C Bestemmingsplan Garrelsflat 2021, bijlagen
Tekst van het document
BESTEMMINGSPLAN GARRELSFLAT 2021
Garrelsflat 2021 Garrelsflat 2021 ex artikel 3.1 Wro Status: concept-ontwerp Gemeente Purmerend Ruimtelijk Domein, Team Ontwikkeling ID-code: NL.IMRO.0439.BPGARRELSFLAT2021-on01 Procedure: P.M. Terinzagelegging ontwerp: Vaststelling door raad: P.M.
2
Garrelsflat 2021
Inhoudsopgave
Bijlagen
5
Bijlage 1
Verkennend bodemonderzoek
6
Bijlage 2
Akoestisch onderzoek Wet geluidhinder
102
Bijlage 3
Quick scan en nader onderzoek ecologie
126
Bijlage 4
Ontheffing wet natuurbescherming
147
Bijlage 5
Stikstofdepositie berekening
158
Bijlage 6
Parkeeronderzoek Wheermolen-Oost
177
Garrelsflat 2021
3
4
Garrelsflat 2021
Bijlagen
Garrelsflat 2021
5
Bijlage 1 Verkennend bodemonderzoek
6
Garrelsflat 2021
Verkennend bodemonderzoek, inclusief fundering 3905-20001-05-RAP-MOZ-01-v1.1
Locatie:Rudolf Garrelstraat in Purmerend
Vestigingen Scharwoude Capelle aan den IJssel
Rudolf Garrelstraat in Purmerend , versie 1.1 7 januari 2021
Verkennend bodemonderzoek, inclusief fundering 3905-20001-05-RAP-MOZ-01-v0.1 Locatie: Rudolf Garrelsstraat in Purmerend
Opdrachtgever Gemeente Purmerend Postbus 15 1440 DM Purmerend
Verantwoording Datum document:
7 januari 2021
Versie document:
Versie 1.1 Opgesteld:
Gecontroleerd:
Vrijgegeven:
Ing. M.B. Folkers
Ing. F. Broertjes
Ing. F. Broertjes
Revisiebeheer Versie
Datum
Omschrijving
1.1
7-1-2021
Eerste Uitgave
Rudolf Garrelstraat in Purmerend , versie 1.1 7 januari 2021
Inhoud 1.
2.
3.
4.
Inleiding ......................................................................................................................................... 5 1.1
Aanleiding en doel ....................................................................................................................... 5
1.2
Kwaliteitsborging ......................................................................................................................... 5
1.3
Leeswijzer ................................................................................................................................... 6
Vooronderzoek ............................................................................................................................. 7 2.1
Bronnen ....................................................................................................................................... 7
2.2
Huidige situatie ............................................................................................................................ 7
2.3
Historische gegevens .................................................................................................................. 8
2.4
Toekomstige situatie ................................................................................................................. 10
Onderzoeksopzet (hypothese en strategie) ............................................................................. 11 3.1
Hypothese ................................................................................................................................. 11
3.2
Deellocaties ............................................................................................................................... 11
3.3
Onderzoeksopzet ...................................................................................................................... 11
Werkzaamheden ......................................................................................................................... 12 4.1
Overzicht uitgevoerde werkzaamheden .................................................................................... 12
4.2
Zintuiglijke waarnemingen ......................................................................................................... 12 Veldwaarnemingen asbest ........................................................................................................ 12
4.3 5.
Opmerkingen en afwijkingen veldwerk ...................................................................................... 13
Laboratoriumonderzoek ............................................................................................................ 14 5.1
Bodem ....................................................................................................................................... 14 Standaard pakket A ................................................................................................................... 14 Standaard pakket B ................................................................................................................... 14
5.2
(puin)granulaat .......................................................................................................................... 15 Asbest ....................................................................................................................................... 15 Samenstelling ............................................................................................................................ 15
6.
Toetsingskaders ......................................................................................................................... 16 6.1
Bodem (grond en grondwater)................................................................................................... 16 Toepassingsnorm PFAS............................................................................................................ 16
7.
6.2
Asbest ....................................................................................................................................... 17
6.3
Fundering .................................................................................................................................. 17
Analyseresultaten....................................................................................................................... 18 7.1
Bodem (grond en grondwater)................................................................................................... 18 Pakket A .................................................................................................................................... 18 Pakket B .................................................................................................................................... 19
7.2
Fundering .................................................................................................................................. 19 Asbest ....................................................................................................................................... 19 Samenstelling ............................................................................................................................ 19
8.
Conclusie en advies ................................................................................................................... 20 8.1
Bodem ....................................................................................................................................... 20 Conclusie pakket A en B ........................................................................................................... 20 Conclusie PFAS ........................................................................................................................ 20
Rudolf Garrelstraat in Purmerend , versie 1.1 7 januari 2021
Verontreinigingssituatie ............................................................................................................. 20 hypothese .................................................................................................................................. 20
9.
8.2
Fundering .................................................................................................................................. 20
8.3
Advies........................................................................................................................................ 20
8.4
Aanbevelingen m.b.t. Arbo technisch veilig werken (conform CROW 400) ............................... 21
Referenties .................................................................................................................................. 22 9.1
Bronnen historie ........................................................................................................................ 22
9.2
Normatief en wetgevend............................................................................................................ 22
bijlage A
Uitgangspunten en toetsingskaders onderzoek
bijlage A.1
Onderzoek Asfalt, CROW publicatie 210
bijlage A.2
Strategie en methode asbest- onderzoek Asbestverdacht of niet Fasering asbest- onderzoek Verwerking resultaten asbest – onderzoek
bijlage A.3
Toetsing Bouwstof in verharding Asfalt Fundering
bijlage A.4
Bodem Asbest in grond of BSA PFAS in grond of BSA
bijlage A.5
Waterbodem PFAS in waterbodem
bijlage B
Regionale ligging en locaties meetpunten
bijlage C
Boorstaten
bijlage D
Toetsingstabellen bodem
bijlage E
Toetsingstabellen grondwater
bijlage F
Toetsingstabel fundering
bijlage G
Analysecertificaten grond, incl PFAS
bijlage H
Analysecertificaat grondwater
bijlage I
Analysecertificaten fundering, incl asbest
Rudolf Garrelstraat in Purmerend , Versie 1.1 7 januari 2021
1.
Inleiding Op 16 april 2020 kreeg Unihorn B.V. opdracht van de Gemeente Purmerend voor de uitvoering van een verkennend bodemonderzoek. De projectbegrenzing en scope is vastgesteld bij de aanvraag. Het onderzoek is uitgevoerd ter plaatse van de Rudolf Garrelsstraat in Purmerend. In figuur 1 is een foto van de locatie opgenomen.
Figuur 1. Locatiefoto verstrekt bij aanvraag opdrachtgever. 1.1
Aanleiding en doel Aanleiding voor het milieukundig onderzoek is de aanleg van fundering ten behoeve van een geplande uitbouw (tot 1,0 m-mv) en het verleggen van kabels en leidingen (tot circa 1,5 m-mv). Doel van het onderzoek is om de milieuhygiënische situatie van de bodem (boven- en ondergrond en grondwater) ter plaatse vast te leggen, zodat beoordeeld kan worden of conform de CROW 400 veilig in de bodem gewerkt kan worden. Voor de eventuele afvoer van overtollige grond worden tevens adviezen gegeven ten aanzien van de hergebruiksmogelijkheden van deze grond.
1.2
Kwaliteitsborging De werkzaamheden zijn uitgevoerd binnen het kader van ons kwaliteitssysteem. Unihorn heeft een zorgsysteem dat voldoet aan de volgende normen: •
NEN-EN-ISO 9001;
•
VGM Checklist Aannemers VCA versie 2008/5.1 (VCA**);
•
NEN-EN-ISO 14001.
Het veldwerk is uitgevoerd conform de beoordelingsrichtlijn BRL SIKB 2000, “Veldwerk bij milieuhygiënisch bodemonderzoek”. Unihorn B.V. is voor “Veldwerk bij milieuhygiënisch bodemonderzoek” gecertificeerd door KIWA nv op basis van BRL SIKB 2000 en erkend door RWS Leefomgeving voor veldwerk conform de protocollen 2001, 2002 en 2018. Unihorn B.V. is tevens gecertificeerd door KIWA nv op basis van BRL SIKB 1000 en erkend door RWS Leefomgeving voor veldwerk conform protocol 1001.
3905-20001-05-RAP-MOZ-01-v1.1
Pagina 5 van 32
Rudolf Garrelstraat in Purmerend , Versie 1.1 7 januari 2021
Inzake het uitgevoerde onderzoek is er tussen Unihorn B.V. en de opdrachtgever op geen enkele juridische, financiële, personele of andere wijze een relatie die de onafhankelijkheid van het resultaat heeft kunnen beïnvloeden. Het veldwerk is door erkende medewerkers (Tabel 1) uitgevoerd. De laboratorium analyses zijn uitgevoerd door SYNLAB Analytics & Services B.V. te Hoogvliet. Dit laboratorium is door de Raad van Accreditatie geaccrediteerd, conform NEN-EN-ISO\IEC-17025 onder nummer L 028. Onderhavig onderzoek is op zeer zorgvuldige wijze uitgevoerd, maar is gebaseerd op het verrichten van een beperkt aantal asfalt- en grondboringen en het analyseren van een beperkt aantal funderings- en (onder)grondmonsters. Ondanks het feit dat Unihorn B.V. streeft naar een zo groot mogelijke representativiteit van het onderzoek, blijft het mogelijk dat er lokale afwijkingen in het asfalt en/of de bodem voorkomen. Unihorn B.V. acht zich op geen enkele wijze aansprakelijk voor schade die voortvloeit uit het gebruik van de resultaten van dit onderzoek. Tabel 1. Protocollen en personen.
1.3
Protocol
Werkzaamheden
Persoon
Erkend
SIKB 2001
Plaatsing grondboringen en peilbuizen
SIKB 2018
Asbestgraafgaten
SIKB 2002
Peilbuis bemonsteren
SIKB 2003
Plaatsing slibboringen
M. Kaandorp G. van der Linden M. van ’t Veer R. Hoek D. Koopman M. Kaandorp G. van der Linden M. van ’t Veer R. Hoek D. Koopman M. Kaandorp G. van der Linden M. van ’t Veer R. Hoek D. Koopman M. Kaandorp R. Hoek
X X X X X X X X X X X X X X X X Opleiding
Leeswijzer In hoofdstuk 1 is de inleiding weergegeven, waartoe ook deze leeswijzer behoort. Hoofdstuk 2 toont de voorinformatie en het beperkt vooronderzoek en hoofdstuk 3 de onderzoeksopzet. In hoofdstuk 4 staan de uitgevoerde werkzaamheden en in hoofdstuk 5 de resultaten beschreven. De conclusies en advies zijn opgenomen in hoofdstuk 6. Ten slotte staan de referenties opgesomd in hoofdstuk 7.
3905-20001-05-RAP-MOZ-01-v1.1
Pagina 6 van 32
Rudolf Garrelstraat in Purmerend , Versie 1.1 7 januari 2021
2.
Vooronderzoek Voor aanvang van de veldwerkzaamheden is een vooronderzoek op basisniveau uitgevoerd conform de NEN 5725 [ref 11.] uitgevoerd. Aanleiding van het historisch vooronderzoek is het opstellen van een hypothese van de bodemkwaliteit ten behoeve van het uit te voeren onderzoek.
2.1
Bronnen In het vooronderzoek is het gebied belicht waarbinnen de onderhavige onderzoekslocatie is gelegen en het gedeelte van de aangrenzende percelen binnen 50 m vanaf de grens van de onderzoekslocatie. Voor het verzamelen van deze gegevens zijn diverse bronnen geraadpleegd, waarvan de referenties in de referentielijst zijn opgenomen.
2.2
Huidige situatie De onderzoeklocatie is gelegen aan de Rudolf Garrelsstraat aan de oostzijde van Purmerend. De onderzoekslocaties heeft een oppervlak van circa 2.500 m2. De locatie is kadastraal bekend als gemeente Purmerend, sectie D, nummer 7046 en betreft een deel van het kadastrale perceel. De ligging van de locatie op het kadastrale perceel is opgenomen in Figuur 2. De locatie is gelegen direct naast een flat. Langs de flat is de bodem verhard met tegels. Daarnaast wordt de locatie gebruikt als speelveld voor voetbal (gras) en basketbalveldje (beton). Een tekening van de locatie met regionale ligging is weergegeven in Figuur 1.
Figuur 2. Informatie kadaster, ligging onderzoekslocatie. Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. Tijdens de uitgevoerde veldinspectie zijn geen bijzonderheden waargenomen die duiden op de mogelijke aanwezigheid van een bodemverontreiniging. Hierbij is met name gelet op verzakkingen of ophogingen, verkleuringen als gevolg van brand en/of lozingen en de aanwezigheid van asbestverdacht materiaal op het maaiveld.
3905-20001-05-RAP-MOZ-01-v1.1
Pagina 7 van 32
Rudolf Garrelstraat in Purmerend , Versie 1.1 7 januari 2021
2.3
Historische gegevens Bodeminformatie Voor zover bij de gemeente bekent, is op de locatie niet eerder bodemonderzoek uitgevoerd Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. Bodemkwaliteitskaart Uit de bodemkwaliteitskaart Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. blijkt dat de locatie is gelegen in homogeen deelgebied 1 ´Overwhere/Wheermolen/Molenkoog´. Dit gebied is tussen 1960 en 1980 gefaseerd als woonwijk in gebruik genomen. Voorheen had het een agrarische functie. Ten behoeve van het bouwrijp maken is zand opgebracht. De boven- en ondergrond valt, na extremen-analyse, in de klasse Achtergrondwaarde. Bodembelastende (bedrijfs-)activiteiten Voor zover bekent, hebben geen bodembedreigende bedrijfsactiviteiten op locatie plaatsgevonden. Asbest De onderzoekslocatie is vooralsnog niet verdacht op het voorkomen van asbest. Dempingen en ophogingen De locatie betrof tot 1971 landelijk gebied, waarna het gebied in fases bouwrijp is gemaakt. Op figuur 4 Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. is te zien dat er op de locatie gedempte sloten aanwezig zijn. Deze sloten zijn vermoedelijk met schoon zand/ gebiedseigen grond gedempt.
Figuur 3: ligging in 1971
3905-20001-05-RAP-MOZ-01-v1.1
Figuur 4: ligging in 1971
Pagina 8 van 32
Rudolf Garrelstraat in Purmerend , Versie 1.1 7 januari 2021
Bodemopbouw De geologische situatie Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. tot een diepte van circa 14 m-mv ter hoogte van de locatie zijn weergegeven in Figuur 5.
Figuur 5. Geohydrologie [ref 3.]. Somparameter PFAS In Tabel 2 is het resultaat gegeven van de korte controle op de aanwezigheid van mogelijke bronnen voor een PFAS – verontreiniging op de locatie (op basis van de checklist in het Handelingskader [ref 31.]. Daarbij wordt opgemerkt dat gebruik van PFAS binnen Nederland in de jaren 50 is gestart. Tabel 2. Check op potentiele bronnen PFAS op en nabij de locatie. Potentiele bron
Toelichting
Productie en verwerking fluor polymeren
Voor zo ver bekend niet aanwezig
Galvanische industrie (Vooral in chroom verwerkende industrie (maar ook andere metalen) Textiel industrie (Behandelen / waterafstotend maken textiel en leer)
Voor zo ver bekend niet aanwezig
Halfgeleider- en foto industrie (Gebruik bij printplaatproductie en ontwikkelvloeistof gebruikt.) Papier (Water- en vetafstotend papier en verpakkingen)
Voor zo ver bekend niet aanwezig
Lak- en Verfindustrie
Voor zo ver bekend niet aanwezig
Hydraulische vloeistoffen (Voornaamste gebruik bij vliegtuigbouw en onderhoud) Cosmetica en reinigingsmiddelen
Voor zo ver bekend niet aanwezig
Blusschuim (Opslaan, oefenen met, en toepassen van blusschuim)
Voor zo ver bekend niet aanwezig
Vliegvelden (Vooral gerelateerd aan toepassing blusschuim)
Diffuus homogeen verspreid over Nederland Voor zo ver bekend niet aanwezig
Afvalverwerking (Waterzuiveringsinstallaties (slib), vuilstorten en afvalverbrandingsinstallaties) Landbouw/(glas)tuinbouw (Vermoeden dat PFAS is gebruikt in bestrijdingsmiddelen) Atmosferische depositie
Voor zo ver bekend niet aanwezig
Voor zo ver bekend niet aanwezig
Aandachtspunt bij bemonstering
Locatie lag tot 1970 in agrarisch gebied Gering, merendeel van de locatie is verhard
Vanwege dat de locatie tot 1970 agrarisch gebied betrof en het feit dat PFAS diffuus homogeen verspreid in Nederland aangetroffen worden, is onderhavige onderzoekslocatie mogelijk verdacht op het voorkomen van PFAS.
3905-20001-05-RAP-MOZ-01-v1.1
Pagina 9 van 32
Rudolf Garrelstraat in Purmerend , Versie 1.1 7 januari 2021
2.4
Toekomstige situatie De gemeente Purmerend is op de locatie voornemens op werkzaamheden aan de ondergrondse infra uit te voeren. Daarnaast zal op de locatie funderingssleuven worden gegraven voor de realisatie van een uitbouw.
3905-20001-05-RAP-MOZ-01-v1.1
Pagina 10 van 32
Rudolf Garrelstraat in Purmerend , Versie 1.1 7 januari 2021
3. 3.1
Onderzoeksopzet (hypothese en strategie) Hypothese Op basis van het vooronderzoek wordt verwacht dat de bodem mogelijk licht verontreinigd is met de standaard parameters. PFAS als gevolg van de vroegere ligging in landelijk gebeid en het (mogelijk) gebruik van bestrijdingsmiddelen aldaar. Derhalve wordt uitgegaan van de hypothese ‘verdachte locatie’.
3.2
Deellocaties Op basis van de resultaten uit het vooronderzoek is het niet noodzakelijk de locatie op te delen in deellocaties.
3.3
Onderzoeksopzet Voor de opzet van het verkennend bodemonderzoek is echter uitgegaan van de NEN 5740 ‘onderzoekstrategie voor een onverdachte locatie (ONV), waarbij vanwege de geplande werkzaamheden tot minimaal 1,5 m-mv minus ontgraving (tot 3,0 m-mv) worden uitgevoerd. Het analytisch-chemische onderzoek zal bestaan uit het analyseren van twee grondmengmonsters van de toplaag en één grondmengmonster van de onderlaag op pakket A, aangevuld met het PFAS. Het grondwatermonster wordt geanalyseerd op pakket B.
3905-20001-05-RAP-MOZ-01-v1.1
Pagina 11 van 32
Rudolf Garrelstraat in Purmerend , Versie 1.1 7 januari 2021
4. 4.1
Werkzaamheden Overzicht uitgevoerde werkzaamheden In Tabel 3 is een overzicht gegeven van de uitgevoerde veldwerkzaamheden. De boorlocaties zijn weergegeven op de situatietekening, opgenomen in bijlage B. Tabel 3. Uitvoerde werkzaamheden. Opp. onderzoekslocatie 2.500 m2 Totalen
Nr. boring tot 1,5 mmv
Nr. boring tot 2,0 mmv
Nr. boring met peilbuis
1, 3, 4, 6, 7, 8, 9, 10, 12 9
2, 11
5
2
1
De veldwerkzaamheden zijn op 24 april 2020 door de heer D. Koopman uitgevoerd. Op 1 mei 2020 is door de heer D. Koopman het grondwater uit de geplaatste peilbuis bemonsterd. De peilbuis is direct na plaatsing en voorafgaand aan de grondwatermonstername grondig gereinigd (afgepompt).
4.2
Zintuiglijke waarnemingen Uit de verrichte boringen blijkt dat de bodemopbouw tot een diepte van circa 1,5 m-mv uit zand bestaat met daaronder tot een diepte van circa 1,5 m-mv klei. Hieronder is tot de maximaal onderzochte diepte van 2,3 mmv een veenpakket gelegen. In de opgeboorde grond zijn zintuiglijk, met uitzondering van plaatselijk (boorlocatie 12) een zwakke baksteenbijmenging in de bodemlaag van 0,18 tot 0,3 m-mv, verder geen bodemvreemde bijmengingen waargenomen die kunnen leiden tot bodemverontreiniging. Wel is ter plaatse van de boringen die onder de verharding zijn geplaatst (nrs. 2 t/m 5 en 8 t/m 10) een fundatielaag bestaande uit puin- en betongranulaat met een dikte van circa 17 cm aangetroffen. In bijlage C zijn de volledige boorstaten met zintuiglijke waarnemingen weergegeven. In het veld zijn zuurgraad (pH), de geleidbaarheid (EC) en troebelheid van het grondwater bepaald. In Tabel 4 zijn de gegevens van de veldmetingen van het grondwater weergegeven. Tabel 4. Grondwaterbemonstering. Peilfilter 5
Filterstelling (m-mv) 1,3-2,3
Grondwaterstand (m-mv) 0,7
pH 6,8
EC (μS/cm) 1280
Troebelheid (NTU) 112
Tijdens de bemonstering van het grondwater zijn geen aanwijzingen voor de eventuele aanwezigheid van verontreinigingen waargenomen. De gemeten zuurgraad en elektrische geleidbaarheid zijn voor grondwater als normaal te beschouwen. De gemeten troebelheid van de peilbuizen is groter dan de norm voorschrijft (norm < 10 ntu). De voorpompprocedure is met de langzaamste snelheid uitgevoerd. Aangezien de detectiegrens zelf niet is verhoogd, wordt aangenomen dat de verhoogde troebelheid niet heeft geleid tot verhoogde analysewaarden en dat de aangetroffen gehaltes als representatief gezien kunnen worden. Veldwaarnemingen asbest Bij de maaiveldinspectie en bij de inspectie van de opgegraven grond en/of fundatiemateriaal zijn geen asbestverdachte (plaat-)materialen aangetroffen.
3905-20001-05-RAP-MOZ-01-v1.1
Pagina 12 van 32
Rudolf Garrelstraat in Purmerend , Versie 1.1 7 januari 2021
4.3
Opmerkingen en afwijkingen veldwerk De volgende opmerkingen moeten worden geplaatst bij het onderzoek en de daarmee gegenereerde resultaten: •
De bodem (grond en grondwater) is onderzocht conform de NEN 5740 [ref 13.]
•
Asbest in de fundering is onderzocht volgens een afgeleide van de NEN 5897 [ref 15.];
•
Het samenstellings- en uitlogingsonderzoek op funderingsmateriaal is indicatief van aard;
Opmerking verkennend bodemonderzoek: Tijdens de uitvoering zijn er geen verdere afwijkingen geconstateerd
3905-20001-05-RAP-MOZ-01-v1.1
Pagina 13 van 32
Rudolf Garrelstraat in Purmerend , Versie 1.1 7 januari 2021
5. 5.1
Laboratoriumonderzoek Bodem Standaard pakket A Op basis van de veldwaarnemingen, het vooronderzoek en de onderzoekstrategie zijn van de grond vier(meng)monsters voor het standaardpakket A samengesteld. In tabel 6 is de monsterselectie weergegeven. Tabel 5. Monsterselectie pakket A Monstercode MM1 M2 MM3
Samengesteld uit de monsters + Diepte (cm-mv) 06 (0-50) 01 (0-50) 07 (0-50) 11 (0-50) 12 (18-30)
grondslag
05 (40-90) 12 (30-80) 10 (35-85) 09 (35-80) 08 (40-90) 03 (18-40) 02 (35-85) 05 (150-200) 02 (150-200)
MM4
1 pakket A bestaat uit:
Zandige toplaag Zwak baksteenhoudende zandige toplaag Zandige bovenlaag Kleiige onderlaag
Analysepakket A1 A A A
- voorbehandeling AS3000; - humus en lutum; - (zware) metalen: barium, cadmium, kobalt, koper, kwik, lood, molybdeen, nikkel en zink; - polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK); - polychloorbifenylen (PCB); - minerale olie.
5.1.1.1
PFAS In tabel 7 is de monsterselectie voor het onderzoek naar PFAS opgenomen. Tabel 6
Monstercode PMM1 PMM2
Monsterselectie PFAS
Samengesteld uit de monsters
grondslag
Analysepakket
06 (0-50) 01 (0-50) 07 (0-50) 11 (0-50) 05 (40-90) 12 (30-80) 10 (35-85) 09 (35-80) 08 (4090) 03 (18-40) 02 (35-85)
Zandige toplaag Zandige bovenlaag
PFAS2 PFAS
2 PFAS pakket bestaat uit:
- Lutum en organisch stofgehalte (AS3000) - Droge stof - Perfluorcarbonzuren (PFBA, PFPeA, PFHxA, PFHpA, PFOA, PFNA, PFDeA, PFUnDA, PFDoDA, PFTrDA, PFTeDA, PFHxDA, PFODA); - Perfluorsulfonzuren (PFBS, PFPeS, PFHxS, PFHpS, PFOS, PFDS); - Perfluorverbindingen – precursors (4:2 FTS, 6:2 FTS, 8:2 FTS, 10:2 FTS); - Perfluorverbindingen – overig (MeFOSAA, EtFOSAA, PFOSA, MeFOSA, 8:2 diPAP).
Standaard pakket B Het grondwater uit peilbuis 5 is geanalyseerd op het NEN 5740 pakket bestaande uit: - voorbehandeling AS3000; - (zware) metalen: barium, cadmium, kobalt, koper, kwik, lood, molybdeen, nikkel en zink; - vluchtige aromatische koolwaterstoffen (BTEX, inclusief naftaleen en stryeen); - vluchtige gehalogeneerde koolwaterstoffen; - minerale olie.
3905-20001-05-RAP-MOZ-01-v1.1
Pagina 14 van 32
Rudolf Garrelstraat in Purmerend , Versie 1.1 7 januari 2021
5.2
(puin)granulaat Asbest Onder de verharding is een fundatielaag bestaande uit puin- en betongranulaat aangetroffen. Vanwege de aanwezigheid van puin is deze laag verdacht voor de aanwezigheid van asbest. Derhalve is in het veld van dit materiaal een mengmonster (MM.asb) gemaakt ten behoeve van een analyse op asbest. Samenstelling Indien er geen asbest wordt aangetroffen wordt het funderingsmateriaal (MM.fund) geanalyseerd op een beperkt samenstellingsonderzoek voor bouwstoffen, bestaande uit PCB’s, PAK (10 van VROM) en minerale olie. Daarnaast is door middel van een ‘cascadeproef het uitlooggedrag onderzocht. Het eluaat is geanalyseerd op het volgende eluaat-pakket: Tabel 7
analysepakket voor uitloogonderzoek
Uitloogonderzoek - arseen - barium - cadmium - kobalt - chroom
3905-20001-05-RAP-MOZ-01-v1.1
- koper - kwik - lood - nikkel - molybdeen
- antimoon - seleen - tin - zink - vanadium
- bromide - chloride - fluoride - sulfaat
Pagina 15 van 32
Rudolf Garrelstraat in Purmerend , Versie 1.1 7 januari 2021
6. 6.1
Toetsingskaders Bodem (grond en grondwater) Voor de beoordeling van de bodemkwaliteit worden de resultaten van de chemische analyses van grond- en grondwatermonsters getoetst aan de bodemnormen die zijn vastgesteld in de vigerende wet- en regelgeving, inclusief richtlijnen opgesteld door het ministerie van Infrastructuur en Milieu. Unihorn BV maakt gebruik van het toetsprogramma van Synlab dat is gevalideerd met behulp van de Bodem Toets en Validatie (BoToVa)service van het ministerie. Voor eventuele verontreinigingen in grond en/of grondwater worden de volgende categorieën onderscheiden; ➢
AW (grond)/ S (grondwater): gestandaardiseerd gehalte groter dan de achtergrond-/streefwaarde en kleiner dan of gelijk aan de interventiewaarde
➢
T : gestandaardiseerd gehalte groter dan de tussenwaarde ( (AW + I) / 2) en kleiner dan of gelijk aan de interventiewaarde (matig verontreinigd)
➢
I : gestandaardiseerd gehalte groter dan de interventiewaarde (sterk verontreinigd)
Opgemerkt wordt dat sinds de invoering van de BoToVa-service, de tussenwaarde als triggerwaarde gehanteerd wordt. Afhankelijk van het doel van het onderzoek wordt beoordeeld (o.b.v. bodemkwaliteitskaart, historisch onderzoek, etc.) in hoeverre het uitvoeren van nader onderzoek zinvol wordt geacht. De volledige getoetste analyseresultaten met bijbehorende toetsingstabellen zijn voor grond opgenomen in bijlage D, voor grondwater in bijlage E. In bijlage G en H zijn de analysecertificaten voor respectievelijk grond en grondwater weergegeven. Toepassingsnorm PFAS Het RIVM heeft recent op het verzoek van de Minister op basis van de beschikbare informatie tijdelijke landelijke achtergrondwaarden afgeleid (Ministerie van I&W, november 2019). Het RIVM adviseert op dit moment voor alle stoffen uit de PFAS-groep een landelijke achtergrondwaarde van 0,8 μg/kg droge stof. Daar waar lokale achtergrondwaarden bekend zijn, mag grond worden toegepast tot die waarden, met een maximum van 3-7-3 (μg/kg droge stof voor respectievelijk PFOS, PFOA en de andere PFAS-stoffen). Gemeenten zouden deze landelijke achtergrondwaarde van 0,8 conform huidig bodembeleid als minimum waarden moeten gaan hanteren, ook als lokaal lagere waarden zijn gemeten. Specifiek voor PFOS adviseert het RIVM een landelijke achtergrondwaarde van 0,9 μg/kg droge stof.
Bij deze waarden is er volgens het RIVM geen sprake van risico’s voor de gezondheid of overschrijding van effectniveaus voor het ecosysteem. In overleg met andere overheden heeft de minister deze tijdelijke landelijke achtergrondwaarden opgenomen in het tijdelijk handelingskader (Ministerie van I&W, november 2019). De landelijk (generieke) handelingsopties uit de brief zijn hieronder gegeven.
3905-20001-05-RAP-MOZ-01-v1.1
Pagina 16 van 32
Rudolf Garrelstraat in Purmerend , Versie 1.1 7 januari 2021
Tabel 8.
handelingsopties PFAS verontreinigde grond
Grond (µg/kg ds.) PFAS < 0,8
PFOA < 0,8 0,8 < PFOA <7
PFOS < 0,9 0,9 < PFOS < 3
PFOA > 7
PFOS > 3
0,8 <PFAS < 3 PFAS > 3
Toepasbaar op land: Vrij m.u.v. grondwaterbeschermingsgebieden Wonen en Industrie Landbouw en natuur als PFAS < lokale achtergrondwaarden Reinigen of storten
In de systematiek van het besluit bodemkwaliteit worden geen beperkingen opgelegd aan toepassingen op de landbodem van grond en baggerspecie die voldoen aan de achtergrondwaarden. Het RIVM ziet geen aanleiding om hier een voorbehoud te maken. Het analysecertificaat voor PFAS in grond is opgenomen in bijlage G 6.2
Asbest Voor de toetsing is uitgegaan van de huidige wet- en regelgeving voor asbest in de bodem/puin. Voor asbest is alleen de interventiewaarde vastgesteld (Beleidsbrief VROM, 03-03-2004). De interventiewaarde is bepaald op 100 mg/kg d.s. gewogen asbest. De gewogen asbestconcentratie is de totale concentratie Serpetijnasbest en 10 maal de concentratie Amfiboolasbest in het grondmonster en het verzamelmonster samen. De hergebruikwaarde voor asbest is in dit kader gelijk gesteld aan de interventiewaarde van 100 mg/kg d.s. Voor eventuele verontreiniging wordt de volgende codering aangehouden: ➢
gehalte groter dan interventiewaarde: sterk verhoogd (***).
Het analysecertificaat asbest in fundering is opgenomen in bijlage I.
6.3
Fundering Voor de acceptatie van funderingsmateriaal bij een bouwstoffenbank worden de analyseresultaten indicatief getoetst aan het ‘Besluit bodemkwaliteit’. Onderhavige onderzoeksopzet wijkt hiermee af van het onderzoeksprotocol voor partijkeuringen grond en overige bouwstoffen, zoals opgenomen in het Besluit bodemkwaliteit. Indien het funderingsmateriaal na bewerking wordt toegepast, dienen partijkeuringen conform het Besluit bodemkwaliteit te worden uitgevoerd. De
volledige
getoetste
analyseresultaten
met
bijbehorende
toetsingstabellen
zijn
voor
het
funderingsonderzoek opgenomen in bijlage F. In bijlage I is het analysecertificaat voor de fundering weergegeven.
3905-20001-05-RAP-MOZ-01-v1.1
Pagina 17 van 32
Rudolf Garrelstraat in Purmerend , Versie 1.1 7 januari 2021
7.
Analyseresultaten
7.1
Bodem (grond en grondwater) Pakket A In tabel 10 zijn de analyseresultaten van de grondmonsters opgenomen. Daarnaast zijn de analyseresultaten indicatief getoetst aan het Besluit bodemkwaliteit waarvan het resultaat eveneens in de tabel is opgenomen. Tabel 9. Monsterselectie pakket A Monstercode
boring
MM1
1, 6, 7, 11 12
M2 MM3 MM4
2, 3, 5, 8, 9,10, 12 2, 5
Diepte (mmv) 0-0,5
grondslag
>AW
>T
>I
Bbk
zand
-
-
-
0,180,3
Nikkel, PAK
-
lood
0,3-0,9
Zwak baksteenhoudende zandige toplaag Zandige bovenlaag
Vrij toepasbaar Niet toepasbaar
-
-
-
Vrij toepasbaar
1,5-2,0
Kleiige onderlaag
-
-
-
Vrij toepasbaar
Voorts is in verband met het sterk verhoogd gehalte lood in het zwak baksteenhoudende zandige grondmonster M2 van de bodemlaag 0,18 tot 0,3 m-mv op dit monster een heranalyse voor lood uitgevoerd. Ook uit de heranalyse blijkt de interventiewaarde overschrijding voor lood wordt gereproduceerd. Voorts zijn de resultaten indicatief getoetst aan het Besluit bodemkwaliteit en blijkt dat de grond, met uitzondering van de grond van M2, in de klasse vrij toepasbaar valt. De zwak baksteenhoudende zandige toplaag is niet toepasbaar. Aanvullend veldwerk Vanwege het sterk verhoogd gehalte lood in de zwak baksteenhoudende zandige toplaag van boorlocatie 2, zijn aanvullende boringen rondom de verontreinigde boorlocatie uitgevoerd om zo zintuiglijk de omvang van de sterke verontreiniging in kaart te brengen. In geen van de rondom boorlocatie 2 uitgevoerde boringen is de zwak puinhoudende bodemlaag aangetroffen en derhalve kan worden verondersteld dat de sterk verontreinigde bodemlaag zeer gering van omvang (<5 m 3) is. 7.1.1.1
PFAS In tabel 11 zijn de analyseresultaten van de grondmonsters voor PFAS opgenomen. Tabel 10 Monsterselectie PFAS Monster -code
boring
Diepte (m-mv)
Grondslag
PFOS (totaal in µg/kg)
PFOA (totaal in µg/kg)
Overige PFAS (totaal in µg/kg)
MM1
1, 6, 7, 11 2, 3, 5, 8,9,10, 12
0-0,5
zand
1,41
1,41
0,3-0,9
Zandige bovenlaag
0,281
0,141
0,16 PFBA 0,10 PFHxA <0,1
MM3
1
de sommatie na verrekening van de 0,7 factor conform AS3000
De zandige grond van MM1 bevat een gehalte aan PFAS waardoor op basis daarvan de grond toepasbaar is als Wonen en Industrie. De grond kan wel als klasse landbouw en natuur worden toegepast in een gebied waar de lokale achtergrondwaarde hoger of gelijk zijn aan het in onderhavig onderzoek gemeten gehalte.
3905-20001-05-RAP-MOZ-01-v1.1
Pagina 18 van 32
Rudolf Garrelstraat in Purmerend , Versie 1.1 7 januari 2021
De
zandige
bovengrond
van
MM3
kan
vrij
worden
toegepast
met
uitzondering
van
grondwaterbeschermingsgebieden. Pakket B In het grondwater van peilbuis 5 is een streefwaarde overschrijding voor zink en naftalen gemeten. 7.2
Fundering Asbest Tijdens het beoordelen van het opgeboorde puinhoudende fundatiemateriaal uit de boringen 2, 3, 5, 8, 9 en 10 is zintuiglijk geen asbest waargenomen. Daarnaast is analytisch in het mengmonster MM.asb, samengesteld van het fundatiemateriaal, ook geen asbest gemeten. Samenstelling Voorts is van het resterende funderingsmateriaal een mengmonster (MM.slakS+U) samengesteld en aan het laboratorium aangeboden voor het uitvoeren van het beperkt samenstellingsonderzoek. De analyseresultaten van het funderingsmateriaal zijn vervolgens getoetst aan het Besluit bodemkwaliteit. Uit de indicatieve toetsing aan het Besluit bodemkwaliteit blijkt dat het vrijkomende funderingsmateriaal bestaande uit puin- en betongranulaat, op basis van het gehalte PCB indicatief Niet toepasbaar is.
3905-20001-05-RAP-MOZ-01-v1.1
Pagina 19 van 32
Rudolf Garrelstraat in Purmerend , Versie 1.1 7 januari 2021
8. 8.1
Conclusie en advies Bodem Conclusie pakket A en B Plaatselijk, ter plaatse van boorlocatie 12, is de zwak baksteenhoudende zandige bovenlaag van 0,18 tot 0,3 m-mv, sterk verontreinigd met lood en licht verontreinigd met nikkel en PAK. Verder blijkt dat de zintuiglijk schone boven- en ondergrond licht verontreinigd zijn met de onderzochte parameters. De oorzaak voor de vastgestelde sterke verontreiniging is te relateren aan de bijmenging met baksteenresten. In het grondwater is een licht verhoogd gehalte zink en naftaleen gemeten. Een licht verhoogd gehalte aan één of meerdere zware metalen wordt wel vaker in grondwater gemeten en kunnen doorgaans als een van nature verhoogd achtergrondgehalte worden beschouwd. Een oorzaak voor het licht verhoogd gehalte naftaleen is niet direct voorhanden. Conclusie PFAS De zandige grond die niet is afgedekt met verharding (MM1) bevat een gehalte aan PFAS waardoor op basis daarvan de grond toepasbaar is als Wonen en Industrie. De grond kan wel als klasse landbouw en natuur worden toegepast in een gebied waar de lokale achtergrondwaarde hoger of gelijk zijn aan het in onderhavig onderzoek gemeten gehalte. Het zand gelegen direct onder de verharding (MM3) kan vrij worden toegepast met uitzondering van grondwaterbeschermingsgebieden.
Verontreinigingssituatie Op basis van het onderzoek kan aangenomen worden dat de omvang van de sterke verontreiniging met lood zeer gering van omvang (< 5 m3) is en derhalve is sprake van een puntverontreiniging. Geadviseerd wordt om tijdens de werkzaamheden de sterk verontreinigde bodemlaag te verwijderen en af te voeren naar een erkende verwerker. Daarvoor is het aan te bevelen voorafgaand aan de uitvoering een kort plan van aanpak op te stellen waarin wordt beschreven op welke wijze de verontreiniging dient te worden ontgraven. hypothese Op basis van de analyseresultaten kan de aangenomen hypothese ‘verdachte locatie’ worden gehandhaafd.
8.2
Fundering Het aanwezige funderingsmateriaal bestaande uit puin en baksteenresten bevat zowel zintuiglijk als analytisch geen asbest. Vervolgens is het materiaal onderzocht op samenstelling en blijkt uit de toetsing aan het Besluit bodemkwaliteit dat het materiaal op basis van het gehalte PCB Niet toepasbaar is en dient afgevoerd te worden naar een erekende verwerker. Opgemerkt wordt dat zowel het resultaat van het asbest- als samenstellingsonderzoek als indicatief beschouwd dient te worden aangezien de onderzoeksinspanning niet voldoet aan de richtlijn.
8.3
Advies Op basis van de resultaten van onderhavig onderzoek is milieuhygiënisch gezien geen bewaar voor het uitvoeren van de geplande werkzaamheden.
3905-20001-05-RAP-MOZ-01-v1.1
Pagina 20 van 32
Rudolf Garrelstraat in Purmerend , Versie 1.1 7 januari 2021
Wel dient voor het verwijderen van de puntverontreiniging met lood een plan van aanpak worden opgesteld waarin wordt beschreven op welke wijze de verontreiniging dient te worden ontgraven.
8.4
Aanbevelingen m.b.t. Arbo technisch veilig werken (conform CROW 400) Bij de werkzaamheden in de sterk met lood verontreinigde grond dient conform de CROW 400 de veiligheidsklasse ‘Rood Niet-Vluchtig’ te worden gehanteerd. Ter plaatse van het overige deel van de locatie is bij grondwerkzaamhedne geen veiligheidsklasse van toepassing. De verantwoordelijkheid voor het hanteren van de juiste veiligheidsklasse is uiteindelijk gelegen bij de uitvoerend aannemer.
3905-20001-05-RAP-MOZ-01-v1.1
Pagina 21 van 32
Rudolf Garrelstraat in Purmerend , Versie 1.1 7 januari 2021
9.
Referenties
9.1
Bronnen historie [ref 3.]
Gemeente Purmerend
[ref 4.]
Bodemkwaliteitskaart gemeente Purmerend (Anteagroup, kaartnr. 264940_HDG, d.d. 18-9-14);
9.2
[ref 5.]
Dinoloket (geraadpleegd d.d. 23-04-2020);
[ref 6.]
Topotijdreis (geraadpleegd d.d. 23-04-2020);
[ref 7.]
Kadaster (geraadpleegd d.d. 23-04-2020);
Normatief en wetgevend
De volgende documenten waarnaar is verwezen zijn onmisbaar voor de leesbaarheid van dit document. Bij gedateerde verwijzingen is alleen de aangehaalde versie van toepassing. Bij ongedateerde verwijzingen is de laatste versie van het document (met inbegrip van wijzigings- en correctiebladen) waarnaar is verwezen van toepassing.
Normen [ref 8.]
NEN 5707 Bodem — Inspectie en monsterneming van asbest in bodem en partijen grond, Nederlands Normalisatie Instituut;
[ref 9.]
NEN 5717 Bodem – Waterbodem – Strategie voor het uitvoeren van milieuhygiënisch vooronderzoek;
[ref 10.]
NEN 5720 Bodem – Waterbodem – Strategie voor het uitvoeren van milieuhygiënisch onderzoek;
[ref 11.]
NEN 5725 Bodem — Landbodem — Strategie voor het uitvoeren van vooronderzoek bij verkennend en nader onderzoek, Nederlands Normalisatie Instituut;
[ref 12.]
NTA 5727 Bodem — Monsterneming en analyse van asbest in waterbodem en baggerspecie, Nederlands Normalisatie Instituut;
[ref 13.]
NEN 5740 Bodem — Landbodem — Strategie voor het uitvoeren van verkennend bodemonderzoek — Onderzoek naar de milieuhygiënische kwaliteit van bodem en grond, Nederlands Normalisatie Instituut;
[ref 14.]
NEN 5896 Kwalitatieve analyse van asbest in materialen met polarisatiemicroscopie, Nederlands Normalisatie Instituut;
[ref 15.]
NEN 5897 Inspectie en monsterneming van asbest in bouw- en sloopafval en recyclinggranulaat, Nederlands Normalisatie Instituut;
[ref 16.]
NEN 5898 Bepaling van het gehalte aan asbest in grond, waterbodem, bouw- en sloopafval en granulaat, Nederlands Normalisatie Instituut;
[ref 17.]
Het stoffenpakket: https://www.sikb.nl/doc/ongestructureerd-2016-1203/standaard%20stoffenpakket.pdf
[ref 18.]
Protocol 2001 Plaatsen van handboringen en peilbuizen, maken van boorbeschrijvingen, nemen van grondmonsters en waterpassen, Stichting Infrastructuur Kwaliteitsborging Bodembeheer;
[ref 19.]
Protocol 2018 Maaiveldinspectie en monsterneming van asbest in bodem, Stichting Infrastructuur Kwaliteitsborging Bodembeheer
[ref 20.]
CROW 210, Richtlijn omgaan met vrijgekomen asfalt - teerhoudendheid, onderzoek en
3905-20001-05-RAP-MOZ-01-v1.1
Pagina 22 van 29
Rudolf Garrelstraat in Purmerend , Versie 1.1 7 januari 2021
selectieve verwijdering, uitgeven door het CROW (Centrum voor Regelgeving en Onderzoek in de Grond-, Water- en Wegenbouw en de Verkeerstechniek); [ref 21.]
AS 3000 Laboratoriumanalyses voor grond-, waterbodem- en grondwateronderzoek, Stichting Infrastructuur Kwaliteitsborging Bodembeheer;
[ref 22.]
CROW 400, Werken in en met verontreinigde bodem, Centrum voor Regelgeving en Onderzoek in de Grond-, Water- en Wegenbouw en de Verkeerstechniek.
[ref 23.]
Bemonstering PFAS-verbindingen in grond en grondwater, Het Expertisecentrum PFAS, juli 2019;
Wetgeving [ref 24.]
website: wetten.overheid.nl; activiteitenregeling Milieubeheer, Geldend van 14-05-2019 t/m heden, hoofdstuk 2, 9 november 2007;
[ref 25.]
website, wetten.overheid, nl; Activiteitenbesluit Milieubeheer 02-05-2019 t/m heden, 19 oktober 2007;
[ref 26.]
website: wetten.overheid.nl; Wet bodembescherming, Geldend van 01-01-2017 t/m heden,
[ref 27.]
Circulaire bodemsanering per 1 juli 2013, Staatscourant Jaargang 2013 Nr. 16675, 27 juni 2013
[ref 28.]
website, https://wetten.overheid.nl. Besluit Bodemkwaliteit, Geldend van 24-05-2016 t/m heden
[ref 29.]
Regeling bodemkwaliteit, Regeling van 13 december 2007, nr. DJZ2007124397
[ref 30.]
Besluit asbestwegen milieubeheer, Besluit van 8 september 2000, houdende regels voor wegen waarin asbestbevattend materiaal is verwerkt (Besluit asbestwegen Wms)
[ref 31.]
Handelingskader voor hergebruik van PFAS-houdende grond en baggerspecie, kamerstuk met kenmerk IENW/BSK-2019/131399 Minister van IenW, 8 juli 2019.
Literatuur [ref 32.]
Statistische analyse, relatie puin in bodem, en de aanwezigheid van asbest, TNO rapport 2018 - R10825, TNO, 15 augustus 2018
[ref 33.]
Ken uw (water)bodemkwaliteit, de risico’s inzichtelijk’, Kenmerk 3BODM0704, SenterNovem, Bodem+,1 september 2007;
[ref 34.]
SV-611, Raamplan voor bodembeheer bij van nature verhoogde arseengehalten, SKB, november 2003;
[ref 35.]
Bestrijdingsmiddelen in grondwater bij drinkwaterwinningen: huidige belasting en mogelijke maatregelen RIVM-Rapport 2016-0083, F.A. Swartjes│A.M.A. van der Linden│N.G.F.M. van der Aa, RIVM 2016
[ref 36.]
Emissies van gewasbeschermingsmiddelen uit de glastuinbouw, RIZA rapport 2005.019 ISBN 9036957044 Auteur: R.J.M. Teunissen, RIZA, Lelystad, november 2005
[ref 37.]
Waterkwaliteitsrapportage 2017, Hoogheemraadschap van Delfland, Sector Bestuur, Beleid en CommunicatieTeam Watersysteemkwaliteit, Kenmerk: 1356330, Datum: april 2018 (versie 2016);
[ref 38.]
Bodembeheer
en
opslag
bestrijdingsmiddelen
en
meststoffen
glastuinbouw,
www.infomil.nl; raadpleging 7 mei 2019;
3905-20001-05-RAP-MOZ-01-v1.1
Pagina 23 van 29
Bijlage
bijlage A Uitgangspunten en toetsingskaders onderzoek
Bijlage
bijlage A.1
Strategie en methode asbest- onderzoek Asbestverdacht of niet
Recent is in een rechtszaak tussen de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) en een onderzoeksbureau gesteld dat er in die specifieke casus onvoldoende aandacht is besteed aan onderzoek naar asbest terwijl puin in de partij is aangetroffen. Onder andere naar aanleiding daarvan heeft TNO een onderzoek [ref 39] gedaan naar deze relatie, geconcludeerd werd samengevat : De aanwezigheid van asbest is gerelateerd aan: BSA, gemengd puin, betonpuin en metselpuin. Asfaltpuin en straatstenen/klinkers zijn niet gerelateerd aan asbest. Voor overig puin (slakken, glas, plastic, hout, kolen, grind, e.d.) kan geen relatie worden vastgesteld vanwege te weinig data en/of een mogelijk verkeerde interpretatie van de categorie “overig bodemvreemd materiaal” Ook op locaties met sporen puin (<1%) wordt vaker asbest aangetroffen dan op onverdachte locaties In landelijke gebieden wordt meer asbest aangetroffen dan in stedelijke gebieden. In beide gebieden is een duidelijke relatie tussen asbest en BSA, gemengd puin, betonpuin en metselpuin aanwezig. gecertificeerd recyclinggranulaat van na 2005 is onverdacht: sinds 2005 wordt bij de ingangscontrole bij brekers structureel naar asbest gekeken, dus dit ‘recente’ puingranulaat maakt een (deel)locatie niet of minder verdacht. Op basis van deze resultaten en op basis van ervaringen gedaan in projecten hanteren we de volgende uitgangspunten m.b.t.
de asbestverdachtheid van materiaal: Een bodemvreemde bijmenging is altijd in een bepaalde mate asbestverdacht behalve wanneer duidelijk blijkt dat het materiaal homogeen van samenstelling is, als product is toegepast met een herleidbare onverdachte herkomst, hierbij zijn bijvoorbeeld materialen zoals grind (wanneer duidelijk geen dakgrind), klinkers en asfaltbrokken in beginsel onverdacht. Fasering asbest- onderzoek In de onderstaande figuur is de fasering in het asbestonderzoek gevisualiseerd;
NEN 5897
Figuur 6. fasering asbest – onderzoek.
Bijlage
Bodem of bodemvreemd op kantoor maar uiteindelijk ook in het veld (locatie- inspectie) wordt beoordeeld of het als bodem/grond of als (bewerkt) BSA (bouw en sloop afval) moet worden onderzocht (afhankelijk van het percentage bijmenging); Deellocatie en bijstellen hypothese vervolgens vindt er een maaiveld- inspectie plaatst en vindt de definitieve indeling in deellocaties plaats. Hierbij worden eventuele nesten / puntbronnen als dusdanig separaat onderzocht en worden de verschillende soorten van bijmenging in verschillende deellocaties / lagen onderzocht; Boringen, gaten en of sleuven met de (eventueel nieuwe) strategie wordt dan de toplaag en bodem met boringen en gaten onderzocht; inspectie grove fractie en bemonstering fijne fractie; door het zeven en/of harken wordt de grove fractie (> 20 mm) beoordeeld op de aanwezigheid van asbestverdacht materiaal en wordt de fijne fractie en den eventuele asbestverdachte materialen verzameld en aangeleverd aan het laboratorium voor ; Identificatie en gehalte asbest in Laboratorium de grond of BSA- monsters van de fijne fractie (< 20 mm) worden conform NEN 5898 op het gehalte aan asbest, en het eventueel aanwezige asbest in de
asbestverdachte materialen wordt
geïdentificeerd (NEN 5896); Toets op homogeniteit / deellocatie met de zintuigelijke waarnemingen (bodemvreemde bestanddelen), en de analyse- resultaten wordt beoordeeld of de gehanteerde onderverdeling in lagen en deellocaties klopt; beoordeling mogelijk geval van bodemverontreiniging Aan de hand van de resultaten in het laboratorium wordt het gehalte per RE (ruimtelijke eenheid) berekend (grof + fijne fractie, gerelateerd aan het onderzochte volume); Verwerking resultaten asbest – onderzoek Binnen het asbest in bodem (of BSA) onderzoek worden de gegevens die op verschillende momenten zijn verzameld uiteindelijk gebruikt bij de verwerking van deze gegevens. De mate van (on)zekerheid omtrent de aard van een mogelijk aanwezige verontreiniging met asbest speelt een rol bij een beschrijving van het uiteindelijke resultaat. Na de hypothesevorming 1 vinden in de uitvoering de volgende afwegingen en registraties plaats: A.
Percentage bodemvreemd (gewicht twee fracties; < en > dan 20 mm 2) en grootste korrel (D100) in een weegproef, t.b.v. : - Onderzoek als bodem / grond of als (bewerkt) BSA ; - D100 voor Greep en monstergrootte; - Gewicht beide fracties t.b.v. berekening over totale hoeveelheid geïnspecteerd materiaal;
B.
1
Wat is het oppervlak dat is geïnspecteerd en hoe efficiënt gebeurde dit;
waarbij bijvoorbeeld is gesteld dat het uiteindelijke resultaat door de aanwezigheid van bijvoorbeeld een gesloten verharding, slechts een indicatieve uitspraak over de aanwezigheid van asbest zal zijn (& 6.5.3.2 van de NEN 5897 [ref 15.]) 2 Bij voorbehandeling door middel van zeven heeft het gehalte in het analysemonster alleen betrekking op de fractie < 20 mm, terwijl het gehalte representatief moet zijn voor het totale monster, dat wil zeggen de fijne fractie < 20 mm vermeerderd met de grove fractie >20 mm. Bij de correctie wordt het gehalte in het analysemonster < 20 mm herberekend naar een gehalte over het totale monster (fractie < 20 mm + fractie > 20 mm). Zonder correctie wordt het gehalte overschat; deze overschatting loopt op naarmate er meer grof (bodemvreemd) materiaal in de grond aanwezig is.
Bijlage
C.
Aantal asbestdeeltjes (in asbestverzamelmonster uit de fractie > 20 mm, of geregistreerd in het veld);
D.
Het geïdentificeerd percentage aan asbestsoorten per type verzameld materiaal conform NEN 5896 [[ref 8.]] (op basis van de asbestverzamelmonsters en de monsters van de fijne fractie (gerapporteerd in het NEN 5898 [ref 16.] – certificaat bijgesloten in de bijlage));
E.
Op basis van de aard van het monster (grond of BSA) moet er een minimale hoeveelheid materiaal (kg. droge stof) worden aangeleverd bij de analyse van de fijne fractie (conform NEN 5898 [ref 16.]), hiervoor worden in veld deze massa’s geregistreerd, en kan men ook het droge stof – gehalte bepalen t.b.v. een eventuele correctie;
F.
Het droge stof gehalte, de aantal deeltjes per asbest-soort en het gehalte asbest in mg/kg d.s. en de boven en ondergrens op basis van Poisson afgelezen van het NEN 5898 – certificaat.
bijlage A.2
Toetsing Bouwstof in verharding Asfalt
Voor bouwmaterialen zijn grenswaarden voor PAK vastgelegd in de Regeling bodemkwaliteit [ref 29.]. Omdat nog geen adequate uitloogcriteria voorhanden zijn, heeft men de richtlijnen gebaseerd op het PAK gehalte. Voor de groep van PAK 10 in asfalt bedraagt dit 75 mg/kg droge stof (ds.). Wanneer het gehalte aan PAK zich onder de 75 mg/kg ds. bevindt, komt het asfalt in aanmerking voor warm hergebruik. Bij een PAK gehalte hoger dan 75 mg/kg ds., wordt het beschouwd als ‘teerhoudend’ en dient het gereinigd of gestort te worden. Fundering Het vrijgekomen funderingsmateriaal is geanalyseerd en indicatief getoetst aan tabel 1 en 2 uit bijlage A van de Regeling bodemkwaliteit [ref 29.]. Hieruit blijkt of de fundering indicatief kan worden bestempeld als Toepasbaar/Niet toepasbaar en of dit met isolatie-, beheers- en controle- (IBC) maatregelen dient te gebeuren. Voor de uitlogingsparameters zijn 3 klassen te onderscheiden: NIET
IBC
(zonder
maatregelen)
IBC
Het gehalte is kleiner de toetsingswaarde voor NIET IBC bouwstof; Het gehalte is groter dan de toetsingswaarde voor NIET IBC bouwstof maar kleiner dat de maximale waarde voor
Met IBC
IBC bouwstof; Het gehalte is hoger dan de maximale waarde voor IBC
NIET toepasbaar
bouwstof.
Voor de organische parameters (PAK, PBC en minerale olie) zijn 2 klassen te onderscheiden: Het Toepasbaar
Het NIET toepasbaar
gehalte
is
kleiner
dan
de
is
groter
dan
de
toetsingswaarde; gehalte
toetsingswaarde.
Bijlage
bijlage A.3
Bodem
Voor de beoordeling van de bodemkwaliteit worden de resultaten van de chemische analyses van de grond- en grondwatermonsters getoetst aan de bodemnormen die zijn vastgesteld in de vigerende weten regelgeving, inclusief richtlijnen opgesteld door het ministerie van Infrastructuur en Milieu. Unihorn B.V. maakt gebruik van het toetsprogramma van het laboratorium en Terra Index, beide gevalideerd met behulp van de Bodem Toets en Validatie (BoToVa)-service van het ministerie. Voor eventuele verontreinigingen in grond en/of grondwater worden de volgende categorieën onderscheiden; •
AW (grond) / S (grondwater): gestandaardiseerd gehalte groter dan de achtergrond/streefwaarde en kleiner dan of gelijk aan de interventiewaarde;
•
T: gestandaardiseerd gehalte groter dan de tussenwaarde ( (AW + I) / 2) en kleiner dan of gelijk aan de interventiewaarde (matig verontreinigd);
•
I: gestandaardiseerd gehalte groter dan de interventiewaarde (sterk verontreinigd).
In grove lijnen zijn er twee wetgevende kaders van toepassing bij het toetsen van de geconstateerde gehalten in bodem (c.q. grond en grondwater). Namelijk: •
De Wet BodemBescherming (is de bodem geschikt voor de functie (bijvoorbeeld bewoning)) hieronder valt dan de Circulaire bodemsanering per 1 juli 2013 waarin de normen zijn gegeven;
•
Het Besluit- en de Regeling- Bodemkwaliteit (waarbij de vraag is onder welke voorwaarden kan ik de grond of bouwstof hergebruiken)
De regionale en lokale overheden hebben ruimte om binnen deze nationale (generieke normen) lokaal beleid te formuleren (beleid t.a.v. ‘geschikt verklaren’ voor de functie, hergebruik en geschikt maken (saneren) zie onderstaand figuur). Binnen de circulaire bodemsanering 2013 kennen we daarbij de volgende normen: •
AW (grond) / S (grondwater): gestandaardiseerd gehalte groter dan de achtergrond/streefwaarde en kleiner dan of gelijk aan de interventiewaarde;
•
T: gestandaardiseerd gehalte groter dan de tussenwaarde ( (AW + I) / 2) en kleiner dan of gelijk aan de interventiewaarde (matig verontreinigd);
•
I: gestandaardiseerd gehalte groter dan de interventiewaarde / saneringscriterium (sterk verontreinigd).
Binnen het besluit bodemkwaliteit: •
Klasse achtergrondwaarde;
•
Klasse wonen;
•
Klasse industrie;
•
Categorie groter dan Industrie;
•
Groter dan interventiewaarde / saneringscriterium (WBB-kader)
Bijlage
Figuur 7. Overzicht bodemnormen [ref 33.] (bijlage). De index Bij de toetsing wordt sinds de introductie van BoToVa ook ‘de index’ gehanteerd. De Index bij de toetsing geeft aan in welke mate er een overschrijding is of niet. Deze index wordt op de volgende manier berekend: (GSSD – S) / (I – S). Dit met de volgende afkortingen: •
GSSD = Gestandaardiseerde waarde van BoToVa (gehalte gecorrigeerd voor OS en LU)
•
S = Streefwaarde (of Achtergrondwaarde bij Grond)
•
I = Interventiewaarde Wanneer de index:
Hierbij kan men de index als volgt lezen: •
Index < 0
==> De toetsing zit onder de S of AW
•
0 < Index <= 0,5 ==> De toetsing zit tussen de S of AW en de (oude) Tussenwaarde
•
0,5 < Index <= 1 ==> De toetsing zit tussen de (oude) Tussenwaarde en de Interventiewaarde
•
Index > 1
==> De interventiewaarde is overschreden
Deze index wordt getoond om op die manier aan te kunnen duiden of een stof de oude Tussenwaarde overschrijdt. Dit is gedaan aangezien BoToVa niet meer aan de Tussenwaarde toetst, en veel adviseurs wel nog deze informatie willen hebben. Dit ook omdat sinds de invoering van de BoToVa-service, de tussenwaarde als triggerwaarde gehanteerd wordt. Afhankelijk van het doel van het onderzoek wordt beoordeeld (o.b.v. bodemkwaliteitskaart, historisch onderzoek, etc.) in hoeverre het uitvoeren van nader onderzoek zinvol wordt geacht.
Bijlage
Asbest in grond of BSA In de circulaire bodemsanering 2013 [ref 27.] is geregeld wanneer er voor een bodemverontreiniging met asbest sprake is van een geval van ernstige verontreiniging. Voor een bodemverontreiniging met asbest is het volumecriterium voor het vaststellen van de ernst van het geval niet van toepassing. Het protocol is alleen van toepassing indien er sprake is van een bodemverontreiniging met asbest, waarbij asbest aanwezig is in een gehalte boven de interventiewaarde van 100 mg/kg d.s. gewogen (gehalte serpentijn + 10 x gehalte amfibool). Opgemerkt wordt dat bij asbest in (water)bodem, grond en baggerspecie alleen over ‘verontreiniging’ wordt gesproken als de interventiewaarde wordt overschreden. Het protocol is alleen van toepassing op historische asbest verontreinigingen (die zijn voor 1993 ontstaan) in (water)bodem, grond en baggerspecie die niet op basis van de zorgplicht gesaneerd dienen te worden. De onderzoeksresultaten van het onderzoek naar asbest in de bodem en het BSA toegepast als funderingsmateriaal of halfverharding wordt getoetst aan drie wetgevende kaders. Voor bodem en BSA gelden de hergebruikseisen die zijn gesteld in het besluit en de regeling Bodemkwaliteit [ref 29.]. Voor bodem gelden de eisen zoals geformuleerd in de Circulaire bodemsanering 2013 [ref 27.].
En voor funderingsmateriaal en halverhardingen geldt het Besluit Asbestwegen Milieubeheer [ref 30.]. Naast deze drie wetgevende kaders worden de criteria gehanteerd zoals ze zijn gegeven in de CROW 400. In de CROW wordt voor grond / bodem en voor bouwstoffen een toetsingskader gegeven voor veilig werken met asbestverdacht materiaal. Bij het hanteren van de resultaten van een NEN 5707 [ref 8.] of NEN 5897 [ref 15.] – onderzoek onder verhardingen (zie ook [ref 16.]) gelden intrinsieke beperkingen, het blijft namelijk een inschatting wat er nou daadwerkelijk aanwezig is. Het moet dan ook duidelijk zijn dat met deze resultaten niets anders dan kan worden geadviseerd over de eventuele consequenties van vervolgstappen. Wanneer er geen asbest werd aangetoond betekent dit niet dat het aanwezig is, wanneer er wel asbest werd aangetoond betekent dit niet dat het daadwerkelijk in het aangetoonde gehalte aanwezig is, het kan ook hoger zijn. Bij het toetsen van asbestresultaten wordt er niet getoetst aan een volume – criterium, wel geldt er bij een bodemonderzoek de eis dat het moet zijn uitgevoerd conform de NEN 5707 [ref 8.]] wil men toetsen aan de interventiewaarde.
PFAS in grond of BSA Grond (en baggerspecie) toepassen op landbodem boven grondwaterniveau In Tabel 11 zijn de toepassingsnormen PFOS, PFOA en Overige PFAS in grond en baggerspecie boven grondwaterniveau (ten hoogste 1 m onder maaiveld) uit het op 29-11-2019 aangepaste tijdelijk handelingskader opgenomen. Tabel 11. Toepassingsnormen tijdelijke handelingskader. Functieklasse in de zin van het Besluit Bodemkwaliteit
PFOS
PFOA
Overige PFAS
Landbouw / natuur (µg/ kg ds)
0,9
0,8
0,8
Wonen en industrie (µg/ kg ds) 3,0 7,0 Niet toepasbaar (µg/ kg ds) > 3,0 > 7,0 N.B. in grondwaterbeschermingsgebieden geldt de detectielimiet van 0,1 µg/kgds.
3,0 > 3,0
Bijlage
Bijlage B Regionale ligging en locaties meetpunten
1 2 1 1
1 0
L e g e n d a g ro n d b o rin g p e ilb u is
0 9
0 7
0 8
0 6
0 5P B
0 4
V estigingS charw oude P ostbus58 1633Z HA venhorn S charw oude9 1634EAS charw oude
T el. 022954 7850 Fax. 022954 7851 w w w .unihorn.nl info@ unihorn.nl
0 1
O pdrachtgever G EM EEN T EP U R M ER EN D 0 3
±
P roject
R U D O LFG A R R ELS T R A A TT EP U R M ER EN D
O nderw erp
T EK EN IN GB O O R LO CA T IES
P rojectnum m er T ekennum m er 3905-20001-05 -
0 2
G etekenddoor P .B R IEFFIES
G econtroleerddoor M . FO LK ER S
B esteknum m er S chaal 1:300 G eautoriseerddoor F. B R O ER T JES
B ronachtergrondkaarten ES R IN ED ER LA N D , CO M M U N IT YM A PCO N T R IB U T O R S
Frm B lad D ocum enttype S tatus T EK EN IN G D EFIN IT IEF A 3 D atum D ocum entnum m er 18-5-2020 -
Bijlage C Boorstaten
Boring: 01-
Boring: 02-
Datum:24-04-2020 Monsternemer: Marijn Kaandorp GWS: 70
Datum:24-04-2020 Monsternemer: Marijn Kaandorp GWS: 80
0
0 1
50
50 2
100
70
3
4 150
150
gazon Zand, zeer fijn, matig siltig, sterk humeus, bruin, Edelmanboor Zand, matig fijn, zwak siltig, matig humeus, brokken klei, bruin, Edelmanboor Zand, matig fijn, zwak siltig, grijsbeige, Edelmanboor
0 1 7 2
0 8 18
verharding Kernboor, Klinker
35
Zand, matig fijn, zwak siltig, creme, Edelmanboor
50
Volledig puin, Kernboor
3
Zand, matig fijn, zwak siltig, grijs, Edelmanboor
100 4
5 150
150
Klei, sterk siltig, brokken veen, grijs, Edelmanboor
6 200
200
Boring: 03-
Boring: 04-
Datum:24-04-2020 Monsternemer: Marijn Kaandorp GWS: 80
Datum:24-04-2020 Monsternemer: Marijn Kaandorp GWS: 80
0 2 7 3
0 8 18
verharding Kernboor, Klinker
40
Zand, matig fijn, zwak siltig, creme, Edelmanboor
50
Zand, matig fijn, zwak siltig, beigegrijs, Edelmanboor
100 5
6
1
150
0 8 18
verharding Kernboor, Klinker
40
Zand, matig fijn, zwak siltig, creme, Edelmanboor
50
Volledig puin, Kernboor
4
150
0
Volledig puingranulaat, Kernboor, Gebonden
3
Zand, matig fijn, zwak siltig, grijs, Edelmanboor
100 4
150
5
Projectcode: 3905-20001-05
Plaats: Purmerend
Projectnaam: Rudolf Garrrelstraat Purmerend
Opdrachtgever: Gemeente Purmerend
150
Pagina 1 / 3
Boring: 05-
Boring: 06-
Datum:24-04-2020 Monsternemer: Marijn Kaandorp GWS: 70
Datum:24-04-2020 Monsternemer: Marijn Kaandorp GWS: 70
0 8
verharding Kernboor, Tegel
2
23
9
40
Zand, matig fijn, zwak siltig, creme, Edelmanboor
0
50 4
100
5 120 6 150
150 7
200
200 8
230
Sterk grindhoudend, sterk betongranulaat houdend, sterk puingranulaat houdend, grijs, Kernboor Zand, matig fijn, zwak siltig, sporen schelpen, grijs, Edelmanboor