Brief-6-september-2022-VrZW-crisisnoodopvang-asielzoekers-regio-ZaWa-met-bijlagen

venoeiwsres»f$3> Zaanstreek-Waterland ".

Bezoekadres: Prins Bernhardplein 112 1508 XB Zaandam Postadres: Postbus 150 1500 ED Zaandam Telefoon 088 751 20 00 info@vrzw.nl www.vrzw.nl

Datum 6 september 2022

248b

onze referente 5

Onderwerp: Crisisnoodopvang asielzoekers regio Zaanstreek-Waterland

Beste gemeentebestuursleden van Zaanstreek-Waterland,

Op dit moment zit de asielketen in een stevige crisis. De situatie, voor zowel mensen die asiel willen aanvragen als voor medewerkers met name in Ter Apel, is nog nauwelijks houdbaar. In de afgelopen weken heeft het Rijk in het Veiligheidsberaad de Veiligheidsregio's verzocht om op zeer korte termijn een extra stap te zetten in het stabiliseren van de asielopvangketen. Het Rijk ziet dat mogelijke structurele oplossingen noodzakelijk zijn, maar geen directe verlichting voor de huidige situatie bieden. Het kabinet heeft daarom in het Veiligheidsberaad een extra hulpverzoek gedaan aan de gemeenten en Veiligheidsregio's in het veiligheidsberaad. Op 9 en 26 augustus jongsleden hebben de Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid, E. van der Burg en de Minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, H. de Jonge informatie hierover een brief aan de Tweede Kamer gestuurd. Deze treft u aan in de bijlagen. Deze informatie en het verzoek is ook uitvoerig besproken in het BAO (burgemeestersafstemmingoverleg) van onze Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland op donderdag 1 september 2022. Hulpverzoek Veiligheidsregio's In de gerefereerde brieven is het verzoek aan alle Veiligheidsregio's als volgt opgenomen: 1. Een deel van de opvangplekken voor Oekraïners die niet gebruikt worden, de komende periode te benutten voor de noodopvang van reguliere asielzoekers. 2.

Naast de noodopvangplekken voor asielzoekers die de veiligheidsregio's al hebben gerealiseerd, opnieuw per veiligheidsregio 225 extra crisisnoodopvangplekken te realiseren. Invulling eerdere hulpverzoeken De gemeente Wormerland heeft in juni 2022 de regionale hub, die was ingericht voor de registratie van Oekraïense vluchtelingen, een aantal weken ingezet voor de opvang van asielzoekers. De hub heeft tot 12 juli 2022 dienstgedaan. Andere opvanglocaties voor Oekraïense vluchtelingen zijn op dit moment volledig benut.

In de veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland werken brandweer, politie, gemeenten en GHOR samen aan veiligheid.

f3>

veioei4sres6 Zaanstreek- Waterland L",

In juli 2022 heeft de gemeente Zaanstad het voortouw genomen in de opdracht tijdelijke noodopvang van de 225 asielzoekers in de sporthal in Assendelft. De termijn van deze locatie verloopt op 1 oktober aanstaande. Wat betekent het nieuwe hulpverzoek concreet? De vorige opdracht van het Rijk aan de Veiligheidsregio's is met het laatste verzoek verlengd en uitgebreid. Dit betekent dat de regio Zaanstreek-Waterland in totaal 450 asielzoekers moet opvangen. Doel blijft dat de te bieden noopvang voor de korte termijn verlichting brengt in en rondom het azc in Ter Apel voor de mensen die daar buiten de nachten doorbrengen. Deze verlenging en uitbreiding van de opdracht is noodzakelijk. Tegelijk voelen alle regioburgemeesters deze opgave ook als een humane verplichting in de regio die gezamenlijk en snel opgepakt moet worden. Zij zijn van mening dat niemand na zoveel ellende en die op de vlucht is voor onheil of een veilige nieuwe thuishaven zoekt, buiten moet slapen. Bovendien kan deze crisis alleen maar door het kabinet worden opgelost door ruimte te bieden om tot een oplossing te komen. Het Rijk geeft aan dat kortdurende crisisnoodopvang aanbieden door gemeenten daarbij helpt. En die opvang en ondersteuning willen zij geven. De beslissing mee te werken als regio geeft ons meer regie en invloed op het proces rondom het realiseren van crisisnoodopvang in het hele land.

Niet alleen onze regio moet noodopvang realiseren en wij willen op deze manier bijdragen en daardoor ook andere regio's steunen die voor eenzelfde opdracht staan. Daarom heeft de Veiligheidsregio een voorstel gedaan voor het realiseren van deze crisisnoodopvang voor 450 asielzoekers voor de periode van drie maanden vanaf 1 oktober 2022. Dit is conform het verzoek van het Rijk. Gezien de opdracht en de snelheid waarmee het Rijk ons heeft verzocht om in actie te komen is de meest voor de hand liggende locatie het buitengebied op de grens tussen EdamVolendam en Purmerend, te weten Baanstee-Noord. Hier is voldoende ruimte om zeer snel noodopvang mogelijk te maken en met elkaar samen te werken. Het gaat om een tijdelijke noodopvangplek met basisvoorzieningen. De burgemeester van de gemeente Purmerend, Don Bijl, en de burgemeester van de gemeente Edam-Volendam, Lieke Sievers, hebben in overeenstemming met hun beide colleges, aangegeven samen met de Veiligheidsregio de schouders te willen zetten onder deze nieuwe hulpkreet. Beide burgemeesters willen een bijdrage leveren in deze onhoudbare crisissituatie en met in achtneming van de buitengewone inzet van de andere burgemeesters die de noodopvang in de afgelopen periode hebben verzorgd. Omdat het de locatie aan Baanstee-Noord betreft, heeft burgemeester Bijl het besluit genomen om daar een crisisnoodopvang te realiseren.

Vervolgstappen Dat de beide burgemeesters deze hulp willen bieden is de eerste stap. Het Rijk heeft geld toegezegd aan de Veiligheidsregio's voor de organisatie van deze noodopvangplekken. Onze denkrichting is om een samenwerking met beide betrokken gemeenten op te zetten. Hoe deze samenwerking eruit ziet moeten we met elkaar op korte termijn overeenkomen en opstarten. Veel praktische en organisatorische zaken moeten logischerwijs nog verder uitgezocht worden: van nutsvoorzieningen tot maaltijden en dagbesteding in overleg met het COA.

In de veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland werken brandweer, politie, gemeenten en GHOR samen aan veiligheid.

[$>

venoei4sreoio Zaanstreek-Waterland L".

Informeren AIie regioburgemeesters staan achter dit voorstel waarover wij u, gemeentebesturen, colleges en raden van Zaanstreek-Waterland informeren. Tegelijkertijd hebben wij in samenwerking met de beide betrokken gemeenten de direct omwonenden en bedrijven op de hoogte gebracht via een informatiebrief. Deze treft u in de bijlage. Uiteraard vragen wij ook hen mee te denken om deze opvanglocatie bij hen in de buurt zo ordentelijk als mogelijk te organiseren en waar mogelijk hun hulp te benutten.

Met vriendelijke groeten,

Jan Hamming, Voorzitter

Saskia van den Broek, Directeur

In de veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland werken brandweer, politie, gemeenten en GHOR samen aan veiligheid.

1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Directoraat-Generaal Migratie Directie Migratiebeleid Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den Haag www.rijksoverheid.nl/jenv

Ons kenmerk 4151570

Datum 9 augustus 2022 Onderwerp Actuele situatie in Ter Apel en maatregelen asielopvang voor de korte, middellange en lange termijn

Bij beantwoording de datum en ons kenmerk vermelden. Wilt u slechts één zaak in uw brief behandelen.

Op dit moment zit de asielketen in een stevige crisis. De situatie is, voor zowel mensen die asiel willen aanvragen als voor medewerkers met name in Ter Apel nog nauwelijks houdbaar. Op het terrein van het aanmeldcentrum in Ter Apel verblijven vrijwel iedere dag meer mensen dan is afgesproken en verantwoord is. Dit heeft tot gevolg dat er vaker personen langere tijd buiten het terrein van het aanmeldcentrum moesten verblijven en daar de nacht doorbrachten. Uit prognoses blijkt er deze week opnieuw onvoldoende crisisnoodopvangplekken zijn om deze mensen onder te brengen. Hoewel de processen in de migratieketen op meerdere fronten stokken zien we dat medewerkers, bij de uitvoeringsorganisaties, gemeenten, Veiligheidsregio’s en maatschappelijke organisaties, zich tot het uiterste inzetten. Daarvoor zijn we hen zeer erkentelijk. De Rijksoverheid, de provincies en de gemeenten staan gezamenlijk voor de enorme opgave het stelsel van asielopvang te stabiliseren. Algemeen beeld Gisterenavond, 8 augustus jl., zijn we met de minister van Justitie en Veiligheid en de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties samengekomen met de voorzitters van de veiligheidsregio’s in het Veiligheidsberaad om de huidige situatie te bespreken. De beelden van Ter Apel, waarbij mensen in geïmproviseerde tenten in het gras verblijven, gaan ons allemaal aan het hart.

De veiligheidsregio’s hebben er bij het kabinet op aangedrongen structurele maatregelen uit te werken voor de lange termijn. Het kabinet neemt hierin haar verantwoordelijkheid en wil de gemeenten en veiligheidsregio’s perspectief bieden. Het kabinet verkent daarom verschillende mogelijkheden in de aanpak van de doorstroom- en migratiecrisis door zowel op Europees- als op nationaal beleid besluitvorming voor te bereiden. Samen met het COA spannen we ons reeds sinds 2019 in om nieuwe COA-locaties te openen en om contracten van locaties te verlengen waarvan de overeenkomst afloopt. Hierbij zijn het COA en wij echter afhankelijk van de bereidwilligheid van gemeenten om hier gehoor aan te geven. Zonder de medewerking van gemeenten kan het COA geen nieuwe locaties openen of bestaande locaties langer openhouden, terwijl er wel dringend behoefte is aan meer opvangplekken.

Pagina 1 van 5

De huidige situatie laat des te meer zien dat het Rijk instrumenten nodig heeft om de regie te kunnen nemen bij het openen van nieuwe opvanglocaties. Het kabinet werkt aan een wetsvoorstel waarbij gemeenten een wettelijke opvangtaak krijgen en waarbij het Rijk een dwingend juridisch instrumentarium tot haar beschikking heeft.1 De staatssecretaris van Justitie en Veiligheid streeft ernaar om dit wetsvoorstel na de zomer in consultatie te brengen. Op verzoek van de burgemeesters onderzoeken we hoe dit sneller kan. In de tussentijd ziet het kabinet zich genoodzaakt om het Ruimtelijk ordeningsinstrumentarium (verder RO-instrumentarium) in te zetten. Dit instrumentarium geeft het Rijk de optie om de vergunningsverlening naar zich toe te halen.2 Op deze manier is het Rijk niet gebonden aan de bereidwilligheid van gemeenten om een COA-locatie te openen. De huidige situatie vergt maximale inzet van ons allemaal, om te zorgen voor duurzame, stabiele en humane opvang van mensen die recht hebben op bescherming in Nederland. Het kabinet werkt momenteel langs drie sporen bij de aanpak van deze crisis, die we hieronder aan u toelicht. Er wordt gewerkt met een noodplan voor de zeer korte termijn. Voor de middellange termijn wordt gewerkt aan grootschalige landlocaties en cruiseschepen.

Tot slot wordt ook besluitvorming voorbereid voor de lange termijn om verlichting te kunnen brengen in de ontstane situatie. Verzoek aan de veiligheidsregio’s voor de korte termijn Eerdergenoemde mogelijke structurele oplossingen zijn noodzakelijk, maar bieden geen directe verlichting voor de acute situatie waar we ons nu in bevinden. Het kabinet ziet zich daarom genoodzaakt om voor de korte termijn een extra hulpverzoek te doen aan de gemeenten en veiligheidsregio’s in het veiligheidsberaad. Tijdens het veiligheidsberaad heeft het Kabinet de voorzitters van de veiligheidsregio’s gevraagd om: 1. Een deel van de opvangplekken voor Oekraïners die niet gebruikt worden, de komende periode te benutten voor de noodopvang van reguliere asielzoekers. 2. Naast de noodopvangplekken voor asielzoekers die de veiligheidsregio’s al hebben gerealiseerd, opnieuw per veiligheidsregio 225 extra crisisnoodopvangplekken te realiseren. Gelet op de onvoorspelbare situatie in Oekraïne en de nog dagelijkse instroom van nieuwe Oekraïense ontheemden, kan het benutten van gereserveerde plekken voor ontheemden uit Oekraïne zorgen voor een beperkte opvangcapaciteit van ontheemden uit Oekraïne. Wij hebben met het veiligheidsberaad afgesproken deze week in kleiner verband verder te overleggen over deze verzoeken en de randvoorwaarden die daarbij horen.

Zodra hier besluitvorming op plaatsvindt zal de Kamer worden geïnformeerd. Overige inzet op de korte termijn Statushouders versneld uit plaatsen Naast het realiseren van extra opvangplekken is meer nodig om Ter Apel op zowel de korte als lange termijn te ontlasten. Allereerst de maatregel om versneld 7500 vergunninghouders uit te plaatsen naar (flexibele) woningen of tussenvoorzieningen. Het aantal vergunninghouders dat verblijft in de asielopvang 1 2

Kamerstukken II, vergaderjaar 2021 – 2022, 19637 nr. 2901 Artikel 3.2 onder b van het Besluit omgevingsrecht. Pagina 2 van 5

is opgelopen naar rond de 15.800 personen. Het is daarmee cruciaal dat de uitplaatsing versneld wordt om ruimte te creëren in de asielopvang. Op dit moment is er nog geen versnelling zichtbaar in de landelijke cijfers hoewel dit wel met de veiligheidsregio’s en de partijen die vertegenwoordigd zijn in de Landelijke Regietafel Migratie & Integratie is afgesproken Met alle betrokken partijen bespreken we nu hoe de veiligheidsregio’s alsnog versneld plekken kunnen creëren. Daarbij gaat de aandacht vooral uit naar veiligheidsregio’s die tot dusver zijn achtergebleven. Tevens zijn er acties ingezet op o.a. het gebied van communicatie om onduidelijkheden weg te nemen en relevante informatie actief te delen. In dat verband is het nodig dat vergunninghouders vlot kunnen uitstromen naar huisvesting in gemeenten. Dit kan in de reguliere woningvoorraad, maar ook in tussenvoorzieningen en nieuwe flexwoonruimten of via transformatie van bestaande gebouwen naar gerealiseerde woonruimten. De minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening heeft de Taskforce Versnelling Tijdelijke Huisvesting opgericht om gemeenten en andere betrokken partijen hierbij actief te ondersteunen. Deze taskforce en de thans beschikbare € 100 miljoen aan middelen vergroten de slagkracht.

De taskforce spoort snel te realiseren projecten op en helpt medeoverheden, woningcorporaties en andere partijen bij het snel aanpakken van struikelblokken. Inzet op de middellange termijn Met landlocaties en cruiseschepen kan deels worden voorzien in de grote opgave om aanvullende opvangplekken te realiseren. De huidige instroom en beperkte doorstroom van statushouders leidt ertoe dat het stokt op meerdere fronten in de asielketen. Het kabinet ziet zich daarom genoodzaakt om een andere oplossing in te zetten die het mogelijk maakt dat het Rijk, ook zonder medewerking van gemeenten, wel de COA-locaties kan openen die nodig zijn. De inzet van het ROinstrumentarium is een middel dat, in uiterste gevallen, kan worden ingezet om deze locaties te realiseren. Ruimtelijke ordeningsinstrumentarium Om (nood)opvang te realiseren is het noodzakelijk dat het lokale bestemmingsplan opvang toestaat. Als de opvang niet in het bestemmingsplan past kan met een omgevingsvergunning van het bestemmingsplan worden afgeweken. Uitgangspunt is dat altijd eerst wordt nagestreefd om opvang via de gemeente te realiseren waarbij het gemeentebestuur de verlening van omgevingsvergunning op zich neemt. Indien het lokale bestuurlijke draagvlak ontbreekt kan vanuit het Rijk een omgevingsvergunning worden afgegeven voor het afwijken van het bestemmingsplan voor de opvang van asielzoekers.

Door gebruik te maken van de optie om als Rijk de omgevingsvergunning te verlenen creëert het Rijk de mogelijkheid om Rijksvastgoed in te zetten om opvang te realiseren. Ook wanneer lokaal bestuurlijk draagvlak ontbreekt. Desalniettemin vindt het Rijk het ook bij de inzet van dwingend instrumentarium van het allergrootste belang om goed met de gemeente samen te werken en om de gemeenteraad en de omwonenden goed te betrekken en te informeren. Dit is ook in het belang van de gemeente, de inwoners en de asielzoekers die uiteindelijk op locatie komen. Momenteel zijn er twee locaties in beeld waar gezamenlijk circa 1000 opvangplekken gerealiseerd kunnen worden. Daarover wordt gesproken met de betrokken gemeentes. Het kabinet is echter van mening dat, gezien de tijdsdruk en de hoogst precaire situatie, van uitstel of afstel ditmaal geen sprake kan zijn.

Pagina 3 van 5

Naast de twee locaties die nu in beeld zijn is het Rijk bezig met een verdere inventarisatie van Rijksvastgoed die op korte termijn geschikt is voor opvang. Het COA gaat aanvullend vastgoed aanschaffen waar door toepassing van het ROinstrumentarium opvang gerealiseerd kan worden. Verder wordt onderzocht of het instrumentarium toepasbaar is om aanmeerplaatsen voor cruiseschepen te realiseren. Tot slot zijn er een aantal kavels in het bezit bij het Rijksvastgoedbedrijf, waar door toepassing van dit instrumentarium mogelijk met tijdelijke voorzieningen extra opvangplekken gerealiseerd kunnen worden. Het is de verwachting dat er op korte termijn meer locaties in beeld komen. Inzet van cruiseschepen Het Rijk heeft twee cruiseschepen gehuurd waarop per schip ongeveer 1000 opvangplekken gerealiseerd kunnen worden. Het Rijk is in gesprek met gemeenten om het eerste schip in september in gebruik te kunnen nemen en in oktober het tweede schip. Inzet op de lange termijn: aanpak doorstroom- en migratiecrisis Europees en nationaal beleid Hoewel acute oplossingen nodig zijn om de situatie in Ter Apel te stabiliseren verkent het kabinet ook haar verschillende mogelijkheden in de aanpak van de doorstroom- en migratiecrisis door zowel op Europees- als op nationaal beleid besluitvorming voor te bereiden.

Dan moet gedacht worden aan de Uitvoeringsagenda flexibilisering asielketen en het uitwerken van een wetsvoorstel met wettelijke opvangtaak voor gemeenten en daarachter een dwingend juridisch instrumentarium, zoals uw Kamer is geïnformeerd per brief op 8 juli jl.3 . Overige inzet Inzet van tenten, paviljoens en andere voorzieningen met behulp van internationale organisaties Aan het COA is de opdracht gegeven om zo snel mogelijk en uiterlijk op 1 oktober de beschikbaarheid van paviljoens en andere mobiele voorzieningen te verzekeren. Op de korte termijn kan er geen extra opvang worden gerealiseerd door aanvullend gebruik te maken van paviljoens en andere mobiele voorzieningen, omdat door heel Europa Oekraïense ontheemden opgevangen worden in tenten. Daarnaast is het momenteel het hoogtepunt van het festivalseizoen. Hierdoor zijn paviljoens, maar ook sanitair en ander noodzakelijke mobiele voorzieningen zeer beperkt beschikbaar. Indien nodig kan het Rijk het RO-instrumentarium inzetten om kavels in bezit van het Rijksvastgoedbedrijf gereed te maken voor opvang in tenten, paviljoens en andere mobiele voorzieningen. Voorts dient opgemerkt te worden dat paviljoens en tenten enkel geschikt zijn als opvanglocatie als zij aan bepaalde eisen voldoen. Zo moet er bijvoorbeeld een vaste vloer inzitten en moeten er mogelijkheden zijn om enkele aansluitingen zoals verwarming te realiseren.

Het COA en overige Rijksorganisaties krijgen verder de opdracht om hulpverzoeken uit te doen naar (internationale) partner organisaties om te bezien of daar tenten beschikbaar zijn die voldoen aan deze eisen. Overige signalen 3

Kamerstukken II, vergaderjaar 2021 – 2022,

19637 nr. 2901 Pagina 4 van 5

Signalen over zorg op CNO locaties Het kabinet erkent de zorgen die zijn aangestipt over de medische zorg in de crisisnoodopvanglocaties. Er zijn afspraken gemaakt met Gezondheidszorg Asielzoekers (GZA) over de beschikbaarheid van medische zorg op crisisnoodopvanglocaties. Dit wordt gefaseerd ingevoerd en neemt tijd in beslag voordat het optimaal werkt. Het blijkt dat GZA niet op alle CNO-locaties kwalitatief goede zorg kan leveren, zoals de ‘Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd’ en de GGD-GHOR stelden. Het Rijk en het COA doen al het mogelijke om zorg te dragen voor goede basale zorgvoorzieningen en er vindt wekelijks overleg plaats met de meest betrokken partijen als het gaat over zorg op de CNO-locaties, dat is onder andere met VWS, GGD-GHOR, KCIO, COA en JenV. Momenteel onderzoekt het kabinet of het mogelijk is met andere partijen alsnog de zorg te organiseren in de regio’s waar dat tot nu toe nog niet gelukt is. Veiligheidsregio’s kunnen hun kosten ook declareren bij het COA als zij op de CNO-locaties zelf extra zorg organiseren. Openbaarmaking MCCb sheets In het kader van actieve openbaarmaking maakt het kabinet de MCCb sheets die ten grondslag liggen aan de in deze brief beschreven besluitvorming openbaar. De stukken worden op de website4 van de Rijksoverheid gedeeld voor zover daaraan geen zwaarwegende belangen5 in de weg staan en zijn op korte termijn raadpleegbaar.

Mede namens de minister van Justitie en Veiligheid en de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties,

De Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid,

E. van der Burg

De Minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening,

H. de Jonge

http://www.rijksoverheid.nl Hierbij is onder meer te denken aan derden belang, het belang van de staat, de persoonlijke levenssfeer en de internationale betrekkingen. 4 5

Pagina 5 van 5

> Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Directoraat-Generaal Migratie Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den Haag www.rijksoverheid.nl/jenv Ons kenmerk 1 Bij beantwoording de datum en ons kenmerk vermelden. Wilt u slechts één zaak iun uw brief behandelen.

Datum 26 augustus 2022 Onderwerp Brief besluitvorming opvangcrisis

Het moge duidelijk zijn. De situatie in Ter Apel rondom het overvolle aanmeldcentrum is schrijnend. Dit vraagt direct om een oplossing. Afgelopen week moesten ruim 700 mensen de nacht door brengen zonder dak boven hun hoofd, omdat er te weinig opvangplekken beschikbaar zijn voor de huidige hoge instroom. Deze situatie is in de eerste plaats verschrikkelijk voor deze mensen die vaak al veel ellende hebben moeten meemaken. Deze onhoudbare situatie in Ter Apel vraagt ook veel van de medewerkers die dag in dag uit deze mensen zo goed mogelijk proberen te helpen. Ook vraagt deze situatie veel van de bewoners van de gemeente Westerwolde, de politie, COA-medewerkers, vrijwilligers en vele organisaties die te hulp schieten. De enorme druk op Ter Apel leidt ook tot spanningen en regelmatig tot onveilige situaties. Zowel voor de mensen die nog geen dak boven hun hoofd hebben als de medewerkers en vrijwilligers die een zo goed en veilig mogelijke situatie voor deze mensen proberen te garanderen. Hier moet per direct een oplossing voor komen. Bij het aanmeldcentrum in Ter Apel worden mensen die voor de poort verblijven duidelijkheid geboden over hun identificatie- en registratieafspraak bij de politie en wanneer zij zich hiervoor kunnen melden in Ter Apel.

Aan deze mensen wordt vervolgens onderdak geboden in een noodopvanglocatie in een nabije gemeente, van waar uit asielzoekers gecontroleerd naar Ter Apel kunnen komen. Het ministerie van Defensie stelt een locatie beschikbaar waar asielzoekers ondergebracht kunnen worden die nu de nacht moeten doorbrengen rondom het aanmeldcentrum in Ter Apel. Defensie zal ook helpen bij het opbouwen van de locatie en bij het vervoer van asielzoekers van en naar Ter Apel. Hiermee kan voorkomen worden dat nog langer grote aantallen asielzoekers buiten hoeven te slapen. Alle inzet is er op gericht dit vanaf volgende week functioneel te hebben. De afgelopen periode meldden zich meer asielzoekers dan in de voorgaande COVID-jaren het geval was en het hoogste aantal sinds de asielpiek van 2015. Mensen die al een verblijfsvergunning hebben gekregen kunnen in veel gevallen op korte termijn geen huisvesting krijgen. Zij blijven daarom noodgedwongen langer dan gebruikelijk in een COA-opvanglocatie. Er komen weinig plekken vrij, terwijl nieuwe asielzoekers blijven arriveren. Dit laat zien dat in het de gehele

Pagina 1 van 8

keten van asiel tot en met integratie vastloopt. Om uit de crisis te komen en te blijven moet daarom integraal over de gehele keten gewerkt worden aan het (tijdelijk) beperken van de instroom en het versnellen van de doorstroom en uitstroom. Door rijk en medeoverheden zijn in de achterliggende maanden al uitzonderlijke maar noodzakelijke maatregelen getroffen. Dit is vanaf eind juni verder geïntensiveerd met het activeren van de Nationale Crisisstructuur, waaruit de realisatie en inzet van crisisnoodopvang volgde. Ondanks de enorme inspanningen die alle partijen hebben geleverd, heeft dat nog niet geleid tot een meer stabiele situatie. Bestuurlijke afspraken met medeoverheden Om de doorstroom in de asielopvang weer op gang te krijgen heeft het kabinet een dringend verzoek gedaan aan de Veiligheidsregio’s, provincies en gemeenten. De afgelopen weken hebben het kabinet, de VNG, IPO en het Veiligheidsberaad in goed overleg essentiële afspraken gemaakt. Er zijn afspraken gemaakt om de acute noodsituatie in Ter Apel aan te pakken, maar ook over maatregelen die bijdragen om uit de crisis te komen en te blijven. De bestuurlijke afspraken zien op de genoemde acute maatregelen voor Ter Apel, maar ook op het realiseren van extra crisisnoodopvangplekken door veiligheidsregio’s en de financiële en praktische ondersteuning die daarvoor nodig is vanuit het Rijk.

Het gaat voor de asielopvang bijvoorbeeld om het versneld uitvoeren van de Uitvoeringsagenda Flexibilisering Asielketen, vier gemeenschappelijke vreemdelingenlocaties en de wettelijke taak voor gemeenten op asielopvang. De taakstelling voor dit jaar blijft hetzelfde. Omdat er veel vergunninghouders bij COA verblijven en ook de komende periode nog mensen een verblijfsvergunning krijgen, zal de wettelijke taakstelling voor de eerste helft van 2023 daardoor naar verwachting uitkomen op tussen de 20.400 en 23.900 personen. Het rijk en de medeoverheden hebben daarom afgesproken vooruitlopend daarop voor de tweede helft van 2022 te streven om voor meer dan 20.000 vergunninghouders een passende woning te vinden. Om ook uit de crisis te blijven, zijn ook afspraken gemaakt met de medeoverheden over de kabinetsambitie om in de periode 2022-2024 37.500 flexwoningen te bouwen voor zowel mensen met een verblijfsvergunning als andere woningzoekenden, zoals onder andere starters. Het kabinet is de VNG, IPO en het Veiligheidsberaad erkentelijk voor hun constructieve houding tijdens deze gesprekken en is, gelet de omstandigheden, verheugd met de bestuurlijke afspraken die door zowel lokaal als landelijk bestuur wordt gedragen. De afspraken tussen het Rijk, de VNG, IPO en het Veiligheidsberaad zijn opgenomen als bijlage bij deze brief.

In aanvulling daarop heeft het kabinet besloten tot een pakket aan maatregelen. Een deel daarvan is tijdelijk en resulteert op relatief korte termijn in een belangrijk effect op de instroom, doorstroom en uitstroom bij de asielopvang. Het betreft hier geen eenvoudige maatregelen en de maatregelen hebben deels ook ongewenste aspecten. Dat is ook mede de aanleiding deze maatregelen tijdelijk in te zetten. Dit pakket aan maatregelen geldt tot het einde van 2023. 1 juli 2023 zal daarbij gelden als expliciet weegmoment van het totale pakket aan tijdelijke maatregelen. Bij dat weegmoment zal onder meer worden gekeken of het dan mogelijk is gebleken om noodopvang te beëindigen en COA te laten voorzien in enige buffer. De beschrijving van deze set van maatregelen treft u hieronder aan. De maatregelen zullen zo spoedig als mogelijk inwerkingtreden.

Pagina 2 van 8

Naast deze inzet vormt de in de asielketen ontstane situatie voor het kabinet aanleiding voor een fundamentele heroriëntatie op het huidige asielbeleid en de inrichting van het asielstelsel. Het kabinet zal dit najaar met een opzet daarvoor komen. Ons doel is om het asielbeleid zoveel mogelijk gestructureerd te laten verlopen, ongewenste migratiestromen zoveel mogelijk te beperken en het draagvlak voor migratie in onze samenleving te behouden en te versterken. Dit conform internationale verdragen en EU-regelgeving. Voor de komende jaren vergt dit (financiële) steun voor opvang in de regio en effectievere en slimmere samenwerking binnen de Europese Unie. Maar het vraagt ook om het eigen huis op orde te brengen met snellere en zorgvuldiger asielprocedures, stabielere uitvoering, het tegengaan van overlast, en sneller starten met integratie of terugkeer. Met de bestuurlijke afspraken samen met het te ontwikkelen wetsvoorstel voor een gemeentelijke taak in de asielopvang ligt er perspectief voor een stabiel en toekomstbestendig asiellandschap. Om de huidige situatie op opvang en huisvesting het hoofd te bieden, zijn enkele tijdelijke maatregelen nodig. Tijdelijke maatregelen Nareis Onder de mensen die zich in Ter Apel melden, zijn ook nareizende gezinnen die zich bij hun gezinslid in Nederland mogen voegen.

Op dit moment kunnen na een positief besluit van de IND nareizende gezinsleden naar Nederland afreizen terwijl de asielstatushouder (referent) nog wordt opgevangen bij het COA, dan wel woonruimte heeft gevonden die niet passend is voor alle gezinsleden. Dat betekent op dit moment dat gezinsleden die Nederland inreizen nog lange tijd moeten worden opgevangen door het COA. Er verblijven thans 15.400 statushouders, waarvan 7.200 nareizigers in de opvang. Daarmee vormt deze groep een belangrijk onderdeel van de grote druk op de asielopvang. Het kabinet acht het in de huidige situatie niet verantwoord om visa aan gezinsleden af te geven, terwijl hun huisvesting niet binnen afzienbare tijd is gegarandeerd. Zij zijn dan immers aangewezen op de asielopvang, die op veel plekken niet voldoet aan de normen die wij zelf daaraan stellen. Daarom zal tijdelijk worden overgegaan op een aangepaste werkwijze. Wanneer de IND een nareisaanvraag toetst en constateert dat aan alle voorwaarden voor nareis is voldaan, zal als gebruikelijk een positief besluit volgen. Vervolgens zal de IND het COA op de hoogte stellen van dit besluit zodat het COA met de gemeente waaraan de hoofdpersoon is gekoppeld kan opnemen dat een passende woning voor het gezin kan worden gezocht.

Op het moment dat die passende woning beschikbaar is, zal aan het Ministerie van Buitenlandse Zaken worden gevraagd om ook daadwerkelijk tot de verstrekking van het visum over te gaan en zal dit eveneens aan de nareiziger kenbaar worden gemaakt. Op die wijze kunnen de gezinsleden bij binnenkomst direct (na een korte identificatieprocedure bij de IND locatie Zevenaar) naar de passende woning. Op basis van de EU-gezinsherenigingsrichtlijn kan niet worden verlangd dat de referent eerst passende huisvesting heeft gevonden voordat een nareisaanvraag kan worden toegekend. Dat het gezinslid nog niet over geschikte huisvesting beschikt zal de IND dan ook niet betrekken bij de inhoudelijke beoordeling van de aanvraag. Nareizigers die voor de inwerkingtreding van dit maatregelenpakket nog geen besluit inzake hun nareisaanvraag hebben gekregen, krijgen hun visum verstrekt op het moment dat in Nederland een woning voor hen beschikbaar is. Daarbij

Pagina 3 van 8

hoeven zij niet te wachten met inreizen tot het moment dat deze maatregel verlopen is; degenen die het eerst een aanvraag hebben ingediend zullen ook sneller gehuisvest worden. In de praktijk zal dit betekenen dat de termijn tussen het moment van de nareisaanvraag en het moment van visumverstrekking maximaal 15 maanden zal zijn (feitelijk nu 9 maanden voor de behandeling van de nareisaanvraag en 6 maanden voor de verstrekking van het visum). Als in individuele gevallen de 15 maanden verstrijken zonder dat een woning beschikbaar komt, dan zullen de nareizigers niet langer hoeven te wachten en wordt een visum verstrekt. Betrokkenen kunnen zich daartoe wenden tot de Nederlandse diplomatieke vertegenwoordiging. Deze maatregel beperkt tijdelijk het inreizen en verlicht de druk op de asielopvang en voorkomt tegelijk dat nareizende gezinsleden bij aankomst naar Ter Apel moeten reizen met als risico dat zij zonder opvang blijven dan wel in de meer dan sobere crisisnoodopvang alsnog gescheiden zitten van de referent. Individuele nareizigers voor wie deze maatregel heeft gegolden, zullen niet ook na 31 december 2023 gevolgen ondervinden van deze maatregel. Voor nareiszaken geldt momenteel een formele beslistermijn van maximaal 6 maanden. De EU-gezinsherengingsrichtlijn biedt ruimte voor een beslistermijn van 9 maanden.

Het kabinet bereidt een wetsaanpassing voor waarmee de nationale beslistermijn in nareiszaken in lijn zal worden gebracht met deze termijn van 9 maanden. Uitdrukkelijk is hiermee niet beoogd om ook in de praktijk te sturen op een langere behandelduur. Hervestiging EU Als tweede tijdelijke maatregel zullen geen nieuwe personen worden geselecteerd voor hervestiging onder de EU afspraken in het kader van de EU-Turkije Verklaring. In het kader van deze afspraken heeft Nederland sinds 2016 een substantieel aantal mensen hervestigd. Nederland staat op de tweede plaats na Duitsland als het gaat om de gerealiseerde aantallen.1 Het kabinet blijft sterk hechten aan de implementatie van alle onderdelen van de gemaakte afspraken door alle partijen, inclusief de afspraken over hervestiging en terugkeer. Tegelijkertijd is het in de huidige situatie niet verantwoord om personen over te laten komen waarvoor de opvang niet kan worden gewaarborgd. Huisvesting vergunninghouders De druk op de opvangcapaciteit is enorm. Van de ruim 40.000 mensen in de COAopvang, zijn er bijna 16.000 die het recht hebben gekregen om in Nederland te blijven. Het snel vinden van een woning voor deze mensen verlicht de druk op de opvang en zorgt ervoor dat ze sneller kunnen participeren en integreren in de Nederlandse samenleving.

In 2019 (14.000) en COVID-jaar 2020 (12.000) hadden gemeenten een lage taakstelling om deze mensen een plek te bieden. Dit wordt nu gevolgd worden door een relatief grote opgave. De taakstelling voor het huisvesten van mensen met een verblijfsvergunning voor tweede helft van 2022 is dit voorjaar vastgesteld op 13.500. Dat is minder dan het aantal verblijfsgerechtigden dat nu bij COA verblijft. Daarnaast krijgen ook dit najaar nog mensen een verblijfsvergunning. De verwachting is dat de taakstelling voor de eerste helft van 2023 daardoor zal uitkomen op tussen de 20.400 en 23.900 personen. Het rijk en de medeoverheden hebben afgesproken voor de 1

https://en.goc.gov.tr/temporary-protection27. Pagina 4 van 8

tweede helft van 2022 te streven om voor meer dan 20.000 vergunninghouders een passende woning te vinden. Gemeenten hebben daar verschillende mogelijkheden voor. Dat kan bijvoorbeeld in zogeheten tussenvoorzieningen, in nieuw te realiseren flexwoningen of door tijdelijk meer mensen te plaatsen in een bestaande woning. Het is belangrijk om te voorkomen dat lokale woningzoekenden minder kans maken op een woning. Daarom moeten er versneld extra sociale huurwoningen worden gebouwd. De snelste manier om dat te doen is het bouwen van meer flexwoningen. Daarbij is het uitgangspunt dat een derde beschikbaar komt voor mensen met een verblijfsvergunning en tweederde voor mensen die om andere redenen met spoed op zoek zijn naar een huis, bijvoorbeeld zij die door een scheiding hun huis verloren hebben of door sociale of medische omstandigheden urgent een woning nodig hebben. De doelstellingen uit het programma Woningbouw zijn versneld naar de realisatie van in totaal 37.500 flexwoningen in de periode 2022-2024 (2022: 7.500, 2023: 15.000, 2024: 15.000). Hierover zijn afspraken gemaakt met medeoverheden, die versneld extra prioriteit geven voor het beschikbaar stellen van locaties en het gereedmaken voor bebouwing daarvan. Hiermee zetten we een eerste stap richting het creëren van een permanente flexibele schil van tijdelijke huisvesting waarmee we uit de crisis kunnen blijven.

Het kabinet rekent erop dat gemeenten de verantwoordelijkheid zullen nemen voor de versnelde realisatie van flexwoningen. Met gemeenten en provincies is een pakket afgesproken waarin partijen zekerheden hebben voor de plaatsing en herplaatsing van flexwoningen. Het gaat om de reeds overeengekomen stimuleringsregeling flex- en transformatiewoningen van € 100 miljoen2 en het uitwerken van een garantstelling waarmee de financiële risico’s van met name projecten met verplaatsbare flexwoningen kunnen worden gemitigeerd. Hiermee is in totaal € 316 miljoen gemoeid, waarvan € 20 miljoen op de begroting reeds beschikbaar is. Het Rijk draagt daarnaast bij met de inzet van panden en gronden van het Rijksvastgoedbedrijf. RVB zal ook flexwoningen inkopen. Samen met corporaties wordt gekeken naar de meest effectieve manier van inkoop waarmee bouwers ook zicht krijgen op de continuïteit van de vraag. De door de minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening ingestelde Taskforce Versnelling Tijdelijke Huisvesting ondersteunt gemeenten, regio’s, provincies, woningcorporaties en andere woningmarktpartijen om versneld projecten voor flexwonen en transformatie verder te brengen. De komende tijd sluit de minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening met hen realisatieovereenkomsten hierover, die ook zullen landen in de regionale woondeals.

In deze overeenkomsten komen concrete afspraken over de te ontwikkelen locaties, te plaatsen eenheden en de benodigde randvoorwaarden. Dit draagt niet alleen bij aan het huisvesten van voormalige vluchtelingen waarvan besloten is dat zij in Nederland mogen blijven, maar helpt ook om de lokale krapte aan sociale huurwoningen versneld te verminderen en andere bewoners die met spoed een woning zoeken te huisvesten. Het kost echter tijd om de realisatie van flexwoningen naar het gewenste niveau te brengen, terwijl het vanwege de asielcrisis van belang is dat de huisvesting van mensen met een verblijfsvergunning al op korte termijn versnelt. Daarom zal het voor gemeenten voor de korte termijn nodig zijn om mensen met een verblijfsvergunning in bestaande sociale woningen te huisvesten. Hoeveel woningen nodig zijn verschilt per gemeente, maar landelijk zou in de periode september-december 2022 ca. 12% van de vrijkomende corporatiewoningen nodig zijn (tegenover normaalgesproken 5-10%). Mede afhankelijk van hoe snel gemeenten nieuwe Dit is additioneel ten opzichte van de € 100 miljoen die eerder via het amendement Koerhuis (TK 35 925 VII, nr. 52) is vrijgekomen voor de bouw van flexwoningen. 2

Pagina 5 van 8

flexwoningen realiseren, komt dit aandeel in de eerste helft van 2023 weer binnen de normale bandbreedte en zal daarna naar verwachting verder te dalen. Met de bouw van grote aantallen flexwoningen wordt verdringing zoveel mogelijk voorkomen en voorkomen we dergelijke pieken en dalen in de toekomst. Verdere maatregelen en versterking Bovenstaande tijdelijke maatregelen kunnen niet los worden gezien van de bredere kabinetsinzet op het terrein van asiel en migratie. Op een aantal onderdelen ziet het kabinet aanleiding voor aanvullingen en versterking van die inzet. Overlast Ook de afgelopen weken zijn er verscheidene berichten verschenen over asielzoekers die overlastgevend of crimineel gedrag vertonen. Hoewel het gaat om een in omvang beperkte groep asielzoekers, heeft dit een sterk negatief effect op het gevoel van veiligheid bij omwonenden en ondermijnt dit het draagvlak voor de asielopvang. Het Kabinet intensiveert daarom de aanpak van overlastgevend gedrag en criminaliteit. Samen met organisaties in de migratieketen, gemeenten, politie en het OM wordt continu ingezet om de effectieve, integrale aanpak te versterken. Het projectteam voor het aanpakken van de grootste overlastgevers is gestart en hiervoor wordt structureel € 15 miljoen vrijgemaakt.

Daarnaast komen er meer procesbeschikbaarheidslocaties (PBL) voor asielzoekers met een kansarme asielaanvraag, zoals asielzoekers uit veilige landen van herkomst. In juni jl. is uw Kamer geïnformeerd over aanvullende maatregelen ter aanpak en voorkoming van overlast en criminaliteit. In deze nieuw op te zetten opvangmodaliteit geldt, op basis van huisregels een sober regime en het vereiste dat betrokkenen steeds beschikbaar zijn voor de procedure op locatie met het doel om kansarme aanvragen versneld af te doen en kansarme asielzoekers te ontmoedigen. Er wordt momenteel gewerkt aan de uitwerking van de PBL. We intensiveren het versneld uitzetten van overlastgegevende asielzoekers door de Dienst Terugkeer en Vertrek (DT&V). Hierdoor kan de DT&V aan de slag met een gespecialiseerd team doelgericht te terugkeer van overlastgevers bevorderen. Dit is het sluitstuk van de geïntensiveerde aanpak van overlastgevers. Ook voor de PBL’s en DT&V worden extra middelen ter beschikking gesteld: twee keer 15 miljoen structureel. Hiermee komt in het totaal dus 45 miljoen structureel beschikbaar voor het aanpakken van overlast. Verdere versnelling kansarme aanvragen Voor de mensen die overduidelijk geen recht hebben op asiel, versnellen we de procedure waarmee er meer capaciteit overblijft voor mensen in kwetsbare posities en voor complexe zaken.

Inzet mobiel toezicht veiligheid De Koninklijke Marechaussee (KMar) voert de komende periode - in nauwe samenwerking met België en Duitsland - in de binnengrenszone verschillende acties uit. De KMar voert deze controles in de grensregio uit om illegale migratie en migratiegerelateerde criminaliteit zoals mensensmokkel en fraude met reisdocumenten tegen te gaan. De KMar zal voorts het mobiel toezicht veiligheid (MTV) intensiever inzetten om daarmee gerichter bij te dragen aan het tegengaan van overbelasting van de Nederlandse asielketen, het voorkomen van mensonterende incidenten alsmede het maximaal voorkomen van incidenten in het kader van de openbare orde.

Pagina 6 van 8

Dublin Onder de mensen die zich in Ter Apel melden bevindt zich ook een substantieel aantal voor wiens asielverzoek een andere EU-lidstaat verantwoordelijk is op basis van de EU-Dublinverordening. Zoals uw Kamer bekend wordt de uitvoering van de Dublinverordening door meerdere factoren bemoeilijkt. Om deze tekortkomingen aan te pakken is mede een aanpassing van de EU-Dublinverordening en een betere registratie van de Unie (onrechtmatig) inreizende vreemdelingen, noodzakelijk. De Europese Commissie heeft hiertoe aanzetten gedaan in de voorstellen voor de Screeningsverordening en de Verordening inzake asiel- en migratiebeheer van 23 september 2020. Hoewel onlangs voortgang is geboekt op de aanname van het Screeningsvoorstel, is de realiteit dat onderhandelingen over deze verordeningen een langere looptijd hebben en een inwerkingtreding niet op korte termijn zal zijn gerealiseerd. Het kabinet zet zich daarom met gelijkgezinde lidstaten dan ook continu in op betere tenuitvoerlegging van de reeds gemaakte afspraken. Samen met andere lidstaten spoort het kabinet de Europese Commissie dan ook aan om een concreet plan te presenteren om Dublintransfers naar bijvoorbeeld Griekenland weer volledig te hervatten. De Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid heeft tijdens de JBZ-Raad van 11-12 juli jl.

het probleem van het binnen de Unie irregulier doorreizen van asielzoekers (secundaire migratie) en het belang van het naleven van de gemaakte afspraken benadrukt, als ook het belang van een snelle aanname van de nieuwe wetgeving. De Europese Commissie start in september met het maken van een zogenaamde Roadmap om de uitvoering van de Dublinverordening te verbeteren. Nederland is een van de 11 lidstaten die meeschrijft aan deze Roadmap. AMV-opvang Ook de opvangsituatie voor alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv) is reden tot grote zorg. Er is sprake van een zeer hoge instroom van amv waardoor de opvangcapaciteit bij het COA in het hele land overbezet is (bezettingsgraad van 114%) met als meest extreme geval de situatie in Ter Apel waar de afgelopen periode sprake is van een structurele overbezetting van 200 amv. Bij Nidos is de beschikbare capaciteit reeds volledig benut en ook daar is er een acute behoefte aan meer opvangplekken om te kunnen voldoen aan de doorstroom vanuit het COA. Gemeenten hebben herhaaldelijk het signaal afgegeven dat de intensieve zorg en begeleiding van ex-amv een grote (financiële) druk op jongerenhuisvesting en op sociale voorzieningen legt voor hen. Als gevolg hiervan zijn gemeenten terughoudend geweest met het realiseren van nieuwe opvangplekken voor amv.

Onderdeel van de bijgevoegde afspraken is financiële dekking voor de verlengde opvang en begeleiding voor ex-amv’s. Daarmee is de verwachting dat deze terughoudendheid bij gemeenten zal komen te vervallen. Vanuit het Rijk zal er de komende periode dan ook met kracht ingezet worden op de realisatie van nieuwe opvangplekken voor amv. Dit zal op de korte termijn onder andere gebeuren door middel van een concrete uitvraag naar 25-30 eengezinswoningen per provincie die ingezet kunnen worden als kleinschalige wooneenheden voor amv met een status. Wettelijke mogelijkheid voor verlengen beslistermijn in asielzaken Zoals uw Kamer bekend is kampt de IND met achterstanden bij de behandeling voor eerste asielaanvragen waardoor een belangrijk deel van de aanvragen buiten de wettelijke beslistermijn van 6 maanden worden beslist. Ondanks alle inspanningen is de verwachting dat dit op korte termijn niet zal veranderen. Voor asielaanvragen kan de beslistermijn op grond van artikel 42, vierde lid, onder b, Vw categoriaal worden verlengd met maximaal 9 maanden. Vanwege de onverwachte hoge instroom van asielzoekers in de afgelopen 12 maanden (mede gelet op het aantal personen uit Afghanistan en Oekraïne) in samenhang met de onmogelijkheid voor de IND om op korte termijn de personele capaciteit dermate op te bouwen dat alsnog tijdig kan worden beslist zal gebruik worden gemaakt Pagina 7 van 8

van de wettelijke mogelijkheid om de beslistermijn voor asiel generiek te verlengen. Deze maatregel moet op kort termijn tot meer rust leiden binnen de IND en minder procedures tegen het niet tijdig beslissen die contraproductief werken. Daarnaast moet deze maatregel ook enige duidelijkheid geven aan de asielaanvrager over de termijn waarbinnen ze een beslissing kunnen verwachten Deze maatregel beoogt niet dat in alle zaken de maximale termijn wordt gebruikt. Het doel is nog steeds om zo spoedig mogelijk te beslissen en voorkomt maximaal dat schaarse capaciteit moet worden ingezet op procedures over termijnoverschrijding. De maatregel geldt alleen voor die zaken waarbij de wettelijke belsistermijn nog niet is verlopen. Terugkeer Voor een houdbaar asielstelsel is ook het vertrek uit Nederland van hen die geen recht hebben op bescherming een belangrijk onderdeel. Een effectief terugkeerbeleid kan ook invloed hebben op de instroom van veiligelanders en andere kansarme asielzoekers. Naast het stimuleren van vrijwillige terugkeer is de tenuitvoerlegging van gedwongen terugkeer daarom van bijzonder belang. De kabinetsbrede aanpak van terugkeer wordt geïntensiveerd op zowel operationeel als politiek niveau.

Met prioritaire landen wordt intensief dialoog gevoerd ten behoeve van terugkeer en zowel via de EU als bilateraal migratiepartnerschappen opgebouwd met bijzondere aandacht voor veilige landen. De migratiepartnerschappen zijn breed en kunnen afspraken bevatten op tal van terreinen. Daarbij zullen alle kabinetsleden de partnerschappen verrijken met middelen bijvoorbeeld op het gebied van handel, ontwikkelingssamenwerking, visumverlening en arbeidsmigratie, en in hun internationale contacten voortdurend wijzen op het belang van medewerking aan terugkeer. Voor landen die niet meewerken met het terugnemen van hun onderdanen, en niet ontvankelijk zijn voor verbetering middels dialoog of brede samenwerking, wordt een andere aanpak gevolgd zoals op het gebied van visa via de EU. In de uitvoering staat de asielketen voor een grondig proces en humane opvang, maar is ook terugkeer een speerpunt. Dat houdt onder meer in dat er voldoende capaciteit aanwezig is bij de verschillende ketenpartners voor inbewaringstelling en bij bepaalde doelgroepen in de aanpak vroeg de focus op terugkeer wordt gelegd en niet op verblijf. Daar waar de juridische kaders het instrument van vreemdelingenbewaring mogelijk maken, is het van belang daartoe ook over te gaan.

Met een snel en efficiënt nationaal proces en versterking van internationale inzet op alle vlakken moeten resultaten verbeteren al zal dit investering en tijd blijven vergen. Mede namens de minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke ordening, De Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid,

E. van der Burg

Pagina 8 van 8

Team Maatschappelijk

Aan de bewoner(s) van dit adres

Ons kenmerk

Datum

1574825

6 september 2022

Onderwerp

Crisisnoodopvang asielzoekers Baanstee-Noord

Beste bewoner(s),

Op dit moment verkeert de opvang voor asielzoekers in een crisis. De situatie, voor zowel mensen die asiel willen aanvragen als voor medewerkers met name in Ter Apel, is nog nauwelijks houdbaar. In de afgelopen weken heeft het Rijk de Veiligheidsregio’s om dringende extra hulp gevraagd. Daarom gaat Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland (VRZW) samen met gemeenten Purmerend en Edam-Volendam deze nieuwe opdracht aan. Dit betekent dat er op korte termijn in totaal 450 asielzoekers worden opgevangen in een crisisnoodopvang. In deze brief leest u hier meer over. Tijdelijke crisisnoodopvang in Baanstee-Noord De burgemeesters in de regio vinden dat niemand na zoveel ellende en die op de vlucht is voor onheil of een veilige nieuwe thuishaven zoekt, buiten zou moeten slapen. Deze crisis kan alleen worden opgelost door snel en voor een korte tijd asielzoekers op te vangen. En die opvang en ondersteuning willen de gemeenten Purmerend en Edam-Volendam samen bieden. Er is inmiddels ook veel ervaring opgedaan door de gemeenten en de Veiligheidsregio. Die ervaringen willen wij ook hier samen gaan inzetten. Gezien de snelheid en urgentie is de meest voor de hand liggende locatie het buitengebied op de grens van de gemeenten Purmerend en Edam-Volendam, namelijk Baanstee-Noord.

450 asielzoekers Het is de bedoeling om de crisisnoodopvang op het terrein van Baanstee-Noord vanaf 1 oktober te openen voor een periode van drie maanden voor 450 asielzoekers. Het gaat om een tijdelijke noodopvangplek met basisvoorzieningen aan de Visserijweg: de locatie waar de nieuwe milieustraat van de gemeente Purmerend zal komen. Veel praktische en organisatorische zaken moeten nog verder uitgezocht worden: van nutsvoorzieningen, verlichting, beveiliging, tot het soort tenten, maaltijden en dagbesteding. Dit gaat de komende weken gebeuren.

Bezoekadres

Postadres

Telefoon & e-mail

Purmersteenweg 42 1441 DM Purmerend

Postbus 15 1440 AA Purmerend

(0299) 452 452 info@purmerend.nl

purmerend.nl

Vragen Wij begrijpen dat deze brief misschien nog geen antwoorden geeft op eventuele vragen die u heeft. U kunt deze vragen uiteraard stellen via noodopvangbaanstee@purmerend.nl. Ook vindt u een aantal vragen en antwoorden over de crisisnoodopvang op de website van de gemeenten Purmerend en EdamVolendam. Heeft u suggesties of wilt u een bijdrage leveren voor de crisisnoodopvang? Dan kunt u ons mailen via bovenstaand e-mailadres. Wij nemen dan contact met u op over wat u kunt doen.

Met vriendelijke groet,

Don Bijl Burgemeester

Registratienummer: 1574834 Onderwerp: Crisisnoodopvang asielzoekers regio ZaanstreekWaterland, locatie Baanstee Noord

De burgemeester van de gemeente Purmerend, overwegende dat het kabinet in het Veiligheidsberaad een extra hulpverzoek heeft gedaan aan de gemeenten en Veiligheidsregio's in het veiligheidsberaad omdat de asiel keten in een stevige crisis zit; deze extra hulpverzoek betekent dat er, naast de noodopvangplekken voor asielzoekers die de veiligheidsregio's al hebben gerealiseerd, opnieuw per veiligheidsregio 225 extra crisisnoodopvangplekken gerealiseerd moet worden, waardoor de totale regionale taakstelling uitkomt op 450 crisisnoodopvangplekken; de eerdere hulpverzoeken voor crisisnoodopvangplekken zijn ingevuld door gemeente Wormerland en gemeente Zaanstad; de termijn van de realisatie van de crisisnoodopvangplekken tot 31 december 2022 loopt; om richting het COA aan te geven dat het wenselijk is om hier geen veiligelanders/amokmakers te plaatsen;

BE 5 LU IT:

in afstemming met het college van Purmerend en in afstemming met de burgemeester en het college van Edam-Volendam, op de Baanstee Noord een crisisnoodopvang asielzoekers regio Zaanstreek-Waterland te realiseren tot 31 december2022. Aldus besloten d.d. 6 september 2022

Purmerend,

i

PUR

MER

END