d-stappenplan-wijwinkelcentrum-hart-van-de-wijk

Hart van de wijk Purmerend

Concept rapportage

Aan

Van

Gemeente Purmerend

Hospitality Group Sweco

Auteurs

Project

Hart van de wijk Purmerend Betreft

Ons kenmerk

Concept rapportage

250059/RRE

Datum

31 januari 2025

© Hospitality Group

Behoudens uitzonderingen door de wet gesteld mag, zonder uitdrukkelijke schriftelijke toestemming van de rechthebbenden c.q. door de rechthebbenden gemachtigden, niets uit deze uitgave worden vermenigvuldigd en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of anderszins, hetgeen ook van toepassing is op de gehele of gedeeltelijke bewerking. 2

1. De context De gemeente Purmerend groeit als stad, mede door de fusie met Beemster maar ook door de bouw van ruim 10.000 woningen. De gemeente Purmerend telt op dit moment ruim 94.000 inwoners en groeit de komende jaren naar zo’n 110.000 inwoners. Purmerend bestaat uit acht wijken (bestaand en in ontwikkeling) die verschillen naar ontstaansgeschiedenis, naar omvang, naar bevolkingssamenstelling, et cetera.

Om deze transformatie te realiseren, wil de gemeente een stappenplan opstellen dat de benodigde informatie, gegevens, onderzoeken en randvoorwaarden per wijkwinkelcentrum in kaart brengt. Hospitality Group en Sweco hebben dat vraagstuk in gezamenlijkheid opgepakt. Het resultaat presenteren we hier. In het schema hieronder zijn de stappen beschreven.

De groei en de veranderende samenstelling van de bevolking van Purmerend zullen gevolgen hebben voor de behoefte aan maatschappelijke en commerciële voorzieningen. Verwacht mag worden dat zowel de omvang van de behoefte zal veranderen als ook de aard van de behoefte (kwalitatieve kenmerken). De gemeente Purmerend heeft recentelijk onderzoek laten uitvoeren (door resp. Hospitality Group en Sweco) naar de toekomstige behoefte aan maatschappelijke en commerciële voorzieningen in de stad. De resultaten hiervan zijn verwerkt in twee visiedocumenten. In deze visiedocumenten zijn de aard en omvang van deze behoeften getypeerd. Hieruit blijkt dat wijkwinkelcentra een cruciale rol kunnen spelen in het verbeteren van de leefbaarheid van de wijken, door zich te ontwikkelen tot multifunctionele centra (hart van de wijk) die niet alleen ruimte bieden voor commerciële voorzieningen maar ook voor maatschappelijke voorzieningen.

Hart van de Wijk

3

Stap 1. Bepaal het type cluster Inleiding Het is belangrijk om eerst te bepalen of het "Hart van de Wijk" betrekking heeft op een bestaand (commercieel) cluster in de wijk, of dat er sprake is van een volledig nieuw te realiseren cluster. Deze identificatie is essentieel om de juiste vervolgstappen te formuleren.

Zuidoost Beemster

Bestaand cluster Als het gaat om een bestaand cluster, moeten er vragen worden gesteld over de mogelijkheden voor herontwikkeling, aanpassingen en aanvullingen en uitbreidingen, zodanig dat maatschappelijke en commerciële functies ook daadwerkelijk gecombineerd kunnen worden. Nieuw cluster Bij een nieuw cluster zijn de vrijheidsgraden om commerciële en maatschappelijke functies te combineren groter dan bij een bestaand cluster. Hier ligt de focus meer op locatiekeuze, haalbaarheid en het creëren van nieuwe voorzieningen die aansluiten bij de behoeften van de wijk.

Oostflank

Nieuw cluster

Hart van de Wijk

4

Stap 2. Analyseer het bestaande cluster Inleiding Om een goed beeld te kunnen schetsen van de behoefte aan een hart van de wijk binnen een bestaand cluster kijken we naar een aantal factoren die nodig zijn om de juiste balans te vinden om te komen tot een optimaal gebruik van commercieel en maatschappelijk aanbod voor de wijkwinkelcentra. Dit zijn:

Kenmerken van de inwoners in relatie tot voorzieningen De kenmerken worden bepaald op basis van de samenstelling naar leeftijden en huishoudens.

Omvang van het verzorgingsgebied Het verzorgingsgebied van een cluster is een belangrijke factor om te bepalen welk draagvlak er is voor commerciële en maatschappelijke functies.

De sociale staat van de wijken heeft daarnaast grote invloed op de behoefte aan wijkaccommodaties. In wijken met relatief veel inwoners die in een kwetsbare positie verkeren is bijvoorbeeld de behoefte aan laagdrempelige ontmoetingsruimte, aan maatschappelijke informatie- en hulpverlening en aan zorg groter dan in andere wijken.

De clusters zijn ingedeeld naar omvang van het verzorgingsgebied:  klein gebied van 5.000 tot 7.500 inwoners,  middelgroot gebied van 7.500 tot 15.000 inwoners  groter gebied met 15.000 of meer inwoners.

Figuur: Overzicht aanbod winkelcentra in Purmerend

De samenstelling van de inwoners naar leefstijlen is ook van belang. Met leefstijlen wordt de waardeoriëntatie van de inwoners bedoeld (wat vindt men belangrijk?).

In de bijlagen staan de kenmerken verder uitgelegd.

De omvang van het verzorgingsgebied is van invloed op de draagkracht van het cluster en heeft directe gevolgen voor de diversiteit aan winkels en het type aanbod van maatschappelijke voorzieningen.

Maatschappelijke behoefte Voor het onderzoek visie maatschappelijke voorzieningen is per (bestaande en nieuw te ontwikkelen) wijk in kaart gebracht wat de behoefte is aan maatschappelijke voorzieningen. Er is per behoefte ook weergegeven welke voorziening de grootste (%) behoefte is per wijk.

Demografische analyse De socio-demografische kenmerken van het verzorgingsgebied hebben een belangrijke invloed op het type en de aard van de voorzieningen. Factoren zoals leeftijdsopbouw, inkomensstructuur en bevolkingsgroei in de wijk spelen een rol bij het bepalen welke functies relevant zijn voor zowel de huidige als de toekomstige bewoners.

Winkelgebied Voor het onderzoek naar de commerciële voorzieningen zijn de wijkwinkelcentra gecategoriseerd naar de mate waarin er behoefte is het winkelgebied te herontwikkelen c.q. te versterken. Ook kan op basis van het onderzoek een inschatting gemaakt worden van de aanwezige fysieke ruimte om matschappelijke functies te huisvesten. 5

Overwhere

Stap 2. Analyseer het bestaande cluster OVERWHERE Inleiding De wijk Overwhere vraagt vanuit de maatschappelijke opgave focus op activeren en participeren. Dit geldt voornamelijk voor Overwhere-Zuid vanwege het hoge aantal kwetsbare inwoners en complexe multi-problematiek. Tegelijkertijd staat de sociale samenhang onder druk door hoge woningdoorstroom, diverse leefstijlen en een snel veranderende bevolkingssamenstelling (o.a. vergrijzing) in Overwhere-Noord. Een integrale aanpak en verbinding zijn essentieel om de leefbaarheid en veerkracht te versterken. Inwoners 2023: 13.500 2040: 20.500 Toename + 7.000 Grootste toename bij jong volwassenen (25 -45 jaar) en 65 jaar e.o. Kenmerken voor inwoners van Overwhere  Nabijheid van voorzieningen.  Clusteren van voorzieningen (zorg, welzijn, ontmoeten, bewegen et cetera).  Activiteiten in samenhang aanbieden.  Inzetten op weefplekken (buitenruimte /groen, cultuur, kinderen, gezondheid).  Inzetten op bewegen, preventie en vitaliteit.

Behoefte aan maatschappelijke voorzieningen  Kinderopvang (62%)  Zorg (55%)  BSO (53%)  Sport (51%)  Recreatie (51%)  Wijkcentra/ontmoeten (50%)  Cultuur (50%)  Onderwijs (29%) Winkelgebied De inwoners van Overwhere-Zuid worden bediend door winkelcentrum Wormerplein. Met een Vomar supermarkt en veel etnisch aanbod heeft het een functie die uitgaat boven alleen Overwhere-Zuid. Er is sprake van meervoudig eigendom. Het later gerealiseerde winkelcentrum Overwhere is eigendom van 1 eigenaar en kent twee supermarkten. Een uitbreidingsplan voor beide supermarkten is in voorbereiding.

Wormerplein

Hart van de Wijk

6

Stap 2. Analyseer het bestaande cluster WHEERMOLEN Inleiding De wijk Wheermolen vraagt vanuit de maatschappelijke opgave focus op activeren en participeren voornamelijk in Wheermolen-West en Oost vanwege het hoge aantal kwetsbare inwoners en complexe multi-problematiek. Tegelijkertijd staat de sociale samenhang onder druk door hoge woningdoorstroom, diverse leefstijlen en een snel veranderende bevolkingssamenstelling (o.a. vergrijzing) in Wheermolen-West. Een integrale aanpak en verbinding zijn essentieel om de leefbaarheid en veerkracht te versterken. Inwoners 2023: 7.900 2040: 8.600 Toename + 700 Grootste toename bij jong volwassenen (25 -45 jaar) en senioren (65 e.o.)

Behoefte aan maatschappelijke voorzieningen  BSO (22%)  Onderwijs (13%)  Kinderopvang (11%)  Zorg (10%)

Makado

Winkelgebied Makado bedient een middelgroot gebied en huisvest sinds ruim een jaar een tweede supermarkt die ook veel consumenten van buiten de wijk weet te trekken. Het winkelcentrum is in handen van 1 eigenaar. Rond het winkelcentrum vindt op uitgebreide schaal vernieuwing van de woningvoorraad plaats.

Kenmerken voor inwoners van Wheermolen  Nabijheid van voorzieningen.  Clusteren van voorzieningen (zorg, welzijn, ontmoeten, bewegen et cetera).  Activiteiten in samenhang aanbieden.  Inzetten op weefplekken (buitenruimte /groen, cultuur, kinderen, gezondheid)  Inzetten op bewegen, preventie en vitaliteit.

Hart van de Wijk

7

Stap 2. Analyseer het bestaande cluster GORS Inleiding In Gors is met de geplande nieuwbouw aandacht nodig voor samenhang en verbinding. De sociale samenhang staat onder druk door hoge woningdoorstroom, uiteenlopende leefstijlen en een veranderende bevolkingssamenstelling (bijv. vergrijzing). In Gors-Zuid, rond winkelcentrum ‘De Gors’, speelt kwetsbaarheid door complexe multi-problematiek. Het concept van ‘weefplekken’ biedt een oplossing. Weefplekken verbinden diverse bevolkingsgroepen en draaien om thema’s als: Groen, parken en buitenruimte, Kinderen, Gezondheid en Cultuur. Door deze thema’s te combineren in één voorziening of locatie, wordt de impact op leefbaarheid en sociale cohesie versterkt. Inwoners 2023: 9.800 2040: 12.500 Toename + 2.700 Grootste toename bij kinderen 0-18 jaar, jong volwassenen (25 -45 jaar) en 75 jaar e.o.

Behoefte aan maatschappelijke voorzieningen  BSO (44%)  Kinderopvang (35%)  Cultuur (32%)  Zorg (31%)  Wijkcentra/ontmoeten (29%)  Recreatie (29%)  Sport (28%) Winkelgebied Gors is te kenschetsen als een middelgroot gebied en is te verdelen in een noordelijk deel (met cluster Gorselaar) en een zuidelijk deel (met cluster De Gors). Het tot hoogstedelijk woon-werkgebied te transformeren Waterlandkwartier is onderdeel van het noordelijk deel. Het onvolwaardige cluster Gorselaar zal als onderdeel van de transformatie onherkenbaar veranderen. Cluster De Gors (met meervoudig eigendom) is een gebied waar een impuls nodig is. Daar lijkt ook de fysieke ruimte voor te zijn.

De Gorselaar

De Gors

Kenmerken voor inwoners van de Gors  Inzetten op weefplekken (buitenruimte /groen, cultuur, kinderen, gezondheid)  Inzetten op bewegen, preventie en vitaliteit.

Hart van de Wijk

8

Stap 2. Analyseer het bestaande cluster CENTRUM Inleiding In het Centrum is in de buurt Binnenstad sprake activeren en participeren vanwege het hoge aantal kwetsbare inwoners en complexe multi-problematiek. In de buurten Zuiderpolder, Binnenstad en Stationsbuurt is er al een grote groep senioren en dat gaat naar de toekomst toe verder toenemen. De kern van de opgave is de vitaliteit van de inwoners, het voorkomen van vereenzaming, et cetera. Inwoners 2023: 4.900 2040: 5.400 Toename + 500 Grootste toename bij kinderen 4-12 jaar en 65 jaar e.o. Kenmerken voor inwoners van Centrum  Nabijheid van voorzieningen.  Clusteren van voorzieningen (zorg, welzijn, ontmoeten, bewegen et cetera).  Inzetten op bewegen, preventie en vitaliteit

Behoefte aan maatschappelijke voorzieningen  Onderwijs (46%)  BSO (45%)  Cultuur (13%)  Wijkcentra/ontmoeten (11%)  Recreatie (11%)  Sport (10%)  Zorg (9%)

Wagenweg

Winkelgebied De wijk Centrum omvat onder meer de historische binnenstad, waar de commerciële functies overwegend een stads- en regioverzorgend karakter hebben. De binnenstad is geen onderdeel geweest van de genoemde visie op de commerciële voorzieningen. Hiervoor is een separate binnenstadsvisie opgesteld. Het op een binnenstedelijke bedrijventerrein gesitueerde Wagenweggebied huisvest overwegend grootschalige supermarkten die een (boven)lokale functie vervullen. Intensivering van dit gebied en menging met de woonfunctie staat op het programma voor dit gebied.

Hart van de Wijk

9

Stap 2. Analyseer het bestaande cluster WEIDEVENNE Inleiding De maatschappelijke opgave in Weidevenne is vooral faciliterend. In de wijk zijn de inwoners zelfredzaam, er is beperkt sprake van weinig sociale samenhang en problematiek met kinderen, jeugd en jongeren. De opgave kenmerkt zich door het behouden van de goede uitgangspositie en faciliteren van de initiatieven van de inwoners. Aandacht moet er wel zijn voor de buurt Hazepolder hier is al een grote groep senioren en dat gaat naar de toekomst toe verder toenemen. De kern van de opgave voor deze buurt is de vitaliteit van de inwoners, het voorkomen van vereenzaming, et cetera.

Behoefte aan maatschappelijke voorzieningen  Behouden van de huidige uitgangssituatie Winkelgebied Winkclecentrum Weidevenne bedient een groot gebied, en is in handen van 1 eigenaar. Er zijn geen ingrijpende veranderingen in dit relatief nieuwe centrum te verwachten.

Weidevenne

Inwoners 2023: 19.700 2040: 18.400 Afname – 1.300 Afname bij jeugd 12-25 jaar, jong volwassenen 25-45 jaar, volwassenen 45-65 jaar. Toename van 65 jaar e.o. Kenmerken voor inwoners van Weidevenne  Faciliteren van voorzieningen

Hart van de Wijk

10

Stap 2. Analyseer het bestaande cluster PURMER ZUID Inleiding De maatschappelijke opgave in Purmer-Zuid is vooral faciliterend. In de wijk zijn de inwoners zelfredzaam, er is beperkt sprake van weinig sociale samenhang en problematiek met kinderen, jeugd en jongeren. De opgave kenmerkt zich door het behouden van de goede uitgangspositie en faciliteren van de initiatieven van de inwoners.

Behoefte aan maatschappelijke voorzieningen  Onderwijs (42%)  Kinderopvang (24%)  Zorg (20%)  Wijkcentra/ontmoeten (20%)  Recreatie (18%)  Cultuur (18%)  Sport (17%)

In Purmer-Zuidzuid is met de geplande nieuwbouw aandacht nodig voor samenhang en verbinding. De sociale samenhang staat onder druk door nieuwbouw woningen en een veranderende bevolkingssamenstelling (bijv. vergrijzing).

Winkelgebied Winkelcentrum Meerland bedient Purmer-Zuid, een groot verzorgingsgebied. Het winkelcentrum is in handen van 1 eigenaar. Er zijn geen grote ontwikkelingen in dit gebied te verwachten.

Meerland

Inwoners 2023: 12.000 2040: 14.400 Toename + 2.400 Grote toename bij kinderen 4-12 jaar, jongeren 12-18 jaar, jong volwassenen 25-45 jaar en 65 jaar e.o. Kenmerken voor inwoners van Purmer-Zuid  Inzetten op weefplekken (buitenruimte /groen, cultuur, kinderen, gezondheid)  Inzetten op sport en bewegen, preventie en vitaliteit.

Hart van de Wijk

11

Stap 2. Analyseer het bestaande cluster PURMER NOORD Inleiding In Purmer-Noord is met de geplande nieuwbouw aandacht nodig voor samenhang en verbinding. De sociale samenhang staat onder druk door grote nieuwbouwprojecten, veranderende leefstijlen en een veranderende bevolkingssamenstelling (bijv. vergrijzing). In Purmer-Noord rondom de buurt Overlanderstraat speelt kwetsbaarheid door complexe multi-problematiek. Het concept van ‘weefplekken’ biedt een oplossing. Weefplekken verbinden diverse bevolkingsgroepen en draaien om thema’s als: Groen, parken en buitenruimte, Kinderen, Gezondheid en Cultuur. Door deze thema’s te combineren in één voorziening of locatie, wordt de impact op leefbaarheid en sociale cohesie versterkt. Voor reeds bestaande inwoners in Purmer-Noord is gezonde mate van zelfstandigheid en zal de opgave vooral faciliterend zijn.

Behoefte aan maatschappelijke voorzieningen  BSO (37%)  Kinderopvang (19%)  Cultuur (17%)  Zorg (16%)  Wijkcentra/ontmoeten (16%)  Sport (14%)  Recreatie (14%)  Onderwijs (9%)

Gildeplein

Winkelgebied Winkelcentrum Gildeplein bedient Purmer-Noord, te kenschetsen als een groot gebied. Het winkelcentrum kent verschillende eigenaren. Er is een herontwikkelingsplan in voorbereiding dat vooral tot in maatvoering volwaardiger supermarkten moet leiden. De ruimte in en rondom het winkelcentrum is beperkt. Veel functies strijden hier op een betrekkelijke kleine ruimte.

Inwoners 2023: 14.600 2040: 18.600 Toename + 4.000 Grote toename bij kinderen 4-12 jaar, jongeren 12-18 jaar, jong volwassenen 25-45 jaar en 65 jaar e.o. Kenmerken voor inwoners van Purmer-Noord  Inzetten op weefplekken (buitenruimte /groen, cultuur, kinderen, gezondheid)  Inzetten op sport en bewegen, preventie en vitaliteit.

Hart van de Wijk

12

Stap 2. Analyseer het bestaande cluster BEEMSTER Inleiding De maatschappelijke opgave in Beemster is vooral faciliterend. In de wijk zijn de inwoners zelfredzaam, er is beperkt sprake van weinig sociale samenhang en problematiek met kinderen, jeugd en jongeren. De opgave kenmerkt zich door het behouden van de goede uitgangspositie en faciliteren van de initiatieven van de inwoners. In Zuidoostbeemster is met de geplande nieuwbouw aandacht nodig voor samenhang en verbinding. De sociale samenhang staat onder druk door nieuwbouw woningen en een veranderende bevolkingssamenstelling (bijv. vergrijzing). Inwoners (incl. Zuidoostbeemster) 2023: 11.400 2040: 12.600 Toename + 1.200 Grote toename bij kinderen 4-12 jaar, jongeren 12-18 jaar, jong volwassenen 25-45 jaar en 65 jaar e.o.

Behoefte aan maatschappelijke voorzieningen  Wijkcentra/ontmoeten (11%)  Recreatie (11%)  Zorg (10%)  Cultuur (10%)  Onderwijs (9%) Winkelgebied Het winkelaanbod in Middenbeemster bedient primair de gehele Beemster (uitgezonderd Zuidoostbeemster, dat meer op Purmerend is gericht). De gehele Beemster is te kenschetsen als een groot gebied, dat ook nog eens groeit. Het winkelgebied is een niet planmatig, maar organisch gegroeid dorpscentrum, met meervoudig eigendom en beperkte ruimte. Ingrijpende commerciële ontwikkelingen worden niet voorzien.

Middenbeemster

Kenmerken voor inwoners van Beemster  Inzetten op weefplekken (buitenruimte /groen, cultuur, kinderen, gezondheid)  Inzetten op sport en bewegen, preventie en vitaliteit.

Hart van de Wijk

13

Stap 3. Analyseer het nieuwe cluster OOSTFLANK Inleiding Een nieuwe wijk, Oostflank, wordt gedefinieerd als een gebied dat rond Purmer Noord en Zuid ligt. De focus verschuift naar een centrale locatie tussen Noord en Zuid, met een toekomstvisie tot 2040 en een bijbehorend maatschappelijk programma. PURMER-NOORD Inwoners 2023: 14.600 2040: 18.600 Toename + 4.000 Grote toename bij kinderen 4-12 jaar, jongeren 12-18 jaar, jong volwassenen 25-45 jaar en 65 jaar e.o. PURMER-ZUID Inwoners 2023: 12.000 2040: 14.400 Toename + 2.400 Grote toename bij kinderen 4-12 jaar, jongeren 12-18 jaar, jong volwassenen 25-45 jaar en 65 jaar e.o. Kenmerken voor inwoners van Purmer-Noord en Purmer-Zuid  Inzetten op weefplekken (buitenruimte /groen, cultuur, kinderen, gezondheid)  Inzetten op sport en bewegen, preventie en vitaliteit.

Behoefte aan maatschappelijke voorzieningen Purmer-Noord  BSO (37%)  Kinderopvang (19%)  Cultuur (17%)  Zorg (16%)  Wijkcentra/ontmoeten (16%)  Sport (14%)  Recreatie (14%)  Onderwijs (9%)

Oostflank

Behoefte aan maatschappelijke voorzieningen Purmer-Zuid  Onderwijs (42%)  Kinderopvang (24%)  Zorg (20%)  Wijkcentra/ontmoeten (20%)  Recreatie (18%)  Cultuur (18%)  Sport (17%) Winkelgebied De Oostflank zal op termijn ook een wijkverzorgend cluster nodig hebben. De locatie daarvan is nog niet bepaald. Omdat het om een “greengrass”-ontwikkeling gaat, is hier de uitgelezen mogelijkheid om een echt hart van de wijk te maken, met een combinatie van op de wijk gerichte commerciële en maatschappelijke functies. Hart van de Wijk

14

Stap 3. Analyseer het nieuwe cluster ZUIDOOSTBEEMSTER Inleiding In Zuidoostbeemster worden circa 700 woningen gerealiseerd, voornamelijk voor senioren en starters. Hierbij is aandacht voor vitaliteit, ontmoeten, samenhang en verbinding wenselijk. ZUIDOOSTBEEMSTER (ONDERDEEL VAN BEEMSTER) Inwoners 2023: 11.400 in 2040: 12.600 Toename + 1.200 Grote toename bij kinderen 4-12 jaar, jongeren 12-18 jaar, jong volwassenen 25-45 jaar en 65 jaar e.o. Kenmerken voor inwoners van Beemster  Inzetten op weefplekken (buitenruimte /groen, cultuur, kinderen, gezondheid)  Inzetten op sport en bewegen, preventie en vitaliteit.

Winkelgebied Zuidoostbeemster is te typeren als een klein gebied dat door zijn ligging, tegen de historische kern van Purmerend aan, onderdeel is van een veel groter gebied. Met de groei van Zuidoostbeemster ontstaat er draagvlak voor een kleinschalige dorpsvoorziening. Deze dorpsvoorziening omvat een kleinschalige supermarkt met aanvullende functies. Uitgangspunt bij deze ontwikkeling is dat er op een logische, centrale locatie een nieuw dorpshart wordt gerealiseerd.

Zuidoost -Beemster

Behoefte aan maatschappelijke voorzieningen  Wijkcentra/ontmoeten (11%)  Recreatie (11%)  Zorg (10%)  Cultuur (10%)  Onderwijs (9%)

Hart van de Wijk

15

Stap 4. Relatie voorzieningen Inleiding In het vorige hoofdstuk is ingegaan op het type maatschappelijke voorzieningen en of er een relatie gelegd kan met de in de wijk gevestigde winkelcentra. Synergetische functies Welke maatschappelijke functies versterken het commerciële cluster? Identificeer functies zoals kinderopvang, gezondheidszorg of culturele voorzieningen die een synergie creëren met de winkels, waardoor logische combinaties ontwikkeld worden (bv. door een langere verblijfsduur of meer bezoekers).

Geschiktheid: Of de aard van de maatschappelijke voorziening verenigbaar is met een winkelcentrum. Voorzieningen waar rust of privacy noodzakelijk is, of waar gêne speelt, passen bijvoorbeeld minder goed bij een drukke winkelomgeving. Schaalniveau: Het niveau waarop de voorziening functioneert. Is het bedoeld voor een wijk, dorp of buurt, zoals ook de meeste wijkwinkelcentra, of voor de hele gemeente, of zelfs voor een regio? Voorbeelden van die laatste zijn een zwembad (gemeentelijk) of een museum (regionaal).

Niet-synergetische functies Welke maatschappelijke functies passen niet bij het cluster? Identificeer functies die geen meerwaarde bieden en mogelijk zelfs negatief zijn voor het commerciële deel, bijvoorbeeld zware en gevoelige ondersteuning voor inwoners naast een supermarkt.

Combinatiebezoek: In de laatste kolom is onderzocht of er mogelijkheden zijn voor bezoekers om commerciële en maatschappelijke voorzieningen te combineren, zoals winkelen en een bezoek aan een maatschappelijke voorziening.

In de tabel hiernaast zijn de maatschappelijke voorzieningen per domein weergegeven. In de tweede kolom, getiteld ‘combinatie winkelcentrum’, is beoordeeld of het wenselijk is om een bepaalde voorziening te combineren met een winkelcentrum. Daarbij hebben we gekeken naar verschillende aspecten:

Legenda

Ruimtebeslag: Hoeveel ruimte de maatschappelijke voorziening inneemt (groot, middelgroot of klein) en hoe goed deze ruimtelijk-fysiek inpasbaar is binnen een winkelcentrum.

Op de pagina’s 19 en 20 (hierna) is de tabel groter weergegeven. De tabel hiernaast is het beeld van het totale aanbod van maatschappelijke voorzieningen.

MAATSCHAPPELIJKE VOORZIENINGEN ONDERWIJS EN OPVANG

Primair Onderwijs Voortgezet Onderwijs (voortgezet) Speciaal Onderwijs Bewegingsonderwijs PO en SO Bewegingsonderwijs VO Kinderopvang BSO ZORG EN ONDERSTEUNING Huisarts Fysiotherapie Tandarts Psycholoog & psychiater Apotheek Ouderenzorg: wonen zonder zorg Ouderenzorg: geclusterd wonen met zorg nabij Ouderenzorg: geclusterd wonen (24-uurszorg PG) Ouderenzorg: geclusterd wonen (24-uurszorg SOM) GGZ Gehandicaptenzorg Dagbesteding Verloskunde Jeugdhulp met verblijf: algemeen Jeugdhulp met verblijf: gezinshuis Praktijkruimte jeugdhulpverlening Jeugdgezondheidszorg WELZIJN Wijk- en buurtcentrum Participatie & re-integratie Jongerencentra Ontmoeting/vrij toegankelijk SPORT Sporthal Zwembad Buitensportaccomodatie Binnensport (sportzaal en gymzaal) RECREATIE- EN VERBLIJFPLEKKEN Speelveld Kinderboerderij Volkstuin Scouting Speeltuinen BIJZONDERE WOONVORMEN/GECLUSTERD WONEN Beschermd en begeleid wonen Maatschappelijke opvang Short stay (urgente korte woonperiode) Verstandelijk beperkten: geclusterd wonen met zorg nabij Verstandelijk beperkten: geclusterd wonen zonder zorg CULTUUR Cultuurhuizen (aanbod diverse cultuur activiteiten) Amateurkunst Bibliotheek Theater/ poppodium Broedplaats Centrum voor de kunsten/cultuureducatie Museum Evenementenlocatie RELIGIE Moskee Kerk

Combinatie winkelcentrum

Ruimte beslag

Geschikt heid

Schaal niveau

Combinatie bezoek

Misschien Misschien Misschien Misschien Misschien Ja Ja

1 1 1 1 1 2 2

2 2 2 2 2 2 2

1 2 2 1 2 1 1

1 1 1 1 1 1 1

Ja Ja Ja Nee Ja Misschien Misschien Nee Nee Nee Nee Misschien Ja Nee Nee Nee Nee

3 2 3 3 3 1 1 1 1 1 1 1 3 1 1 3 2

2 2 2 1 2 2 2 2 2 1 2 2 2 1 1 1 1

1 1 1 2 1 2 2 2 2 2 2 2 1 2 2 2 2

1 1 1 2 1 1 1 2 2 2 2 1 1 1 1 2 2

Ja Misschien Nee Ja

2 3 2 2

2 2 2 2

1 2 2 1

1 1 1 1

Nee Nee Nee Misschien

1 1 1 2

2 2 2 2

2 3 2 2

1 2 2 2

Nee Nee Nee Nee Ja

1 1 1 1 2

2 2 2 2 2

1 2 2 2 1

2 2 2 2 1

Nee Nee Nee Nee Nee

2 2 2 2 2

1 1 1 2 2

2 2 2 2 2

2 2 2 2 2

Misschien Ja Ja Nee Misschien Misschien Nee Nee

1 2 2 1 2 2 1 1

2 2 2 2 2 2 2 2

2 2 2 2 2 2 3 2

1 1 1 2 1 1 2 2

Misschien Misschien

1 1

2 2

2 2

16

2 2

MAATSCHAPPELIJKE VOORZIENINGEN

Stap 4. Overzicht (deel 1)

Legenda Ruimtebeslag Geschiktheid Schaalniveau Combinatiebezoek 1 = groot 1 = Niet 1 = wijk (buurt) 1 = Ja 2 = middel 2 = Wel 2 = lokaal (gemeentebreed) 2 = Nee 3 = klein 3 = regionaal

ONDERWIJS EN OPVANG Primair Onderwijs

Combinatie winkelcentrum

Ruimte beslag

Geschikt heid

Schaal niveau

Combinatie bezoek

Misschien

1

2

1

1

Voortgezet Onderwijs

Misschien

1

2

2

1

(voortgezet) Speciaal Onderwijs

Misschien

1

2

2

1

Bewegingsonderwijs PO en SO

Misschien

1

2

1

1

Bewegingsonderwijs VO

Misschien

1

2

2

1

Kinderopvang

Ja

2

2

1

1

BSO

Ja

2

2

1

1

ZORG EN ONDERSTEUNING Huisarts

Ja

3

2

1

1

Fysiotherapie

Ja

2

2

1

1

Tandarts

Ja

3

2

1

1

Psycholoog & psychiater

Nee

3

1

2

2

Apotheek

Ja

3

2

1

1

Ouderenzorg: wonen zonder zorg

Misschien

1

2

2

1

Ouderenzorg: geclusterd wonen met zorg nabij

Misschien

1

2

2

1

Ouderenzorg: geclusterd wonen (24-uurszorg PG)

Nee

1

2

2

2

Ouderenzorg: geclusterd wonen (24-uurszorg SOM)

Nee

1

2

2

2

GGZ

Nee

1

1

2

2

Gehandicaptenzorg

Nee

1

2

2

2

Dagbesteding

Misschien

1

2

2

1

Verloskunde

Ja

3

2

1

1

Jeugdhulp met verblijf: algemeen

Nee

1

1

2

1

Jeugdhulp met verblijf: gezinshuis

Nee

1

1

2

1

Praktijkruimte jeugdhulpverlening

Nee

3

1

2

2

Jeugdgezondheidszorg

Nee

2

1

2

2

WELZIJN Wijk- en buurtcentrum

Ja

2

2

1

1

Misschien

3

2

2

1

Jongerencentra

Nee

2

2

2

Ontmoeting/vrij toegankelijk

Ja

2

2

1

Participatie & re-integratie

17

1 1

MAATSCHAPPELIJKE VOORZIENINGEN

Stap 4. Overzicht (deel 2)

SPORT

Combinatie winkelcentrum

Ruimte beslag

Geschikt heid

Schaal niveau

Combinatie bezoek

Sporthal

Nee

1

2

2

1

Zwembad

Nee

1

2

3

2

Buitensportaccomodatie

Nee

1

2

2

2

Misschien

2

2

2

2

Speelveld

Nee

1

2

1

2

Kinderboerderij

Nee

1

2

2

2

Volkstuin

Nee

1

2

2

2

Scouting

Nee

1

2

2

2

Speeltuinen

Ja

2

2

1

1

Beschermd en begeleid wonen

Nee

2

1

2

2

Maatschappelijke opvang

Nee

2

1

2

2

Short stay (urgente korte woonperiode)

Nee

2

1

2

2

Verstandelijk beperkten: geclusterd wonen met zorg nabij

Nee

2

2

2

2

Verstandelijk beperkten: geclusterd wonen zonder zorg

Nee

2

2

2

2

Misschien

1

2

2

1

Amateurkunst

Ja

2

2

2

1

Bibliotheek

Ja

2

2

2

1

Binnensport (sportzaal en gymzaal)

Legenda Ruimtebeslag Geschiktheid Schaalniveau Combinatiebezoek 1 = groot 1 = Niet 1 = wijk (buurt) 1 = Ja 2 = middel 2 = Wel 2 = lokaal (gemeentebreed) 2 = Nee 3 = klein 3 = regionaal

RECREATIE- EN VERBLIJFPLEKKEN

BIJZONDERE WOONVORMEN/GECLUSTERD WONEN

CULTUUR Cultuurhuizen (aanbod diverse cultuur activiteiten)

Theater/ poppodium

Nee

1

2

2

2

Broedplaats

Misschien

2

2

2

1

Centrum voor de kunsten/cultuureducatie

Misschien

2

2

2

1

Museum

Nee

1

2

3

2

Evenementenlocatie

Nee

1

2

2

2

Misschien

1

2

2

RELIGIE Moskee Kerk

Misschien

1

2

2

2 18

2

Stap 5. Programma van essenties Inleiding Een programma van essenties geeft de noodzakelijke en gewenste criteria weer waaraan een project, product of dienst moet voldoen. Het vormt de basis voor de uitvoering en besluitvorming. Praktische eisen en samenhang van maatschappelijke en commerciële voorzieningen We definiëren het Programma van Essenties op hoofdlijnen om inzicht te krijgen in de praktische eisen en de samenhang van de maatschappelijke functies. Deze functies zijn uitgedrukt in BVO (bruto vloer oppervlak) voor maatschappelijke functies denk o.a. kinderopvang, sport en bewegen, welzijn, zorg et cetera. Op pagina 21 is de uitwerking verder toegelicht. Verantwoordelijkheid gemeente of externe partij Het toevoegen van maatschappelijke voorzieningen bij winkelcentra en de uitbreiding van het aanbod van maatschappelijke voorzieningen komen niet altijd voor rekening van de gemeente. In gezamenlijkheid met maatschappelijk partners moet worden bekeken wie welke verantwoordelijkheid heeft bij de realisatie van maatschappelijke voorzieningen binnen een winkelcentra. Als voorbeeld zijn er typen voorzieningen die voor rekening komen van private aanbieders (kinderopvang) of zorgaanbieders bekostigd via de verzekeraars. Voor onderwijshuisvesting geldt wel dat dit een wettelijke verplichting is voor de gemeente.

Samengestelde voorzieningen Bij samengestelde voorzieningen kunnen verschillende typen voorzieningen onder één dak gehuisvest worden en zal sprake zijn van multifunctioneel/dubbel ruimtegebruik. Voordeel hiervan is dat er kan worden bespaard op de hoeveelheid te bouwen vierkante meters. Bijvoorbeeld: is om cultuur aanbod toe te voegen aan bestaande accommodaties zoals (ontmoeting)functies in de wijken, welzijnsvoorzieningen, ouderenplekken, et cetera. De opgave in Purmerend betreft niet alleen het toevoegen van vierkante meters, maar ook het vervangen van verouderd aanbod. Of efficiënter en flexibel inzetten van bestaand aanbod. Maatschappelijke opgave en maatschappelijke voorzieningen Vanuit het onderzoek visie op maatschappelijke voorzieningen is de maatschappelijke opgave per wijk in kaart gebracht. Deze opgave is bepalend voor de behoefte aan voorzieningen maar ook naar de samengesteldheid van voorzieningen en schaalniveau. We beschrijven hieronder de maatschappelijke opgave en niveau van samengesteldheid en schaalniveau. Een toelichting per maatschappelijke opgave staat uitgelegd in de bijlage op pagina 25. Maatschappelijke opgave Activeren en participeren Samengesteldheid In deze gebieden is het van groot belang dat samengestelde voorzieningen worden aangeboden.

Idealiter worden in deze wijken voorzieningen gecombineerd op het gebied van bewegen, cultuur, onderwijs, sport, welzijn en zorg. De samengesteldheid heeft vooral tot doel om de inhoudelijke samenwerking tussen instellingen te bevorderen/vergemakkelijken om op die manier effectiever te zijn bij talentontwikkeling, voorkomen van

achterstanden en preventie. Voor kinderen is het van belang dat opvang en onderwijs worden gecombineerd met beweegstimulering, ontwikkeling van leesvaardigheid/leesplezier, (jeugd)zorg, en vormen van maatschappelijke dienstverlening. Voor volwassenen worden bewegen, cultuur, ontmoeting, informatieverstrekking, hulp- en dienstverlening en zorg bij voorkeur gecombineerd. Dit vanuit het oogpunt van participeren, preventie en versterken van de sociale samenhang. Schaalniveau De meeste typen voorzieningen worden bij voorkeur aangeboden op het schaalniveau van de buurt. De inwoners van deze buurten hechten aan voorzieningen in de directe nabijheid van de woning en vertrouwde gezichten. Dat geldt voor het primair onderwijs, de opvang, de 1e lijnszorg, het buurthuis en de sportvoorziening. Verder is het van groot belang dat de voorzieningen laagdrempelig zijn. Dit zowel op het gebied van uitstraling (vertrouwd) als tarieven (betaalbaar).

Hart van de Wijk

19

Stap 5. Programma van essenties Ontmoeten, vitaliteit en gezondheid Samengesteldheid Ook in de buurten waar ontmoeten en vitaliteit de maatschappelijke opgave is, is het van groot belang dat samengestelde voorzieningen worden aangeboden. Idealiter worden in deze wijken voorzieningen aangeboden voor de meer kwetsbare senioren, waar bewegen, ontmoeten, leefstijl, welzijn en zorg worden gecombineerd. Bij voorkeur worden in en rondom deze accommodaties arrangementen voor deze groep inwoners aangeboden. Dat zijn activiteiten die in samenhang een combinatie vormen van ontmoeten, bewegen, zorg, et cetera. Dit alles met als doel tegengaan van vereenzaming, zo lang mogelijk vitaal blijven en preventie. Achterliggende doelstelling is ook om het beroep op professionele zorg- en hulpverlening zo lang mogelijk uit te stellen. Schaalniveau Ook voor deze voorzieningen is het schaalniveau de buurt, de directe woonomgeving van deze senioren. Dit in verband met de verminderde mobiliteit van de doelgroep en de gehechtheid aan voorzieningen in de buurt. Samenhang en verbinden Als derde zijn de kwalitatieve aspecten voor de opgave samenhang en verbinden weergegeven. Deze opgave geldt vrijwel voor Purmerend in zijn geheel. Enkele voorbeelden:  In Overwhere, Wheermolen, Zuidoostbeemster en Gors is deze opgave relevant om de traditionele inwoners van deze wijk en de nieuwe inwoners te verbinden.

 In Purmer-Zuid, Purmer-Noord (woningbouw Oostflank) en in Overwhere (woningbouw De Koog Campus) wordt deze opgave van belang om –in deze nieuwe wijk– vormen van samenhang te bewerkstelligen.

Voor deze opgave is het gedachtengoed van ‘weefplekken’ relevant. Weefplekken zijn thema’s die het in zich hebben om meerdere, zo niet alle, bevolkingsgroepen aan elkaar te binden. Weefplekken zijn:  Groen/parken/buitenruimte  Kinderen  Gezondheid  Cultuur

(buurthuis, dagopvang senioren, et cetera), terwijl andere voorzieningen een stedelijk of regionaal planningsniveau kennen.

Bij het ‘stapelen’ van deze weefplekken in of rondom één voorziening/accommodatie wordt de kans groter dat deze een bijdrage levert aan de maatschappelijke opgave, leefbaarheid en sociale samenhang. Vanzelfsprekend zijn aspecten als schaalniveau, toegankelijkheid, en dergelijke afhankelijk van leefstijlen en type wijk. Faciliteren Als laatste de kwalitatieve aspecten voor de opgave Faciliteren. Ook deze opgave geldt voor vrijwel Purmerend in zijn geheel. De kwalitatieve kenmerken (samengesteldheid, spreiding) voor deze accommodaties hangen vooral samen met leeftijden, leefstijlen en type voorziening. Enkele voorbeelden:  Voor kinderen wordt een school in de buurt, binnen de meeste leefstijlen gewaardeerd. Echter, binnen sommige leefstijlen (vooral de rode) kiezen ouders soms/vaak bewust voor een bepaald type onderwijs, ongeacht de reisafstand.  De samengesteldheid van scholen verschilt ook per leefstijl. Voor sommige leefstijlen (vooral blauw) zijn combinaties gewenst vanuit het oogpunt van gemak. Voor andere leefstijlen is maximale ontplooiing (combinatie met bijvoorbeeld cultuur) relevanter.  Sommige voorzieningen worden op buurtniveau gepland

Hart van de Wijk

20

Stap 5. Programma van essenties Praktische eisen en samenhang van maatschappelijke en commerciële voorzieningen: Op deze pagina treft u – per type maatschappelijke voorziening – een toelichting aan op de uitgangspunten die wij hebben gehanteerd bij de berekening van de behoefte. De landelijke kengetallen zijn voor Purmerend ook vergeleken met een benchmark aan vergelijkbare grote steden dit zijn o.a. Zwolle, Den Bosch, Zaanstad, Delft, Zoetermeer, Rotterdam, Almere en Haarlemmermeer. Op basis van de criteria ruimtebeslag, geschiktheid, schaalniveau en combinatiebezoek hebben we in stap 4 per maatschappelijke functie de potentiële synergetische kansen van ruimtelijk-functionele clustering in kaart gebracht. Daaruit blijkt dat enerzijds kleinschalige zorgfuncties als huisarts, fysiotherapie en tandarts niet alleen ruimtelijk goed inpasbaar lijken, maar ook van toegevoegde waarde zijn voor het winkelcentrum. Daarnaast is de synergetische werking van maatschappelijke functies die uitnodigen tot een langer verblijf (denk aan bibliotheek of een buurtcentrum) groot voor het wijkwinkelcentrum. De ruimtelijke inpasbaarheid is door de schaalgrootte wellicht lastiger dan bij de zorgfuncties, maar door slimme combinaties, met de maatschappelijke functies (deels) op verdieping, kan hierin toch veel bereikt worden.

MAATSCHAPPELIJKE VOORZIENINGEN ONDERWIJS Onderwijs

M2 BVO per inwoner OPMERKINGEN

KINDEROPVANG EN BUITENSCHOOLSE OPVANG Kinderopvang Buitenschoolse opvang ZORG Huisarts Fysiotherapie Tandarts Apotheek Verloskunde WIJKCENTRA /ONTMOETING Wijk en buurtcentrum Jongerencentra Cultuurhuizen

N.v.t.

Volledig gebaseerd op de meest recente leerlingenprognoses en IHP (integraal huisvestingsplan onderwijs).

0,08 0,08

Berekening deelnamepercentage Purmerend o.b.v. inkomensgegevens per buurt. Hogere deelname kinderen vanuit rode, gele en blauwe leefstijl, lagere deelname groene leefstijl, conform indeling leefstijlen, per buurt.

0,05 0,04 0,05 0,03 0,05 0,08 0,01 0,01

De inkomensgegevens per buurt (behoefte wijkcentra /ontmoeting hoger naarmate inkomen lager, cultuur omgekeerd). De leefstijlen: Behoefte ontmoeting hoger binnen groene leefstijlen, lager binnen blauwe en rode leefstijlen.

En de behoefte cultuur hoger binnen rode leefstijlen. Leeftijdsklassen (behoefte wijkcentra /ontmoeting hoger binnen jeugd en jongeren en fors hoger binnen groep senioren).

BINNENSPORT EN BUITENSPORT Binnensport Zwembad Buitensport

RECREATIE Kinderboerderij Volkstuin Scouting Speeltuinen CULTUUR Bibliotheek Amateurkunst Theater /poppodium Broedplaats Centrum voor de kunsten /cultuureducatie Museum Evenementenlocatie

0,36 0,08 5,64

 Toekomstige behoefte aan de hand van bevolkingsprognoses, met correcties naar:  Bewegingsonderwijs is volledig gebaseerd op de meest recente leerlingenprognoses, omgerekend naar de behoefte aan klokuren bewegingsonderwijs.  Ledenontwikkeling van de afgelopen jaren voor de meest populaire binnen- en buitensporten.  Leeftijdsgroepen (jeugd relatief vaker lid dan andere leeftijdsgroepen).  Leefstijlen (sportdeelname hoger onder gele, blauwe en rode leefstijlen).  Zwembad is volledig gebaseerd op nieuwbouw Leeghwaterbad.

0,24 1,6 0,13 0,23

Vertrekpunt landelijke cijfers bewegen in de buitenruimte (kernindicator beweegvriendelijke omgeving). ▪ Toekomstige behoefte aan de hand van bevolkingsprognoses, met correcties naar: ▪ Leeftijdsgroepen. ▪ Leefstijlen (sportdeelname hoger onder gele, blauwe en rode leefstijlen).

0,05 0,02 0,08 0,01 0,04 0,08 0,25

 De inkomensgegevens per buurt (behoefte cultuur hoger naarmate inkomen hoger).  De leefstijlen:  Behoefte cultuur hoger binnen gele, blauwe en rode leefstijlen, lager binnen groene leefstijlen.  Leeftijdsklassen (behoefte cultuur hoger fors hoger binnen groep senioren).

Hart van de Wijk

21

Stap 6. Haalbaarheid maatschappelijke functies in winkelcentra Inleiding De praktische haalbaarheid om de juiste (passende, synergetisch werkende) maatschappelijke functies aan een bestaand wijkwinkelcentrum toe te voegen hangt van meer af dan alleen de theoretische kansen en mogelijkheden. Het moet ook praktisch uitvoerbaar zijn. Samengevat is een aantal criteria daarbij relevant: Ruimtelijke mogelijkheden: Zijn er ruimtelijke mogelijkheden voorde realisering van maatschappelijke functies binnen of aangrenzend aan het winkelcentrum? Per wijkcentrum kunnen we analyseren of er voldoende ruimte is om nieuwe functies toe te voegen zonder dat dit de commerciële activiteiten belemmert.

Behoefte aan maatschappelijke voorzieningen: Op het moment dat er behoefte is aan nieuwe of te herhuisvesten maatschappelijke voorzieningen die van toegevoegde waarde voor het centrum en de wijk kunnen zijn, komt een slimme combinatie van functies ook daadwerkelijk meer binnen handbereik dan wanneer die behoefte er niet is. Een integrale afstemming in de organisatie is hierbij van groot belang om de ontwikkelingen en mogelijkheden continu in beeld te hebben. En zo proactief commerciële en maatschappelijke voorzieningen aan elkaar te koppelen.

Eigendom en financiële aspecten: Hoe beïnvloeden eigendom en financiën de haalbaarheid? Welk tools zijn er om analyses te maken omtrent de eigendomsstructuren en financiële implicaties voor de realisatie van het "Hart van de Wijk". Momentum, plannen voor het winkelcentrum: Het moment dat er voor een winkelcentrum plannen voor een herontwikkeling spelen, is ook een mooi moment om in het programma van eisen bij de herontwikkeling het vizier breder in te stellen. En in dat vizier ook de maatschappelijke voorzieningen mee te nemen.

Hart van de Wijk

22

Bijlagen

Hart van de wijk

23

Bijlage1 De behoefte aan maatschappelijke voorzieningen, capaciteit De oorzaken van de verschillen Er zijn grote verschillen zijn in de behoefte aan voorzieningen per wijk. De verschillen in de behoefte tussen de wijken kennen tal van oorzaken. De belangrijkste zijn: 1. Samenstelling naar leeftijden en huishoudens De meest voor de hand liggende oorzaak is het verschil in samenstelling naar leeftijden.  In wijken waar relatief veel kinderen wonen is de behoefte aan primair onderwijs, kinderopvang en buitenschoolse opvang vanzelfsprekend groter dan in wijken met relatief weinig kinderen. Dat geldt ook voor de behoefte aan sportaccommodaties. Kinderen zijn relatief vaker lid van sportverenigingen dan volwassenen en senioren.  In wijken waar relatief veel senioren wonen (vooral minder vitale senioren) is de behoefte aan ontmoetingsruimte (welzijn) bijvoorbeeld weer groter. In de volgende figuur is de samenstelling van de bevolking van de wijken in Purmerend naar leeftijden in 2040 weergegeven. 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0%

2. De samenstelling naar leefstijlen Ook de samenstelling van de inwoners naar leefstijlen is van belang. Met leefstijlen wordt de waardeoriëntatie van de inwoners bedoeld (wat vindt men belangrijk?). In deze rapportage zelf volstaan we met:  Het weergeven van de samenstelling van de inwoners van de verschillende wijken naar leefstijlen.  Het weergeven van de belangrijke verschillen in de omvang van de behoefte naar leefstijlen. In de volgende figuur is de samenstelling van de inwoners naar leefstijlen per wijk weergegeven.

grootst bij inwoners met de rode en blauwe leefstijl, gevolgd door de gele leefstijl.  De behoefte aan wijkcentra, buurthuizen en ontmoetingsruimte is het grootste onder inwoners met een groene leefstijl, gevolgd door de gele leefstijl. Bij inwoners met een blauwe of rode leefstijl is de behoefte aan wijkcentra, buurthuizen en ontmoetingsruimten zeer beperkt.  De sport- en beweegdeelname is het hoogst onder inwoners met een rode en blauwe leefstijl, gevolgd oor de gele leefstijl. De behoefte aan sportaccommodaties is binnen die leefstijlen dan ook het hoogst.  Actieve en passieve cultuurdeelname is het hoogst onder de inwoners met de rode en blauwe leefstijl, gevolgd door de groene leefstijl.

Zuidoostbeemster Beemster Weidevenne Purmer-Zuid Middenbeemster

75 jaar e.o.

Gors Centrum

65-75 jaar

Overwhere

45-65 jaar

Purmer-Noord

25-45 jaar 18-25 jaar 12-18 jaar 4-12 jaar 0-4 jaar

Wheermolen 0%

20%

40%

60%

80%

100%

De belangrijkste verschillen in behoefte aan voorzieningen zijn:  Kinderopvang /buitenschoolse opvang: De deelname van kinderen aan kinderopvang en buitenschoolse opvang is het

Hart van de Wijk

24

Bijlage 1. De behoefte aan maatschappelijke voorzieningen, capaciteit 3. De sociale staat van de wijken De sociale staat van de wijken heeft grote invloed op de behoefte aan wijkaccommodaties. In wijken met relatief veel inwoners die in een kwetsbare positie verkeren is bijvoorbeeld de behoefte aan laagdrempelige ontmoetingsruimte, aan maatschappelijke informatie- en hulpverlening en aan zorg groter dan in andere wijken. Wij hebben de sociale staat en de maatschappelijke opgave in de wijken van Purmerend getypeerd. Die typering heeft plaatsgevonden op basis van een grote hoeveelheid data over de betreffende wijken en toetsing van de typering bij:  Medewerkers van de gemeente Purmerend vanuit verschillende disciplines van het sociale domein.  Medewerkers van de maatschappelijke partners van de gemeente Purmerend.

Faciliteren De maatschappelijke opgave in wijken die bovengemiddeld scoren, waar de inwoners zelfredzaam zijn, waar sprake is van sociale samenhang en problematiek met kinderen, jeugd en jongeren beperkt voorkomt. De opgave kenmerkt zich door het behouden van de goede uitgangspositie en faciliteren van de initiatieven van de inwoners.

In die wijken komen bijvoorbeeld relatief veel scheidingen voor met een problematiek met opgroeiende kinderen.

Samenhang en verbinden Dit zijn de wijken waar de sociale samenhang onder druk staat of te laag is. Dat kan door veel doorstroom in de woningen, de leefstijl van de inwoners of door een snel wijzigende samenstelling van de wijk of buurt.

Activeren en participeren Dit is de opgave in de wijken en buurten waar sprake is van grote groepen kwetsbare inwoners. De opgave in deze buurten is veelzijdig (multi-problematiek) en vereist inzet vanuit verschillende domeinen.

Vinex/modern Life Dit is de maatschappelijke opgave in wijken die over het algemeen bovengemiddeld scoren, maar waar problematiek zichtbaar is die de moderne leefstijl met zich meebrengt.

In de figuren van de maatschappelijk opgaves per wijk /buurt.  De typering van de maatschappelijke opgaves per wijk /buurt.  De effecten van de sociale staat /maatschappelijke opgave op de behoefte en voorzieningen.

Ontmoeten, vitaliteit en gezondheid Dit is de opgave in de wijken en buurten waar grote groepen senioren woonachtig zijn. De kern van de opgave is de vitaliteit van de inwoners, het voorkomen van vereenzaming, et cetera.

Voortgangsnotitie

25