunaCheck.nl)

Veldonderzoek Binnen het projectgebied zijn geen geschikte dakpannen (plat dak) of andere holtes aanwezig voor broedvogels zoals huismus, gierzwaluw, kauw of spreeuw. Broedvogels worden niet binnen het projectgebied verwacht. Aan de achterzijde van de panden rond de parkeerplaatsen en het vrijstaande pand (Zeevangstraatzijde) zijn enkele beukenhagen aanwezig. Struiken of opgaand groen is afwezig. In zijn geheel zijn geen nesten aangetroffen. Jaarrond beschermde vogelnesten zijn niet aangetroffen en worden ook niet verwacht.

Quickscan Wet natuurbescherming Waterlandlaan 1-57 te Purmerend

Pagina 16 van 18

Het is niet volledig uit te sluiten dat in een toekomstig broedseizoen vogels zoals merel een nest bouwen in de bomen en hagen. Indien de bomen worden gekapt, dienen deze buiten het broedseizoen te worden gekapt of vooraf te worden gecontroleerd op nesten.

Quickscan Wet natuurbescherming Waterlandlaan 1-57 te Purmerend

7

Pagina 17 van 18

CONCLUSIE

Als gevolg van het project worden geen effecten op de Ecologische Hoofdstructuur of Natura 2000gebieden verwacht. Onderhavige Quickscan Wet natuurbescherming richt zich op de panden/opstallen aan de Waterlandlaan 1-57 in Purmerend. Omdat het projectgebied zich in een sterk verstedelijkte omgeving bevindt, is specifiek onderzoek gedaan naar broedvogels en vleermuizen. Binnen het projectgebied zijn geen mogelijke holtes voor vogelnesten waargenomen. Geconcludeerd kan worden dat op basis van het gemeentebrede onderzoek in 2014, 2017 en 2020, behalve 1 paarverblijfplaats van de gewone dwergvleermuis, geen andere verblijfplaatsen aanwezig zijn. Op basis van de onderzoeken van de gemeente is geen nader onderzoek nodig naar vleermuizen. Binnen het projectgebied worden, naast 1 paarverblijfplaats van de gewone dwergvleermuis, geen beschermde soorten verwacht. Er bestaat geen aanleiding om nader onderzoek uit te voeren. Het is niet volledig uit te sluiten dat in een toekomstig broedseizoen vogels als merel een nest bouwen in de aanwezige bomen en hagen. Als de bomen worden gekapt, dienen deze buiten het broedseizoen (globaal tussen 15 maart en 15 juli) te worden gekapt of vooraf te worden gecontroleerd op nesten. Aan de Zorgplicht wordt voldaan als tijdens de sloop kleine dieren zoals muizen, de gelegenheid krijgen weg te vluchten.

Quickscan Wet natuurbescherming Waterlandlaan 1-57 te Purmerend

Pagina 18 van 18

Literatuurlijst •

Dresmévandervalk. 2017. Quickscan Wet natuurbescherming Waterlandlaan 1-57 te Purmerend.

•

www.Aerius.nl

•

Netwerk Groene Bureau gedragscode (2010), zie http://netwerkgroenebureaus.nl/werken-aan-

•

kwaliteit/gedragscode Provincie Noord-Holland, structuurvisie 2040; https://maps.noord-holland.nl/kaarten/

•

www.Floraenfaunacheck.nl

• •

waarneming.nl www.sovon.nl