C-jaaruitvoeringsprogramma-veiligheid-2023

Jaaruitvoeringsprogramma Integrale Veiligheid

2023 Inclusief korte terugblik 2022

Inhoudsopgave Hoofdstuk 1: Inleiding

3

Hoofdstuk 2: Ondermijnende criminaliteit

4

Hoofdstuk 3: Zorg en veiligheid

7

Hoofdstuk 4: Digitale Veiligheid

9

Hoofdstuk 5: Jeugd en veiligheid

12

Hoofdstuk 6: Leefbaarheid

14

Hoofdstuk 7: Overige veiligheidsonderwerpen

15

Hoofdstuk 1: Inleiding In dit jaaruitvoeringsprogramma wordt kort beschreven wat er afgelopen jaar is gedaan op het gebied van integrale veiligheid en benoemen we de plannen voor het komende jaar. Op het gebied van veiligheid is Purmerend een stad die constant in ontwikkeling is. De zwaarte van de veiligheidsthema’s komt langzamerhand op andere gebieden te liggen. Zo is het aantal woninginbraken de afgelopen jaren flink gedaald, maar stijgen de cijfers van gedigitaliseerde criminaliteit en gebeurt er van alles in de samenleving waar wij als gemeente op moeten en willen inspelen. Deze verschuiving in het werkveld, die niet alleen voor Purmerend geldt, vergt een andere kijk op veiligheid en een integrale aanpak waarbij we nog meer willen samenwerken met onze inwoners. Tegelijk met het schrijven van dit jaaruitvoeringsprogramma voor 2023, wordt ook het integraal veiligheidsplan 2023-2026 (IVP) opgesteld. In het IVP worden thema’s benoemd die de komende vier jaar continue aandacht nodig hebben. In hoofdstuk 2 tot en met 5 worden deze thema’s beschreven. In hoofdstuk 6 komen de overige thema’s aanbod. In de komende jaren zal voor elk jaar steeds een afzonderlijk uitvoeringsprogramma worden opgesteld waarin aangegeven wordt met hoe we de ambities uit het IVP dát jaar willen gaan realiseren. Daarbij is dan vooral ook oog voor de actualiteit van dat moment.

We weten immers niet hoe de wereld er de komende jaren uit zal zien en wat er nodig zal zijn. Dit plan is flankerend met het programma Uitvoering (vergunningverlening) en Handhaving voor 2023.

3

Hoofdstuk 2: Ondermijnende criminaliteit Wat hebben we in 2022 gedaan… Na een start in coronajaar 2021 draaide het Team Ondermijning Purmerend in 2022 op volle toeren, dit is een van de redenen dat dit onderwerp uitgebreider beschreven wordt. Een andere reden is dat de aanpak van ondermijning een steeds groter aandeel inneemt in het bevorderen van de veiligheid van onze stad. Integrale controles Tijdens de vijf integrale controles van bedrijven in Purmerend en de Beemster zijn 104 panden en een boxenopslag van 533 boxen gecontroleerd. Dit gebeurde in samenwerking met politie, douane, veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland, Liander en de omgevingsdienst IJmond. Deze controles leverden onder andere de volgende vondsten op: • Vuurwapens en munitie; • Gevaarlijke stoffen; • Fraude aan vijf elektrameters en een illegale meterkast; • Zes keer onrechtmatige bewoning; • Diverse milieu- en bouwovertredingen; • Brandonveilige situaties; • Een hennepkwekerij met 8 kilo gedroogde henneptoppen, 7 kilo gedroogde henneptakken met henneptoppen en 8,7 kilo hennepgruis, een vuurwapen, meerdere steekwapens en een geldbedrag van 13.000 euro. ‘Spookbewoningscontroles’ In het uitvoeringsplan voor 2022 stond genoemd dat team ondermijning maandelijks zogenaamde ‘spookbewoningscontroles’ zouden gaan uitvoeren.

Omdat het team burgerzaken de wettelijke taak heeft om toezicht te houden op de juiste inschrijvingen volgens de Wet Basis Registratie Personen (BRP) is besloten dat de spookbewoningcontroles voortaan door team burgerzaken worden georganiseerd en dat team ondermijning bij vermoedens van ondermijning kan ondersteunen. Sluiting panden Naar aanleiding van het aantreffen van hennepkwekerijen (of een voorbereiding daartoe), wapens, handelshoeveelheden drugs of een combinatie hiervan zijn acht panden voor bepaalde tijd gesloten en zijn vijf waarschuwingen opgelegd. De sluiting is bedoeld om het imago “drugspand” te beëindigen en om de openbare orde te herstellen. Inwoners worden geïnformeerd over deze bestuurlijke aanpak door een persbericht en een poster op het pand met de tekst ‘verzegeld’ en ‘drugspand’. Her-controles Tien panden die voor bepaalde tijd gesloten zijn geweest in verband met het aantreffen van een hennepkwekerij zijn opnieuw gecontroleerd. Deze panden krijgen verhoogde aandacht om te voorkomen dat er opnieuw criminaliteit of veiligheidsrisico’s plaats vinden. Bij de her-controles werden geen nieuwe kwekerijen of andere bijzonderheden aangetroffen.

4

Aanpak dealers op straat Sinds 2022 is er beleid op het gebied van de aanpak van (drugs)dealers op straat. Mensen die met meer dan een gebruikershoeveelheid drugs worden aangehouden, krijgen vanuit de gemeente een bestuurlijke maatregel opgelegd. Vanuit de politie ontvingen we acht bestuurlijke rapportages. Hierop is vijf keer een last onder dwangsom opgelegd en drie personen kregen een waarschuwing. Welke maatregel wordt opgelegd hangt af van eerdere geconstateerde overtredingen. Aanpak Outlaw Motorcycle Gangs (OMG) De aanpak op het gebied van de OMG’s is voortgezet. Eén van de acties is een controle en hercontrole bij een clubhuis. De opgelegde dwangsom wegens strijdigheden met het bestemmingsplan en de Alcoholwet hebben ertoe geleid dat de motorclub het clubhuis heeft verlaten. Bij een tweede clubhuis is een preventieve last onder dwangsom opgelegd, wat ertoe heeft geleid dat een aangekondigd feest niet is doorgegaan. Mensenhandel Toezichthouders prostitutie voeren geregeld controles uit. Bij een aantal aangetroffen situaties zijn er vermoedens van mensenhandel. Dat kan betekenen dat mensen gedwongen aan het werk zijn in de prostitutie. Team ondermijning pakt deze casussen op. Bij drie adressen waar prostitutie/mensenhandel is geconstateerd is bestuurlijk opgetreden, bijvoorbeeld door het opleggen van een last onder bestuursdwang. Er is inmiddels één dwangsom verbeurd.

Meer over de aanpak van mensenhandel staat in hoofdstuk 3. Samenwerken Team ondermijning werkt als een satéprikker door de hele gemeentelijke organisatie. Diverse afdelingen werken samen, van uitvoering tot beleid. Steeds vaker worden we bij casuïstiek betrokken om vanuit onze expertise op ondermijning advies te geven. Ook buiten de organisatie werken we met diverse partners samen. Purmerend maakt samen met de gemeenten Edam-Volendam, Waterland en Landsmeer deel uit van de basisteamdriehoek Purmerend. Het RIEC (Regionaal Inlichtingen en Expertise Centrum) Noord-Holland ondersteunt gemeenten in de aanpak van ondermijning. Door een convenant kunnen politie, belastingdienst, douane en gemeenten informatie met elkaar delen, waardoor er breed gekeken kan worden naar signalen van ondermijning In 2022 heeft het RIEC de opdracht van het Regionaal Bestuurlijk Overleg Politie (RBOP) gekregen om meer de basisteamdriehoeken te gaan ondersteunen. Waar het RIEC in het verleden nog aanbodgericht werkte, zal dit in 2023 veranderen naar vraaggericht. We staan als basisteamdriehoek voor de opdracht om een gezamenlijke hulpvraag te formuleren. Zichtbaarheid Door zichtbaar te maken wat er in onze stad gebeurt op het gebied van ondermijning groeit de bewustwording hiervan.

Onze overtuiging is dat bewoners en ondernemers bereid zijn om een melding te doen als zij zien dat de overheid de melding serieus oppakt. Na elke controle en bij elke sluiting van een pand volgt een persbericht waarin we inwoners en ondernemers te informeren over onze acties, signalen te benoemen en uit te leggen hoe een vermoeden van ondermijning gemeld kan worden.

5

Bewustwording “Je gaat het pas zien als je het door hebt”…dat geldt ook zeker voor ondermijning. Om inwoners, ondernemers en collega’s van Purmerend bewust te maken hebben wij afgelopen jaar het volgende gedaan: • Deelnemen aan de bewustwordingscampagne ‘misbruik in de vastgoedsector’, waarbij we in gesprek gegaan zijn met de lokale makelaars. Daarnaast hebben we een bewustwordingsbijeenkomst ‘witwassen via vastgoed’ georganiseerd voor interne en externe collega’s. Hierbij is ook aandacht besteed aan het anoniem melden bij M. (Meld Misdaad Anoniem); • Presentaties gegeven over ondermijning aan collega’s; • Inwoners van Beemster voorgelicht over de risico’s van verhuur van schuren via het project Veilig Buitengebied; • De XTC kraam heeft op de markt in de Beemster en in Purmerend gestaan. Hier konden inwoners kennis maken met de geur die geroken kan worden bij een productielocatie van drugs; • Burgerparticipatieproject Ogen en Oren een presentatie gegeven over ondermijning. Bij de aanpak van ondermijning merken we dat bij de verschillende afdelingen ook verschillende belangen spelen. Vaak weten we onvoldoende van elkaars belangen om hier rekening mee te houden. Hier willen we komend jaar op investeren door een ‘moreel beraad’ te organiseren en bekijken welke andere mogelijkheden we kunnen inzetten om de bewustwording te vergroten.

Wat gaan we doen in 2023… We gaan door met de onderwerpen zoals hiervoor besproken. Daarnaast staan voor 2023 de volgende doelstellingen gepland: • Er staan zes integrale controles en twee hercontroles gepland; • We sluiten aan bij verschillende overlegstructuren. Onder andere bij het regionale projectteam ondermijning waarin alle gemeenten, politie en OM deelnemen, het programmaoverleg aanpak ondermijning, het signaaloverleg met de politie, de doorontwikkeling van het RIEC (Regionaal Informatie en Expertise Centrum) en het regionaal overleg Outlaw Motorcycle Gang (OMG). Ondermijning stopt niet bij de gemeentegrens of bij het werk van één partner. Samenwerking op alle fronten is van essentieel belang, ook om het zogenaamde waterbed effect te voorkomen. Dat is het doel van deze overleggen. • Bestuurlijke weerbaarheid, integriteit en veiligheid zijn gemeentebrede onderwerpen. Ons team zal omtrent deze onderwerpen gevraagd en ongevraagd meedenken en hieraan acties verbinden. • We intensiveren de samenwerking met ons gemeentelijk Datalab. Analysecapaciteit helpt ons in de aanpak van ondermijning. Het is essentieel dat we hier structureel gebruik van kunnen maken. Hierdoor kunnen we van een incidentgerichte aanpak naar een probleemgerichte aanpak groeien; • Vanaf januari 2023 valt lachgas onder de Opiumwet.

We verwachten dat hierdoor meer casuïstiek in het kader van (drugs)dealen op straat en vanuit panden wordt opgepakt; • Door de regionale aandacht op het gebied van arbeidsuitbuiting en mensenhandel zullen deze onderwerpen ook in onze gemeente meer inzet vragen.

6

Hoofdstuk 3: Zorg en veiligheid Wat hebben we in 2022 gedaan… Allen voor één Onder de vlag ‘Allen voor Eén’ brachten in de regio Zaanstreek-Waterland gemeenten, politie, OM, Raad voor de Kinderbescherming, Reclassering Nederland, Veilig Thuis, GGD en zorginstanties de werelden van zorg en veiligheid bij elkaar. Het doel hierbij is inwoners passende, snelle en betere hulp bieden. Hoe eerder signalen (h)erkend worden, hoe sneller hulp kan worden geboden en erger wordt voorkomen. Een uitgebreidere toelichting en context kunt u vinden in het Integraal Veiligheidsplan. Concrete resultaten zijn onder andere: -

-

De samenwerking binnen ons Zorg- en Veiligheidshuis op het gebied van diverse doelgroepen, zoals langdurig verslaafden met psychiatrische problemen en een risico op gevaarlijk gedrag. Eerdere signalering en beoordeling van en hulp voor personen met onbegrepen gedrag Toekenning gezamenlijke subsidies voor domein overstijgend werken en de proeftuin voor het toekomstscenario binnen de jeugd- en gezinsbeschermingsketen. Het terugdringen van de wachtlijsten bij Veilig Thuis en het aansluiten van lokale hulpverleners bij de contacten met gezinnen waar geweld achter de voordeur plaatsvindt. Elke gemeente is verplicht om in 2022 een duidelijke aanpak op mensenhandel te hebben, geborgd in het gemeentelijk beleid. Met het vaststellen van het Regionale Beleidsplan Mensenhandel wordt aan deze verplichting voldaan. Purmerend heeft het plan mei 2022 vastgesteld.

Wat gaan we doen in 2023… Het kernteam zorg en veiligheid In de lijn van Allen voor Eén wordt dit jaar de regionale verbeterde structuur lokaal ingebed door het nieuwe ingestelde kernteam zorg en veiligheid. Het kernteam wordt gevormd door medewerkers “zorg en veiligheid” van de gemeente. Hierin worden onderwerpen als TopX jeugd, Beschermingstafel, Veilig Thuis, personen met onbegrepen gedrag en nazorg ex-gedetineerden op strategisch, beleidsmatig en uitvoerend niveau bijeen gebracht met als doel signalen sneller op te pakken en sneller passende hulp in te schakelen als het niet goed gaat met een inwoner. Complexe casuïstiek kan dan meer integraal worden opgepakt en waar in de praktijk tegenaan gelopen wordt, structureel worden aangepast in beleid of in afspraken met zorg- en veiligheidspartners. Hier is informatie-ontsluiting een belangrijke pijler. We kunnen inwoners beter en sneller helpen als we weten wie er al bij hen betrokken zijn, wat er al eerder is ingezet, wat werkte en wat niet. We werken aan het lokaal (intern) én regionaal (extern) ontsluiten van deze informatie via een werkproces waarbij alle uiteraard aan alle privacyregelgeving wordt voldaan.

7

Mensenhandel In 2022 is het regionaal beleidsplan mensenhandel door het college vastgesteld. De acties van het bijbehorende activiteitenplan zijn belegd bij de netwerkorganisatie van het Zorg- en Veiligheidshuis Zaanstreek-Waterland (sub werkgroep mensenhandel). Hierin werken we aan voorstellen voor een (mogelijk gezamenlijke) aandachts- of sleutelfunctionaris mensenhandel. Gezamenlijk om zo ook casuïstiek in de kleinere gemeenten op te kunnen pakken en het bekende waterbedeffect te voorkomen. Er komt een duidelijke meldroute voor signalen van mensenhandel en casuïstiek wordt integraal opgepakt. Komend jaar zal er vooral aandacht zijn om diverse afdelingen, netwerkpartners en inwoners meer bewust te maken van de signalen die kunnen duiden op mensenhandel. Andere nog uit te werken onderdelen van dat activiteitenplan zijn: de verbetering van de opvang en hulpverlening aan slachtoffers mensenhandel, privacy- en informatiedeling en het bestuurlijk (juridisch) kader. Voor de hulpverlening aan slachtoffers wordt nauw samengewerkt met de zorgcoördinator mensenhandel die vanuit HVO Querido werkt voor de gemeenten in Zaanstreek Waterland. Mensenhandel kent vele vormen. Vooralsnog wordt prioriteit gegeven aan de aanpak van seksuele uitbuiting, arbeidsuitbuiting en criminele uitbuiting onder jongeren. Deze vormen komen het meeste voor.

8

Hoofdstuk 4: Digitale Veiligheid Het thema cybercrime is verruimd naar digitale veiligheid en daarmee nog meer een thema van het veiligheidsdomein geworden. Het gaat over het cyberweerbaar maken van onze eigen organisatie en ketenpartners en het voor bereiden op cyberincidenten en online aangejaagde ordeverstoringen. Maar ook informeren van inwoners en ondernemers over bedreigingen van hun digitale veiligheid. De terugblik 2022 gaat enkel nog in op het thema gedigitaliseerde criminaliteit (cybercrime).

Wat hebben we gedaan in 2022… De gemeente Purmerend heeft zich het afgelopen jaar voornamelijk gericht op de preventieve aanpak van gedigitaliseerde criminaliteit. Dit doen we in samenwerking met de betrokken partners, zoals de politie, scholen, bibliotheek en andere gemeenten in de regio. Dit heeft ons in staat gesteld ervaringen te delen en van elkaar te leren. De projecten die we samen oppakten zijn geïnitieerd door het samenwerkingsverband Noord Holland Samen Veilig en hebben bijgedragen aan de bewustwording van de inwoners van Purmerend op het gebied van cybercrime. Re_B00TCMP Op zaterdag 9 juli 2022 heeft in H20 in Purmerend de tweede editie van Re_B00TCMP plaatsgevonden. Jongeren tussen de 12 en 25 jaar met een bepaald niveau van IT talent werden uitgenodigd om deel te nemen aan deze dag. Door middel van interactieve workshops kregen zij inzicht in de kansen en risico’s van hun IT talent. Via gastlessen en een social media campagne konden de jongeren een assessment maken waarin hun vaardigheden en het risico op grensoverschrijdend gedrag getest werden. Daarnaast was er een programma voor de ouders van de jongeren. Zij kregen handvaten aangereikt om de kennis van hun kinderen op een positieve manier de benaderen en in te zetten.

De re_B00tCMP is georganiseerd in samenwerking met het samenwerkingsverband Noord-Holland Samen Veilig en de gemeenten Alkmaar, Beverwijk, Haarlemmermeer, Den Helder, Heemstede en Velsen. Hackshield In september 2022 in de gemeente Purmerend gestart met project Hackshield. Hackshield is een game die kinderen kunnen spelen op de computer of op hun telefoon. Spelenderwijs worden zij bewust gemaakt van de gevaren die ze online lopen. Hackshield heeft als doel om de vaardigheden van kinderen op het internet te verbeteren, maar ook om kinderen te activeren om hun kennis over te dragen naar oudere generaties. Daarnaast is er een lespakket beschikbaar dat scholen kunnen uitrollen tijdens hun lessen. De lessen gaan over onderwerpen als nepnieuws, veilig internetten en online grenzen. Door de game te spelen kunnen kinderen ‘junior cyberagent’ worden. In december 2022 heeft Purmerend 328 kinderen die zich hebben aangemeld bij Hackshield. De beste cyberagents worden in 2023 gehuldigd door de burgemeester. Het slachtoffer spreekt Sinds 19 juli 2021 is de website www.hetslachtofferspreekt.nl in de lucht. Via 25 deelnemende gemeenten roepen we inwoners op hun eigen ervaring als slachtoffer te delen. Deze slachtoffers worden benaderd om hun verhaal onder zorgvuldige begeleiding van professionals te delen via de media.

Er zijn drie slachtoffers uit Purmerend en Beemster geweest die hun verhaal hebben gedeeld. Zij willen vanuit medeverantwoordelijkheid voor een digitaal veiliger samenleving een bijdrage leveren. Deel van de boodschap is dat slachtoffer worden van digitale criminaliteit iedereen

9

kan overkomen. Op deze manier geven wij mensen een stem en dragen wij bij aan een weerbare en bewuste samenleving.

Wat gaan we doen in 2023… Voor digitale veiligheid willen we komend jaar vooral inzicht krijgen in wat er (nog) nodig is. Er wordt al veel gedaan aan de cyberweerbaarheid, maar het gehele onderwerp heeft nog meer integrale focus nodig. In 2023 gaan we gestructureerd verder met de aanpak van digitale veiligheid. Hierbij wordt gebruikt gemaakt van de classificering van het Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). Risico’s Kwetsbaarheid van informatie Kwetsbaarheid van systemen Gedigitaliseerde criminaliteit

Online aangejaagde ordeverstoring

Aanpak (toelichting onder de tabel) A1. Eigen huis op orde A2. De keten op orde A3. Preparatie op cyberincidenten en -crisis B1. Inzet op weerbaarheid van inwoners, bedrijven en instellingen B2. Ontwikkeling interventies/repressie C. Ontwikkeling en implementatie preventie-, signalerings- en responsketen

A.1 Eigen huis op orde De consequenties uit de resolutie van de VNG zullen uitgewerkt worden. Ook zal er een peer-to-peer gesprek komen met een andere gemeente om ervaringen op dit gebied te delen. A.2 De keten op orde De gemeente kent een aantal gemeenschappelijke regelingen en samenwerkingsverbanden. Het is van groot belang voortdurend weerbaar te blijven om de kwetsbaarheid van onze gemeente te verminderen. Duidelijk moet worden hoe groot het aansluitend netwerk in zijn geheel is, wat de afhankelijkheid inhoudt en in welke mate een ieder het onderwerp digitale veiligheid oppakt. A.3 Preparatie op cyberincidenten en -crisis De gemeente en de keten zullen zich moeten voorbereiden op de eventualiteit van een cyberincident of -crisis. De risico’s zullen in kaart worden gebracht en er zal een plan van aanpak komen wanneer de risico’s werkelijkheid worden. B. Gedigitaliseerde criminaliteit (Cybercrime) Digitalisering brengt veel goede dingen in onze maatschappij, maar brengt ook een veiligheidsrisico met zich mee. We raken steeds meer afhankelijk van digitale systemen en dit kan grote gevolgen hebben. De impact en effecten van cybercriminaliteit nemen toe. Naast financiële schade kunnen ondernemers en inwoners van Purmerend ook grote emotionele schade oplopen wanneer zij slachtoffer worden van cybercriminaliteit.

Hierdoor neemt het onveiligheidsgevoel van mensen toe, maar blijft de maatschappelijke weerbaarheid tegen dit probleem achter. De aanpak van cybercriminaliteit is een gezamenlijke verantwoordelijk en uitdaging. Samenwerking is daarom ook een speerpunt waar we de komend jaar in willen investeren.

10

Voor een succesvolle aanpak van digitale criminaliteit moeten we investeren in kennis en samenwerking met onze ketenpartners. Dit zijn zowel publieke als private organisaties, zoals politie, scholen, ondernemers, de bibliotheek en bewoners. In 2023 willen we de samenwerking verstevigen met de buurtgemeentes uit ons basisteam. Deze samenwerking willen we benadrukken met een intentieverklaring ondertekend door alle deelnemende gemeentes. Om slachtoffers van cybercriminaliteit te voorkomen en het veiligheidsgevoel van mensen te bevorderen wil de gemeente Purmerend inzetten op het vergroten van de ‘cyberweerbaarheid’. We zullen ons hierbij richten op de diverse doelgroepen in de samenleving die een risico lopen om slachtoffer te worden van cybercriminaliteit. De volgende projecten komen volgend jaar aan bod: •

Hackshield

In 2023 zullen we project Hackshield vervolgen om de kennis over online gevaren bij kinderen te vergroten. In het voorjaar van 2023 zullen de beste ‘cyberagents’ worden gehuldigd door de burgemeester. In het najaar zullen we het project evalueren, waarna we beslissen of Purmerend dit project zal vervolgen. •

Het slachtoffer spreekt

Ook zullen we het project ‘het slachtoffer spreekt’ een vervolg geven. In 2023 gaan we in samenwerking met de deelnemende gemeenten in werkgroepen werken, waardoor we vernieuwing willen aanbrengen in dit project. •

Seniorenmarkt

In 2023 wil de gemeente in samenwerking met de bibliotheek en de digitaal wijkagent een seniorenmarkt organiseren . Hier kunnen senioren meer te weten komen over gedigitaliseerde criminaliteit en hoe zij zichzelf kunnen beschermen. C. Online aangejaagde ordeverstoring Landelijk wordt onderzocht of er nadere juridisch maatregelen nodig zijn om de gemeente beter te equiperen op dit onderwerp. Momenteel wordt er al geëxperimenteerd met dwangsommen of noodverordeningen. Deze maatregelen zijn echter nog niet juridisch getoetst door een rechtbank.

11

Hoofdstuk 5: Jeugd en veiligheid Wat hebben we in 2022 gedaan… De problematiek omtrent jeugd is in Purmerend een terugkomend fenomeen. Daarom blijven we in samenwerking met onze partners inzetten op vroegtijdige aanpak van jeugdcriminaliteit- en overlast. Purmerend staat op de negende plek in de lijst van steden met een hoog percentage aan hoog risicojongeren. Zeven procent van de jeugd heeft volgens het onderzoek zichtopondermijning.nl een hoog risico om in de criminaliteit te belanden. Het is daarnaast lokaal en landelijk een trend dat jongeren steeds vaker messen bij zich dragen. Dit had al langere tijd de volle aandacht van de gemeente en dit zal ook zo blijven, want wij maken ons hier zorgen over. In de nauwe samenwerking die wij hebben met politie, handhaving, Spurd, Clup én de scholen proberen wij grip te krijgen op deze trend bij de jongeren. Dit is een flinke uitdaging. Jongeren zeggen altijd dat het mes dat ze dragen niet is om te gebruiken, maar alleen om zich te verdedigen tegen anderen. Daarbij maakt het zwijgen van jongeren (door angst) over bedreigingen en zelfs mishandelingen het lastig om een oplossing te vinden en strafrechtelijke zaken rond te krijgen. De aanpak van de jeugdgroep waar in 2022 door de lokale Driehoek een aanpak voor is opgesteld, gaat onverminderd door.

Groepsleden vertonen hardnekkig gedrag en door angst voor het doen van aangifte is het lastig een strafkader te creëren. We blijven de jongeren (en ouders) hulp bieden en samen met netwerkpartners kijken naar mogelijkheden om daders te stoppen. Uiteraard wordt er altijd repressief opgetreden bij overlast gevend en crimineel gedrag. Voor de aanpak van criminele jongeren is lange adem en zeer nauwe samenwerking nodig. Voor komend jaar ligt de focus daarnaast en vooral ook op het voorkomen van aanwas bij deze groep.

Wat gaan we doen in 2023… De werkwijze bij jeugd is en blijft het bespreken en (stimuleren van) delen van signalen. Hierdoor is er zicht op wat er speelt onder de jeugd en wat zich mogelijk zorgelijk ontwikkelt. Beginnende problematiek wordt via de jeugdnetwerkoverleggen in kaart gebracht en opgepakt. Bij hardnekkige en gemeentebrede problematiek wordt opgeschaald naar een regisseur van Team Integrale Veiligheid, die met de betrokken ketenpartners een aanpak opzet, uitvoert en evalueert. In 2023 gaan we verder met de verbetering in de samenwerking met scholen, waardoor signalen over jongeren waar het niet zo goed mee gaat eerder in gezamenlijkheid kunnen worden opgepakt. Ook bij de aanpak van de genoemde messenproblematiek is samenwerking met de scholen onontbeerlijk. Naast een herijking van het convenant Veilig in en om Scholen tussen gemeente, scholen en justitiepartners is de permanente aandacht voor jeugd die aandacht en zorg behoeft noodzakelijk. Verder spelen we in op de actualiteit en stemmen we af met schoolmaatschappelijk werk. We trekken als gemeente gezamenlijk op met netwerkpartners in preventieve zin. Daarmee willen we escalaties voorkomen en knelpunten eerder signaleren. Jeugdaanpak is altijd een gezamenlijke aanpak.

Bij de Purvak en evenementen als kermissen werken we vroegtijdig samen, brengen we jongeren in beeld die mogelijk overlast willen veroorzaken en zijn we zichtbaar én onzichtbaar aanwezig.

12

Uiteraard blijven we regie voeren op de groepsaanpak(ken) en individuele trajecten van de TopXjeugdaanpak. Jongeren die hierin zijn opgenomen krijgen bijzondere aandacht van alle aangesloten partners met als doel hun gedrag te veranderen en een positieve draai aan hun toekomst te geven. Individuele slachtoffers durven vaak geen aangifte te doen, maar door de zaken te bundelen wordt vaak een patroon duidelijk. Door samen met politie en OM te prioriteren in de aanpak van deze criminaliteit proberen we de criminaliteit te stoppen. Speciale aandacht is er voor het gebruik van messen door sommige jongeren: een zorgelijke ontwikkeling en lastig aan te pakken. Belangrijk is deze jongeren uit de anonimiteit te halen en ouders te informeren en te wijzen op hun verantwoordelijkheid.

13

Hoofdstuk 6: Leefbaarheid Uiteraard willen we onze wijken, veilig, sociaal en leefbaar houden. Dit doen we niet alleen door woningen te bouwen maar ook door te werken aan een schone en veilige fysieke omgeving. Ontwikkelingen in de maatschappij en een tegelijkertijd knellende capaciteit van politie op het gebied van overlast en leefbaarheid zorgt ervoor dat er steeds meer van handhavers wordt verwacht. Toezicht en handhaving door onze buitengewoon opsporingsambtenaren (boa’s) is een belangrijk instrument voor het vergroten van de leefbaarheid en (het gevoel van) veiligheid in de gemeente. Onze boa’s hebben een signalerende, controlerende en handhavende rol en zijn breed inzetbaar. De coronacrisis heeft het belang hiervan nog eens benadrukt. Door een integrale aanpak, inclusief bewoners en ondernemers, weten we wat er speelt ten aanzien van het veiligheidsgevoel en wordt hier waar nodig en mogelijk op ingespeeld. Door deze integrale aanpak behouden we een veilig en leefbaar Purmerend.

Wat hebben we gedaan in 2022… Het thema leefbaarheid is op zich geen nieuw thema, maar het is niet als zodanig genoemd in het Integraal Veiligheidsplan 2019-2022.

Wat gaan we doen in 2023… In 2023 zal het thema leefbaarheid als kapstok dienen voor een nog betere integrale aanpak van de diverse problemen die we al oppakken. Kijken we naar woonoverlast, dan speelt daar vaak meer dan alleen ruzie tussen bewoners. Meestal zijn de betrokken personen ook bekend bij verschillende teams binnen de gemeente. Speelt er iets in de wijk of buurt en zijn er onderliggende andere oorzaken die meespelen. Samen leveren we een stukje van de oplossing, dus het is belangrijk dat we elkaar blijven opzoeken. We willen nog meer aandacht voor de coördinerende functie van de wijkmanager die zorgt dat de gemeente in zijn volle breedte is aangesloten bij aanpak van deze casuïstiek. Voor de leefbaarheid is continuering nodig van de structurele overleggen in wijken waarbij diverse partners waaronder leefbaarheidsconsulent van de woningcorporatie, waakvlamfunctionaris van de gemeente, wijkagent, wijkmanager, wijkhandhaving en medewerkers groen en spel diverse zaken in de wijk bespreken en integraal op elkaar afstemmen (denk aan: rommel in de wijk, woonoverlast, onveilige verkeerssituatie) Daarbij is het ook van belang steeds af te spreken wie de regie heeft over een bepaalde casus, zodat alle informatie daar bij elkaar komt en we niet langs elkaar heen werken.

We willen dicht bij onze inwoners blijven staan, zodat we snel kunnen reageren op veiligheids- en leefbaarheidsproblemen en hebben daarbij ook hulp van onze boa’s die toezicht houden en waar nodig handhaven.

14

Hoofdstuk 7: Overige veiligheidsonderwerpen Naast de thema’s uit het integraal veiligheidsplan gaat de inzet op de overige veiligheidsgebieden onverminderd door.

7.1 Veilige woon- en werkomgeving

Wat hebben we gedaan in 2022… High Impact crimes High Impact Crimes is een verzamelnaam voor delicten die een grote impact hebben. Denk aan woninginbraak, overvallen, straatroof en geweldsmisdrijven. Uiteraard hebben ze een grote impact op de slachtoffers, maar zeker ook voor de directe omgeving. Het veiligheidsgevoel in de maatschappij kan door de High Impact Crimes worden aangetast. Daarom monitoren wij deze delicten en komen in actie als daar aanleiding/noodzaak voor is. De neergaande tendens qua aantal High Impact Crimes en dan met name de woninginbraken van de afgelopen jaren lijkt wat gestabiliseerd. Er is regelmatig overleg met de politie over de cijfers om dit blijvend te monitoren. Project Ogen en Oren Het aantal actieve vrijwilligers is in kaart gebracht door de coördinatoren en komt uit op 90 vrijwilligers. Sinds Corona zo goed als weg is, worden er weer gezamenlijke wandelingen en activiteiten uitgevoerd. Vuurwerk In 2022 was er veel overlast in de wijk Weidevenne. Door de gezamenlijke aanpak van politie, handhaving en de juridische handhaving zijn er gebiedsontzeggingen opgelegd aan overlastgevers en hebben inwoners een last onder dwangsom opgelegd gekregen voor het hebben van illegaal vuurwerk in huis. Tevens zijn er brieven verstuurd aan de ouders van overlastgevers om hen te informeren.

Deze aanpak heeft geleid tot een vermindering van het aantal meldingen van vuurwerkoverlast in november en december van 2022. Polarisatie, radicalisering en extremisme Door de coronacrisis en diverse andere ingrijpende gebeurtenissen is de polarisatie in de samenleving toegenomen. De Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid geeft aan dat het rechts-extremistisch gedachtengoed en het geloof in complottheorieën aanleiding kan geven tot extremistisch handelen. Belangrijk is te blijven bouwen aan het publieke vertrouwen richting de overheid en andere instituties, ruimte te geven aan kritiek, protest en het voeren van het debat, maar ook zicht te houden op mensen die hun onvrede op een extremistische manier uit. In het Zorg- en Veiligheidshuis bespreken we zorgelijke signalen met veiligheidspartners en pakken we indien nodig casuïstiek op. In 2022 zijn er 2 Purmerendse zaken besproken. Het samenwerkingsverband Noord-Holland Samen Veilig (NHSV) ondersteunt gemeenten met planvorming en het scholing op dit thema. Een voorbeeld hiervan is het informatieblad over de Soevereine beweging. De kennis vanuit NHSV wordt vervolgens lokaal opgepakt om signalen te herkennen.

15

Prostitutie en Uitbuiting In 2022 is een regionaal inrichtingsplan bestuurlijk toezicht prostitutie door het college vastgesteld en in werking getreden. De ambitie die beschreven staat in dit plan is om regionaal te zorgen voor een veilige en gezonde prostitutiebranche waar in samenwerking met alle partners misstanden in de vergunde en onvergunde prostitutie worden tegen gegaan. Daarnaast kan dit bijdragen aan de bestrijding van mensenhandel.

Wat gaan we doen in 2023… High Impact Crimes Eerste kwartaal in 2023 zal er een overvaltraining gehouden worden voor diverse ondernemers. Reden hiervoor zijn de incidenten die plaatsvonden in het najaar van 2022. Er waren een enkele straatroven, een plofkraak, een brandbom en winkelovervallen: redenen om met slachtoffers en betrokkenen in gesprek te gaan en nazorg te bieden. Ondernemers en winkelpersoneel is aangeboden een overvaltraining te volgen, zodat zij beter voorbereid zijn mocht er een overal plaatsvinden. Project Ogen en Oren In 2023 blijven we als gemeente betrokken en faciliteren waar nodig. Vuurwerk Voor 2023 is het belangrijk om te kijken of er landelijke veranderingen komen op dit onderwerp en zou bekeken kunnen worden of een georganiseerde vuurwerkshow tot de mogelijkheden (en wensen) behoort. Polarisatie en radicalisering In 2023 houden we uiteraard de actualiteiten in de gaten en werken we integraal samen bij nieuwe signalen van radicalisering en of polarisatie. Prostitutie en Uitbuiting Het controleren van prostitutie is inmiddels per district geregeld en er zijn vanuit Purmerend twee toezichthouders aangewezen om samen met andere toezichthouders uit Zaanstreek Waterland in ons district controles uit te voeren. Zij doen dit in een pool met toezichthouders van andere gemeenten.

Bij controle van prostitutie vinden wij aanbieden van zorg belangrijker dan repressief optreden.

7.2 Bedrijvigheid en veiligheid

Wat hebben we gedaan in 2022… Horeca en uitgaan Nadat in januari 2022 de lockdown werd opgeheven en met de controle van toegangsbewijzen de horeca weer begaanbaar werd, zijn we als gemeente en horeca in gesprek gebleven over de voortgang. De vergoeding van die toegangscontrole is opgepakt door de gemeente. Verder in het jaar zagen we een nieuw uitgaanspubliek opstaan. Vooral bij de jongeren was de tendens van het thuisfeesten nog lang merkbaar en moesten deze jongeren soms ook weer geleerd worden hoe met elkaar om te gaan in de cafés. Langzamerhand was er ook weer sprake van uitgaansgeweld en werd er met de horeca gewerkt om dit zo laag mogelijk te houden.

16

Evenementen In 2022 pakten organisatoren hun evenementen weer op. In het begin was er nog sprake van het corona toegangsbewijs, maar vanaf maart leek het weer als vanouds. Bij de grotere evenementen wordt extra gelet of de organisatoren in grote mate zelf de veiligheid kunnen waarborgen. Een evenement moet zonder politie-inzet kunnen. Door in gesprek te blijven met de organisatoren heeft dit niet geleid tot annuleringen.

Wat gaan we doen in 2023… Horeca en uitgaan In 2023 gaan we ook op het gebied van veiligheid nog meer investeren om te zorgen dat eenieder op een veilige wijze kan uitgaan. Zo wordt het portiers overleg weer ingesteld samen met politie en de wijkmanager. Ook wordt de collectieve horeca ontzegging (CHO) weer geïmplementeerd. Door de komst van de algemene verordening gegevensbescherming (AVG) moest deze opnieuw worden bekeken om de veiligheid van persoonsgegevens te waarborgen. Inmiddels heeft de Autoriteit Persoonsgegevens zijn goedkeuring gegeven voor het nieuwe protocol. Met deze CHO spreken de deelnemende horeca met elkaar af om personen die onveiligheid hebben veroorzaakt tijdelijk te weren uit hun ondernemingen. Evenementen Gelet op de evenementenkalender 2023 is onze gemeente nog steeds in trek met al 74 aanmeldingen en zullen we ook dit jaar in gesprek met de organisatoren de veiligheid hoog in het vaandel houden.

7.3 Fysieke veiligheid Cameratoezicht Na het verdwijnen van de coronamaatregelen en het normaliseren van het bezoek aan de binnenstad werd cameratoezicht ook weer belangrijk. Vanuit de uitkijkcentrale hebben onze handhavers vele escalaties kunnen voorkomen en werden ongeregeldheden goed waargenomen. Er zijn een aantal camera’s vervangen wegens slijtage en er is een aantal keer een tijdelijke openbare orde camera ingezet om de veiligheid zoveel mogelijk te verhogen. Voorbereiding op crisisbeheersing De veiligheidsregio is verantwoordelijk voor de voorbereiding op rampen en crisis, maar kan dit niet zonder de gemeenten in de regio. Niet alleen als deelnemer van de gemeenschappelijke regeling, maar ook als ondersteuning aan de crisisorganisatie. Ook de gemeente Purmerend vaardigt collega’s af om deel te nemen in de diverse piketfuncties. Daarnaast is er overleg over hoe de diverse actoren binnen de veiligheidsregio beter met elkaar kunnen samenwerken indien er een ramp of crisis plaatsvindt. Komend jaar wordt er ook gewerkt aan een nieuw evaluatiebeleid voor incidenten en oefeningen. Ook de ontwikkelingen op de thema’s dekkingsplan en de brede toekomstige beschouwing brandweerzorg zullen op de voet gevolgd worden.

17

Zorgvuldig kiezen van de politie De politiecapaciteit staat de komende jaren nog onder druk. Om te zorgen dat dit zo min mogelijk weerslag heeft op de gemeentelijke veiligheid, worden samen met de politie keuzes gemaakt in prioriteiten. Daarbij wordt goed gekeken of iets echt een politietaak is of dat dit bijvoorbeeld door handhavers of toezichthouders kan worden gedaan. Gezien de achterstanden bij de rechtbanken en capaciteitsgebrek bij de recherche wordt steeds gekeken of bestuurlijke maatregelen passend zijn, zodat overlastgevers of criminelen zich wel geremd voelen in hun activiteiten. Bij evenementen wordt nog meer de nadruk gelegd op de verantwoordelijkheid van de organisator voor de veiligheid op het terrein en gaat de gemeente ook in gesprek met de beveiliging om verwachtingen goed naar elkaar toe uit te spreken.

18

Bezoekadres

Purmersteenweg 42 1441 DM Purmerend Postadres

Postbus 15 1440 AA Purmerend Telefoon & e-mail

(0299) 452 452 info@purmerend.nl purmerend.nl

19