c.-jaarstukken-2023-recreatieschap-tw
Tekst van het document
Jaarstukken 2023
Recreatieschap Twiske-Waterland
Versie 4 april 2024
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting ..................................................................................................3 Jaarverslag ......................................................................................................6 Programmaverantwoording ...................................................................................... 12 Programma 1. Ontwikkeling en inrichting .................................................................. 14 Programma 2. Beheer en onderhoud ......................................................................... 20 Programma 3. Toezicht en veiligheid.......................................................................... 25 Programma 4. Bestuur en ondersteuning ................................................................... 26 Programma 5. Algemene dekkingsmiddelen .............................................................. 28 Paragrafen ................................................................................................................ 30 A. Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................. 31 B. Kapitaalgoederen .................................................................................................. 33 C. Financiering ........................................................................................................... 40 D.
Bedrijfsvoering en openbaarheid ........................................................................... 43 E. Grondbeleid ........................................................................................................... 47 F. Participanten ......................................................................................................... 49
Jaarrekening.................................................................................................. 52 Overige gegevens .......................................................................................... 69 Bijlagen ......................................................................................................... 74
Jaarstukken 2023 Recreatieschap Twiske-Waterland
Pagina 2 van 84
Samenvatting
Jaarverslag
Jaarrekening
Overige gegevens en bijlagen
Samenvatting Het werkgebied van het recreatieschap bestaat uit het grondgebied van de gemeenten Amsterdam (Landelijk Noord), Edam-Volendam, Landsmeer, Oostzaan, Purmerend, Waterland, Wormerland en Zaanstad en het voormalige Graft de Rijp (nu gemeente Alkmaar). Deze gemeenten (met uitzondering van Alkmaar) nemen samen met Provincie Noord-Holland deel aan de gemeenschappelijke regeling Recreatieschap Twiske-Waterland. Het recreatieschap beheert en onderhoudt recreatieterreinen, natuurterreinen en recreatieve routes en objecten in haar werkgebied. Zij bekostigt haar activiteiten uit inkomsten van huren, pachten, evenementen (in voorkomende gevallen projectsubsidies) en bijdragen van de participanten. Recreatie Noord-Holland is de uitvoeringsorganisatie voor het recreatieschap. Kerngegevens: 31.000 hectare werkgebied, waarvan 855 hectare beheergebied (Twiske en Purmerland). Binnen het werkgebied worden plm. 1200 km wandel-, fiets-, vaar- en ruiterroutes beheerd en onderhouden. De bezoekersaantallen tenderen naar een grote stijging waarvan de precieze getallen duidelijk worden gemaakt in de recreatiemonitor die in de zomerronde kenbaar wordt gemaakt
Wormerland: de heer Jeroen Schalkwijk, tevens vicevoorzitter Zaanstad: de heer Wessel Breunesse Provincie: mevrouw Esther Rommel Het dagelijks bestuur bestaat uit de vertegenwoordigers van de gemeenten: Amsterdam, Landsmeer, Waterland en Zaanstad. Door een wetswijziging is vanaf 2023 het dagelijks bestuur van het recreatieschap verantwoordelijk voor het afgeven van de rechtmatigheidsverantwoording. Dit betekent dat voortaan het dagelijks bestuur in de jaarstukken een rechtmatigheidsverantwoording moet opnemen. Dit gebeurt in de paragraaf Bedrijfsvoering. Samen met de externe accountant is een plan van aanpak opgesteld en in de eerste bestuursronde van 2023 heeft het bestuur het normenkader, de gewijzigde controleverordening en de gewijzigde verordening financieel beheer vastgesteld. Op basis van de uitgevoerde interne controle legt het dagelijks bestuur nu zelf verantwoording af over de rechtmatigheid van de baten, lasten en balansmutaties.
Bestuurlijke ontwikkelingen In november is mevrouw Esther Rommel aangesloten bij het Algemeen Bestuur. Mevrouw Rommel vervangt mevrouw Zaal als de gedeputeerde voor de provincie. Namens: Amsterdam: mevrouw Yassmine el Ksaihi, tevens voorzitter Edam-Volendam: de heer Dirk Dijkshoorn Landsmeer: mevrouw Jacobien van Boeijen Oostzaan: de heer Eelco Taams Purmerend: de heer Mario Hegger Waterland: de heer Ronald Wolters
Jaarstukken 2023 Recreatieschap Twiske-Waterland
Pagina 3 van 84
Samenvatting
Jaarverslag
Jaarrekening
Wat heeft het gekost en opgeleverd? De totale lasten van Twiske-Waterland waren het afgelopen jaar € 4.055.305. Hiervan is € 2.946.398 besteed aan het beheren en onderhouden van de schapsgebieden. Daarnaast is € 539.100 benut voor het ondersteunen van het bestuur. Dit is inclusief de kosten van het bestuursbureau. Verder is € 276.045 uitgegeven aan ontwikkeling en inrichting. Tenslotte hebben veiligheid en toezicht € 291.508 en algemene dekkingsmiddelen € 2.253 gekost.
Overige gegevens en bijlagen
Jaarrekening 2023
Begroting na wijziging 2023
Verschil
Lasten
4.055.305
4.034.593
20.711
Baten
4.026.508
3.724.638
301.870
Saldo
-28.797
-309.955
281.158
Participantenbijdragen
De totale baten van Twiske-Waterland waren het afgelopen jaar € 4.026.508. Hiervan kwam € 2.697.443 uit de participantenbijdrage. Daarnaast bestond € 1.000.435 van de baten uit parkeeropbrengsten, evenementeninkomsten, rentebaten en huren en pachten. Tot slot kwam € 328.630 uit subsidies en (project)bijdragen.
Zoals afgesproken in de gemeenschappelijke regeling wordt de participantenbijdrage jaarlijks geïndexeerd. Voor 2023 was de index 5,17%.
Voorgesteld wordt om het resultaat van € 28.797 (negatief) te onttrekken aan de reserves.
Bijdragenverdeling 2023
Bijdrage in 2022
Bijdrage in 2023
Provincie Noord-Holland
56,04%
1.437.340
1.511.651
Gemeente Amsterdam
23,56%
604.287
635.528
Financieel resultaat
Gemeente Edam-Volendam
1,33%
34.114
35.877
Het financiële resultaat is een stuk minder negatief dan vooraf begroot. De jaarrekening laat over 2023 een negatief resultaat zien van € 28.797, terwijl een negatief resultaat van € 309.955 was begroot. Het positieve verschil van € 281.158 wordt verklaard door:
Gemeente Landsmeer
1,62%
41.628
43.780
Gemeente Oostzaan
0,66%
16.996
17.875
Gemeente Purmerend
6,96%
178.528
187.757
Gemeente Waterland
0,65%
16.634
17.494
Gemeente Wormerland
0,61%
15.576
16.383
Gemeente Zaanstad
8,57%
219.736
231.098
100,00%
2.564.839
2.697.443
• •
Lagere kosten incidentele projecten (€ 230.000 positief). Deze kosten schuiven grotendeels door naar 2024; Minder inzet RNH voor reguliere werkzaamheden (€ 26.000 positief);
•
Hogere baten door rente (€ 175.000 positief);
• •
Hogere parkeeropbrengsten (€ 63.000 positief); Hogere opbrengsten hout, huur en pacht (€ 26.000 positief);
•
Tegemoetkoming in de kosten groene boa’s (€ 21.000 positief);
•
Extra dotatie voorziening groot onderhoud i.v.m. 4 bruggen de Vennen (€ 260.000 negatief).
Jaarstukken 2023 Recreatieschap Twiske-Waterland
Participant
Totaal
Pagina 4 van 84
Samenvatting
Jaarverslag
Jaarrekening
Ontwikkeling van reserves en voorzieningen In onderstaande tabel is te zien dat het negatieve resultaat van de jaarrekening is onttrokken aan de algemene reserve en de bestemmingsreserves. De reserves van Twiske-Waterland bedroegen eind 2023 € 5.203.785.
Overige gegevens en bijlagen
Waar kwam het geld vandaan? 28.797 ; 1%
328.630 ; 8% Subsidies en (project)bijdragen Evenementen, parkeeropbrengsten, rentebaten, huren en pachten
De voorziening groot onderhoud is in 2023 toegenomen en bedraagt eind 2023 € 411.749. 1.000.435 ; 25%
Stand per 31-12-2023
Stand per 31-12-2022
Verschil
Algemene reserve
3.312.560
3.312.729
-169
Bestemmingsreserves
1.891.225
1.919.853
-28.628
Totaal reserves
5.203.785
5.232.582
-28.797
411.749
154.575
257.173
5.615.534
5.387.157
228.377
Voorziening groot onderhoud Totaal reserves en voorzieningen
2.697.443 ; 66%
2.253 ; 0%
291.508 ; 7%
Participantenbijdragen Onttrekking reserve
Bestedingen in de programma's 276.045 ; 7% 1. Ontwikkeling en inrichting
539.100 ; 13%
2. Beheer en onderhoud 3. Veiligheid en toezicht 4. Bestuur en ondersteuning 2.946.398 ; 73%
Jaarstukken 2023 Recreatieschap Twiske-Waterland
5. Algemene dekkingsmiddelen
Pagina 5 van 84
Samenvatting
Jaarverslag
Jaarrekening
Paragrafen
Programmaverantwoording
Jaarverslag
• • •
De procesbegeleiding en contractvorming van zorgboerderij De Marsen; Het faciliteren van natuur inclusieve recreatie; Het leveren van een bijdrage aan het herstel van het Schanszichtpad. In 2023 is het herstelde Schanszichtpad geopend;
•
•
Totstandkoming van rapportages en adviezen voor het recreatieve grid en de biodiversiteit in het water. Die activiteiten zijn verlengt tot eind 2024 en behelst de uitwerking van subsidietoekenning vanuit het Integraal Bestuurlijk Programma Platteland in 2020. In 2023 is het rapport recreatief grid vastgesteld. Vormgeven van recreatieve elementen Markermeerdijken en omlegging van bestaande routes tijdens de werkzaamheden; Vaststellen van een visie voor de Blauwe Poort;
•
Herstelwerkzaamheden aan 2 wandelbruggen in de Vennen
•
Voorbereidingen getroffen voor de vervanging van de Pikpotweg brug.
Beleidsverantwoording Het doel van Twiske-Waterland is vastgelegd in artikel 2 van de Gemeenschappelijke Regeling, gewijzigd vastgesteld op 23 mei 2016: a. Het bevorderen van een evenwichtige ontwikkeling in de openluchtrecreatie; b. In samenhang met het vorenstaande tot stand brengen en bewaren van een evenwichtig natuurlijkmilieu; c. Het tot stand brengen en duurzaam in stand houden van het specifiek en gedifferentieerde karakter van het landschap door bescherming, ontwikkeling en consolidatie van de waarden die het in zich draagt en d. Het verwerven van inkomsten uit het recreatiegebied ter verwezenlijking en instandhouding van de direct hiervoor genoemde doelstellingen. In 2024 wordt Gemeenschappelijke Regeling van het Twiske-Waterland gewijzigd. Deze wijziging heeft geen invloed op artikel 2 van de Gemeenschappelijke Regeling. Strategische doelen 2023 In 2020 werd een Ambitiedocument en het uitvoeringsprogramma vastgesteld. De strategische doelen zijn daarin vastgesteld. Dit is waar ‘we het voor doen’: • Meer biodiversiteit; • •
Overige gegevens en bijlagen
•
Voor ondersteuning van de bedrijfsvoering en bestuurlijke slagkracht werden: • De P&C-cyclus verbeterd door vereenvoudiging van de uurtarieven en kostenverdeelsleutels; • De begrotingen en jaarstukken opgemaakt conform het Besluit Begroten en Verantwoorden (BBV); • De risicoanalyse, beheersmaatregelen en weerstandsreserve geactualiseerd.
Betere spreiding recreanten; Breder recreatief aanbod.
Operationele doelen Het in stand houden van de gebieden en voorzieningen maakt het leeuwendeel van de inspanningen en bestedingen uit. Maar daarnaast werd in 2023 ook gewerkt aan: • Het evalueren en actualiseren van het voortschrijdend uitvoeringsprogramma; • Herzien van het evenementenbeleid;
Jaarstukken 2023 Recreatieschap Twiske-Waterland
Pagina 6 van 84
Samenvatting
Jaarverslag
Jaarrekening
Paragrafen
Programmaverantwoording
Het jaar van recreatieschap Twiske-Waterland Twiske-Waterland heeft in 2023 veel van het oorspronkelijke programma kunnen realiseren. Samenwerking De werkzaamheden van het recreatieschap stonden in 2023 vooral in het teken van het uitvoeren van onderhoud aan de natuur, recreatieve voorzieningen en het herstel van de stormschade na zomerstorm Poly. Samenwerking in het netwerk was vooral aan de orde bij de uitwerking van de projecten van het Uitvoeringsprogramma. Bij die samenwerking werd veel nadruk gelegd op betere benutting van de bestaande voorzieningen en verrijking van de recreatieve ervaringen door ontwikkelen van routes en verhalen. In 2023 zijn bijvoorbeeld vier wandel- en fiets routes met historische verhalen ontwikkeld door Bureau Toerisme Laag Holland in opdracht van het recreatieschap. Samenwerking met natuurverenigingen, gemeenten en sponsors leverde ook resultaat op bij het herstellen van wandelroutes of om meekoppelkansen te creëren waardoor een breder aanbod en een rijkere ervaring voor onze recreanten gaat ontstaan. Dat betekent ook dat in een aantal gevallen de routes en voorzieningen werden omgelegd of (tijdelijk) gesloten om natuur te beschermen. Voor natuurherstel werden vele hectares natte natuur na jaren van successie teruggezet en werden exoten als bramen uit de rietvelden, bermen en bosopstanden verwijderd.
De zorg voor de natuur vraagt om regelmatig actualiseren van de kennis van de natuurwaarden en de onderhoudsbehoefte. In 2023 is aan de slag gegaan met het in 2022 geactualiseerde beheer- en onderhoudsplan om onder andere de biodiversiteit te vergroten. De zorg voor de natuur leverde ook een groei van de ganzenpopulatie op. Deze groei is zodanig dat deze onbeheersbaar is en ook neveneffecten heeft, zoals: verdringing van andere broedvogels en kwaliteitsproblemen voor ligweiden, stranden en zwemwater.
Jaarstukken 2023 Recreatieschap Twiske-Waterland
Overige gegevens en bijlagen
Samenwerking op het gebied van zwemwaterkwaliteit heeft al eerder geleid tot het aanleggen en gesubsidieerd krijgen van drie doorspoelvoorzieningen (Vennegat, Speelsloot en strand de Does). Met het hoogheemraadschap werd verkend hoe waterconservering en kwaliteitsverbetering verder kan worden verbeterd. In 2023 is het hoogheemraadschap met twee pilots begonnen voor het filteren van inlaatwater, waarvan een in het Twiske. Deze pilot loopt nog. Ontwikkeling recreatiedruk De recreatieve waarden van de gebieden worden hiermee onderstreept. Wij verwachten dat de aanwas van het bezoek blijvend is. Een belangrijke reden voor die verwachting is dat het aantal inwoners in omgeving stijgende is. De deelnemende gemeenten groeiden in 2023 samen met bijna 5000 inwoners. Andere indicatoren voor nog verdere groei van het aantal bezoekers in de toekomst, zijn de bouwopgaven voor de MRA. In 2023 is de woondeal MRA gesloten waar de gemeenten Amsterdam, EdamVolendam, Landsmeer, Oostzaan, Purmerend, Waterland, Wormerland en Zaanstad ook deel van uitmaken. De ambitie is om voor 2030 900.000 nieuwe woning te realiseren, waarvan een gedeelte in de buurt van het Twiske: Amsterdam heeft een bouwambitie van 7.500 huizen per jaar. De overige gemeenten hebben gezamenlijk een bouwopgaaf van rond de 16.500.
Reden temeer voor het nemen van maatregelen voor het spreiden van de recreatiedruk en het bieden van een breder palet van recreatieve voorzieningen (twee van de drie ambities). Bij het nemen van maatregelen om de recreatiedruk te spreiden besteed het recreatieschap veel aandacht aan de balans tussen natuur en recreatie. Ecologisch beheer van het Twiske Het Twiske kent al sinds de visie 2006 een recreatieve zonering met onderscheid tussen intensieve en extensieve gebieden. Deze zonering volgt de indeling van het gebied, zoals aangelegd in de jaren ’70. Het jaarlijks terugkerend onderhoud en het
Pagina 7 van 84
Samenvatting
Jaarverslag
Jaarrekening
Paragrafen
Programmaverantwoording
meerjarige grootonderhoud zijn gericht op instandhouding en waar mogelijk verbetering van de recreatieve gebruiks- en natuurwaarden. Daarvoor wordt gebruik gemaakt van ecologische kennis, vergaard uit ecologische onderzoeken, het Natura2000 beheerplan en periodiek overleg met natuurbeheerders en vrijwilligers. Specifiek onderzoek als voorwaarde voor vergunningverlening van de evenementen levert inzicht in de aanwezige waarden en eventuele mitigerende of beschermende maatregelen. Met die jaarlijkse onderzoeken zijn de delen van de intensieve zone; de evenemententerreinen en directe omgeving goed in beeld. Mede door de onderbouwing van het ecologisch beheerplan (rapport Ron van der Hut) zijn met 100 % subsidie van de provincie in 2022 natuurherstelmaatregelen in rietgraslanden opgestart ten behoeve van de N2000 doelsoorten. 15 februari 2023 is er een IVOT veldbezoek geweest waar de natuurherstelmaatregelen bekeken zijn. De toelichting en het veldbezoek zijn heel positief ontvangen. Op 15 maart 2023 is het project opgeleverd. Recreanten waarderen Het Twiske met een hoog cijfer! De mening van de recreanten en andere bezoekers is belangrijk voor het recreatieschap. Het is belangrijk om te weten hoe de voorzieningen worden gewaardeerd, wat bezoekers vinden van het onderhoud en of er wensen zijn voor de toekomst.
In 2021 is daar onderzoek naar gedaan door middel van een digitale enquête over het Twiske. De respons op het onderzoek was goed en men waardeerde het Twiske met een 8,5! Uit het onderzoek kwamen een aantal verbeterpunten die inmiddels deel uitmaken van het beheer en het meerjarenuitvoeringsprogramma. Een van deze verbeterpunten is dat de toiletvoorzingingen beter kunnen worden onderhouden en dat er meer aandacht aan zwerfafval mag worden besteed. In 2023 is er extra aandacht besteed aan het opruimen van zwerfafval en extra schoonmaakrondes van de toiletten verzorgd. In 2024 worden de voorbereidingen voor het modernisering van de toiletvoorzieningen voortgezet en uitgevoerd.
Jaarstukken 2023 Recreatieschap Twiske-Waterland
Overige gegevens en bijlagen
Versterking Markermeerdijken De versterking van de Markermeerdijken is inmiddels enkele jaren onderweg. De betrokkenheid van het recreatieschap daarin is het vormgeven van en uitvoering van de recreatieve voorzieningen, zoals het fietspad en de bankjes. Voor de uitvoering vindt gefaseerd overleg plaats met de Alliantie Markermeerdijken, de provincie, recreatieschap Westfriesland en de betrokken gemeenten. Vanaf 2024 vindt gefaseerd de oplevering van de recreatieve elementen aan het recreatieschap (als beoogd beheerder) plaats. De bestuurlijke participatie is geborgd doordat de voorzitter van het bestuur deelneemt aan de stuurgroep. Het jaar 2023 stond in het teken van voorbereiding van de processen van oplevering en vaststelling van de definitieve ontwerpen op de juiste locaties. Bovendien zijn de eerste fiets- en wandelroutepanelen, die voor de werkzaamheden waren verwijderd, teruggeplaatst. Het vervangen van deze panelen vindt plaats nadat het geografische kaartbeeld is aangepast aan de nieuwe situatie. Het recreatieschap is tevens beoogd beheerder van vijf aan te leggen dijkplaatsen wat een vergunningseis van de provincie is. In 2023 zijn ook stappen gezet om te komen tot de definitieve ontwerpen van deze dijkplaatsen. Het bureau Cyber heeft de beheerraming van het fietspad en recreatieve elementen geactualiseerd. Deze valt binnen de begroting zoals opgesteld in 2017.
In 2023 is ook het project herstel wandelverbinding zeesluis Edam-Volendam weer hervat. Dit valt samen met de versterking van de Markermeerdijken en is dus een meekoppelkans. Het werk aan de dijkversterking brengt wel diverse afsluitingen en wegomleggingen met zich mee. Deze zijn verwerkt op de websites en in de apps van de diverse routenetwerken in beheer bij het Routebureau.
Pagina 8 van 84
Samenvatting
Jaarverslag
Jaarrekening
Paragrafen
Programmaverantwoording
Routes Het landschap in Waterland heeft veel bijzondere verhalen en leent zich perfect voor de mooiste wandelingen. Om het wandelen door Waterland nog leuker te maken heeft recreatieschap Twiske-Waterland in opdracht van het bestuur vier online routeboekjes in 2023 ontwikkeld. Deze wandelroutes – verrijkt met informatie over natuur, cultuur en historie – nemen wandelaars mee langs de mooiste locaties, terwijl zij onderweg meer te weten komen over Waterland. De volgende themaroutes zijn ontwikkeld: De Kogenroute, De Purmerroute, Rondje ‘broek’ en volgermeer en Werelderfgoed in het kwadraat. Wandelaars krijgen bij de routes mooie stukken van verschillende delen van het recreatieschap te zien. Zo kunnen wandelaars bijvoorbeeld van het mooie landschap van Broek en Waterland genieten, of langs de Droogmakerij de Beemster én de Stelling van Amsterdam wandelen. De vier routes bestaan zowel uit korte als langere routes waardoor er voor iedereen een leuke route te bewandelen valt. Daarnaast is in 2023 de in 2021 geopende oer-IJ e-bikeroute voorzien van eigen routeborden. De bebording is tot stand gekomen door beheerafspraken met de recreatieschappen Twiske-Waterland, Groengebied Amstelland, Spaarnwoude en Alkmaarder- en Uitgeestermeer en is gefinancierd met subsidies van de provincie Noord-Holland en de gemeenten Haarlem en Haarlemmermeer.
Heropening Schanszichtpad Op 14 juli 2023 is het Schanszichtpad officieel heropend door mevrouw Zaal (gedeputeerde Provincie Noord-Holland), mevrouw Tienkamp (hoofd Staatsbosbeheer Noord-Holland) en de heer Breunesse (wethouder Zaanstand en bestuurslid recreatieschap Twiske-Waterland). In november 2018 ging dit laarzenpad dicht vanwege de onveilige staat van de wandelbruggen. Dankzij financiële bijdragen van de provincie, het Edwin Bouw Fonds, de gemeente Zaanstad en recreatieschap TwiskeWaterland konden deze bruggen worden hersteld. Het recreatieschap neemt het beheer van het wandelpad en de bruggen over van Staatsbosbeheer. Wandelaars kunnen weer volop genieten van de mooie Kalverpolder nu het Schanzichtpad weer
Jaarstukken 2023 Recreatieschap Twiske-Waterland
Overige gegevens en bijlagen
open is. Het project ‘Schanzichtpad’ is één van de projecten uit het uitvoeringsprogramma van het ambitiedocument Twiske-Waterland. “Groene vrijdag” in het Twiske Vrijdag 24 november 2023 zijn in het kader van ‘Green Friday Forest’ circa 5600 jonge bomen en struiken door vrijwilligers in het Twiske geplant. De nieuwe aanplant bestaat uit 12 verschillende soorten bomen en struiken. Deze variatie aan bomen en struiken bevordert de biodiversiteit en draag bij aan het klimaatbestendiger- en sterker maken van de bossen. Zo zijn er boomsoorten aangeplant die beter bestand zijn tegen hitte en droogte. De keuze voor de soorten nieuwe aanplant is in overleg gegaan met de beheerders van het Twiske. Evaluatie uitvoeringsprogramma Op 20 december 2020 is een eerste versie van het uitvoeringsprogramma vastgesteld voor de uitvoering van het ambitiedocument. De inhoud van het programma is samengesteld op basis van een eerste inventarisatie van onder andere gemeentelijke programma’s. In de zomervergadering van het algemeen bestuur in 2021 is besloten meer aandacht te geven aan gemeentelijke en provinciale ambities en aan te sluiten bij regionale programma’s op het gebied van recreatie- en natuurontwikkeling. Dit heeft bij de evaluatie geleid tot het uitbreiden van het uitvoeringsprogramma met een lijst van projecten en meekoppelkansen. Deze wordt gemonitord.
In 2023 is veel aandacht besteed aan de ontwikkeling van het gebied wat bijvoorbeeld terug te zien is in de ontwikkeling van een visie voor de Twiske Poort. Evaluatie Bestuursbureau 1 Januari 2022 is het bestuursbureau van start gegaan met als doel een duidelijkere afscheiding van de opdrachtgever-opdrachtnemer-relatie tussen de recreatieschappen en de uitvoeringsorganisatie Recreatie Noord-Holland N.V. Bij de oprichting is overeengekomen dat in 2024 een evaluatie zou plaatsvinden. Om praktische redenen
Pagina 9 van 84
Samenvatting
Jaarverslag Programmaverantwoording
Jaarrekening
Overige gegevens en bijlagen Paragrafen
is besloten deze evaluatie in 2023 te laten plaatsvinden. Tot nu toe zijn gesprekken gevoerd en bevind het proces zich in een inventariserende fase. Hooglanders in Het Twiske Er zijn in het Twiske drie deelgebieden waar Schotse Hooglanders zorgen voor begrazing en waar de natuur zoveel mogelijk zijn gang kan gaan. Deze manier van beheer zorgt ervoor dat deze gebieden populair zijn bij bezoekers van het gebied. De Hooglanders zijn sinds 2022 niet meer eigendom van het recreatieschap. Voortgang verbetering planning en control cyclus De planning en control cyclus wordt continue verbeterd. Ook wordt opvolging gegeven aan de aanbevelingen van de accountant. • • •
Begin 2023 zijn de gewijzigde inkoop- en aanbestedingsrichtlijn en de algemene inkoopvoorwaarden vastgesteld. De processen rondom autorisaties in digitale systemen zijn aangescherpt. De verplichte rechtmatigheidsverantwoording is ingebed in de bedrijfsvoering van het recreatieschap waarvoor begin 2023 het normenkader en controleplan zijn vastgesteld. Tot en met 2022 gaf de externe accountant een rechtmatigheidsoordeel bij de jaarrekening. Door een wetswijziging is vanaf 2023 het dagelijks bestuur van het recreatieschap verantwoordelijk voor het afgeven van de rechtmatigheidsverantwoording. Dit betekent dat voortaan het dagelijks bestuur in de jaarrekening een rechtmatigheidsverantwoording moet opnemen. Dit gebeurt in de paragraaf Bedrijfsvoering.
Jaarstukken 2023 Recreatieschap Twiske-Waterland
Pagina 10 van 84
Samenvatting
Jaarverslag
Jaarrekening
Overige gegevens en bijlagen Paragrafen
Programmaverantwoording
Communicatie 2023
Maatschappelijke rol
In 2023 is weer aan (online)communicatie gedaan vanuit het Twiske Waterland. Onderstaand een greep uit de communicatieberichten uit 2023.
Tijdens al die werkzaamheden pakte het recreatieschap ook haar maatschappelijke rol op en bood stageplaatsen voor studenten toegepaste biologie van het Aeres Almere. Voor het bieden van kansen aan mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt werd in 2023 opnieuw de samenwerking met Werkom gevonden.
In 2023 zijn weer regelmatig nieuwsberichten op de website twiske-waterland.nl gepubliceerd over actuele onderwerpen en de voortgang en afronding van de werkzaamheden in het kader van het ‘project natuurherstel rietgrasland in Het Twiske’, heropening van Het Schanszichtpad, wegwerkzaamheden, festivals (op- en afbouw en bereikbaarheid), nieuwe fiets- en wandelroutes, stormen en de water kwaliteit in het zwemseizoen. Het recreatieschap werkt al een paar jaar constructief en succesvol samen met Bureau Toerisme Laag Holland voor de promotie van het Twiske-Waterland. Het toeristisch magazine ‘dagje uit’ komt drie keer per jaar uit en wordt in de regio (Laag-Holland) huis-aan-huis verspreid aan 95.400 huishoudens. Dagje uit is er op gericht om de regiobewoners te activeren om op pad te gaan in de eigen regio. In het magazine zijn in opdracht van Twiske-Waterland in 2023 artikelen verschenen over onder andere de (route)voorzieningen, het ontstaan van recreatie- en natuurgebied Het Twiske, natuurbeleving, ondernemers in Het Twiske en activiteiten in Het Twiske en Waterland zoals wandel en fietsroutes. Het magazine is een uitgave van Bureau Toerisme LaagHolland. Het aantal volgers op social media steeg in 2023 op Facebook met 1% en op Instagram met 17%.
In 2023 werd zowel offline als online aan gebiedspromotie/communicatie gedaan: • Deelname aan het programma van NH TV over start van het broedseizoen van weidevogels; •
Deelname aan NH TV Zomertourcampagne “ “Ziel van de regio.”
Jaarstukken 2023 Recreatieschap Twiske-Waterland
Pagina 11 van 84
Samenvatting
Jaarverslag
Jaarrekening
Overige gegevens en bijlagen Paragrafen
Programmaverantwoording
Verkorte balans
Programmaverantwoording
De balans per 31 december 2023 kan verkort als volgt worden weergegeven. (bedragen x € 1.000)
Zoals in de onderstaande tabel kan worden gelezen zijn de verschillende taken die het recreatieschap uitvoert verdeeld over vier programma’s, met een vijfde programma voor de algemene dekkingsmiddelen. In de programma’s zitten naast kosten ook exploitatieopbrengsten, zoals de inkomsten uit huren, (erf)pachten, vergunningen, veergelden pontjes en gebruiksvergoedingen voor onder meer muziek- en sportevenementen. Een groot deel van de kosten worden gedekt door de jaarlijkse financiële bijdrage van de participanten; de deelnemers in de gemeenschappelijke regeling. De exploitatieopbrengsten en de participantenbijdragen zijn verwerkt als baten in de begroting en jaarrekening van het recreatieschap.
ACTIVA
2023
2022
Vaste activa
PASSIVA
2022
Vaste financieringsmiddelen
Materiële vaste activa
422
298
Financiële vaste activa
-
-
Eigen vermogen
5.204
5.233
412
155
-
-
5.616
5.387
198
162
Overlopende passiva
84
299
283
461
5.898
5.848
Voorzieningen Vaste schulden met een rente typische looptijd van> 1 jaar
Subtotaal
2023
422
298
Subtotaal
De lasten en baten zijn als volgt verdeeld over de programma’s. Programma 1. Ontwikkeling en inrichting
Lasten
Baten
Saldo
Vlottende activa
Vlottende passiva
Vorderingen en overlopende activa
Netto-vlottende schulden met een rente typische looptijd < een jaar
276.045
63.034
-213.012
2. Beheer en onderhoud
2.946.398
1.050.016
-1.896.382
3. Veiligheid en toezicht
291.508
21.157
-270.351
4. Bestuur en ondersteuning
539.100
-
-539.100
5. Algemene dekkingsmiddelen (exclusief mutaties reserves)
2.253
2.892.300
2.890.047
4.055.305
4.026.508
-28.797
Toevoeging
Onttrekking
Totaal voor bestemming
Saldo
Ad 5. Mutaties reserves
-
-28.797
-28.797
Totaal na bestemming
4.055.305
4.055.305
-
Jaarstukken 2023 Recreatieschap Twiske-Waterland
271
86
Uitzettingen met een rente typische looptijd < een jaar
5.173
5.435
Liquide middelen
32
29
Subtotaal
5.476
5.550
Subtotaal
Totaal
5.898
5.848
Totaal
Pagina 12 van 84
Samenvatting
Jaarverslag
Jaarrekening
Overige gegevens en bijlagen Paragrafen
Programmaverantwoording
Overzicht van baten en lasten over het begrotingsjaar 2023 Jaarrekening 2023
Begroting na wijziging 2023
Jaarrekening 2022
Programma
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
1. Ontwikkeling en inrichting
276.045
63.034
-213.012
533.318
65.169
-468.149
433.594
-
-433.594
2. Beheer en onderhoud
2.946.398
1.050.016
-1.896.382
2.698.554
942.027
-1.756.527
2.322.914
1.042.415
-1.280.500
3. Veiligheid en toezicht
291.508
21.157
-270.351
271.243
-
-271.243
272.930
16.723
-256.207
4. Bestuur en ondersteuning exclusief overhead
120.133
-
-120.133
115.046
-
-115.046
112.906
-
-112.906
5. Algemene dekkingsmiddelen exclusief mutaties reserves en heffing vennootschapsbelasting
2.253
2.892.300
2.890.047
1.892
2.717.442
2.715.550
1.794
2.584.454
2.582.660
418.967
-
-418.967
414.540
-
-414.540
358.415
-
-358.415
Heffing vennootschapsbelasting
-
-
-
-
-
-
-
-
-
Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten
4.055.305
4.026.508
-28.797
4.034.593
3.724.638
-309.955
3.502.553
3.643.592
141.039
Toevoeging
Onttrekking
Saldo
Toevoeging
Onttrekking
Saldo
Toevoeging
Onttrekking
Saldo
Algemene reserve
832.008
-832.177
-169
-
-572.177
-572.177
487.456
-302.110
185.346
Bestemmingsreserves
273.708
-302.336
-28.628
273.708
-11.486
262.222
149.717
-194.024
-44.307
Totaal mutaties reserves
1.105.716
-1.134.513
-28.797
273.708
-583.663
-309.955
637.173
-496.134
141.039
Overhead
Resultaatbestemming (mutaties reserves)
Gerealiseerd resultaat
-
-
-
In bovenstaande tabel is de begroting na wijziging 2023 opgenomen als referentie, omdat in deze programmaverantwoording de jaarrekening 2023 wordt verantwoord ten opzichte van de begroting na wijziging 2023. Voor een vergelijking tussen de begroting voor- en na wijziging 2023, zie het overzicht van baten en lasten over het begrotingsjaar 2023 in de jaarrekening.
Jaarstukken 2023 Recreatieschap Twiske-Waterland
Pagina 13 van 84
Samenvatting
Jaarverslag
Jaarrekening
Programmaverantwoording 1. Ontwikkeling en inrichting
2. Beheer en onderhoud
Overige gegevens en bijlagen Paragrafen
3. Toezicht en veiligheid
4. Bestuur en ondersteuning
5. Algemene dekkingsmiddelen
Programma 1. Ontwikkeling en inrichting Ambitie Met het programma ontwikkeling en inrichting heeft het recreatieschap zich ingezet voor de ontwikkeling van recreatie en natuur. In 2023 gebeurde dat vooral door:
Prestaties per taakveld in 2023 Een specificatie van de projecten uit dit programma is onderaan te vinden in de tabel “specificatie van de projecten per taakveld”. Taakveld 3.1
Economische ontwikkeling
Het schap zet in op werving en begeleiding van ondernemers en bestaande planvorming. De belangrijkste projecten zijn ’storytelling’ en ‘recreatief grid Laag Holland’. De totale lasten zijn € 50.897 lager dan begroot. Dit komt enerzijds door de lagere inzet RNH op reguliere werkzaamheden en anderzijds doordat er een stelpost is opgenomen die is aangewend voor projecten uit het uitvoeringsprogramma op andere taakvelden. Storytelling recreatieschap Twiske-Waterland In opdracht van het bestuur zijn in 2023 vier longreads (themaverhalen) van circa 1250 woorden geschreven. Deze longreads zijn in het kader van het project ‘storytelling Recreatieschap Twiske-Waterland’ gemaakt, welke deel uitmaakt van het uitvoeringsprogramma van het Twiske-Waterland. Iedere longread heeft zijn eigen thema, waarin het verhaal van recreatieschap Twiske-Waterland wordt verteld. Deze longreads zijn initieel ontwikkeld vanuit de wens van het bestuur om meer verhalend informatie te creëren over het gebied en als naslagwerk voor uitingen van het recreatieschap. De teksten vertellen op een verhalende manier meer over het DNA van het gebied. Geput vanuit het verleden maar juist ook verrijkt met het hier en nu. De volgende vier thema’s zijn in deze longreads uitgewerkt:
Jaarstukken 2023 Recreatieschap Twiske-Waterland
1. 2. 3. 4.
Bloeiende handel tussen stand en platteland; Een landschap ontwikkeld door mensen en natuur; Leven met het water; Natuur in Waterland.
Recreatief Grid De uitvoering van het in januari 2021 gestarte driejarige project ‘Recreatief Grid’ is bij de subsidiegever provincie NH opgerekt tot eind 2024. Als eerste product werd in november 2021 een congres georganiseerd waarbij de 80% versie van het rapport werd gepresenteerd. Na de bespreking met de stakeholders en de partners in de netwerkorganisatie Veen en Poldercoalitie Laag Holland; Landschap Noord-Holland, Natuurmonumenten, Staatsbosbeheer en Recreatie Noord-Holland, werd in mei 2022 de 90% versie opgeleverd en samen met het natuurherstelplan voor de veengebieden in Laag Holland gereed gemaakt voor presentatie aan de nieuwe besturen in het najaar. De besturen gaven de beide rapporten vrij voor presentatie en bespreking met de regio’s Zaanstreek-Waterland en Alkmaar, medio 2023. De kosten van het project ‘Recreatief Grid’ zijn voor 2023 in lijn met de begroting. Aangezien het recreatief grid wordt gesubsidieerd door de provincie zijn de baten ook in lijn met de begroting. De SiSa verantwoording is te vinden in bijlage V . Naast de rapportages zijn in dit kader ook praktische zaken gerealiseerd in 2023.
Bureau Toerisme Laag Holland heeft in opdracht van het recreatieschap in 2022 totaal 7 fiets en wandelroutes ontwikkeld, gebruik makend van het bestaande in het veld gemarkeerde fiets- en wandelnetwerk en voorzien van interessante verhalen in alle Vitaal Platteland Laag Holland projectgebieden. De routes zijn in 2023 aan het publiek gepresenteerd op de speciaal daarvoor ingerichte pagina op de site van dit bureau: www.laagholland.com/buitengewoon-vitaal-platteland.
Pagina 14 van 84
Samenvatting
Jaarverslag
Jaarrekening
Overige gegevens en bijlagen
Programmaverantwoording 1. Ontwikkeling en inrichting
2. Beheer en onderhoud
Paragrafen 3. Toezicht en veiligheid Taakveld 3.2.1
Andere zaken vereisen meer tijd, kansen voor cofinanciering en vooral samenwerking met de netwerkpartners. In 2022 zijn samen met Landschap Noord-Holland, provincie Noord-Holland, Staatsbosbeheer en de gemeenten Purmerend, Amsterdam en Zaanstad potentiële locaties voor nieuwe aanlegplaatsen nabij openbaar vervoerstations en in natuurgebieden Ilperveld en polder Westzaan verkend en voorbereid. In 2023 zijn door gebrek aan projectleidingscapaciteit bij zowel RNH als bij projectpartners relatief weinig vorderingen gemaakt. In het najaar van 2023 is de taak voor realisatie van de steigers aan een andere projectleider toegewezen en zijn de voorbereidingen vervolgd. Uitloop tot in 2025 is hierdoor onvermijdelijk geworden. Hiervoor is bij de subsidiegever tijdruimte, want het programma vitaal platteland loopt tot en met 2025 met mogelijk een uitloop tot 2026. Met de provincie, gemeente Zaanstad, de NS en Bureau Toerisme Laag Holland is gewerkt aan het aanjagen van een aantal ov-stations tot ‘Buitenpoort’. Vooral met station Wormerveer, i.c.m. Zaandijk/Zaanse Schans/Frans Marspad, worden vorderingen gemaakt. De beoogde locaties in Purmerend (Busstation Tramplein) en Amsterdam Noord (Metro Noord) lijken minder rijp te zijn voor Buitenpoortontwikkeling. Buitenpoort Castricum is daarentegen wel kansrijk.
Mede door de aanjaagrol van de projectleider, heeft de provincie een opdracht aan Bureau Toerisme Laag Holland gegeven voor de productie van twee gedrukte folders ter promotie van fiets- en wandelroutes die vanaf deze twee buitenpoorten door Laag Holland zijn te maken. De folders zijn in oplagen van 10.000 exemplaren per stuk gedrukt en worden begin 2024 verspreid naar uitgiftepunten op en rond de twee treinstations.
4. Bestuur en ondersteuning
5. Algemene dekkingsmiddelen
Fysieke bedrijfsinfrastructuur
Dit taakveld omvat de fysieke locatieontwikkelingen. De belangrijkste projecten zijn ’entreegebied voormalige Blauwe Poort’ en ‘uitgifte De Marsen’. De kosten op dit taakveld tezamen zijn in lijn met de begroting. Entreegebied voormalige Blauwe Poort In 2023 is begonnen met een inventarisatie van de bestaande situatie en er is een concept visie opgesteld. In dat kader is gesproken met de huidige ondernemers en is onderzoek gedaan naar de kaders waarbinnen ontwikkelingsmogelijkheden liggen. Dit moet op korte termijn resulteren in een toekomstbestendige gebiedsontwikkelingsrichting die recht doet aan de kaders en omstandigheden van dit gebied. De verwachting is dat in het eerste kwartaal van 2024 hier met het bestuur over van gedachten gewisseld kan worden om daarna de gepaste vervolgstappen zorgvuldig te kunnen zetten. Het gebied waar de voormalige zwemgelegenheid De Blauwe Poort gevestigd was is sinds 2014 veranderd. De zwemgelegenheid kon niet meer in zijn toenmalige vorm blijven bestaan en is daarom destijds gesloten. Sindsdien zijn er het klimbos en een restaurant geopend. In 2020 is het ambitiedocument voor Twiske Waterland vastgesteld. In dit ambitiedocument worden ambities uitgesproken zoals bijvoorbeeld ‘het versterken van het recreatieve landschap’, ‘verbreden en vergroten van het toeristisch recreatief aanbod’ en ‘ruimte voor recreatieve elementen en ondernemerschap’.
Dit alles kan samen komen in het gebied van de voormalige De Blauwe Poort om er een dynamisch ontvangstgebied te laten ontstaan die in balans is met de rustige natuur en gemoedelijke recreatie. Op deze wijze wordt invulling gegeven aan 3 pijlers uit het ambitiedocument. Dit project stond begroot voor de jaren 2023 en 2024. Het leeuwendeel van de werkzaamheden is uitgevoerd in 2023 en daardoor zijn de kosten € 25.664 hoger dan begroot. De kosten zullen navenant lager zijn in 2024 ten opzichte van begroting.
Jaarstukken 2023 Recreatieschap Twiske-Waterland
Pagina 15 van 84
Samenvatting
Jaarverslag
Jaarrekening
Programmaverantwoording 1. Ontwikkeling en inrichting
2. Beheer en onderhoud
Overige gegevens en bijlagen Paragrafen
3. Toezicht en veiligheid
4. Bestuur en ondersteuning
5. Algemene dekkingsmiddelen
De Marsen
Taakveld 5.7.1
De uitgifte van De Marsen tot woonzorgvoorziening met dagbesteding, is al meer dan 10 jaar een wens van het recreatieschap. Op basis van een verkoopproces werken we samen met Twiske Zorg om tot een uitgifte in erfpacht te komen. In de tussentijd wordt het complex via een bruikleenovereenkomst reeds gebruikt voor dagbesteding. Insteek is dat de huidige dagbestedingscliënten kunnen gaan wonen in de zorgboerderij. De Raphaelstichting is de beoogde zorgexploitant, samen met de huidige aanbieder van dagbesteding. Ook in 2023 zijn de ouders/verzorgers periodiek geïnformeerd over de vooruitgang van dit langdurige proces.
Dit taakveld betreft het uitvoeren en begeleiden van diverse projecten. In 2023 is een aantal projecten succesvol afgerond, zoals de E-bike route Oer-IJ en de digitale themaroutes. Eind 2022 is het verzoek van gemeente Edam-Volendam gekomen om het project recreatieve passage Zeesluis Edam-Volendam weer op te pakken. Dit heeft ertoe geleid dat in 2023 ruim Є 20.000 meer is uitgegeven dan begroot. Een groot gedeelte van de stelpost UP zoals vermeld bij taakveld 3.1 is hiervoor ingezet.
Het overleg met de Welstand is complex en veelomvattend en heeft daarom ook veel tijd gekost. Een positief Welstandadvies is een voorwaarde voor een vergunbaar project. Eind 2023 is met hulp van de wethouder van Landsmeer vooruitgang geboekt in het overleg met de Welstand. Twiske Zorg zal de laatste eisen in het ontwerp verwerken, waarna een positief gemeentelijk besluit wordt verwacht. Vervolgens komt de volgende uitdaging aan de orde voor Twiske Zorg: een financieel haalbare businesscase. De inspanning van het recreatieschap bestaat uit procesbegeleiding van deze locatieontwikkeling. In de begroting is € 29.756 beschikbaar gesteld. Daarvan is ultimo 2023 € 6.504 besteed. Het project heeft vertraging opgelopen door de langdurende gesprekken die Twiske Zorg heeft gevoerd met de Welstand. Hierdoor is de inzet vanuit RNH beperkt gebleven. Taakveld 3.3
Toch zijn de totale lasten in dit taakveld € 208.996 lager dan begroot. Naast lagere kosten voor reguliere werkzaamheden (€ 20.742), heeft een aantal projecten vertraging opgelopen en zullen doorschuiven naar de volgende jaren. Dit zijn de belangrijkste projecten: •
Financiële bijdrage aan verkennen en overnemen recreatieve infrastructuur (€ 64.740). Dit betreft een financiële bijdrage aan de gemeente Wormerland en Oostzaan voor aanlegplaatsen. De verwachting is dat de bijdrage in 2024 zal plaatsvinden;
•
Verkennen overnemen recreatieve infrastructuur (€ 40.867). Dit betreft het onderzoek voor het gehele werkgebied van het recreatieschap naar het overnemen van recreatieve voorzieningen van het Hoogheemraadschap Hollands-Noorderkwartier (HHNK) en gemeenten door het recreatieschap. In 2023 is door capaciteitsgebrek bij zowel RNH als bij de gemeenten een flinke onderschrijding van de kosten te zien;
•
Project Landvasten (€ 69.660). Voor de zomer is de projectleider overgestapt naar een andere werkgever, waarna door problemen met capaciteit pas na de zomer een nieuwe projectleider is gevonden. Hierdoor heeft het project vertraging opgelopen.
•
Project recreatieve meekoppeling verbreding infrastructuur Markermeerdijken (€ 16.659). Vanwege tegenvallende externe
Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
Het aantal verzoeken van ondernemers neemt af. Vanwege het afnemende aantal verzoeken is de loketfunctie afgeschaald. De werkelijke kosten zijn in 2023 nagenoeg nihil.
Jaarstukken 2023 Recreatieschap Twiske-Waterland
Openbaar groen en openluchtrecreatie
Pagina 16 van 84
Samenvatting
Jaarverslag
Jaarrekening
Overige gegevens en bijlagen
Programmaverantwoording 1. Ontwikkeling en inrichting
Paragrafen
2. Beheer en onderhoud
3. Toezicht en veiligheid
omstandigheden zoals de hoge waterstand zijn een aantal werkzaamheden blijven liggen; •
Totale baten Saldo
Verkenning actualisatie fietsknooppuntennetwerk (€ 13.733) Dit project heeft vertraging opgelopen vanwege de verlate respons van de stakeholders die het onderzoeksbureau Centroïde heeft benaderd.
63.034
65.169
-2.135
-
-213.012
-468.149
255.137
-433.594
Taakveld Jaarrekening 2023
Begroting na wijziging 2023
Verschil 2023
Jaarrekening 2022
Lasten
Baten
3.1 economische ontwikkeling
121.839
63.034
3.2.1 fysieke bedrijfsinfrastructuur
44.168
-
208
-
109.830
-
276.045
63.034
3.3 bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
Bedrijfskosten
136.833
292.770
-155.937
310.395
Inzet RNH
139.213
240.548
-101.335
123.199
5.7.1 openbaar groen en (openlucht) recreatie
Totale lasten
276.045
533.318
-257.273
433.594
Totaal
Opbrengsten
-
-
-
-
63.034
65.169
-2.135
-
Subsidies en projectbijdragen
5. Algemene dekkingsmiddelen
Lasten-en-baten-per-taakveld
Baten en lasten Programma 1. Ontwikkeling en inrichting
4. Bestuur en ondersteuning
Specificatie van de projecten per taakveld Taakveld
Projectnaam
Nr.
Jaarrekening 2023 Lasten
Begroting na wijziging 2023 Baten
Verschil (realisatie minus begroting)
Lasten
Baten
Lasten
Baten
10.232
-
-7.274
-
108.600
65.169
-2.135
-2.135
3.1
Reguliere werkzaamheden economische ontwikkeling
3.1
Recreatief Grid Laag Holland
106.465
3.1
Storytelling
12.417
15.000
-2.583
-
3.1
Stelpost UP
-
38.904
-38.904
-
-50.897
-2.135
Subtotaal taakveld 3.1
Jaarstukken 2023 Recreatieschap Twiske-Waterland
2.958
121.839
63.034
63.034
172.736
65.169
Pagina 17 van 84
Samenvatting
Jaarverslag
Jaarrekening
Overige gegevens en bijlagen
Programmaverantwoording 1. Ontwikkeling en inrichting Taakveld
2. Beheer en onderhoud
Projectnaam
Nr.
Paragrafen 3. Toezicht en veiligheid Jaarrekening 2023 Lasten
4. Bestuur en ondersteuning Begroting na wijziging 2023
Baten
5. Algemene dekkingsmiddelen
Verschil (realisatie minus begroting)
Lasten
Baten
Lasten
Baten
-
-
-
-
-
12.000
25.664
-
3.2.1
Reguliere werkzaamheden ontwikkeling en inrichting fysieke bedrijfsinfrastructuur
3.2.1
Entreegebied voormalige Blauwe Poort
37.664
3.2.1
Uitgifte De Marsen
6.504
-
29.756
-
-23.252
-
Subtotaal taakveld 3.2.1
44.168
-
41.756
-
2.412
-
-
-
208
-
3.3
Reguliere werkzaamheden bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
208
Subtotaal taakveld 3.3
208
-
-
-
208
-
-
24.146
-
-20.742
-
5.7.1
Reguliere werkzaamheden openbaar groen en (openlucht)recreatie
3.404
5.7.1
Opstellen zoneringskaart Twiske
1.777
4.579
-
-2.802
-
5.7.1
Verkennen overnemen recreatieve infrastructuur (financiele bijdrage)
-
64.740
-
-64.740
-
5.7.1
Verkennen overnemen recreatieve infrastructuur
5.513
46.380
-
-40.867
-
5.7.1
Recreatieve meekoppeling verbreding Markermeerdijken
18.341
35.000
-
-16.659
-
5.7.1
Herstel wandelverbinding over zeesluis EdamVolendam
22.706
2.500
-
20.206
-
5.7.1
Landvasten Laag-Holland (routebureau)
19.161
88.821
-
-69.660
-
5.7.1
Verkenning actualisatie Fietsknooppunten Netwerk (routebureau)
10.467
24.200
-
-13.733
-
5.7.1
Ebike route Oer IJ inclusief TOPS (routebureau)
3.460
3.460
-
-
5.7.1
Digitale themaroutes (routebureau)
25.000
25.000
-
-
Jaarstukken 2023 Recreatieschap Twiske-Waterland
-
Pagina 18 van 84
Samenvatting
Jaarverslag
Jaarrekening
Overige gegevens en bijlagen
Programmaverantwoording 1. Ontwikkeling en inrichting Taakveld
2. Beheer en onderhoud
Projectnaam
Nr.
Paragrafen 3. Toezicht en veiligheid Jaarrekening 2023
4. Bestuur en ondersteuning Begroting na wijziging 2023
5. Algemene dekkingsmiddelen
Verschil (realisatie minus begroting)
Lasten
Baten
Lasten
Baten
Lasten
Baten
Subtotaal taakveld 5.7.1
109.830
-
318.826
-
-208.996
-
Totaal
276.045
63.034
533.318
65.169
-257.273
-2.135
Jaarstukken 2023 Recreatieschap Twiske-Waterland
Pagina 19 van 84
Samenvatting
Jaarverslag
Jaarrekening
Overige gegevens en bijlagen
Programmaverantwoording 1. Ontwikkeling en inrichting
2. Beheer en onderhoud
Paragrafen 3. Toezicht en veiligheid
4. Bestuur en Programma ersteuning
5. Algemene dekkingsmiddelen
Programma 2. Beheer en onderhoud Ambitie Met het programma beheer en onderhoud heeft het recreatieschap zich ingezet voor de instandhouding van recreatie en natuur. In 2023 ging het vooral om: • De instandhouding van het recreatiegebied en -voorzieningen die aantrekkelijk, schoon, heel en veilig waren, volgens de gemiddelde CROWbeeldkwaliteit A-B tot C; •
Het zoveel mogelijk inzetten van SW-bedrijven voor onderhoudswerkzaamheden;
• •
Het zorgen voor een sluitende exploitatie t.b.v. evenwichtige recreatie; Het werken aan schoon zwemwater; voor alle stranden is het streven minimaal een ‘goed’ score; • De vaststelling van het ecologisch beheerplan heeft in 2022 plaatsgevonden. Aan de hand van het ecologisch beheerplan zijn in 2023 met subsidie van de provincie, beheermaatregelen zoals natuurherstel genomen. Het gericht onderhoud van het leefgebied voor de doelsoorten uit de N2000 door onder meer alternerend maaibeheer van rietvelden, het verwijderen van bramen en wilgenopslag. Zie voor nadere informatie ook de paragraaf kapitaalgoederen. Door samenwerking met sociale ondernemingen draagt het recreatieschap bij aan duurzame inzetbaarheid van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.
Taakveld 2.1.2
Dit taakveld omvat het onderhouden van wegen, paden, parkeerterreinen, kunstwerken, weg- en terreinmeubilair. Hiervoor zijn onder andere de voetpaden opgeschoond en aangevuld, de ruiterpaden onderhouden, de wegen schoongehouden en is onderhoud gepleegd aan de bestrating bij de toiletvoorzieningen. Er is sprake van een overschrijding van € 257.281. Dit wordt verklaard doordat naast de reguliere dotatie aan de voorziening verkeer en vervoer ook een extra dotatie heeft plaats gevonden in 2023 ten behoeve van het vervangen van de vier voetgangersbruggen in de Vennen. Dit is besloten in de vergadering van het algemeen bestuur op 25 mei 2023. Taakveld 2.2.2
Een specificatie van de projecten uit dit programma is onderaan te vinden in de tabel “specificatie van de projecten per taakveld”.
Jaarstukken 2023 Recreatieschap Twiske-Waterland
Parkeren
Dit taakveld bevat het jaarlijks onderhoud, groot onderhoud en vervanging van het betaald parkeersysteem. De lasten voor reguliere werkzaamheden waren € 15.077 lager dan begroot. De kapitaallasten waren in lijn met de begroting en bedroegen € 2.738. Qua parkeerinkomsten (€ 468.076) was een stijging te zien van bijna 15% ten opzichte van de begroting. Een deel van het verschil zit in het conservatief begroten. Echter is een deel ook te danken aan meer bezoekers aan het gebied vanwege onder andere een bezoek aan het klimpark en de horeca. Taakveld 3.2.2
Prestaties per taakveld in 2023
Verkeer en vervoer
Fysieke bedrijfsinfrastructuur
Onder dit taakveld valt de uitvoering van vastgoedbeheer zoals contractherziening- en verlenging, controle naleving contracten, verjaringszaken/oneigenlijk gebruik en administratief beheer. De uitvoeringsorganisatie heeft gezorgd voor de afhandeling van WOO-verzoeken, canonherzieningen en andere notariële wijzigingen van erfpachtcontracten. Er is sprake van een overschrijding van € 15.692 in de reguliere werkzaamheden. Ook de opbrengsten zijn € 15.433 hoger dan begroot. Per saldo een resultaat in de lijn met de begroting.
Pagina 20 van 84
Samenvatting
Jaarverslag
Jaarrekening
Programmaverantwoording 1. Ontwikkeling en inrichting Taakveld 3.4
2. Beheer en onderhoud
Paragrafen 3. Toezicht en veiligheid
Economische promotie
Dit taakveld omvat gebiedspromotie en marketing en het vergroten van de herkenbaarheid en zichtbaarheid van het recreatiegebied. De uitgaven op dit taakveld zijn iets lager dan begroot (€ 3.678). Taakveld 5.3
Overige gegevens en bijlagen
4. Bestuur en Programma ersteuning
5. Algemene dekkingsmiddelen
Op dit taakveld zijn de kosten voor reguliere werkzaamheden € 25.432 lager dan begroot. Verder heeft zomerstorm Poly, naast extra werk, ook extra opbrengsten opgeleverd door de verkoop van hout. In totaal zijn de reguliere baten € 13.340 hoger. Het totale resultaat op dit taakveld komt € 41.340 positiever uit dan begroot.
Cultuurpresentatie en productie
Dit taakveld betreft het faciliteren en begeleiden van evenementen, waaronder in 2023 alleen het evenement Lentekabinet valt. De bruto baten uit het evenement zijn vanwege een lager bezoekersaantal van Lentekabinet met € 79.664 iets lager dan de begrote € 85.000. Ook de lasten zijn iets lager dan begroot waardoor het resultaat in lijn is met de begroting. Taakveld 5.7.2
Openbaar groen en openluchtrecreatie
Onder dit taakveld worden inspanningen verantwoord voor instandhouding van recreatiegebieden en -voorzieningen die aantrekkelijk, schoon, heel en veilig zijn. Hiervoor werd het afgelopen jaar: •
Jaarlijks onderhoud, groot onderhoud en kleine vervangingen uitgevoerd;
• • •
De routenetwerken onderhouden, inclusief promotie; Onderhoud gepleegd door middel van snoei aan laanbeplanting; Zomerstorm Poly heeft veel schade aangericht, wat tot extra werk heeft geleid aan de verbetering van de biodiversiteit in de natuurlijke zones; Project natuurherstel, wat is 2023 is afgerond;
• •
Opruimen van drugsafval, zoals de drugsdumping van zaterdag 14 januari met subsidie van de provincie Noord-Holland;
•
Uitbreiding en verbetering van bospercelen met subsidie van de provincie Noord-Holland en Trees for All.
Jaarstukken 2023 Recreatieschap Twiske-Waterland
Pagina 21 van 84
Samenvatting
Jaarverslag
Jaarrekening
Overige gegevens en bijlagen
Programmaverantwoording 1. Ontwikkeling en inrichting
Paragrafen
2. Beheer en onderhoud
3. Toezicht en veiligheid
5. Algemene dekkingsmiddelen
Baten en lasten per taakveld.
Baten en lasten Programma 2. Beheer en onderhoud
4. Bestuur en Programma ersteuning
Jaarrekening 2023
Begroting na wijziging 2023
Verschil 2023
Jaarrekening 2022
Bedrijfskosten DO
844.558
857.626
-13.067
779.783
Overige bedrijfskosten
689.032
666.880
22.152
508.504
Inzet RNH
774.094
794.562
-20.468
673.267
GO*
370.827
415.740
-44.914
353.199
Kapitaallasten
10.714
11.486
-772
16.361
Subtotaal lasten
2.689.225
2.746.294
-57.069
2.331.113
Dotatie voorziening GO*
628.000
368.000
260.000
345.000
Onttrekking voorziening GO*
-370.827
-415.740
44.914
-353.199
Saldo mutaties voorziening GO
257.173
-47.740
304.914
-8.199
Totale lasten
2.946.398
2.698.554
247.844
2.322.914
Opbrengsten
837.702
725.588
112.114
925.197
Projectsubsidies
212.314
216.439
-4.125
117.217
Totale baten
1.050.016
942.027
107.990
1.042.415
Saldo
-1.896.382
-1.756.527
-139.855
-1.280.500
Taakveld
Lasten
Baten
2.1 verkeer en vervoer
664.029
-
2.2 parkeren
166.697
468.076
3.2.2 fysieke bedrijfs-infrastructuur
91.530
235.497
3.4 economische promotie
173.313
-
5.3 cultuur presentatie en productie
35.165
79.664
5.7.2 openbaar groen en (openlucht)recreatie
1.815.664
266.779
Totaal
2.946.398
1.050.016
*) GO betreft groot onderhoud en kleine vervangingen waarvan de kosten minder dan € 50.000 bedragen.
Jaarstukken 2023 Recreatieschap Twiske-Waterland
Pagina 22 van 84
Samenvatting
Jaarverslag
Jaarrekening
Overige gegevens en bijlagen
Programmaverantwoording 1. Ontwikkeling en inrichting
Paragrafen
2. Beheer en onderhoud
3. Toezicht en veiligheid
4. Bestuur en Programma ersteuning
5. Algemene dekkingsmiddelen
Specificatie van de projecten per taakveld Taakveld
Projectnaam
Nr.
Jaarrekening 2023
Begroting na wijziging 2023
Verschil (realisatie minus begroting)
Lasten
Baten
Lasten
Baten
Lasten
Baten
2.1.2
Reguliere werkzaamheden beheer verkeer en vervoer
141.029
-
143.749
-
-2.719
-
2.1.2
Dotatie voorziening GO/V
523.000
-
263.000
-
260.000
-
2.1.2
GO/V
273.355
-
241.420
-
31.935
-
2.1.2
Onttrekking voorziening GO/V
-273.355
-
-241.420
-
-31.935
-
Subtotaal taakveld 2.1.2
664.029
-
406.749
-
257.281
-
2.2.2
Reguliere werkzaamheden beheer parkeren
163.960
468.076
179.037
411.524
-15.077
56.552
2.2.2
Kapitaallasten
3.510
-
-772
-
3.2.2
3.4
5.3
2.738
Subtotaal taakveld 2.2.2
166.697
468.076
182.547
411.524
-15.849
56.552
Reguliere werkzaamheden beheer fysieke bedrijfsinfrastructuur
91.530
235.497
75.838
220.064
15.692
15.433
Subtotaal taakveld 3.2.2
91.530
235.497
75.838
220.064
15.692
15.433
Reguliere werkzaamheden economische promotie
173.313
-
176.990
-
-3.678
-
Subtotaal taakveld 3.4
173.313
-
176.990
-
-3.678
-
-
-
-
-
-
-
Reguliere werkzaamheden cultuurpresentatie en productie
Jaarstukken 2023 Recreatieschap Twiske-Waterland
Pagina 23 van 84
Samenvatting
Jaarverslag
Jaarrekening
Overige gegevens en bijlagen
Programmaverantwoording 1. Ontwikkeling en inrichting Taakveld
Paragrafen
2. Beheer en onderhoud
Projectnaam
Nr.
3. Toezicht en veiligheid Jaarrekening 2023
4. Bestuur en Programma ersteuning
Begroting na wijziging 2023
5. Algemene dekkingsmiddelen
Verschil (realisatie minus begroting)
Lasten
Baten
Lasten
Baten
Lasten
Baten
Evenementen
35.165
79.664
41.988
85.000
-6.823
-5.336
Subtotaal taakveld 5.3
35.165
79.664
41.988
85.000
-6.823
-5.336
Reguliere werkzaamheden beheer openbaar groen en openluchtrecreatie
1.459.930
22.340
1.485.362
9.000
-25.432
13.340
5.7.2
Dotatie voorziening GO/V
105.000
-
105.000
-
-
-
5.7.2
GO/V
97.471
-
174.320
-
-76.849
-
5.7.2
Onttrekking voorziening GO/V
-97.471
-
-174.320
-
76.849
-
5.7.2
Kapitaallasten
7.977
-
7.976
-
1
-
5.7.2
Natuurherstel
176.750
176.751
192.666
193.000
-15.916
-16.249
5.7.2
2e tranche Natuurherstel
10.117
10.125
-
-
10.117
10.125
5.7.2
Bosrevitalisering
19.781
19.781
23.439
23.439
-3.658
-3.658
5.7.2
Uitbreiding bos percelen (trees for all)
20.328
22.000
-
-
20.328
22.000
5.7.2
Opruimen drugsafval
15.781
15.782
-
-
15.781
15.782
Subtotaal taakveld 5.7.2
1.815.664
266.779
1.814.443
225.439
1.221
41.340
Totaal
2.946.398
1.050.016
2.698.554
942.027
247.844
107.990
5.3
5.7.2
Jaarstukken 2023 Recreatieschap Twiske-Waterland
Pagina 24 van 84
Samenvatting
Jaarverslag
Jaarrekening
Overige gegevens en bijlagen
Programmaverantwoording 1. Ontwikkeling en inrichting
2. Beheer en onderhoud
Paragrafen 3. Toezicht en veiligheid
4. Bestuur en ondersteuning
5. Algemene dekkingsmiddelen
Programma 3. Toezicht en veiligheid Ambitie
Baten en lasten
Door gastheerschap, het houden van toezicht en indien nodig handhavend optreden wil het recreatieschap bij bezoekers het gevoel van sympathie, vertrouwen en veiligheid vergroten. In 2023 is een actie opgezet om hondenbezitters te wijzen op het hondenbeleid van het Twiske. Dit is gedaan in samenwerking met ingehuurde (externe) toezichthouders en met folders en banners.
Programma 3. Toezicht en veiligheid
Jaarrekening 2023
Begroting na wijziging 2023
Verschil 2023
Jaarrekening 2022
Bedrijfskosten
20.442
15.432
5.010
12.560
Inzet RNH
271.066
255.811
15.255
260.369
Prestaties per taakveld in 2023
Totale lasten
291.508
271.243
20.265
272.930
Taakveld 1.2
Opbrengsten
21.157
-
21.157
16.723
Totale baten
21.157
-
21.157
16.723
-270.351
-271.243
892
-256.207
Openbare orde en veiligheid
In het afgelopen jaar werd: •
De rol van gastheer in de gebieden vervuld en de zichtbaarheid verbeterd;
• Ingespeeld op het intensievere gebruik van recreatiegebieden; • Verkeerd gebruik van de recreatiegebieden zo veel mogelijk beheerst; • Toezicht gehouden en gehandhaafd op basis van de Algemene Verordening. Er is hierbij sprake van een overschrijding in de lasten van € 20.265 op dit taakveld. Net als in 2022 is er ook in 2023 een tegemoetkoming kosten groene boa’s ontvangen waardoor de baten € 21.157 hoger zijn dan begroot. Dit geld is ontvangen van RNH dankzij een subsidie van het Ministerie van Justitie.
Saldo
Baten en lasten per taakveld Taakveld
Lasten
Baten
1.2 openbare orde en veiligheid
291.508
21.157
Totaal
291.508
21.157
Per saldo is het resultaat op dit taakveld € 892 hoger dan begroot.
Jaarstukken 2023 Recreatieschap Twiske-Waterland
Pagina 25 van 84
Samenvatting
Jaarverslag
Jaarrekening
Overige gegevens en bijlagen
Programmaverantwoording 1. Ontwikkeling en inrichting
2. Beheer en onderhoud
Paragrafen 3. Toezicht en veiligheid
4. Bestuur en ondersteuning
5. Algemene dekkingsmiddelen
Programma 4. Bestuur en ondersteuning Het afgelopen jaar is de:
Speerpunten Voor 2023 waren de speerpunten: • Uitvoeren Uitvoeringsprogramma; • Recreatief Grid en deelname aan gebiedsprocessen en –ontwikkeling Vitaal platteland; • • • •
Internaliseren natuurinclusieve recreatie; Vernieuwen risico-inventarisatie; Aanscherpen planning & control-cyclus; Ondersteunen ingroei bestuursbureau;
• •
Voorbereiden rechtmatigheidscontrole; Verder implementeren van de financiële transitie conform het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV).
Prestaties per taakveld in 2023 Taakveld 0.1
Bestuur
•
Accountantscontrole bij jaarrekening 2022;
• •
Goedkeurende accountantsverklaring bij de jaarrekening 2022; Interimcontrole 2023
De kosten van dit taakveld zijn € 5.087 hoger dan begroot. Dit wordt verklaard door hogere kosten van het bestuursbureau en hogere accountantskosten als gevolg van de benodigde sisa verklaring voor het project bossenrevitalisering. Taakveld 0.4
•
Bestuurlijke besluitvorming verbeterd;
• •
Planning & control verbeterd; Omgevingsmanagement verbeterd.
Baten en lasten Programma 4. Bestuur en ondersteuning
Jaarrekening 2023
Begroting na wijziging 2023
Verschil 2023
Jaarrekening 2022
Bedrijfskosten
136.731
131.762
4.968
126.013
Inzet RNH
402.369
397.824
4.545
345.308
Totale lasten
539.100
529.586
9.513
471.321
Opbrengsten
-
-
-
-
Totale baten
-
-
-
-
-539.100
-529.586
-9.513
-471.321
Saldo
Baten en lasten per taakveld Taakveld
Lasten
Baten
0.1 bestuur
120.133
-
0.4 overhead
418.967
-
Totaal
539.100
-
Overhead
De overheadkosten zijn € 4.427 hoger dan begroot. Dit wordt vooral verklaard door hogere kosten als gevolg van WOO-verzoeken.
Jaarstukken 2023 Recreatieschap Twiske-Waterland
Pagina 26 van 84
Samenvatting
Jaarverslag
Jaarrekening
Overige gegevens en bijlagen
Programmaverantwoording 1. Ontwikkeling en inrichting
Paragrafen
2. Beheer en onderhoud
3. Toezicht en veiligheid
4. Bestuur en ondersteuning
5. Algemene dekkingsmiddelen
Specificatie taakveld 0.4 overhead Specificatie taakveld 0.4 overhead
Jaarrekening 2023
Begroting na wijziging 2023
Verschil (realisatie minus begroting)
Lasten
Baten
Lasten
Baten
Lasten
Baten
Bestuursadvisering en programmasturing
211.965
-
211.107
-
858
-
Secretariaat
24.599
-
24.313
-
286
-
Financiële control en administratie
106.523
-
103.670
-
2.853
-
Aansturing beheerteam toezichthouders