c-beleidskader-dagelijkse-voorzieningenstructuur-purmerend
Tekst van het document
Rapport
Beleidskader dagelijkse voorzieningenstructuur Purmerend - bijlagerapport
28 oktober 2024
Sweco | Business unit Stedelijke Planning Rapport Purmerend beleidskader voorzieningen Projectnummer 51013861 28 oktober 2024
2/32
SWECO Nederland B.V. Business unit Stedelijke Planning
Onderwerp Projectnummer In opdracht van Datum
De Holle Bilt 22 3732 HM De Bilt www.sweco.nl Handelsregister 30129769 Beleidskader toekomstige voorzieningenstructuur Purmerend 51013861 Gemeente Purmerend 28 oktober 2024
Versie
Versie 12032024
Sweco | Business unit Stedelijke Planning Rapport Purmerend beleidskader voorzieningen Projectnummer 51013861 28 oktober 2024
3/32
Inhoudsopgave Inleiding ............................................................................................................................................................ 5 Aanleiding ..................................................................................................................................................... 5 Uw vraag ....................................................................................................................................................... 5 1
2
3
Ruimtelijke structuur gemeente Purmerend ......................................................................................... 6 1.1
Huidig draagvlak.................................................................................................................................. 6
1.2
Huidige detailhandelsstructuur .......................................................................................................... 10
Functioneren winkelgebieden gemeente Purmerend ......................................................................... 15 2.1
Kooporiëntaties ................................................................................................................................. 15
2.2
Supermarktdichtheden ...................................................................................................................... 17
2.3
Distributieve berekening dagelijkse detailhandel .............................................................................. 17
2.4
Leegstand .......................................................................................................................................... 19
Trends en ontwikkelingen ..................................................................................................................... 20 3.1
Hart van de wijk ................................................................................................................................. 21
3.2
Overige trends en ontwikkelingen ..................................................................................................... 22
Bijlage 1 Factsheets winkelgebieden
Sweco | Business unit Stedelijke Planning Rapport Purmerend beleidskader voorzieningen Projectnummer 51013861 28 oktober 2024
4/32
Inleiding Aanleiding Begin 2022 is voor de regio Zaanstreek-Waterland, waar de gemeente Purmerend onderdeel van uitmaakt, de regionale detailhandelsvisie vastgesteld. In deze regionale visie zijn de regionale beleidskaders voor detailhandel geschetst. Nadere uitwerking van het regionale detailhandelsbeleid vindt plaats op gemeentelijk niveau. Nu de regionale detailhandelsvisie voor Zaanstreek-Waterland vastgesteld is, is het moment aangebroken voor de gemeente Purmerend om binnen deze kaders eigen detailhandelsbeleid op te stellen en uit te voeren. Dit proces is reeds in gang gezet door het opstellen van een visie voor de binnenstad. In voorliggende notitie wordt daarnaast een visie gegeven op de dagelijkse voorzieningenstructuur van de gemeente Purmerend, oftewel de structuur van ondersteunende centra, dus buiten het centrum van Purmerend, in de wijken en dorpen van de gemeente. Het is in deze centra dat de supermarkten de drager vormen. Een wijkwinkelcentrum wordt namelijk gedragen door een of meer perspectiefrijke supermarkten. Deze brengen immers veel mensen op de been, redelijk evenwichtig over de dag en de week verspreid. Daarmee zorgen ze voor levensvatbaarheid van aanvullend aanbod. Die clustering heeft ook de voorkeur van consumenten, omdat het combinatiebezoek mogelijk maakt en de transactiekosten vermindert (besparing tijd en geld).
De uitwerking van het regionale detailhandelsbeleid naar een visie op de voorzieningenstructuur in Purmerend komt daarbij op een moment waarin veel ruimtelijke ontwikkelingen gaande zijn, of gaan starten in de gemeente. Allereerst kent de gemeente Purmerend een aanzienlijke woningbouwopgave. Op verschillende locaties in de gemeente worden nieuwbouwwijken toegevoegd (o.a. Zuidoostbeemster en Oostflank) en worden bestaande werkgebieden verdicht met woningen (o.a. Wagenweg/Burg. D. Kooimanweg en Waterlandkwartier). Daarnaast zullen ook verschillende onderdelen van de voorzieningenstructuur aangepakt worden. Zo speelt de wens om de huidige wijkwinkelcentra in Purmerend te transformeren van boodschappencentra tot ‘hart van de wijk’ waar verschillende functies samenkomen, die toekomstbestendig zijn en die in de behoefte van de huidige en toekomstige inwoners kunnen voorzien. Door van de wijkwinkelcentra een hart van de wijk te maken wordt de sociale structuur en samenhang met de wijk versterkt. Daarnaast zal de binnenstad van Purmerend toekomstbestendig gemaakt worden en wordt er één groot nieuw centrumgebied voor de stad gecreëerd. Voorgaande ontwikkelingen bevestigen de behoefte van de gemeente aan een kader dat een toekomstbestendige (ondersteunende) voorzieningenstructuur in Purmerend schetst en aangeeft wat nodig is om tot deze voorzieningenstructuur te komen.
Het is noodzakelijk om hier nu keuzes in te maken, omdat de gemeente Purmerend aan de vooravond van verschillende grote ontwikkelingen staat. Zo kan Purmerend ook in de toekomst een leefbare en toekomstbestendige gemeente zijn.
Uw vraag De gemeente Purmerend heeft de business unit Stedelijke Planning van Sweco (waarin Bureau Stedelijke Planning in september 2022 is opgegaan) gevraagd de wijkwinkelcentra en het functioneren ervan te analyseren en daarvoor een beleidskader op te stellen. Het beleidskader vormt een advies op de toekomstbestendigheid van de dagelijkse voorzieningenstructuur en de daartoe behorende centra. Het beleidskader is vervat in een notitie op hoofdlijnen. Voorliggend rapport is te lezen als bijlage bij die notitie, en bevat de contextanalyse op basis waarvan de keuzes zijn gemaakt. Het is goed om in het achterhoofd te houden dat de analyses zijn uitgevoerd in het voorjaar van 2023, en de situatie is weergegeven die toen gold. Ingrijpende veranderingen sindsdien zijn in een voetnoot duidelijk gemaakt.
Sweco | Business unit Stedelijke Planning Rapport Purmerend beleidskader voorzieningen Projectnummer 51013861 28 oktober 2024
5/32
1
Ruimtelijke structuur gemeente Purmerend
Dit hoofdstuk schetst de context voor de voorzieningenstructuur in de gemeente Purmerend. Hoeveel mensen wonen er in Purmerend op dit moment? Wat zijn de sociaal-economische kenmerken van deze inwoners en hoe zijn zij ruimtelijk verdeeld over de stad? En wat kenmerkt de huidige detailhandelsstructuur van Purmerend?
1.1
Huidig draagvlak
Purmerend is opgebouwd uit acht wijken: Centrum, Overwhere, Wheermolen, Gors, Purmer-Noord, PurmerZuid, Weidevenne en Beemster. De Beemster is met ingang van 1 januari 2022 onderdeel geworden van de gemeente Purmerend.
Afbeelding 1. Wijken en inwoners gemeente Purmerend. Bron. PDOK Achtergrondkaart, CBS Statline 2022, bewerking Sweco.
Sweco | Business unit Stedelijke Planning Rapport Purmerend beleidskader voorzieningen Projectnummer 51013861 28 oktober 2024
6/32
SAMENSTELLING VAN DE BEVOLKING
Purmerend kent als gemeente die al vanaf de jaren zestig van de vorige eeuw een groeikern vormde in de Amsterdamse regio een enigszins oudere populatie dan het landelijke gemiddelde. De gemiddelde huishoudensgrootte is met 2,2 eveneens hoger dan in Nederland (2,1). De inwoners van Purmerend hebben gemiddeld een 3% lager inkomen dan landelijk. De verschillen tussen de wijken zijn echter groot. Inw.
% 0-15
% 15-25
% 25-45
% 45-65
% 65+
Gem. hh grootte
Ink. per inw.
Nederland
-
16%
12%
25%
28%
20%
2,1
€ 29.200
Purmerend
92.240
15%
11%
24%
29%
21%
2,2
€ 28.300
Centrum
4.690
8%
10%
26%
25%
31%
1,7
€ 30.700
Overwhere
13.500
13%
10%
24%
26%
27%
2
€ 26.900
Wheermolen
7.785
16%
11%
26%
23%
25%
2
€ 22.900
Gors
9.590
14%
11%
25%
28%
22%
2,2
€ 27.900
Purmer-Noord
14.265
15%
11%
26%
30%
19%
2,2
€ 25.900
Purmer-Zuid
12.285
14%
12%
20%
35%
20%
2,4
€ 31.000
Weidevenne
19.400
17%
14%
23%
32%
15%
2,4
€ 31.000
Beemster
10.720
18%
11%
23%
29%
20%
2,4
€ 33.800
Tabel 1. Demografische kenmerken Purmerend. Bron. CBS Statline 2022, *inkomen betreft 2021 (meest recente cijfers).
Elke wijk heeft zijn eigen kenmerken. De inkomensverschillen tussen de wijken vallen op. Het gemiddelde inkomen per inwoner is in Beemster, Weidevenne en Purmer-Zuid relatief hoog. Dit zijn ook de wijken met grotere huishoudensgroottes, oftewel relatief veel gezinnen met kinderen. Daarentegen zijn het gemiddelde inkomen en de huishoudensgrootte in Wheermolen en Purmer-Noord aanzienlijk lager. Ten slotte is in het Centrum, Overwhere en Wheermolen een relatief grote groep 65-plussers woonachtig. BEVOLKINGSONTWIKKELING 106.000 102.000 98.000 94.000 90.000 86.000 82.000 78.000 2016
2022 Historische bevolkinsgroei
2026
2031
2036
Gemeentelijke prognose
Afbeelding 2. Bevolkingsgroei Purmerend 2016-2036. Bron. Gemeente Purmerend, bewerking Sweco.
Het inwoneraantal van de gemeente Purmerend neemt fors toe over de periode van 2022 tot 2036. De grootste groei wordt verwacht tot 2031. Het gaat hierbij om een verwachte toename van ca. 12.500 inwoners
Sweco | Business unit Stedelijke Planning Rapport Purmerend beleidskader voorzieningen Projectnummer 51013861 28 oktober 2024
7/32
(+11,3% t.o.v. 2022). In de periode tussen 2031 en 2036 komen hier nog eens ca. 2.100 inwoners bij (+13,6% t.o.v. 2022), waarmee Purmerend in 2036 ca. 104.200 inwoners heeft. Op basis van de bevolkingsprognose van de gemeente Purmerend groeien met name de wijken Beemster en Overwhere tussen 2022 en 2036. Voor Beemster is de verwachte groei ca. 3.000 inwoners (+29,8%) en voor Overwhere ca. 4.000 inwoners (+29,5%). Deze bevolkingsprognose gaat uit van harde plancapaciteit en toont daarom de minimum groei van Purmerend. Er is echter ook een groot aantal zachte woningbouwplannen in de gemeente. Als deze plannen (gedeeltelijk) gerealiseerd worden groeit het inwoneraantal in de wijken Purmer-Noord, Purmer-Zuid, Gors en Wheermolen eveneens fors.
Afbeelding 3. Inwonergroei op basis van harde plancapaciteit per wijk gemeente Purmerend (absoluut). Bron. Gemeente Purmerend, bewerking Sweco.
WONINGBOUWPLANNEN
Purmerend wil tussen 2018 en 2040 minimaal 10.000 nieuwe woningen toevoegen aan de gemeente. De woningbouw vindt deels plaats binnen het stedelijk gebied en deels middels uitbreiding aan de rand van de stad. De grootste ontwikkelingen zijn: 1. Waterlandkwartier: transformatie van het gebied rondom het station tot gemengd woon-werk gebied. Het plan biedt naar verwachting ruimte voor bijna 1.800 woningen. 2. Purmer-Zuid Zuid: de gemeente Purmerend onderzoekt de mogelijkheid om 1.000 – 1.300 woningen te ontwikkelen aan de zuidkant van de stad. De locatie is buiten de huidige stedelijke grenzen.
Sweco | Business unit Stedelijke Planning Rapport Purmerend beleidskader voorzieningen Projectnummer 51013861 28 oktober 2024
8/32
3. Golfterrein Purmer-Noord: het golfterrein aan de oostkant van Purmerend biedt mogelijk ruimte voor 4.000 tot 4.500 woningen. 4. Wheermolen-Oost: naast renovatie is er in het gebied ruimte voor nieuwe woningen. Het gaat hierbij om een mix van appartementen en eengezinswoningen. 5. Visie Zuidoostbeemster: deze kern in de Beemster is een ontwikkelgebied. Naast mogelijkheden voor bedrijven en voorzieningen is er ruimte woningen. Het gaat hierbij om woonruimte voor starters en ouderen. 6. Wagenweggebied: transformatie plaatsvinden van bedrijventerrein naar gemengd gebied met commerciële voorzieningen met ruimte voor ca. 1.200 woningen. 7. De Koog: er vindt een transformatie plaats van een bedrijventerrein naar gemengd werkwoongebied. De plannen van de Visie Zuidoostbeemster zijn grotendeels vastgesteld. Alle andere bovengenoemde woningbouwplannen zijn onderdeel van de zachte planvoorraad.
Afbeelding 4. Woningbouwplannen Purmerend voor en na 2030 Bron. PDOK Achtergrondkaart, Gemeente Purmerend, bewerking Sweco.
De harde en zachte woningbouwplannen brengen tezamen een zeer groot aantal nieuwe woningen in de gemeente Purmerend. Met deze woningbouw groeit het aantal inwoners van de gemeente eveneens hard. Dit zorgt voor meer draagvlak voor detailhandel.
Sweco | Business unit Stedelijke Planning Rapport Purmerend beleidskader voorzieningen Projectnummer 51013861 28 oktober 2024
9/32
Overwhere Purmer-Noord Gors Purmer-Zuid Wheermolen Beemster Centrum Weidevenne 0
500
1.000
Harde plancapaciteit
1.500
2.000
2.500
Zachte plancapaciteit
Afbeelding 5. Harde en zachte plancapaciteit per wijk gemeente Purmerend. Bron. Gemeente Purmerend, bewerking Sweco.
1.2
Huidige detailhandelsstructuur
DETAILHANDELSSTRUCTUUR
Afbeelding 6. Huidige detailhandelsstructuur Purmerend. Bron. PDOK Achtergrondkaart, bewerking Sweco.
De gemeente Purmerend kent een winkelstructuur die bestaat uit het hoofdwinkelgebied, het grootschalig cluster Wagenweg en 10 ondersteunende winkelgebieden. Het hoofdwinkelgebied wordt gevormd door de
Sweco | Business unit Stedelijke Planning Rapport Purmerend beleidskader voorzieningen Projectnummer 51013861 28 oktober 2024
10/32
binnenstad van Purmerend. De andere wijken/dorpen hebben alle 1 (soms 2) ondersteunende winkelgebieden met primair een functie voor de omliggende wijk. Deze winkelgebieden verschillen erg van elkaar in aanbod, uitstraling, ligging en vorm. De ondersteunende winkelcentra liggen in Purmerend ieder relatief centraal in de wijk/dorp, waardoor het een redelijk fijnmazige detailhandelsstructuur betreft. Het retailaanbod in geheel Purmerend bestaat uit detailhandelsvestigingen, horeca en commerciële dienstverlening zoals de kapper en het reisbureau. In de gemeente is totaal ca. 177.000 m² wvo aan retailmeters aanwezig, verspreid over 749 verkooppunten. Hiervan is ruim 48.000 m² wvo gevestigd in de binnenstad en ruim 47.000 m² wvo gevestigd in de ondersteunende winkelgebieden in de gemeente. De dagelijkse sector is in al deze ondersteunende winkelgebieden dominant. Dit wordt aangevuld met een mix van verschillende winkels. In de Weidevenne, Gildeplein, Makado en Meerland is sprake van leegstand. De binnenstad en de ondersteunende winkelcentra versterken elkaar doordat de wijkcentra meer gericht zijn op dagelijks aanbod voor omliggende wijk en de binnenstad voornamelijk gericht op recreatief winkelen en (verblijfs)functies als horeca en commerciële diensten. Binnenstad 0
5.000
10.000
15.000
20.000
25.000
30.000
35.000
40.000
45.000
50.000
8.000
10.000
12.000
14.000
16.000
Diensten
Leegstand
Afbeelding 7. Branchering binnenstad Purmerend. Bron. Locatus januari 2023, bewerking Sweco.
Wagenweg Weidevenne Gildeplein Makado Wormerplein Centrum Middenbeemster Meerland Overwhere Gorselaar De Gors 0 Dagelijks
2.000 Recreatief
4.000
6.000
Doelgericht
Horeca
Afbeelding 7. Branchering ondersteunende winkelgebieden Purmerend. Bron. Locatus januari 2023, bewerking Sweco.
Er is met enige goede wil een viertal typen ondersteunende winkelgebieden in Purmerend te herkennen. Zo zijn er de kleinere wijkwinkelcentra direct rondom de binnenstad, die in de oudere en eerste uitbreidingswijken gelegen zijn. Vaak hebben deze winkelcentra, zoals De Gors, Gorselaar en Wormerplein, slechts één supermarkt als drager. Daarnaast zijn er grotere winkelcentra in de nieuwere uitbreidingswijken die vaak twee supermarkten als drager hebben. Deze zijn door de ruimere en grotere opzet van de wijken groter van omvang en functie dan de kleinere winkelcentra. Voorbeelden hiervan zijn Weidevenne, Gildeplein en Meerland. Als derde type ondersteunend winkelgebied is er het dorpshart in Middenbeemster, dat vooral een functie voor de inwoners van de Beemster heeft. Het laatste type ondersteunend winkelgebied is de Wagenweg, die een vreemde eend in de bijt is. Het aanbod is relatief verspreid over het binnenstedelijke bedrijventerrein dat wordt doorkruist door de Wagenweg en Burgemeester D. Kooimanweg en bestaat uit zowel dagelijks als doelgericht aanbod. Dat laatste voor rekening van het feit dat het van oudsher een PDV-gebied is. De supermarkten zijn hier successievelijk vanaf de jaren zeventig geland, totdat daar planologisch een halt aan is toegeroepen. Figuur 8 toont de ondersteunende winkelgebieden in Purmerend in volgorde van omvang.
In Bijlage 1 is per winkelgebied een factsheet opgenomen met daarin een korte omschrijving en kaart van het winkelgebied, aantal verkooppunten en branchering van het (winkel)aanbod en de belangrijkste demografische kenmerken van de wijk. Sweco | Business unit Stedelijke Planning Rapport Purmerend beleidskader voorzieningen Projectnummer 51013861 28 oktober 2024
11/32
Afbeelding 8. Ondersteunende winkelgebieden Purmerend. Bron. PDOK Achtergrondkaart, bewerking Sweco.
HUIDIGE SUPERMARKTEN
In afbeelding 9, op de volgende pagina, is een overzicht opgenomen van alle supermarkten in Purmerend inclusief de oppervlakte in m² wvo (winkelvloeroppervlak). In figuur 10 is de verdeling van de supermarkten naar omvang weergegeven.
Sweco | Business unit Stedelijke Planning Rapport Purmerend beleidskader voorzieningen Projectnummer 51013861 28 oktober 2024
12/32
Afbeelding 9. Supermarktaanbod Purmerend. Bron. PDOK Achtergrondkaart, Locatus januari 2023, bewerking Sweco.
8 7 6 5 4 3 2 1 0
7
3
3 2
500 tot 750 m²
750 tot 1.000 m²
2
1.000 tot 1.500 m²
1.500 tot 2.000 m²
> 2.000 m²
Afbeelding 10 Omvang supermarkten in ondersteunende winkelgebieden Purmerend (in m² wvo) Bron. Locatus januari 2023, bewerking Sweco.
Doorgaans bedient een supermarkt een gebied van ongeveer 750 meter rondom de locatie. Dit wordt ook in algemene zin gezien als een acceptabele afstand voor inwoners om een dergelijke voorziening binnen bereik te hebben. Wanneer we een straal van 750 meter om elk ondersteunend winkelgebied in Purmerend trekken (met uitzondering van supermarkten binnenstad en Wagenweg), zien we dat een groot deel van de inwoners van de gemeente binnen deze straal één of meerdere supermarkten tot zijn beschikking heeft. Er is slechts een beperkt aantal ‘witte vlekken’ in de gemeente (zie figuur 11). Locaties die niet binnen de 750 meter van een supermarkt liggen zijn geheel Zuidoostbeemster, een beperkt deel van Overwhere (De Koog)
Sweco | Business unit Stedelijke Planning Rapport Purmerend beleidskader voorzieningen Projectnummer 51013861 28 oktober 2024
13/32
en een beperkt deel van Purmer-Zuid en Weidevenne. Hiervan wordt Zuidoostbeemster (deels) en het noordelijk deel van Weidevenne bediend door de supermarkten in de binnenstad van Purmerend.
Afbeelding 11. Supermarktdekking Purmerend Bron. PDOK Achtergrondkaart, Locatus januari 2023, bewerking Sweco.
SUPERMARKTONTWIKKELINGEN
Het supermarktaanbod in de gemeente Purmerend heeft in de afgelopen jaren enkele veranderingen meegemaakt: •
• •
1
De vijf Deen supermarktvestigingen in de gemeente Purmerend zijn sinds eind 2021 overgenomen door Albert Heijn, Dekamarkt en Vomar. Het gaat hierbij om de locaties aan de Wagenweg (Dekamarkt), Van Damplein (Albert Heijn), Van Burgplein (Albert Heijn), Rijperweg Middenbeemster (Albert Heijn) en J.F. Kennedyplein (Albert Heijn). In mei 2022 opende Jumbo een nieuwe vestiging in Eggert Winkelcentrum in de binnenstad van Purmerend. In het winkelcentrum was reeds een aantal jaren een Albert Heijn gevestigd. In september 2023 is een tweede supermarkt in het winkelcentrum Makado geland. Het gaat om een Dirk van den Broek die een alternatief biedt voor de reeds gevestigde Albert Heijn.1
Deze supermarkt is uiteindelijk op 20 september 2023 geopend.
Sweco | Business unit Stedelijke Planning Rapport Purmerend beleidskader voorzieningen Projectnummer 51013861 28 oktober 2024
14/32
2
Functioneren winkelgebieden gemeente Purmerend
In dit hoofdstuk is het functioneren van de ondersteunende structuur in Purmerend als geheel geschetst. Hoe functioneert de onderliggende winkelstructuur? Wat betekent de groei van de bevolking voor dat functioneren?
2.1
Kooporiëntaties
De gemeente Purmerend heeft voornamelijk lokaal gerichte winkelgebieden die in beperkte mate met elkaar concurreren. In 2021 is er een koopstromenonderzoek verricht voor detailhandel in de Randstad en NoordBrabant.2 Op basis van dit onderzoek is er inzicht in waar de bewoners van de gemeente hun aankopen doen. Kooporiëntaties zijn koopkrachtbewegingen door binding, afvloeiing en toevloeiing van koopkracht, ofwel de bestedingen door inwoners binnen en buiten een afgebakend gebied: • • •
Koopkrachtbinding = mate waarin inwoners van een bepaald gebied hun bestedingen verrichten bij winkels die in dat gebied gevestigd zijn. Koopkrachtafvloeiing = mate waarin inwoners van een bepaald gebied hun bestedingen verrichten bij gevestigde winkels buiten dat gebied of naar online kanalen. Koopkrachttoevloeiing = aandeel van de omzet die van bewoners komt die buiten een bepaald gebied wonen.
Afbeelding 12. Kooporiëntaties branchegroep Dagelijks gemeente Purmerend Bron. KSO 2021, bewerking Sweco.
•
2
Voor de dagelijkse sector geldt veelal een hoge binding aan de eigen gemeente. Dit is ook het geval in Purmerend, waar de binding op 88% ligt. De binding in de recreatieve sector ligt op 44% en in de doelgerichte sector op 48%. Deze sectoren concurreren meer met grotere nabijgelegen winkelgebieden, als die in Zaanstad, Amsterdam en Hoorn.
Koopstromenonderzoek Randstad en Noord-Brabant 2021. Uitgevoerd door I&O Research, Sweco/Stedelijke Planning en BRO (februari 2022).
Sweco | Business unit Stedelijke Planning Rapport Purmerend beleidskader voorzieningen Projectnummer 51013861 28 oktober 2024
15/32
•
• •
Afvloeiing van koopkracht vanuit de gemeente Purmerend voor de dagelijkse sector is met 8% voornamelijk online. Voor de recreatieve en doelgerichte sector is de afvloeiing groter. De recreatieve afvloeiing ligt op 57% waarvan 36% online en 6% naar Amsterdam. In de doelgerichte sector is afvloeiing 52% waarvan 24% online en 10% naar Amsterdam. Voor beide geldt dat het aanbod online en in Amsterdam groter en meer divers is dan in Purmerend. De toevloeiing aan bestedingen in de dagelijkse, recreatieve en doelgerichte sector in Purmerend is grotendeels afkomstig uit de omliggende gemeenten Edam-Volendam, Waterland en Wormerland. De online afvloeiing voor de dagelijkse sector ligt in Purmerend op 8%. Dit is hoger dan het gemiddelde in de Randstad en Noord-Brabant (6%) en voor gemeenten van eenzelfde inwonergrootte (6%). De online afvloeiing in Purmerend voor de sectoren recreatief en doelgericht zijn respectievelijk 35% en 24%. Dit is bijna gelijk aan de online afvloeiing in de Randstad en Noord-Brabant en in de benchmark gemeenten.
-40%
-30%
-20%
-10%
0%
10%
Afvloeiing Fysiek
20%
30%
40%
Afvloeiing online
50%
60%
Binding
70%
80%
90%
100%
Toevloeiing
Afbeelding 13. Balans kooporiëntaties gemeente Purmerend Bron. KSO 2021, bewerking Sweco.
Purmerend Benchmark gemeenten Randstad/Noord-Brabant 0%
5%
Online afvloeiing dagelijks
10%
15%
20%
Online afvloeiing recreatief
25%
30%
35%
40%
Online afvloeiing doelgericht
Afbeelding 14. Online afvloeiing per branchegroep. Bron. KSO 2021, bewerking Sweco.
De binding voor de sectoren dagelijks, recreatief en doelgericht is vergelijkbaar met de benchmarkgemeenten. De toevloeiing in Purmerend is voor de dagelijkse sector gelijk aan die van de benchmarkgemeenten, maar voor de recreatieve en doelgericht sector aanzienlijk lager. Deze sectoren concurreren meer met grotere nabijgelegen winkelgebieden zoals Amsterdam en de PDV-locatie Zuiderhout in Zaanstad. Purmerend
Gemeenten van zelfde grootte (benchmark)
Binding
Toevloeiing
Binding
Toevloeiing
Dagelijks
89%
17%
87%
11%
Recreatief
44%
32%
41%
41%
Doelgericht
44%
30%
49%
45%
Tabel 2. Binding en toevloeiing Purmerend en benchmarkgemeenten Bron. KSO 2021, bewerking Sweco.
Sweco | Business unit Stedelijke Planning Rapport Purmerend beleidskader voorzieningen Projectnummer 51013861 28 oktober 2024
16/32
2.2
Supermarktdichtheden
De supermarktdichtheid geeft een indicatie van de hoeveelheid supermarktmeters per inwoner in een bepaald gebied. De supermarktdichtheid neemt de afgelopen jaren toe, met name door de schaalvergroting van supermarkten. Waar de dichtheid in Nederland in 2005 nog op 0,21 m² wvo per inwoner lag, bedraagt dit momenteel al 0,27 m² wvo per inwoner. In figuur 15 is de landelijk dichtheid afgezet tegen de dichtheid van Purmerend en de verschillende deelgebieden. Voor de gehele gemeente Purmerend geldt dat de supermarktdichtheid lager ligt (0,25 m 2 wvo) dan het gemiddelde in Nederland. Voor de verzorgingsgebieden van winkelgebieden Overwhere (0,27 m2 wvo) en De Gors (0,26 m2 wvo) geldt dat de supermarktdichtheid (bijna) gelijk is aan landelijk gemiddelde. De rest van de verzorgingsgebieden van de ondersteunende winkelgebieden heeft een dichtheid tussen 0,13 m2 wvo per inwoner en 0,20 m2 wvo per inwoner.3 Nederland
0,27
Gemeente Purmerend
0,25
Overwhere
0,27
De Gors
0,26
Wormerplein
0,20
Meerland
0,19
Centrum Middenbeemster
0,19
Weidevenne
0,17
Makado
0,17
Gildeplein
0,16
Gorselaar 0,00
0,13
0,05
0,10
0,15
0,20
0,25
0,30
Afbeelding 15. Aantal m² wvo supermarkt per inwoner in Nederland, gemeente Purmerend en verzorgingsgebied van de ondersteunende winkelgebieden. Bron. Locatus januari 2023, bewerking Sweco.
2.3
Distributieve berekening dagelijkse detailhandel
Om de ontwikkelingsmogelijkheden voor de dagelijkse sector in kaart te brengen, is een distributieve berekening gemaakt voor de dagelijkse sector in de gemeente Purmerend, voor de huidige situatie en de situatie in 2031 en 2036. Een distributieve berekening is een globale benadering van de verhouding tussen vraag en aanbod (en daarmee het functioneren) van (in dit geval) de dagelijkse sector. Dit vertaalt zich in een uitbreidingsruimte oftewel haalbaar aanbod aan dagelijkse detailhandel (vanuit de vraagzijde) minus het al gevestigde aanbod dagelijkse detailhandel (aanbodzijde) Daarnaast is het een manier om te analyseren of vraag en aanbod niet uit het lood komen te staan bij toekomstige ontwikkelingen (te weinig vraag in verhouding tot het aanbod of juist te weinig aanbod in verhouding tot de vraag). Ruimtelijke en niet economische motieven moeten leidend zijn in de zoektocht naar een toekomstbestendige dagelijkse voorzieningenstructuur. Daarbij hoort bijvoorbeeld een aanvaardbare afstand tot een compleet pakket aan dagelijks aanbod voor iedere inwoner. Idealiter wordt een distributieve berekening elke 3 tot 5 jaar herijkt om actueel te blijven. Bij de distributieve berekening voor de dagelijkse detailhandel in de gemeente Purmerend zijn de volgende (ken)getallen gehanteerd, die betrekking hebben op zowel de huidige situatie als voor 2031 en 2036:
3
Voor de goede orde: de analyse is uitgevoerd voorjaar 2023, voor de komst van Dirk in winkelcentrum Makado.
Sweco | Business unit Stedelijke Planning Rapport Purmerend beleidskader voorzieningen Projectnummer 51013861 28 oktober 2024
17/32
• •
•
•
• •
Inwoners. Voor het draagvlak is uitgegaan van een inwonertal binnen de gemeente Purmerend van 91.780 inwoners in 2022. Op basis van woningbouwprojecten groeit het draagvlak in de gemeente tot 102.176 inwoners in 2031 en 104.259 inwoners in 2036. Bestedingen per hoofd. Jaarlijks geldt een bestedingscijfer van € 2.654 per persoon (exclusief BTW) in fysieke winkels binnen de dagelijkse detailhandel. Dit cijfer is gebaseerd op de meest recente gegevens over bestedingen van onderzoek door I&O Research en Panteia in Omzetkengetallen (2021). Het inkomensniveau in de gemeente Purmerend is 1% lager dan het landelijke gemiddelde. Het bestedingscijfer wordt hiervoor gecorrigeerd met een prijselasticiteit van 0,4. De bestedingen worden constant verondersteld. Vloerproductiviteit. In Nederland is de gemiddelde vloerproductiviteit in fysieke winkels binnen de dagelijkse detailhandel € 7.823 per m² wvo (excl. BTW). De gebruikte cijfers zijn gebaseerd op de meest recente gegevens over bestedingen van Panteia/I&O Research in ‘Omzetkengetallen’ (2021). Ook de vloerproductiviteit wordt naar de toekomst toe constant verondersteld. Koopkrachtbinding. Vanuit het Koopstromenonderzoek Randstad en Noord-Brabant 2021 (KSO21) zijn koopstroomgegevens beschikbaar voor de gemeente Purmerend (inclusief Beemster).
De fysieke koopkrachtbinding voor de dagelijkse detailhandel (dus gecorrigeerd voor online) komt hierin op 95% voor de gemeente Purmerend. Koopkrachttoevloeiing. Ook de koopkrachttoevloeiing is vanuit het Koopstromenonderzoek Randstad 2021 te herleiden. De koopkrachttoevloeiing voor de dagelijkse detailhandel komt hierin uit op 12% voor de gemeente Purmerend. Gevestigd aanbod. Het gevestigde aanbod aan dagelijkse detailhandel in de gemeente Purmerend betreft 34.179 m² wvo.4
Parameter
Huidige situatie
2031
2036
Inwoners
91.780
102.176
104.259
Bestedingen per hoofd in €
€ 2.654
€ 2.654
€ 2.654
Bestedingspotentieel in € mln.
244
271
277
Bestedingspotentieel in € mln. incl. inkomenscorrectie
243
270
276
Koopkrachtbinding
95%
95%
95%
Gebonden bestedingen in € mln.
231
257
263
Koopkrachttoevloeiing
12%
12%
12%
Omzet door toevloeiing in € mln.
31
35
35
Totale bestedingen in € mln.
262
292
298
Gemiddelde vloerproductiviteit in € per m² wvo
€ 7.823
€ 7.823
€ 7.823
Gerealiseerde vloerproductiviteit/functioneren
€ 7.673
€ 8.542
€ 8.716
Haalbaar aanbod in m² wvo
33.537
37.335
38.097
Gevestigd dagelijks aanbod in m² wvo
34.179
34.179
34.179
Uitbreidingsruimte in m² wvo
-642
3.156
3.918
Tabel 3 Distributieve berekening dagelijkse detailhandel gemeente Purmerend. Bron. Sweco
Uit de distributieve berekening voor de dagelijkse detailhandel in de gemeente Purmerend, blijkt dat in de huidige situatie de vraag en het aanbod in de gemeente Purmerend in evenwicht zijn met elkaar. Dat wil zeggen dat er op dit moment geen distributieve ruimte (uitbreidingsruimte) is voor uitbreiding van het dagelijkse aanbod in de gemeente. Door de sterke bevolkingsgroei zal er al snel wel distributieve uitbreidingsruimte ontstaan. Zo ontstaat er vanuit de huidige situatie tot 2031 ruim 3.000 m²
4
Voor de goede orde: de analyse is uitgevoerd voorjaar 2023, voor de komst van Dirk in winkelcentrum Makado.
Sweco | Business unit Stedelijke Planning Rapport Purmerend beleidskader voorzieningen Projectnummer 51013861 28 oktober 2024
18/32
winkelvloeroppervlak (wvo) en vanuit huidige situatie tot 2036 bijna 4.000 m² wvo aan uitbreidingsruimte om dagelijks winkelaanbod in de gemeente Purmerend uit te breiden. Gegeven het grote belang dat supermarken in de dagelijkse verzorging hebben, zal het belangrijkste deel van deze uitbreidingsruimte gereserveerd kunnen worden voor uitbreiding van het supermarktaanbod, deels versterking annex vergroting van bestaande supermarkten en deels (waar passend) de nieuwvestiging van supermarkten. De ontwikkeling van de distributieve uitbreidingsruimte is sterk afhankelijk van het aantal gerealiseerde woningen, en daarmee van de toename van het draagvlak in Purmerend. Daarnaast moet de uitkomst van een distributieve berekening als indicatief worden beschouwd.
2.4
Leegstand
De leegstand is een indicator om het functioneren van een winkelgebied in te kunnen schatten. Dit kan worden gemeten in oppervlak van het totale winkelareaal en aan de hand van de duur van de leegstand. In Nederland ligt het gemiddelde leegstandspercentage rond de 5,4%5 van het totale winkelvloeroppervlak. Een beperkt leegstandspercentage in een winkelgebied (tot 2,5%) is gezond, om zo ook ruimte te kunnen bieden aan nieuwe ondernemers. Langdurige leegstand, met een duur langer dan een jaar, kan problematisch worden wanneer het leidt tot verloedering van zowel het pand als de openbare ruimte. Dit is met name het geval wanneer de leegstand een groot aandeel uitmaakt van het totale (winkel)areaal. In figuur 16 is de leegstand in de ondersteunende winkelgebieden weergeven ten opzichte van het totale winkelareaal (winkels en overige functies). • • • • •
De beperkte leegstand in winkelcentrum Gildeplein (2,4%, 120 m2 wvo) is recent ontstaan. Winkelcentrum Makado (7,9%, 370 m2 wvo) heeft deels structurele leegstand en recente leegstand. 6 Het percentage leegstand in Meerland (1,4%, 50 m2 wvo) is klein en recent ontstaan. De leegstand op de Burg. D. Kooimanweg/Wagenweg (0,3%, 50 m2 wvo) is zeer beperkt. In winkelcentrum Weidevenne is de leegstand (11,6%, 733 m2 wvo) relatief groot. Circa de helft staat langdurig leeg en de rest pas kort. Een aanzienlijk deel van de leegstand is reeds opgevuld door een nieuwe Action vestiging. 12,0%
10,8%
10,0% 8,0% 6,0% 4,1% 4,0% 2,2% 2,0%
0,6%
0,0% Gildeplein
Makado
Meerland
Burg. Kooimanweg/ Wagenweg
Afbeelding 16. Percentage leegstand (m² wvo) in de ondersteunende winkelgebieden. Bron. Locatus januari 2023, bewerking Sweco.
5 6
Bron: Locatus januari 2023. Voor de goede orde: de analyse is uitgevoerd voorjaar 2023, voor de komst van Dirk in winkelcentrum Makado
Sweco | Business unit Stedelijke Planning Rapport Purmerend beleidskader voorzieningen Projectnummer 51013861 28 oktober 2024
19/32
3
Trends en ontwikkelingen
Detailhandel is een branche die altijd aan ontwikkelingen onderhevig is, denk momenteel bijvoorbeeld aan de toename van online en de effecten op de fysieke winkelstructuur. Ook voor de horeca- en dienstensector geldt dat trends en ontwikkelingen komen en gaan. In dit hoofdstuk behandelen we de belangrijkste trends en ontwikkelingen die van invloed zijn op het retaillandschap. Nederland kent veel goed functionerende (winkel)gebieden, maar de voortgaande groei heeft ook geleid tot gebieden en locaties waar het evenwicht tussen vraag en aanbod is verstoord. De afgelopen vijftien jaar overtrof de groei van het winkelmetrage (12%) de bevolkingsgroei (minder dan 5%) en de stijging van de consumentenbestedingen in de niet-dagelijkse detailhandel. De groei vond hoofdzakelijk plaats in de Buitenstad7, buiten de reguliere winkelgebieden. In algemene zin is thans sprake van: • • • •
te veel meters te versnipperd aanbod; te veel van hetzelfde (zowel in vorm als aanbod), en; te grote overlap in (of te kleine) verzorgingsgebieden.
Afbeelding 17. Disbalans in de (winkel)voorzieningenstructuur. Bron. Sweco
De strategie voor een vitale voorzieningenstructuur kan worden samengevat in drie woorden: Minder, Anders en Beter: •
• •
7
Minder. Minder versnippering, door publieksvoorzieningen te concentreren op de kansrijke locaties. Minder (grote) verkooppunten, en minder meters, door transformatie naar andere functies. Dit geldt in het bijzonder voor (Niet-dagelijkse) Detailhandel en Automotive, voor Diensten verwachten we een stabilisatie en voor Horeca en Leisure nog een bescheiden groei. Anders. Belangrijk is in te spelen op nieuwe ontwikkelingen en consumentenbehoeften, zoals ecommerce (gekoppeld aan de fysieke winkels), en de combinatie van winkels met andere publieks- en maatschappelijke functies: hart van de wijk! Beter. Door een aantrekkelijke mix van publieksvoorzieningen op perspectiefrijke locaties (en eventueel andere stedelijke functies) ontstaat een meer aantrekkelijke en een vitale voorzieningenstructuur.
De Buitenstad omvat alle verkooppunten (dus onder andere ook tankstations) die niet in de reguliere winkelgebieden gevestigd zijn (te weten: verspreide bewinkeling binnen en buiten bebouwde kom en op bedrijventerreinen, grootschalige concentraties (als woonboulevard, retailparken en autoboulevards) en bijzondere winkelgebieden (als de Factory Outlet Centra).
Sweco | Business unit Stedelijke Planning Rapport Purmerend beleidskader voorzieningen Projectnummer 51013861 28 oktober 2024
20/32
Afbeelding 18. Naar een toekomstbestendige voorzieningenstructuur Minder + Anders = Beter. Bron. Sweco
Door zowel te investeren in vernieuwing op kansrijke locaties als transformatie van overtollige meters op kansarme locaties ontstaat een meer vitale, toekomstbestendige voorzieningenstructuur. Momenteel zijn er diverse structurele ontwikkelingen die invloed hebben op de retailstructuur. De structurele veranderingen hebben gevolgen voor alle typen retailgebieden, van de buurtcentra tot de grootste binnensteden, en van de grootschalige concentraties (woonboulevards) tot de stadsdeelcentra. Toch is het ene winkelgebied kwetsbaarder voor de veranderingen dan het andere. Criteria die van invloed zijn op de mate van kwetsbaarheid zijn uiteenlopend van aard: •
Demografisch. Commerciële concentraties in stedelijke gebieden in de Randstad zijn minder kwetsbaar. Deze gebieden hebben over het algemeen te maken met bevolkingsgroei en (relatieve) verjonging, die resulteert in een groeiend draagvlak voor de voorzieningen. Binnen de gemeente Purmerend is er voor de komende jaren sprake van een groei van het aantal inwoners, hoewel de groei binnen de gemeente varieert.
Afbeelding 19. Generieke ontwikkelingen die van invloed zijn op de Retail Bron. Sweco
• •
Branchesamenstelling. Gebieden die een groot aandeel internetgevoelige branches kennen (mode, bruin- en witgoed, sport en spel, reisbureaus, banken) zijn gevoeliger dan de gebieden die vooral gedragen worden door supermarkten, andere dagelijkse winkels, horeca en ambachtelijke diensten. Omvang en functie. Dorpscentra en boodschappenclusters doen het relatief goed, omdat deze centra klein zijn gebleven en de focus ligt op frequente boodschappen die men dichtbij huis wil doen.
3.1
Hart van de wijk
Ondersteunende winkelcentra worden in toenemende mate het hart van de wijk. De detailhandel staat onder druk en er is steeds meer behoefte aan andere niet-winkelactiviteiten met een wijkverzorgende functie. Zo worden onder andere zorginstellingen, scholen en ondersteunende dienstverlening als kappers in een steeds grotere mate geconcentreerd binnen of nabij de winkelcentra. Op deze manier versterken de verschillende voorzieningen elkaar en ontstaat een kloppend hart van de wijk. Het voedt de wijkgedachte, bevordert sociale cohesie en creëert dagelijkse focuspunten in de wijk. Doordat de verschillende functies in grotere mate geconcentreerd worden en door onder andere de aanwezigheid van horeca, worden de wijkwinkelcentra en dorpskernen ook steeds belangrijker als ontmoetingsplek in een wijk of kern. Daarbij wordt ook de verblijfskwaliteit door de aanwezigheid van de verschillende functies binnen winkelcentra vergroot. Om een aantrekkelijk en sterk functionerend hart van de wijk te creëren is het van belang om naast concentratie van verschillende functies ook volgende twee pijlers op orde te hebben:
Sweco | Business unit Stedelijke Planning Rapport Purmerend beleidskader voorzieningen Projectnummer 51013861 28 oktober 2024
21/32
•
•
Functionele factoren. Een hart van de wijk dient qua functionele factoren op orde te zijn. Hieronder vallen onder andere de basisvoorzieningen zoals goede bereikbaarheid voor alle vervoermodaliteiten, goede parkeermogelijkheden voor zowel auto als fiets, een goede maat winkels/units en nette uitstraling. In de basis begint het bij een centrale locatie van het hart van de wijk binnen de wijk. Satisfiers. Het hart van de wijk moet naast de ‘harde’ functionele factoren ook sfeervol zijn, gezellig, aantrekkelijk om te verblijven, geborgen en veilig. Dit betekent dat inwoners van de wijk graag naar het hart van de wijk toe willen en men zich hier ‘thuis voelt’.
3.2
Overige trends en ontwikkelingen
Dagelijkse sector Food wint aan belang Waar de niet-dagelijkse detailhandel door generieke ontwikkelingen onder druk staat, drukt de foodsector juist een steeds grotere stempel op winkelgebieden in de grote stad. De merendeels jonge en hoogopgeleide bevolking met grootstedelijke levensstijl identificeert zich sterk met zijn eetgedrag. Blurring in vorm en distributiekanaal Onder invloed van omni-channel breiden bestaande supermarktformules hun bezorgdiensten steeds verder uit. Jumbo heeft een app ontwikkeld waar de klant de producten die zij wil bestellen kan scannen (bijvoorbeeld direct uit de koelkast) of aanklikken in de app, waarna deze thuisbezorgd worden. Daarnaast zijn er diensten als Picnic (100% internetdienst) waar klanten online hun producten bestellen, die vervolgens de volgende dag op het gewenste tijdstip worden thuisbezorgd. Versspeciaalzaken onder druk Supermarkten worden steeds belangrijker in de distributie van levensmiddelen. Ruim 85% van de bestedingen in levensmiddelen wordt gedaan in de supermarkt. Supermarkten besteden daarnaast steeds meer aandacht aan hun versafdelingen. Het gevolg: versspeciaalzaken staan al jarenlang onder druk. Onder invloed van de coronacrisis beleefden de versspeciaalzaken een opleving. Schaalvergroting Minder, maar grotere supermarkten.
Naar de huidige maatstaven zijn full-service supermarkten van minder dan 1.200 m² wvo te klein en hebben een te weinig gedifferentieerd aanbod om aantrekkelijk te blijven voor de consument. Er is sprake van enerzijds uitval aan de onderkant (de kleine reguliere, buurt- en dorpsverzorgende supermarkten) en anderzijds opwaardering aan de bovenkant (vergroting/relocatie). Grote impact e-commerce In de Randstad en Noord-Brabant wordt ca 6% van de totale bestedingen in dagelijkse artikelen online gedaan. Een verdere groei zal niet uitblijven, ook lokale supermarkten moeten inspelen op de veranderende wensen van de consument en ze bedienen met bijvoorbeeld een goede webshop. Daarnaast kwam ook flitsbezorging (het bezorgen van boodschappen binnen 10 minuten vanuit zogenaamde darkstores met elektrische fiets) op in Coronatijd.
Horeca Groeiend belang horeca Net als het groeiende belang van food in de winkelstraat, geldt dit ook voor horeca. De consument besteedt zijn of haar tijd graag buiten de deur en heeft daar een andere perceptie van de prijs van eten en drinken. Ook in kleinere centra en ondersteunende winkelgebieden is horeca niet alleen het verlengstuk van een bezoek aan een winkel, maar ook andersom. Vernieuwing en blurring Horeca maakt meer en meer een onderdeel uit van andere sectoren. Anderzijds is er ook binnen de sector sprake van vervaging. Horecagelegenheden mengen verschillende functies of veranderen hun concept naar tijdstip. Bijvoorbeeld de boekhandel die ook koffie schenkt zoals kledingwinkel met café.
Bovenstaande generieke trends en ontwikkelingen zijn ook relevant voor de gemeente Purmerend.
Sweco | Business unit Stedelijke Planning Rapport Purmerend beleidskader voorzieningen Projectnummer 51013861 28 oktober 2024
22/32
Bijlage 1: Factsheets winkelgebieden
1. De Gors Beschrijving winkelgebied • • •
•
De Gors is een klein wijkwinkelcentrum gelegen in het zuiden van de wijk Gors. Het is in de jaren 80 gerealiseerd. Het winkelcentrum heeft beperkt aanbod wat voornamelijk bestaat uit een supermarkt met enig aanvullend aanbod. De Gors is een redelijk verouderd winkelcentrum met een functie voor de omliggende uitbreidingswijk uit de jaren ‘70/’80. De supermarkt functioneert prima. Het winkelcentrum dient geoptimaliseerd te worden zodat het veel meer als hart van omliggende wijk kan functioneren. Het winkelcentrum is centraal gelegen in het zuidelijk deel van De Gors en daarmee voor omwonenden prima bereikbaar. Parkeren gebeurt op het maaiveld rondom het winkelcentrum.
Facts & Figures winkelgebied Vkp
M² wvo
Leegstand
6
1.235
0 m² wvo / 0 vkp
4% 8%
Dagelijks
6%
Recreatief Doelgericht Horeca Diensten
82%
Leegstand
Demografische gegevens Gors Inwoners 65+
Gors
2023
2036
% groei
9.590
12.500
30%
45-65 Overige kenmerken
25-45 15-25
Gem. ink.
Gem. huishoud grootte
Gors
€ 27.900
2,2
Nederland
€ 29.200
2,1
0-15 0%
5%
10%
15%
20%
Gors
Nederland
25%
30%
De peildatum van de gegevens in deze factsheets is mei 2023
Sweco | Business unit Stedelijke Planning Rapport Purmerend beleidskader voorzieningen Projectnummer 51013861 28 oktober 2024
23/32
2. De Gorselaar Beschrijving winkelgebied • •
•
• •
De Gorselaar is gelegen in het noordelijk deel van de wijk Gors, vlakbij het treinstation Purmerend. De bebouwing stamt uit eind jaren ’80 begin jaren ’90. Het aanbod bestaat voornamelijk uit een supermarkt en een bioscoop. Daarnaast is er enig aanvullend aanbod te vinden. Dit aanbod is gevestigd in de strip, waar boven woningen gesitueerd zijn. Het winkelgebied ligt in het toekomstig te transformeren Waterlandkwartier. Hier zal verdichting met woningen plaatsvinden, waardoor het langzaam zal transformeren naar een hoogstedelijk gebied. Het winkelgebied en met name de supermarkt heeft een relatief bescheiden functie voor de omliggende wijk. Op dit moment kan er tegenover de supermarkt en bioscoop op het maaiveld geparkeerd worden. Dit zal in de toekomst veranderen door de transformatie.
Facts & Figures winkelgebied Vkp
M² wvo
Leegstand
7
1.305
0 m² wvo / 0 vkp
7% 3%
6%
Dagelijks Recreatief Doelgericht
23%
Horeca
61%
Diensten Leegstand
Demografische gegevens Gors Inwoners 65+
Gors
2023
2036
% groei
9.590
12.500
30%
45-65 Overige kenmerken
25-45 15-25
Gem. ink.
Gem. huishoud grootte
Gors
€ 27.900
2,2
Nederland
€ 29.200
2,1
0-15 0%
5%
10%
15%
20%
Gors
Nederland
25%
30%
De peildatum van de gegevens in deze factsheets is mei 2023
Sweco | Business unit Stedelijke Planning Rapport Purmerend beleidskader voorzieningen Projectnummer 51013861 28 oktober 2024
24/32
3. Gildeplein Beschrijving winkelgebied •
•
•
•
Het Gildeplein is na Weidevenne (en Wagenweg/Burg. D. Kooimanweg) het grootste wijkwinkelcentrum van Purmerend. Het is centraal gesitueerd in de wijk Purmer-Noord en heeft daar ook een belangrijke functie voor. Het winkelcentrum bestaat uit meerdere passages, waarin in de plint een divers aanbod en op de verdieping woningen zijn gesitueerd. De twee grootste trekkers zijn de twee supermarkten. Zo’n 60% van het aanbod bestaat dan ook uit dagelijks aanbod. Net als Meerland ligt het winkelcentrum centraal in de wijk, maar het winkelcentrum is fysiek ingebouwd. Parkeren gebeurt op een klein parkeerterrein aan de oostkant van het winkelcentrum, of door middel van parkeren op de straat. Het winkelcentrum functioneert goed, er is een uitbreidingswens van de supermarkt(en), mede met het zicht op de woningbouw aan de Oostflank van Purmerend waar dit winkelcentrum van kan profiteren.
Facts & Figures winkelgebied Vkp
M² wvo
Leegstand
33
4.808
120 m² wvo / 2 vkp
3% 6%
Dagelijks
6%
Recreatief Doelgericht
14%
Horeca
61%
10%
Diensten Leegstand
Demografische gegevens Purmer-Noord Inwoners 65+
Purmer-Noord
45-65
2023
2036
% groei
14.265
15.300
7%
Overige kenmerken
25-45 15-25
Gem. ink.
Gem. huishoud grootte
Purmer-Noord
€ 25.900
2,2
Nederland
€ 29.200
2,1
0-15 0%
10%
20%
Purmer-Noord
30% Nederland
40%
De peildatum van de gegevens in deze factsheets is mei 2023
Sweco | Business unit Stedelijke Planning Rapport Purmerend beleidskader voorzieningen Projectnummer 51013861 28 oktober 2024
25/32
4. Makado8 Beschrijving winkelgebied • •
•
•
Winkelcentrum Makado is een overdekt, naar binnen gekeerd winkelcentrum midden in de wijk Wheermolen. Het is in de vroege jaren ’70 gerealiseerd. Het winkelcentrum bevat een mix van dagelijks aanbod, waaronder een supermarkt, recreatief aanbod en enige horeca. De supermarkt is de drager van het winkelcentrum. Er zijn relatief veel lokale ondernemers actief. De functie van het winkelcentrum is voor de omliggende wijk Wheermolen. Het winkelcentrum zelf (incl. supermarkt) functioneert matig, deels doordat het verouderd is, deels omdat de wijk verarmt. Inmiddels is de leegstand deels opgevuld door de komst van een tweede supermarkt. De bereikbaarheid van het winkelcentrum is goed via de Churchilllaan. Rondom het winkelcentrum zijn maaiveldparkeerplaatsen.
Facts & Figures winkelgebied Vkp
M² wvo
Leegstand
28
4.313
50 m² wvo / 1 vkp
1% 8%
Dagelijks
9%
Recreatief
5%
45%
Doelgericht Horeca
32%
Diensten Leegstand
Demografische gegevens Wheermolen Inwoners 65+
Wheermolen
45-65 25-45
2023
2036
% groei
7.785
10.500
35%
Overige kenmerken
15-25
Gem. ink.
Gem. huishoud grootte
Wheermolen
€ 22.900
2,0
Nederland
€ 29.200
2,1
0-15 0%
5%
10%
15%
Wheermolen
20%
25%
30%
Nederland
De peildatum van de gegevens in deze factsheets is mei 2023
8
Voor de goede orde: deze factsheet is opgesteld voorjaar 2023, voor de komst van Dirk in winkelcentrum Makado.
Sweco | Business unit Stedelijke Planning Rapport Purmerend beleidskader voorzieningen Projectnummer 51013861 28 oktober 2024
26/32
5. Meerland Beschrijving winkelgebied • •
• •
Winkelcentrum Meerland is redelijk centraal gesitueerd in de wijk Purmer-Zuid. Het winkelcentrum stamt uit de begin jaren ’90, net als de omliggende wijk. Meerland ligt enigszins in de wijk verscholen en ligt niet direct aan een grote uitvalsweg. Het winkelcentrum wordt gescheiden door een waterpartij en bestaat uit twee delen: een strip aan de westkant met voornamelijk aanvullend dagelijks aanbod en een deel aan de oostkant waar de twee trekkers van het winkelgebied gesitueerd zijn: de supermarkten. Dagelijks aanbod maakt ruim 80% van het winkelaanbod van het winkelgebied uit. Overig aanbod is divers met een enkele kledingwinkel, bloemist, horeca en dienstverlening. Het winkelcentrum functioneert in huidige situatie goed. Het is redelijk bereikbaar, biedt voldoende parkeermogelijkheden aan de westkant en heeft weinig leegstand.
Facts & Figures winkelgebied Vkp
M² wvo
Leegstand
16
3.525
50 m² wvo / 1 vkp
2% 4% 8%
1% Dagelijks
2%
Recreatief Doelgericht Horeca Diensten
83%
Leegstand
Demografische gegevens Purmer-Zuid Inwoners 65+
Purmer-Zuid
45-65 25-45
2023
2036
% groei
12.285
14.300
16%
Overige kenmerken
15-25 Gem. ink.
Gem. huishoud grootte
Purmer-Zuid
€ 31.000
2,4
Nederland
€ 29.200
2,1
0-15 0%
5%
10%
15%
20%
Purmer-Zuid
25%
30%
35%
40%
Nederland
De peildatum van de gegevens in deze factsheets is mei 2023
Sweco | Business unit Stedelijke Planning Rapport Purmerend beleidskader voorzieningen Projectnummer 51013861 28 oktober 2024
27/32
6. Middenbeemster Beschrijving winkelgebied • •
•
•
Het dorpshart van Middenbeemster is centraal in het dorp gelegen en vervult voornamelijk een functie voor het dorp zelf en inwoners van de voormalige gemeente Beemster. Het winkelgebied is gesitueerd aan de Rijperweg, een dorpsstraat die een oost-westverbinding in de Beemster vervult. Het is hierdoor goed bereikbaar met zowel bus, auto als fiets en er zijn parkeermogelijkheden voor de winkels. Het aanbod bestaat uit zowel een supermarkt, als uit wat aanvullend dagelijks aanbod (bakker/slager etc.) en enig recreatief aanbod (o.a. kledingwinkel). Daarnaast bevindt zich in de dorpskern horeca en dienstverlening. Het is hierdoor in de huidige situatie een redelijk multifunctioneel dorpshart. Het dorpshart functioneert goed. Er is al jaren geen leegstand en omdat deze supermarkt de enige supermarkt in de Beemster is, weten inwoners hem goed te vinden.
Facts & Figures winkelgebied Vkp
M² wvo
Leegstand
28
3.771
0 m² wvo / 0 vkp
9%
Dagelijks 40%
19%
Recreatief Doelgericht Horeca
6%
Diensten 26%
Leegstand
Demografische gegevens Beemster Inwoners 65+
Beemster
45-65
2023
2036
% groei
10.720
13.700
30%
Overige kenmerken
25-45 15-25
Gem. ink.
Gem. huishoud grootte
Beemster
€ 33.800
2,4
Nederland
€ 29.200
2,1
0-15 0%
10% Beemster
20% Nederland
30%
40%
De peildatum van de gegevens in deze factsheets is mei 2023
Sweco | Business unit Stedelijke Planning Rapport Purmerend beleidskader voorzieningen Projectnummer 51013861 28 oktober 2024
28/32
7. Overwhere Beschrijving winkelgebied • •
•
•
Het winkelcentrum Overwhere is een wat verouderd winkelcentrum in de wijk Overwhere, gerealiseerd in de jaren ’70. Het heeft een functie voor het noordwestelijke deel van Purmerend. Het aanbod bestaat voor het grootste deel (>3/4) uit dagelijks aanbod, waarvan het grootste deel door de twee supermarkten wordt ingenomen. Daarbij is er enig aanvullend aanbod te vinden, zoals een bloemist, horeca, kledingwinkel en dienstverlening. Winkelcentrum Overwhere is grotendeels overdekt en deels naar binnen gekeerd. Door de verouderde uitstraling zal dit winkelcentrum in de toekomst mogelijk flink geoptimaliseerd worden. De supermarkten functioneren goed, er is in het winkelcentrum geen leegstand en daarbij is het winkelcentrum ook goed gelegen in de wijk. Via verschillende uitvalswegen is het winkelcentrum goed per auto, fiets en bus bereikbaar.
Facts & Figures winkelgebied Vkp
M² wvo
Leegstand
16
2.935
0 m² wvo / 0 vkp
3% 8%
Dagelijks
10%
Recreatief
2%
Doelgericht Horeca 77%
Diensten Leegstand
Demografische gegevens Overwhere Inwoners 65+
Overwhere
45-65
2023
2036
% groei
13.500
17.500
30%
Overige kenmerken
25-45 15-25
Gem. ink.
Gem. huishoud grootte
Overwhere
€ 26.900
2,0
Nederland
€ 29.200
2,1
0-15 0%
5%
10%
15%
20%
Noordelijk deel Overwhere
25%
30%
Nederland
35%
De peildatum van de gegevens in deze factsheets is mei 2023
Sweco | Business unit Stedelijke Planning Rapport Purmerend beleidskader voorzieningen Projectnummer 51013861 28 oktober 2024
29/32
8. Wagenweg/Burg. D. Kooimanweg Beschrijving winkelgebied •
•
• • •
Een gefragmenteerd ‘bijzonder’ winkelgebied op een van oudsher binnenstedelijk bedrijventerrein, nabij de binnenstad van Purmerend. Het bestaat uit het Miro-cluster rondom de XL supermarkt, uit een discount supermarkt, uit een klein cluster doelgericht aanbod en uit een dagelijks cluster rondom de hoek Wagenweg/Hoornselaan met twee supermarkten. Het aanbod is met elkaar verbonden via de Wagenweg/Burg. D. Kooimanweg. Het aanbod kenmerkt zich door zowel relatief veel supermarktaanbod (vier supermarkten waaronder een XL formule) als door doelgericht aanbod. Het supermarktaanbod neemt bijna de helft van het totale aanbod in (ruim 8.000 m² wvo). Door het grote aanbod heeft dit winkelgebied een (boven) lokaalverzorgende functie. Parkeermogelijkheden bevinden zich op het maaiveld, verdeeld over het gehele gebied. Het aanbod functioneert goed door zowel de centrale ligging in de stad als goede parkeermogelijkheden en uitgebreide aanbod.
Facts & Figures winkelgebied Vkp
M² wvo
Leegstand
22
15.686
50 m² wvo / 1 vkp
1% Dagelijks Recreatief
37%
Doelgericht 51%
Horeca Diensten
11% Leegstand
Demografische gegevens gemeente Purmerend Inwoners 65+
Purmerend
2023
2036
% groei
92.240
104.200
14%
45-65 Overige kenmerken
25-45 15-25
Gem. ink.
Gem. huishoud grootte
Purmerend
€ 28.300
2,2
Nederland
€ 29.200
2,1
0-15 0%
10%
20%
30%
Gemeente Purmerend
Nederland
40%
De peildatum van de gegevens in deze factsheets is mei 2023
Sweco | Business unit Stedelijke Planning Rapport Purmerend beleidskader voorzieningen Projectnummer 51013861 28 oktober 2024
30/32
9. Weidevenne Beschrijving winkelgebied • • • • •
Centraal gelegen in de nieuwste wijk van Purmerend, begin deze eeuw gerealiseerd. Op het bijzondere winkelgebied Wagenweg/Burg. D. Kooimanweg na het grootste ondersteunende winkelgebied en daarmee ook het grootste wijkwinkelcentrum in de gemeente Purmerend. De twee supermarkten van tezamen bijna 3.300 m² wvo vormen de dragers. Het is een relatief gesloten winkelcentrum met parkeermogelijkheden op het dak. Het winkelcentrum functioneert goed, mede door het grote bevolkingsdraagvlak, de logische ligging in de wijk en de goede parkeermogelijkheden.
Facts & Figures winkelgebied Vkp
M² wvo
Leegstand
25
6.341
733 m² wvo / 4 vkp
3%
Dagelijks
12%
Recreatief
7%
Doelgericht
4% 4%
Horeca 70%
Diensten Leegstand
Demografische gegevens Weidevenne Inwoners 65+
Weidevenne
45-65
2023
2036
% groei
19.400
19.400
0%
Overige kenmerken
25-45 15-25
Gem. ink.
Gem. huishoud grootte
Weidevenne
€ 31.000
2,4
Nederland
€ 29.200
2,1
0-15 0%
10%
20%
Weidevenne
30% Nederland
40%
De peildatum van de gegevens in deze factsheets is mei 2023
Sweco | Business unit Stedelijke Planning Rapport Purmerend beleidskader voorzieningen Projectnummer 51013861 28 oktober 2024
31/32
10. Wormerplein Beschrijving winkelgebied •
•
• •
Winkelcentrum Wormerplein stamt uit de jaren ’60 en ligt in het zuidelijk deel van de wijk Overwhere. Het heeft een functie voor omliggende buurten, zowel zuidelijk Overwhere als een deel van Wheermolen. Het winkelcentrum heeft als grote drager de supermarkt. Daarnaast zijn er relatief veel dagelijkse ‘exotische’ winkels te vinden, waaronder Turkse winkels. Dit wordt aangevuld met enig doelgericht aanbod (bloemist), horeca en dienstverlening. De winkels zijn voor een groot deel in de plint gesitueerd met daarboven woningen. Het winkelcentrum functioneert goed, ondanks dat het relatief dicht bij de Wagenweg/Burg. D. Kooimanweg cluster gelegen is. Het centrum is goed bereikbaar en biedt veel parkeerplekken op maaiveld naast het winkelgebied.
Facts & Figures winkelgebied Vkp
M² wvo
Leegstand
31
3.771
0 m² wvo / 0 vkp
9%
Dagelijks
12%
Recreatief Doelgericht
7%
Horeca
61%
11%
Diensten Leegstand
Demografische gegevens Overwhere Inwoners 65+
Overwhere
45-65
2023
2036
% groei
13.500
17.500
30%
Overige kenmerken
25-45 15-25
Gem. ink.
Gem. huishoud grootte
Overwhere
€ 26.900
2,0
Nederland
€ 29.200
2,1
0-15 0%
5%
10%
15%
Zuidelijk deel Overwhere
20%
25%
Nederland
30%
De peildatum van de gegevens in deze factsheets is mei 2023
Sweco | Business unit Stedelijke Planning Rapport Purmerend beleidskader voorzieningen Projectnummer 51013861 28 oktober 2024
32/32