D -bijlage-1-vervoerregio-amsterdam-eerste-begrotingswijziging-2023-versie-zienswijzeprocedure
Tekst van het document
1E BEGROTINGSWIJZIGING 2023 (VERSIE ZIENSWIJZEPROCEDURE)
Pagina 1 van 17
INHOUD INLEIDING EN SAMENVATTING
4
FINANCIEEL BEELD
7
ONTWIKKELINGEN PER PROGRAMMA
8
Programma Verkeer & Vervoer
8
Investeringsagenda Mobiliteit
8
Amsteltram
9
Grote projecten schaalsprong OV
10
Concessies
10
Assetmanagement Railinfrastructuur (AMRI (Voorheen BORI/MVP))
11
Activa GVB
12
Onderzoek, Studie en Samenwerking (OSS)
12
Apparaatskosten
13
B: Programma Overhead
13
C: Programma Algemene dekkingsmiddelen
13
ONTWIKKELING LIQUIDITEITEN
14
Bijlage 1: Afkortingenlijst
15 Pagina 2 van 17
Bijlage 2: Meerjarendoorkijk na begrotingswijzigingen
16
Pagina 3 van 17
INLEIDING EN SAMENVATTING Op 25 oktober 2022 heeft uw regioraad de begroting 2023 vastgesteld. In deze 1e Begrotingswijziging 2023 nemen we u mee in de laatste ontwikkelingen die leiden tot aanpassingen in deze begroting. Voor een groot deel hebben deze aanpassingen te maken met de financiële uitwerking van het Bestuursakkoord 2022 – 2026. Verder hebben we de aanpassingen uit de 2e Bestuursrapportage 2022 verwerkt in deze begrotingswijziging. Bestuursakkoord Op 6 oktober 2022 heeft het dagelijks bestuur het Bestuursakkoord 2022 – 2026 met de titel ‘Stap Vooruit – Naar een duurzaam bereikbare regio’ vastgesteld. De leden van het dagelijks bestuur hebben hun ambities vervolgens op 11 oktober gepresenteerd aan een volle zaal in Pakhuis de Zwijger. Dit bestuursakkoord geeft in de komende bestuursperiode richting aan de uitvoering van onze plannen om onze regio bereikbaar te houden. We gaan voor een toekomstbestendige regio waarin reizigers veilig, soepel en prettig kunnen reizen van deur tot deur. Met alle ontwikkelingen om ons heen is dit een grote uitdaging. We willen hierin niet afwachten, maar juist het voortouw nemen. In de begroting 2023 is de financiële uitwerking van het bestuursakkoord nog niet verwerkt. Het is overigens niet eenvoudig om hier harde cijfers voor te geven in een periode van onzekerheid over toekomstige ontwikkelingen.
Dat betekent dat ook na de vaststelling van deze 1e Begrotingswijziging nieuwe aanpassingen nodig of wenselijk kunnen zijn als de werkelijkheid mee- of tegenvalt. Openbaar vervoer In het openbaar vervoer hebben we te maken met een daling van het aantal reizigers, forse prijsstijgingen en personele krapte. Deze ontwikkelingen hebben invloed op de kosten van de concessies. De vervoerders zijn verantwoordelijk voor de herstelplannen die haalbare oplossingen moeten bieden. We helpen hen bij het zoeken naar een goede balans tussen financiële mogelijkheden en het zoveel
mogelijk gelijk houden van het openbaar vervoer aanbod. Om hier meer ruimte voor te krijgen, nemen we € 5 miljoen extra op in het herstelbudget. Samen met de vervoerders beslissen we waar dit geld in 2023 aan wordt besteed. Hiermee willen we het openbaar vervoer aantrekkelijk houden en de reizigers tegemoet komen in de hogere tarieven die vanaf 1 januari 2023 gelden. Uw regioraad heeft op 25 oktober 2022 al ingestemd met dit voorstel. De bestaande beschikking Beschikbaarheidsvergoeding OV (BVOV) wordt in 2023 omgezet naar een Transitievergoeding OV (TVOV). Deze vergoeding, aangevuld met een deel van het herstelbudget, is genoeg om de dienstregeling in 2023 voor de reizigers op een acceptabel niveau te houden. Vanaf 2024 vervalt deze vergoeding waarschijnlijk. Daarom nemen we in 2024 een bedrag van € 15 miljoen met daarna een jaarlijks afnemend bedrag in het herstelbudget op, om in te zetten indien dit noodzakelijk is. In totaal gaat het om € 45 miljoen tot en met 2028. Uitvoeringsprogramma mobiliteit – Investeringsagenda en Amsteltram Bij de uitvoering van projecten spelen naast prijsstijgingen voor energie, grondstoffen en bouwmaterialen, ook problemen met leveringen een rol. We vinden het belangrijk dat we ons kunnen houden aan contractuele afspraken en toezeggingen in beschikkingen voor de uitvoering van de projecten.
Hiervoor is in 2023 € 6 en in 2024 € 5 miljoen extra budget nodig. Woningbouwopgave en mobiliteit Er moeten zo’n driehonderdduizend woningen bij komen in Nederland, waarvan een groot deel in de Amsterdamse regio. De grote uitdaging is het mogelijk maken van de mobiliteitsvraag die hieraan verbonden is. Daarvoor is een schaalsprong (groei) van het openbaar vervoer een voorwaarde. Wij vinden dat we hier als vervoersautoriteit een stevige bijdrage aan moeten leveren. Dat betekent dat we – bovenop de eerdere toezegging van € 225 miljoen voor het doortrekken van de Noord/Zuidlijn – € 145 miljoen extra willen vrijmaken in de periode tot en met 2034. Dat komt neer op € 15 miljoen per jaar vanaf 2025. Het extra geld gebruiken we voor de grote projecten doortrekken Noord/Zuidlijn, sluiten metroring, Zuidasdok en een derde perron op station Zuid. Pagina 4 van 17
Naast de schaalsprongprojecten zijn ook mobiliteitsinvesteringen nodig om de woningbouwafspraken tussen rijk en regio in o.a. Hoofddorp, Purmerend en Amsterdam Zuidoost mogelijk te maken. De exacte investeringen worden de komende tijd verder uitgewerkt en zullen landen in het Uitvoeringsprogramma Mobiliteit.
Begrotingswijzigingen - overzicht De aanpassingen die in deze begrotingswijziging zijn opgenomen, presenteren we hierna in drie categorieën: 1.
Financiële gevolgen van beleidswijzigingen uit onder meer het bestuursakkoord (in 2023 € 11,0 miljoen hogere kosten; tot 2034 € 206 miljoen)
Overige aanpassingen Doorschuiven budgetten Begrotingswijziging De aanpassingen die hierboven beschreven staan, zijn een direct gevolg van de keuzes die in het bestuursakkoord zijn gemaakt. Daarnaast zijn in deze begrotingswijziging financieel-technische aanpassingen opgenomen die voor een groot deel volgen uit de wijzigingen uit de 2e Bestuursrapportage 2022. Uw regioraad heeft hier op 20 december 2022 al mee ingestemd. Daarin werd gemeld dat we € 90 miljoen naar latere jaren doorschuiven, omdat de uitgaven van sommige projecten in uitvoering zijn opgeschoven. Van deze € 90 miljoen verschuift € 71 miljoen naar de begroting voor 2023. Indexatie Ook is de doorwerking van de indexatie uit 2022 naar 2023 verwerkt. Dat verhoogt de BDU-inkomsten, het budget van de Investeringsagenda en de uitvoering van het AMRI-contract (voorheen BORI/MVP). Omdat ook rekening is gehouden met de verwachte doorwerking van de nacalculatie 2022 van de streekconcessies, komt het totaal van deze aanpassingen uit op een hoger bedrag in de begroting van ruim € 4,5 miljoen. Personele capaciteit Op dit moment bekijken we welke personele capaciteit nodig is voor de uitvoering van de bestaande taken en het bestuursakkoord. In deze begrotingswijziging is geen rekening gehouden met extra capaciteit.
Wanneer uit het onderzoek blijkt dat er aanvullende middelen nodig zijn, komen we daarop terug in de 1e Bestuursrapportage 2023.
Extra maatregelen voor verzachten van tariefsverhogingen Reparatie taakstelling reizigersopbrengsten
Bedrag 2023 in € miljoen
Bedrag meerjarig in € miljoen
(sub)programma
+5,0
+5,0
Concessies
(2023) -
+45,0
Concessies
(2024 t/m 2028) Opplussen contractuele afspraken projecten
+6,0
+11,0 (+6 in 2023 en +5 in 2024 opgeteld)
Opplussen grote projecten Noord/Zuidlijn, sluiten metroring en Zuidasdok
2.
-
+145,0
Investeringsagenda Mobiliteit en Amsteltram Grote projecten schaalsprong OV
(2025-2034)
Overige aanpassingen - budgetneutrale begrotingswijzigingen, technische wijzigingen en kleine aanpassingen (in 2023 per saldo € 4,6 miljoen hogere kosten) Pagina 5 van 17
Aan de uitgavenkant in 2023 € 12,5 miljoen hogere kosten: Bedrag in € miljoen
(sub)programma
Indexatie Investeringsagenda Mobiliteit (index 2022 was 2%, wordt 3,85%)
+2,0
Investeringsagenda Mobiliteit
Verwachte stijging concessies 2023 vanwege indexatie 2022 (uitgaande van index september)
+5,8
Concessies
Doorwerking naar 2023 van indexatie 2022 Beheer & Onderhoud Railinfra (3,85%)
+4,5
Begrotingswijziging
3.
Overige aanpassingen – doorgeschoven posten uit 2e Bestuursrapportage 2022 (in 2023 € 71,3 miljoen hogere kosten)
Aan de uitgavenkant € 74,0 miljoen hogere kosten:
AMRI
Bedrag in € miljoen
(sub)programma
Doorschuiven budget Investeringsagenda Mobiliteit vanwege vertraging in de uitvoering van projecten van 2022 naar 2023
+30,0
Investeringsagenda mobiliteit
+0,4
Amsteltram
Begrotingswijziging
Hogere kosten organisatieontwikkeling
+0,1
Overhead – bedrijfsvoering
Aanpassing kasritme, indexatie en afrekening (verschuiving naar 2023 en 2024)
Hogere kosten personeel en inhuur derden
+0,3
Apparaatskosten overhead
Toevoeging concessie Amsterdam 2023 uit verlaging concessiekosten 2022
+6,4
Concessies
Lagere kosten personeel en inhuur derden
-0,1
Apparaatskosten Verkeer en vervoer
Doorschuiven budget voor aanleg aansluiting elektra nieuwe standplaats Zaanstreek-Waterland van 2022 naar 2023
+1,0
Concessies
+8,5
Concessies
+25,0
AMRI
Aan de opbrengstenkant € 7,9 miljoen hogere inkomsten: Begrotingswijziging
Indexatie BDU 2022 naar 3,85% (was 2%)
Bedrag in € miljoen
(sub)programma
Doorschuiven restbudget COVID-19herstelbudget van 2022 naar 2023 en 2024
+7,9
Algemene Dekkingsmiddelen
Aanpassing Beheer & Onderhoud in meerjarenreeks AMRI-contract: doorschuiven naar 2023 van verwachte onderbesteding 2022
Pagina 6 van 17
Aanpassing kasritme investeringen aan opgave GVB (doorschuiven over periode 2022 tot en met 2026)
+2,6
Activa GVB
FINANCIEEL BEELD Tabel 1 Saldo Baten & Lasten 2023 (x € 1.000) (Sub-)Programma
Aan de opbrengstenkant € 2,7 miljoen hogere inkomsten: Bedrag in € miljoen
Gewijzigde begroting 2022 (na 2e Bestuursrapportage 2022)
Primitieve begroting 2023
Gewijzigde Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
-49
300
522
522
458
404
349
10.409
12.373
11.132
11.486
11.486
11.536
11.491
124.648
152.344
105.648
140.469
105.573
114.475
114.424
500
1.000
1.000
1.000
16.500
35.000
35.717
39.265
28.482
0
LASTEN Algemende dekkingsmiddelen
Begrotingswijziging
Jaarrekening 2021
(sub)programma
Overhead Verkeer & Vervoer: Investeringsagenda Mobiliteit Grote projecten schaalsprong OV
Doorloop SPUK Verkeersveiligheidsmaatregelen (uit 2e Bestuursrapportage 2022: bijdrage loopt door naar 2023 vanwege doorloop uitvoering)
+2,7
Investeringsagenda Mobiliteit
Amsteltram
32.553
48.625
Concessies
298.870
227.450
94.063
120.710
122.480
103.621
92.047
Asset Management Rail Infrastructuur (AMRI) Acitva GVB
126.204
140.015
116.699
146.167
120.405
119.805
120.205
0
41.888
18.537
39.742
26.897
29.306
39.415
38.302
Onderzoek, Studie en Samenwerking
7.327
9.233
9.110
9.110
8.872
8.884
8.465
Apparaatskosten
8.770
10.767
10.373
10.232
10.232
10.782
10.782
Totaal Verkeer & Vervoer
616.909
628.676
399.506
496.258
436.460
412.370
422.810
TOTAAL LASTEN
627.269
641.349
411.161
508.266
448.404
424.310
434.650
BDU jaarbijdrage
425.600
443.265
435.714
443.633
443.633
443.633
443.633
BDU saldo voorgaande jaren
-27.164
32.362
-36.929
49.849
-6.422
-33.539
-18.416
2.397
2.300
1.992
1.992
1.928
1.874
BATEN
Voor een toelichting op de verschillende aanpassingen verwijzen we u naar de ontwikkelingen per programma, waar de aanpassingen voor elk subprogramma zijn beschreven.
Algemene dekkingsmiddelen:
Rentebaten Overige baten Totaal Algemene dekkingsmiddelen Overhead
1.819
1
0
0
0
0
0
0
400.835
477.927
400.777
495.474
439.139
411.967
427.036
183
140
140
50
50
50
50
0
Verkeer & Vervoer: Investeringsagenda Mobiliteit
5.184
4.990
0
2.700
0
0
Amsteltram
1.868
28.660
1.615
1.615
0
0
0
Concessies
216.658
127.178
6.318
6.318
6.143
10.409
6.100
AMRI
0
0
-61
0
200
0
1.200
0
0
1.642
2.233
2.110
2.110
1.872
1.884
1.465
22
0
0
0
0
0
0
Totaal Verkeer & Vervoer
225.314
163.061
10.243
12.743
9.215
12.293
7.565
TOTAAL BATEN
626.331
641.128
411.161
508.266
448.404
424.310
434.650
-938
-222
0
0
0
0
0
Acitva GVB Onderzoek, Studie en Samenwerking Apparaatskosten
RESULTAAT VOOR BESTEMMING
0
0
0
0
0
MUTATIES RESERVES Toevoeging aan reserves
0
0
0
0
0
0
0
Onttrekking van reserves
938
222
0
0
0
0
0
TOTAAL MUTATIES RESERVES
938
222
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
RESULTAAT
Pagina 7 van 17
De sluitpost van de begroting is wat we toevoegen of onttrekken aan het BDU-saldo dat we uit voorgaande jaren beschikbaar hebben en op de balans staat. Het bedrag dat voor die sluitpost nodig is, staat in tabel 1 op de regel ‘BDU-saldo voorgaande jaren’. Dit is na deze begrotingswijziging € 49,8 miljoen. Het effect op onze financiële buffer, de balanspost ‘saldo BDU’, is in tabel 2 weergegeven. De kolom ‘Gewijzigde begroting 2023 (na de 1e Begrotingswijziging 2023)’ geeft de begroting weer na het doorvoeren van de in deze rapportage opgenomen wijzigingen. Hierna worden die mutaties per subprogramma toegelicht.
beklemde deel van het BDU-saldo, waarmee het voor de risicobuffer beschikbare deel € 86 miljoen bedraagt, hetgeen voldoende is voor het berekende noodzakelijke weerstandvermogen ad € 66 miljoen. Dit wil zeggen dat als alle geïnventariseerde risico’s zouden materialiseren, het saldo BDU rond € 20 miljoen uitkomt. De echte vrije ruimte van de Vervoerregio blijft daarmee zeer beperkt.
ONTWIKKELINGEN PER PROGRAMMA De begroting kent drie programma’s: Verkeer & Vervoer, Overhead en Algemene dekkingsmiddelen. Het programma Verkeer & Vervoer is opgesplitst in 7 subprogramma’s. Per (sub)programma wordt de actualisatie/ bijstelling beschreven en toegelicht.
Gevolgen voor het saldo BDU Tabel 2: Ontwikkeling saldo BDU 2021-2026 (x € 1.000)
PROGRAMMA VERKEER & VERVOER Ontwikkeling saldo BDU
Jaarrekening 2021
Beginstand saldo BDU Beschikte jaarbijdrage Totaal Beschikbare BDU begin van het jaar Inzet BDU in begrotingsjaar
Gewijzigde begroting 2022 Primitieve (na 2e Bestuurs- begroting 2023 rapportage 2022)
Begroting 2023 Begroting 2024 Begroting 2025 Begroting 2026
187.142 443.265
70.906 435.714
154.781 443.633
104.932 443.633
111.353 443.633
144.893 443.633
630.408
506.620
598.413
548.564
554.986
588.525
-475.627
-398.785
-493.482
-437.211
-410.093
-425.217
187.142
154.781
107.834
104.932
111.353
144.893
163.309
Beklemd als gevolg van overheveling van budgetten naar latere jaren
57.881
90.100
0
18.800
0
0
0
Benodigde buffer voor risico's Risico niet behalen taakstelling concessie Deel BDU beklemd
66.000
66.000
66.000
66.000
66.000
66.000
0
0
0
0
0
0
0
57.881
156.100
66.000
84.800
66.000
66.000
66.000
Deel BDU niet beklemd
129.261
-1.319
41.834
20.132
45.353
78.893
97.309
Stand saldo BDU ultimo jaar Hiervan beklemd:
INVESTERINGSAGENDA MOBILITEIT De in de 2e Bestuursrapportage gevraagde bijstelling wordt toegevoegd aan het begrotingsprogramma van het Uitvoeringsprogramma Mobiliteit voor 2023. Dit bedrag is reeds in contracten, overeenkomsten of beschikkingen vastgelegd en zal in 2023 tot uitgaven komen.
In vergelijking met de vastgestelde Begroting 2023 gaan we € 95 miljoen meer uitgeven (voornamelijk als gevolg van de uitwerking van het Bestuursakkoord en het doorschuiven van budgetten uit 2022) en hebben we meer baten door de doorwerking van de hogere indexatie BDU in 2022 (+€ 8 miljoen). Dit leidt tot een verwacht saldo BDU eind 2023 van € 105 miljoen. Dit saldo BDU geeft het beeld dat er genoeg geld is om nog meer te programmeren. Een deel van de niet benutte middelen in 2022 komen ook na 2023 tot uitgave. Deze € 19 miljoen vormt het Pagina 8 van 17
Tabel 3: Baten en lasten Investeringsagenda Mobiliteit (x € 1.000) Investeringsagenda Mobiliteit
Primitieve begroting 2023
Gewijzigde Begroting 2023
Wijziging begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Investeringsagenda mobiliteit Uitvoeringsbudgetten en studies
105.648
140.469
34.820
105.573
114.475
114.424
Totaal lasten
105.648
140.469
34.820
105.573
114.475
114.424
Bijdragen derden BDU Absoluut
-
2.700 -
-
-
-
-
Totaal baten
-
2.700
-
-
-
-
-105.648
-137.769
-34.820
-105.573
-114.475
-114.424
Saldo Investeringsagenda Mobiliteit
Een bedrag van € 30 miljoen, waarvan we nu weten dat het in 2022 niet wordt uitgegeven wordt toegevoegd aan de begroting 2023 voor het Uitvoeringsprogramma Mobiliteit. Het Uitvoeringsprogramma wordt ook opgehoogd voor doorwerking van de hogere indexatie 2022 ad € 2,0 miljoen en een extra verhoging van € 2,9 miljoen om verplichtingen uit verstrekte subsidiebeschikkingen na te komen.
Recent is gebleken dat de beoogde aannemer geen capaciteit heeft om de werkzaamheden dit jaar nog uit te voeren. De uitvoering staat nu gepland in het eerste kwartaal 2023. Wel tracht de projectorganisatie andere werkzaamheden om het comfort van de overstap route te verbeteren zo spoedig mogelijk uit te voeren. Uithoornlijn: De Realisatie Uithoorlijn (UHL) loopt ondanks een aantal tegenvallers (vertraagde leveringen, vandalisme en ontwerpwijzigingen) nog steeds volgens plan om zomer 2024 in exploitatie te worden genomen. In de planning van de hoofdaannemer zit nog voldoende buffers om de vertragingen in de uitvoering op te vangen. Mede dankzij een open en positieve houding van partijen om gezamenlijk tot oplossingen te komen verloopt de samenwerking goed. Daarnaast levert het project een forse bijdrage in duurzaamheidsdoelstelling van de Vervoerregio door toepassing van onder andere diverse oplossing die tot CO2 reductie leiden, bijdragen aan een betere leefomgeving, circulariteit van materialen en minder onderhoudskosten op termijn.
De binnen het begrotingsprogramma IA Mobiliteit opgenomen stelpost voor projectenstudies wordt (budgetneutraal) verhoogd naar € 5 miljoen vanwege naar verwachting grotere complexiteit van uit te voeren verkenningen en planstudies.
Er zijn op dit moment drie belangrijke risico’s die impact kunnen hebben op tijd en geld en betreffen; de tijdige realisatie van de Hal op het opstelterrein, de onvoorspelbare situatie rondom prijsstijgingen in de markt en vandalisme waarbij schade wordt aangebracht aan de nog niet in gebruik genomen infrastructuur.
AMSTELTRAM
Tabel 4: Baten en lasten Amsteltram (x € 1.000)
Amstelveenlijn:
Amstelveenlijn:
Na de decharge verlening van het zogenaamde Veegteam AVL, zijn de resterende VTW’s die betrekking hadden op aanvullende werkzaamheden vanuit het vervangingsprogramma (MVP) met budget overgedragen aan GVB RIB. Deze waren door vertraging in de afstemming van de voorbereiding van de uitvoering met de voormalige beheerorganisatie niet meer op tijd, om nog door het Veegteam begeleid te worden.
Amsteltram
Primitieve begroting 2023
Gewijzigde Begroting 2023
Wijziging begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Amstelveenlijn Uithoornlijn
35.717
1.053 38.212
1.053 2.496
28.482
-
-
Totaal lasten
35.717
39.265
3.549
28.482
-
-
Bijdragen derden BDU Absoluut
1.615 -
1.615 -
-
-
-
-
Totaal baten
1.615
1.615
-
-
-
-
Saldo Amsteltram
-34.101
-37.650
-3.549
-28.482
-
-
Volgens de verwachtingen zouden de werkzaamheden aan de huidige halte Strawinskylaan (light variant) om de perrons te verbreden nog eind 2022 gereed zijn. Pagina 9 van 17
De afrekening van de werkzaamheden van de leverancier ter hoogte van € 0,2 miljoen vindt plaats in 2023. De bouw van de tijdelijke eindhalte is vertraagd naar Q1 van 2023 waardoor het budget ook doorschuift met een bedrag van € 0,85 miljoen.
Tabel 5: Baten en lasten Grote projecten schaalsprong OV (x € 1.000) Primitieve begroting 2023
Gewijzigde Begroting 2023
Bijdrage doortrekken Noord/Zuidlijn naar Schiphol en Hoofddorp, sluiten metroring, Zuidasdok en 3e perron en terminal Station Zuid Exploitatiekosten
1.000 -
Totaal lasten Bijdragen derden BDU Absoluut
Grote projecten schaalsprong OV
Wijziging begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
1.000 -
-
1.000 -
16.500 -
35.000 -
1.000
1.000
-
1.000
16.500
35.000
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-1.000
-1.000
-
-1.000
-16.500
-35.000
Uithoornlijn: Door een aantal kleine aanpassingen in de planning van de hoofd- en nevenaannemers wordt het budget in 2023 met € 0,6 miljoen naar beneden bijgesteld. Daarnaast vindt een extra ophoging van € 3,1 miljoen in 2023 en € 3,5 miljoen in 2024 om contractuele afspraken voor de kosten van bouwmaterialen na te komen.
GROTE PROJECTEN SCHAALSPRONG OV
De Vervoerregio Amsterdam heeft in een sterk verband samen met de gemeenten Amsterdam en Haarlemmermeer, provincie Noord-Holland, NS, KLM, ProRail en Schiphol afspraken gemaakt met het kabinet over belangrijke OV-projecten voor zowel regio als geheel Nederland. Hierbij gaat het om: 1. 2. 3. 4.
Het doorzetten van Zuidasdok; Een derde perron op Station Zuid inclusief een internationale treinterminal; Het doortrekken van de metrolijn Noord/Zuidlijn naar Schiphol en Hoofddorp; Een verkenning naar de start van het sluiten van de metrolijn Ringlijn tussen Amsterdam Sloterdijk en Amsterdam CS. Met deze projecten is de beoogde schaalsprong van het OV dichterbij gekomen.
Totaal baten Saldo Grote projecten schaalsprong OV
Voor het doortrekken van de Noord/Zuidlijn en sluiten van de metroring heeft de Vervoerregio al eerder een bedrag van € 225 miljoen in de begroting opgenomen. Van 2025 tot en met 2033 neemt de Vervoerregio jaarlijks € 15 miljoen en in 2034 € 10 miljoen extra op in de meerjarenraming , zodat naast de eerder opgenomen € 225 miljoen voor het doortrekken van de Noord/Zuidlijn nog eens € 145 miljoen beschikbaar komt voor de bovengenoemde projecten. De financiële uitwerking is in deze begrotingswijziging verwerkt.
CONCESSIES Op basis van de TVOV regeling van de rijksoverheid en de door de vervoerders opgestelde vervoerplannen 2023 zijn afspraken gemaakt over de invulling van de concessies in 2023. Hierbij proberen we zo veel als mogelijk het vervoeraanbod gelijk te houden aan 2022. Door een personeelstekort, met name chauffeurs, lukt dat niet binnen alle concessies. Voor de reiziger is het van belang dat er een betrouwbare dienstregeling is. Met Vervoerders worden afspraken gemaakt weer uit het dal te komen. Daarnaast is door de vervoerders een vervoerplan 2023 opgesteld, waarbij gelet is op de vervoervraag en groei in de toekomst. Ook werken we aan herstelplannen waarbij rekening gehouden wordt met het verminderde aantal reizigers op de lange termijn. Daarbij is het voor alle partijen belangrijk dat er geen maatregelen genomen worden die het reizigersherstel vertragen. Pagina 10 van 17
De indexatie was in 2022 voor concessies flink hoger dan de inschatting vooraf en de compensatie vanuit de BDU. De indexatie lijkt in 2022 voor concessies flink hoger uit te vallen dan in de afgegeven beschikking vooraf en de indexatie die wij over de BDU hebben ontvangen. Vooralsnog wordt op basis van de indexcijfers per september 2022 een verwachte nacalculatie opgenomen, die een structureel jaarlijks effect heeft. De energieprijs en schommelingen binnen die markt blijven een onzekere factor. Vanuit het bestuursakkoord is er vanaf 2024 extra geld beschikbaar voor de herstelplannen van het OV. Dit bedrag is in 2024 € 15 miljoen en loopt dan jaarlijks met € 3 miljoen terug. Hiermee kan de Vervoerregio Amsterdam extra middelen beschikbaar stellen - indien dit noodzakelijk is - om het OV op een goed niveau te houden ondanks de lagere reizigersopbrengsten door de Covid invloed.
•
•
• •
Tabel 6: Baten en lasten Concessies (x € 1.000)
•
Primitieve begroting 2023
Gewijzigde Begroting 2023
Wijziging begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Amstelland Meerlanden Amsterdam (Exploitatie) Waterland Zaanstreek CVV en buurtbussen Covid-OV-herstelbudget Voorfinanciering laadinfrastructuur concessie Zanstreek-Waterland R-net Uitvoeringskosten Zaansteek/Waterland (vanaf 2024)
47.745 10.771 21.756 13.532 103 -
51.363 17.171 23.102 14.366 103 13.450
3.618 6.400 1.345 834 13.450
44.997 5.807 57 28.230
44.997 3.695 57 12.000
44.997 695 125 9.000
156 -
1.000 156 -
1.000 -
43.390
42.873
37.230
Totaal lasten
Concessies
94.063
120.710
26.648
122.480
103.621
92.047
Bijdragen derden BDU Absoluut Beschikbaarheidsvergoeding OV
6.143 175
6.143 175
-
6.143 -
10.409 -
6.100 -
Totaal baten
6.318
6.318
-
6.143
10.409
6.100
Saldo Concessies
-87.745
-114.392
-26.648
-116.337
-93.213
-85.947
•
•
Voor 2023 is €14,9 miljoen euro extra opgenomen voor Covid-OVherstelplannen, dit is beschikbaar doordat er in 2022 geld overblijft binnen de herstelplannen. Voor 2024 is €13,2 miljoen extra opgenomen voor Covid-OVherstelplannen, dit is beschikbaar doordat er in 2022 geld overblijft binnen de herstelplannen.
Voor 2023 is binnen de streekconcessies de extra indexatie 2022 opgenomen. Op basis van het indexatiecijfer van september is dit € 5,8 miljoen De Vervoerregio gaat akkoord met het door de vervoerders voorgestelde verhoogde km-tarief. Dit heeft als gevolg dat de prijzen voor de reizigers stijgen. De Vervoerregio werkt in samenwerking met de vervoerders voorstellen uit om de reizigers iets tegemoet te komen in 2023. Hiervoor stelt de Vervoerregio in 2023 eenmalig een budget van maximaal € 5 miljoen beschikbaar. Vanuit 2022 schuift € 1 miljoen door voor de Voorfinanciering laadinfrastructuur concessie Zaanstreek-Waterland Voor 2024 en verder is binnen de streekconcessies de extra indexatie 2022 opgenomen. Op basis van het indexatiecijfer van september is dit € 7,1 miljoen per jaar. Voor 2024 en verder is er binnen de Covid-OV-herstelplannen extra budget opgenomen: 2024: € 15 miljoen; 2025: € 12 miljoen; 2026: € 9 miljoen; 2027: € 6 miljoen; 2028: € 3 miljoen.
ASSETMANAGEMENT RAILINFRASTRUCTUUR (AMRI ( VOORHEEN BORI/MVP)) Tabel 7: Baten en lasten Beheer & Onderhoud Railinfrastructuur (x € 1.000) Primitieve begroting 2023
Gewijzigde Begroting 2023
Wijziging begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Dagelijks Onderhoud Metro Dagelijks Onderhoud Tram MVP Tram MVP Metro Strategisch Beheer AMRI Overige kosten AMRI OV-Governance Bijdrage WLS
38.231 18.806 20.433 21.536 12.413 4.500 600 180
40.849 18.678 20.813 20.818 13.479 30.750 600 180
2.618 -128 380 -718 1.066 26.250 -
39.704 19.531 21.220 22.366 12.891 3.912 600 180
39.704 19.531 21.220 22.366 12.891 3.912 180
39.704 19.531 21.220 22.366 12.891 4.312 180
Totaal lasten
116.699
146.167
29.468
120.405
119.805
120.205
Bijdragen derden BDU Absoluut
-
-
-
-
-
-
Assetmanagement Railinfrastructuur (AMRI)
Totaal baten
-
-
-
-
-
-
Saldo AMRI
-116.699
-146.167
-29.468
-120.405
-119.805
-120.205
Pagina 11 van 17
•
•
•
• •
•
Voor 2023 is het bedrag voor de AMRI-overeenkomst opgehoogd met de BDU-indexatie 2022, dit is een bedrag van € 4,5 miljoen. Dit is conform de AMRI-overeenkomst. De bedragen binnen de AMRI-overeenkomst zijn voor 2023 in lijn gebracht met de opdracht die voor 2023 aan GVB RIB is gegeven, dit geeft een verschuiving tussen posten maar heeft een budgetneutraal effect; Vooralsnog is de doorschuif (€ 25 miljoen) vanuit 2022 in 2023 opgenomen onder Overige kosten AMRI in de begroting. Dit is totdat er een nieuwe verdeling is over de jaren in het contract. Conform de afspraken in de AMRI-overeenkomst gebeurt dit na de jaarverantwoording op basis daarvan wordt ook het Financieel Overzicht (FO) van de AMRIovereenkomst aangepast. Voor 2024 en verder is het bedrag van de AMRI-overeenkomst opgehoogd met de BDU-indexatie 2022. Dit is conform de AMRI-overeenkomst. Vanaf 2026 is er conform het promotiebesluit verlengen IJ-tram per jaar € 0,4 miljoen extra opgenomen in de meerjarenbegroting voor beheer en onderhoud van de extra railinfrastructuur; De verwachting is dat het Programma S&C van de Gemeente Amsterdam in 2023 zal worden overgedragen aan Vervoerregio Amsterdam en onder AMRI zal komen te vallen. Daar zijn nu nog geen afspraken over. Als het Programma S&C aan de AMRI-overeenkomst wordt toegevoegd, dan kan dit leiden tot een begrotingswijziging.
ACTIVA GVB De bijdrage van de Vervoerregio aan de kapitaallasten ten aanzien van investeringen in strategische activa, is veelal gebaseerd op het tijdstip van instroom van de voertuigen. De ophoging van de begroting 2023 is een direct gevolg van de effecten van de 2e Bestuursrapportage 2022. Op het moment van schrijven wordt het Meerjaren Investerings Plan (MJIP) 2023-2038 opgesteld, welke weer input is voor de begroting van de Vervoerregio. De eerste inzichten in dit MJIP geven geen reden om de begroting 2023 nog verder aan te passen.
Tabel 8: Baten en lasten Activa GVB (x € 1.000) Activa GVB
Primitieve begroting 2023
Gewijzigde Begroting 2023
Wijziging begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Strategische Activa - kapitaallasten en investeringsbijdragen
26.897
29.306
2.409
39.415
38.302
41.888
Totaal lasten
26.897
29.306
2.409
39.415
38.302
41.888
-
-200 -
1.200 -
-
-
Bijdragen derden BDU Absoluut
Totaal baten Saldo Activa GVB
200 -
200 -26.697
-
-200
1.200
-
-
-29.306
-2.609
-38.215
-38.302
-41.888
ONDERZOEK, STUDIE EN SAMENWERKING (OSS) Tabel 9: Baten en lasten Onderzoek, Studie en Samenwerking (x € 1.000) Primitieve begroting 2023
Gewijzigde Begroting 2023
MRA verkeersmodel VENOM MRA Samen bouwen aan bereikbaarheid MRA Smart Mobility MRA Spoordossier OSS overige projecten
592 1.550 780 250 5.938
Totaal lasten MRA verkeersmodel VENOM MRA Samen bouwen aan bereikbaarheid MRA Smart Mobility MRA Spoordossier OSS overige projecten
Onderzoek, Studie en Samenwerking
Wijziging begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
592 1.550 780 250 5.938
-
473 1.550 780 250 5.819
479 1.550 780 250 5.825
1.550 780 6.135
9.110
9.110
-
8.872
8.884
8.465
445 1.005 460 200 -
445 1.005 460 200 -
-
207 1.005 460 200 -
219 1.005 460 200 -
1.005 460 -
Totaal baten
2.110
2.110
-
1.872
1.884
1.465
Saldo Onderzoek, Studie en Samenwerking
-7.000
-7.000
-
-7.000
-7.000
-7.000
In dit subprogramma worden geen wijzigingen voorgesteld.
Pagina 12 van 17
Tabel 11: Baten en lasten Overhead (x € 1.000)
APPARAATSKOSTEN Tabel 10: Baten en lasten Apparaatskosten (x € 1.000)
Overhead
Primitieve begroting 2023
Gewijzigde Begroting 2023
Wijziging begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
8.745 1.628
8.604 1.628
-141 -
8.604 1.628
8.604 2.178
8.604 2.178
Totaal lasten
10.373
10.232
-141
10.232
10.782
10.782
Bijdragen derden BDU Absoluut
-
-
-
-
-
-
Materiële kosten: Bestuur & Ondersteuning Communicatie Bedrijfsvoering Financiën Personele kosten: Directe personeelslasten Inhuur op ondersteunende activiteiten
Apparaatskosten
Directe Personeelslasten Inhuur op activiteiten Verkeer & Vervoer
Totaal baten Saldo Apparaatskosten
Primitieve begroting 2023
Gewijzigde Begroting 2023
Wijziging begroting 2023
157 185 3.221 196
157 185 3.371 196
5.652 1.722
5.856 1.722
150 204 -
11.132
11.486
354
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
157 185 3.371 196
157 185 3.371 196
157 185 3.326 196
5.856 1.722
5.856 1.772
5.856 1.772
11.486
11.536
11.491
-
-
-
-
-
-
Totaal lasten
-10.373
-10.232
141
-10.232
-10.782
-10.782
Baten overhead
140
50
-90
50
50
50
Totaal baten
140
50
-90
50
50
50
Saldo Overhead
-10.992
-11.436
-444
-11.436
-11.486
-11.441
De personele kosten en kosten voor inhuur derden zijn verantwoord onder de apparaatskosten Verkeer en vervoer (tabel 10) en Overhead (tabel 11). In 2020 heeft de regioraad – gekoppeld aan de toenmalige bestuursopdracht eenmalig € 1,5 miljoen in de begroting beschikbaar gesteld voor extra capaciteit van de organisatie. Destijds is ook aangegeven dat de uitvoering van taken wellicht een structurele component heeft. Daarnaast hebben de gewijzigde rol van de Vervoerregio (meer eigen projecten) en de toenemende complexiteit van de afwegingsvraagstukken invloed op inzet van menskracht. Daarvoor loopt nu een interne inventarisatie. Indien dat leidt tot de wens van extra middelen, wordt dat in de 1e Bestuursrapportage 2023 opgenomen.
Voor de apparaatskosten verwijzen wij naar de toelichting onder tabel 10. De baten zijn bijgesteld aan de gemaakte afspraken met andere organisaties over de vergoeding van gedetacheerde medewerkers en doorbelastingen van personele kosten.
C: PROGRAMMA ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN Tabel 12: Baten en lasten Algemene dekkingsmiddelen (x € 1.000)
B: PROGRAMMA OVERHEAD Bij Bedrijfsvoering is geconstateerd dat het budget Organisatie Ontwikkeling de laatste jaren flink onder druk heeft gestaan. Daarbij is geconcludeerd dat het de komende jaren niet anders zal zijn en de Vervoerregio pas moet houden met de toenemende maatschappelijke dynamiek. Derhalve wordt thans verzocht deze budgetpost met € 0,15 miljoen structureel te verhogen tot € 0,25 miljoen. Mogelijk worden doorlopende contracten fors geïndexeerd. We gaan er van uit dat de indexatie over de BDU afdoende is ter dekking van een mogelijke stijging en nemen daarom nu geen extra budget op.
Primitieve begroting 2023
Gewijzigde Begroting 2023
Lasten voorgaande jaren Rentelasten
522
522
Totaal lasten
522
522
BDU jaarbijdrage BDU saldo voorgaande jaren Rentebaten Overige baten voorgaande jaren
435.714 -36.929 1.992 -
443.633 49.849 1.992 -
Totaal baten
400.777
Saldo Algemene dekkingsmiddelen
400.255
Algemene dekkingsmiddelen
Wijziging begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
-
458
404
349
-
458
404
349
7.919 86.778 -
443.633 -6.422 1.928 -
443.633 -33.539 1.874 -
443.633 -18.416 1.819 -
495.474
94.697
439.139
411.967
427.036
494.952
94.697
438.681
411.563
426.687
De stijging van de BDU jaarbijdrage wordt verklaard door de verwerking van de definitief vastgestelde index van 3,85%. In de primitieve begroting was deze geschat op 2%. Pagina 13 van 17
Grafiek 1 Verwachte liquiditeitsontwikkeling in 2023 (x € 1.000)
Het BDU saldo voorgaande jaar is de sluitpost van de begroting. De stijging van de lasten bij de overige subprogramma’s vanwege doorschuiven van kosten uit 2022 en de verwerking van de uitkomsten van de Bestuursakkoord verklaren mutatie van € -36,9 miljoen (toevoeging) naar een onttrekking van € 49,8 miljoen.
ONTWIKKELING LIQUIDITEITEN De Vervoerregio hanteert voor het presenteren van financiële cijfers het stelsel van baten en lasten. Daarnaast biedt de Vervoerregio subsidies aan in de vorm van bussenleningen en verstrekt zij bij uitzondering voorschotten voor activa. Deze elementen maken dat de resultaten niet per se gelijklopen met de kasstromen (liquiditeiten). Op basis van de huidige begroting komt de liquiditeitspositie van de Vervoerregio eind 2023 uit op € 19,4 miljoen positief waar in de primitieve begroting 2023 een liquiditeit van € 39,7 miljoen positief werd geraamd. Dit saldo is gebaseerd op een voorzichtige raming van uitgaven en ontvangsten, waarbij het verschil wordt veroorzaakt door de mutaties uit de 2e Bestuursrapportage 2022 en deze begrotingswijziging 2023. Een scherpe monitoring van de liquiditeitsontwikkeling is noodzakelijk om tijdig over voldoende liquiditeit te kunnen blijven beschikken voor de lopende uitgaven. De ervaring leert dat pas in de loop van het jaar voldoende inzicht ontstaat over de daadwerkelijk uitgaven in het laatste kwartaal omdat projecten worden doorgeschoven en daarmee de uitgave achterblijven. De besluitvorming voor het aangaan van een lening moet altijd aan de regioraad worden voorgelegd. Tabel 13 Liquiditeitsprognose (x € 1.000) Liquiditeitsprognose
Jaarrekening 2021
Gewijzigde begroting 2022 na 2e Bestuursrapportage 2022
Begroting 2023 Begroting 2024 Begroting 2025 Begroting 2026
Bedragen x € 1.000 Beginstand Kasstroom uit financieringsactiviteiten Overige inkomsten Overige uitgaven Af te sluiten leningen Eindstand
161.247
161.247 6.796 594.926 -738.094 24.875
24.875 10.807 508.517 -509.760 34.439
34.439 6.316 455.473 -449.116 47.112
47.112 6.316 457.517 -424.971 85.974
85.974 6.316 453.067 -433.115 112.242
Pagina 14 van 17
BIJLAGE 1: AFKORTINGENLIJST AMRI
Asset Management Rail Infra
BDU
Brede Doeluitkering (Verkeer & Vervoer)
BO MIRT
Bestuurlijk overleg van het Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport
BORI / MVP
Beheer en Onderhoud Railinfrastructuur / Meerjaren Vervangingsprogramma metro
BVOV
Beschikbaarheidsvergoeding Openbaar Vervoer
DB
Dagelijks bestuur
DOVA
Samenwerkingsverband Decentrale OV Autoriteiten – in 2019 samengaan van Decentrale OV autoriteiten (DOVA) en Nationale Data OV (NDOV)
FO
Financieel overzicht
GVB
Gemeentelijk Vervoerbedrijf Amsterdam
NZL
Noord/Zuidlijn
OSS
Onderzoek, Studie en Samenwerking
OV
Openbaar Vervoer
SPUK
Specifieke uitkering
TVOV
Tegemoetkoming Openbaar Vervoer
VTW
Voorstel tot wijziging
ZaWa
Zaanstreek-Waterland (concessiegebied)
Pagina 15 van 17
BIJLAGE 2: MEERJARENDOORKIJK NA BEGROTINGSWIJZIGINGEN Toelichting ontwikkeling saldo BDU De ontwikkeling van het saldo BDU tot en met 2033 laat zien dat het saldo gestaag oploopt naar € 276 miljoen in 2032 en € 315 miljoen eind 2033. De huidige risico-inventarisatie geeft aan dat € 66 miljoen aan risicobuffer noodzakelijk is. Vanaf 2023 tot en met 2032 is daarmee de vrije ruimte gemiddeld € 20 miljoen per jaar, dat is circa 4% van onze BDUinkomsten. Gelet op de onzekerheden achten we deze marge minimaal. Tabel Meerjarenontwikkeling per (sub)programma (bedragen in x € 1.000)
Pagina 16 van 17
Deze ontwikkeling is grafisch weergegeven: Grafiek Meerjarendoorkijk 2022-2033
Meerjaren doorkijk 2022-2033 (in € 1.000) 700.000
600.000
500.000
400.000
300.000
200.000
100.000
-
Algemene dekkingsmiddelen
Overhead
Investeringsagenda mobiliteit
Grote projecten schaalsprong OV
Amsteltram
Concessies
Beheer & Onderhoud Railinfra
Activa GVB
Onderzoek, Studie en Samenwerking
Apparaatskosten
Ruimte in jaarlijkse BDU
Pagina 17 van 17