C 20220203 technische vragen raadsleden Zaanstad met beantwoording

Technische vragen van raadsleden van de gemeente Zaanstad over het raadsvoorstel Koers herijking Werkom Status per 3 februari 2022 (mutatie is toevoeging vragen van de heer Schipper, fractie ChristenUnie)

Vragen van de heer Mattens, fractie Partij voor de Dieren 1. Vraag Naar aanleiding van het lezen van het koersdocument herijking Werkom heb ik een vraag over hoe Werkom voor de mensen in de SW de functie van vertrouwenspersoon heeft ingericht. Antwoord Werkom heeft een extern vertrouwenspersoon voor alle medewerkers (dus ook SW-medewerkers) van Werkom. Ook mensen die re-integreren kunnen contact opnemen met deze persoon.

2. Vraag Deze vragen komen namelijk boven omdat we lezen dat er weliswaar met een integrale blik ook wordt gekeken naar persoonlijke situaties, maar we lezen op pagina 15 ook dat "‘Controle op de naleving’ kan worden ingezet als prikkel om de doelmatigheid van een traject te versterken", hetgeen zoveel zou kunnen betekenen dat je kan dreigen dat iemand huis en haard verliest als iemand onvoldoende meewerkt. Antwoord De opmerking over naleving gaat over mensen die vallen onder de Participatiewet en is niet van toepassing op SW-medewerkers. Werkom kan wanneer iemand niet meewerkt aan een traject (bijvoorbeeld wanneer mensen niet reageren op herhaalde contactverzoeken) een maatregel voorstellen. Een maatregel betekent dat de uitkering wordt gekort. Een maatregel moet altijd tot doel hebben om een toekomstig positieve gedragsverandering teweeg te brengen. Een maatregel kan ook worden ingetrokken wanneer iemand wel gaat meewerken aan een traject. Dreigen is niet de werkwijze. 3. Vraag Daarnaast lezen we dat werkgevers sterk terughoudend zijn en het werkgeversrisico graag bij Werkom laten door middel van detachering. Dat kan ook de positie van de SW'ers ondermijnen: werkgevers spreken bij voorbaat al hun twijfel uit door niet het werkgeversrisico aan te willen gaan.

Dit en nog een aantal andere punten doet mij vrezen dat de positie van SW'ers zwak is én dat het lastig kan zijn om melding te maken van eventueel grensoverschrijdend gedrag. Graag hoor ik hoe deze geborgd is, met name ook onder de nieuwe strategie. Antwoord - Er staat niet dat werkgevers sterk terughoudend zijn, steeds meer werkgevers staan ervoor open om mensen met een uitkering een kans geven, maar zij vragen om ontzorgt te worden van administratieve lasten en willen graag begeleiding op de werkvloer. - Het is al ruim twintig jaar mogelijk dat SW-medewerkers via detachering werken bij een reguliere werkgever om hen dichterbij de arbeidsmarkt te brengen. Daarbij wordt de SW-medewerkers begeleid door iemand op de werkplek en vanuit Werkom. Positie en stabiliteit van de SWmedewerker wordt niet benadeeld door deze voorgestelde koers. Werkom en gemeenten gaan zorgvuldig om met deze groep inwoners. - De mogelijkheid om naar de extern vertrouwenspersoon te stappen blijft bestaan.

-

Om grensoverschrijdend gedrag tegen te gaan heeft Werkom een protocol ‘omgangsvormen’ die ook is vertaald naar eenvoudige taal en ondersteund wordt door pictogrammen> Aan dit protocol wordt aandacht besteed in overleggen en op de werkvloer (zoals de dagstart/ toolboxen).

Vraag van mevrouw Mathkor, fractie GroenLinks 1. Vraag Op welke termijn wordt het gevraagde advies van Berenschot verwacht? Antwoord Het onderzoek/ advies van Berenschot richt zich op een bestendige financiering van de voorgestelde koers van Werkom op de middellange termijn. We verwachten dat circa eind maart as. Het advies van Berenschot wordt gebruikt voor de verwerking van Werkom in de meerjarenbegroting 2023-2026 van de gemeente.

Vraag van de heer Lopes, fractie VVD 1. Vraag Wanneer Zaanstad besluit om voor uitstel te kiezen, worden de (financiële) gevolgen op dat moment gedeeld met Purmerend of dient Zaanstad deze kosten dan volledig op zich te nemen? Antwoord Uitstel van het besluit heeft consequenties voor Werkom. De financiële gevolgen van deze keuze komen voor rekening van beide gemeenten. Wellicht heeft dat wel gevolgen voor de samenwerking met Purmerend als uitstel op Zaans initiatief ook Purmerend extra geld gaat kosten. Nu een besluit nemen, volgens het proces dat we steeds met u hebben gedeeld, betekent duidelijkheid over de inzet van ontwikkelbanen en organisatorische aanpassingen. Die kan Werkom verwerken in de kadernota en begroting 2023 en verder. Het voorkomt ook het risico op hogere kosten en lagere omzet. Het is niet exact aan te geven hoe groot de financiële effecten zullen zijn van uitstel van het besluit met enkele maanden. Maar uitstel van een jaar zal waarschijnlijk meer dan een half miljoen extra kosten. De verwachting is dat een besluit de kans verkleint op verscherpt provinciaal toezicht. Dit toezicht heeft waarschijnlijk een negatief effect op de dienstverlening.

Vragen van de heer Schipper, fractie ChristenUnie 1. Vraag Wat is precies het " WSW-voordeel" dat men wil aanwenden (en waarom moet dat door de raad geaccordeerd worden)? Antwoord Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de Wet Sociale Werkvoorziening (WSW). Het WSW-voordeel is het verschil tussen het WSW-budget in de begroting en de verwachte WSW-lasten. Werkom berekent de WSW-lasten op basis van de verwachte aantallen WSW-medewerkers. Het WSW-budget is onderdeel van de middelen die beschikbaar zijn voor participatie en inkomen. Deze zijn onderdeel van programma 2 in de Zaanse begroting. Beslispunt 1 van het raadsvoorstel gaat over de koers voor Werkom.

In onderdeel c van dit punt wordt genoemd aan dat er structureel dekking is gevonden binnen programma 2 Werk en inkomen voor een bedrag van € 998.188, -. Het college kan over inzet van deze middelen beslissen, maar het staat voor duidelijkheid ook in dit voorstel. 2. Vraag Om hoeveel geld gaat het verschil, dus na aanwending van de WSW-voordeel, in de begroting te worden opgenomen voor de komende jaren en is dat begrensd? Antwoord De financiële gevolgen van het voorgestelde scenario zijn doorgerekend en zichtbaar in figuur 3 op pagina 19 van het koersdocument en onder ‘financiële consequenties’ in de besluitnota. Daar staat ook het aandeel dat voor rekening komt van Zaanstad. Voor de benodigde middelen in 2023 is dekking gevonden van € 998.188, -. Dit voordeel is structureel. In de stukken is ook te zien dat de benodigde middelen in 2024 en verder oplopen. Om te bepalen welk deel daarvan voor 2024 en verder in de begroting van Zaanstad komt, kijken we in overleg met Berenschot, Werkom en Purmerend naar de financieringswijze van Werkom. Daarbij wordt breed gekeken naar oplossingsrichtingen, zie pagina 19 van het koersdocument. We verwachten bij de gemeentebegroting 2023-2026 duidelijkheid over het verschil dat vanaf 2024 in onze begroting wordt opgenomen.

Dat verschil is begrensd op het aandeel van Zaanstad in de benodigde middelen dat blijkt uit figuur 3 minus de structurele dekking die reeds is gevonden. 3. Opmerking Werkom was vooral opgericht voor beschermd werken. Dat verdwijnt door andere wetgeving en nu wordt er een andere doelgroep gezocht waar het van oorsprong niet op ingericht is en vermoed ik ook wel andere skills vraagt In b.v Notitie Evaluatie experimenten Participatiewet (cpb.nl) worden verschillende experimenten besproken waarvan de meeste inhoudelijk tamelijk ver van een wsw achtige oplossing afzitten Reactie Werkom is in 2018 opgericht met twee primaire opdrachten: - Werk bieden en organiseren voor mensen met een WSW- of Beschut Werk indicatie. Dit werk kan binnen Werkom plaatsvinden, maar ook – via detachering – bij een reguliere werkgever. Deze opdracht verdwijnt niet, maar het aantal mensen dat een indicatie krijgt neemt af, als gevolg van Rijksbeleid. - Re-integratie organiseren voor mensen met een overbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt in de Participatiewet. Er is bij oprichting expertise, personeel en ontwikkeling ingezet om deze opdracht vorm te geven.