bijlage-bij-antwoord-2-20241126-bijlage-f2-woningmonitor-2024-gemeente-purmerend
Tekst van het document
2024 Gemeente Purmerend
Woningmonitor
Voorwoord Met de Woningmonitor 2024 laten we zien hoe onze woningvoorraad en ons inwonertal zich in 2023 hebben ontwikkeld. De vraag naar woningen in Purmerend blijft onverminderd groot, en ondanks dat er weinig ruimte is om te bouwen en de kosten blijven stijgen, zetten wij ons – samen met onze partners – volop in om te zorgen voor voldoende en betaalbare woningen voor onze inwoners. Met ons 30/40/30-beleid – waarmee we streven naar een verdeling in de nieuwbouw van 30% sociale huur, 40% middenhuur en betaalbare koop, en 30% vrije sectorwoningen – werken we aan een evenwichtig en divers woningaanbod. Deze monitor helpt ons om een helder beeld te krijgen van waar we staan en wat we de komende tijd in de planning hebben. De afgelopen vijf jaar zijn er gemiddeld ruim 600 nieuwe woningen per jaar bijgekomen in Purmerend. Dat is een resultaat waar we trots op kunnen zijn, zeker met de uitdagingen die op ons pad liggen. In de volgende Woningmonitor, over 2024, geven we ook inzicht in de verdeling 30/40/30 voor de gerealiseerde nieuwe woningen in de afgelopen jaren. De komende jaren ligt de nadruk ook weer op het bouwen van sociale huurwoningen en het uitbreiden van het middensegment met betaalbare huur- en koopwoningen. Vooral het toevoegen van dit laatste segment is tegenwoordig een behoorlijke uitdaging, waar we met onze partners hard aan werken.
Samen met hen blijven we ons inzetten voor een Purmerend waarin iedereen fijn en betaalbaar kan wonen.
Natalie Saaf, Wethouder Wonen
Pascal Verkroost Wethouder Ruimtelijke ordening en gebiedsontwikkeling
2
Inhoud Voorwoord
2
Inleiding
4
Waarom deze monitor? Basis: BAG en BRP Eigen cijfers corporaties Gebiedsindeling Purmerend Leeswijzer
4 4 4 5 5
1 De woningvoorraad
6
Aantal woningen Ontwikkeling van de woningvoorraad Aantal woningen per wijk
6 6 7
2 Eigenschappen van de woningen Bouwperiode Oppervlakte Woningtype Eigendomssituatie van woningen Waarde van woningen
9 9 10 10 11 13
3 Corporatiecijfers
15
Voorraad corporatiewoningen Zelfstandige corporatiewoningen Nieuwe verhuringen Energielabel corporatiewoningen
15 16 17 18
4 Inwoners
21
Aantal inwoners Verhuisde personen tussen gemeenten Verhuisde personen binnen de gemeente
21 22 23
5 Blik op de toekomst
26
Projectenplanning Primavera Afgegeven omgevingsvergunningen Afgegeven woningvormingsvergunningen Woningen ‘in afspraak’ Woningen ‘in afspraak’ Woningen in afspraak naar prijsstelling en verdeling over de categorieën 30-40-30 Omgevingsvergunningen 2023 Woningvormingsvergunningen 2023
3
26 26 26 27 28 28 29 29
Inleiding De woningmonitor is een eenduidige bron voor informatie over (de ontwikkeling van) de woningvoorraad. Waarom deze monitor? De woningmonitor heeft meerdere functies. Het is een beknopt naslagwerk voor de meest relevante cijfers en kengetallen over (de ontwikkeling van) de Purmerendse woningvoorraad en de groei van het inwonertal uit onze eigen registraties. De woningmonitor is daarom handig voor raad, college, medewerkers, inwoners en ieder ander die geïnteresseerd is in of op zoek is naar deze informatie. De opeenvolgende monitors vormen tevens een eenduidige bron van cijfers voor verschillende visies, nota’s, memo’s, brieven en andere stukken. Andersom kunnen gebruikte cijfers in deze stukken met behulp van de Woningmonitor beter worden geplaatst. Waar van toepassing geven de cijfers een ontwikkeling in de woningvoorraad weer vanaf 2020. Andere cijfers geven de stand van zaken weer aan het begin van 2024. Bij alle cijfers wordt duidelijk weergeven op welke tijdsperiode en op welk deel van de woningvoorraad ze betrekking hebben en uit welke bron de cijfers afkomstig zijn.
Basis: BAG en BRP De basis voor deze monitor is de Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG). Deze registratie is wettelijk verplicht en vergelijkbaar met andere gemeenten. De cijfers van de BAG zijn ook de cijfers die het CBS gebruikt en die aan de basis liggen van bijvoorbeeld de berekening van de bijdrage die de gemeente krijgt uit het Gemeentefonds. Deze keuze betekent ook dat de definities van de BAG en de wijze van administreren leidend zijn. De cijfers over de inwoners komen uit de Basisregistratie Personen (BRP). Deze cijfers worden vervolgens aan de BAG-cijfers gekoppeld. Op de cijfers van BAG en BRP is continu controle. Dat betekent dat er tussendoor ook administratieve correcties plaatsvinden. Hierdoor kunnen de cijfers over hetzelfde jaar in opeenvolgende monitoren enigszins verschillen.
Eigen cijfers corporaties De cijfers over de (sociale) huurwoningen van de corporaties komen uit de individuele administraties van de corporaties zelf. In de BAG vinden we namelijk alleen het veld ‘verblijfseenheden met een woonfunctie’ en in het Waardering Onroerende Zaken (WOZ)-register alleen de naam van de eigenaar. Of de woning een sociale of vrije sectorhuurwoning is, wordt hieruit niet duidelijk. We hebben met de corporaties afspraken gemaakt over de cijfers die ze aanleveren. In de praktijk blijkt het voor hen soms lastig om volledig vergelijkbare cijfers te leveren. Corporaties hebben ieder hun administratie op eigen wijze ingericht. Dit kan betekenen dat er soms een klein verschil zit in de
4
aantallen die per tabel worden weergegeven – ook als ze over hetzelfde onderwerp gaan, omdat ze vanuit verschillende bestanden van de corporaties zijn aangeleverd.
Gebiedsindeling Purmerend Het college van Beemster heeft in september 2020 besloten om Beemster vanaf de fusie met Purmerend als één (statistische) wijk te zien voor het bijhouden van statistische gegevens. De acht wijken waaruit gemeente Purmerend bestaat zijn: Centrum, Overwhere, Wheermolen, Gors, Purmer-Noord, Purmer-Zuid, Weidevenne en Beemster. Voor alle cijfers in deze monitor is Beemster als onderdeel van Purmerend meegenomen.
Leeswijzer In hoofdstuk 1 wordt gekeken naar (veranderingen in) de woningvoorraad in de periode 2020-2024. In hoofdstuk 2 worden de verschillende kenmerken van de woningen op 1 januari 2024 (bouwjaar, oppervlakte, woningtype, de eigendomssituatie en de woningwaarde) besproken. In hoofdstuk 3 worden de cijfers van de corporaties gepresenteerd (sociale en vrijesectorhuur, huurprijzen). In hoofdstuk 4 is er aandacht voor de inwoners van Purmerend. Hier worden aantal inwoners, de gemiddelde woningbezetting, verhuizingen binnen de gemeente, alsook vestiging en vertrek besproken. De monitor sluit af met hoofdstuk 5, met een blik op de verwachte ontwikkeling van de woningvoorraad in de (nabije) toekomst.
5
1 De woningvoorraad Aantal woningen Op 1 januari 2024 telt Purmerend 43.061 woningen. Een woning is een adres met een woonfunctie dat voldoet aan de technische eisen aan een woning volgens de BAG-regelgeving. De cijfers zijn daarom exclusief ligplaatsen voor woonschepen en standplaatsen voor woonwagens, maar inclusief tijdelijke woningen. Onderstaande tabel laat de ontwikkeling van de woningvoorraad zien over de afgelopen vijf jaar. Voor het tellen van de woningvoorraad kijken we naar de situatie op 1 januari van het betreffende jaar. Tabel 1.1 Woningvoorraad Purmerend, 2020-2024 Gemeente
1 januari 2020
1 januari 2021
1 januari 2022
1 januari 2023
1 januari 2024
Purmerend
40.733
41.174
42.039
42.865
43.061
Ontwikkeling van de woningvoorraad De woningvoorraad neemt af door sloop of ‘overige onttrekkingen’. Een overige onttrekking is bijvoorbeeld een samenvoeging van woningen of transformatie (van woning naar bijvoorbeeld kantoor- of winkelruimte). Een afname is niet altijd permanent. Bijvoorbeeld wanneer een woning gesloopt wordt om vervolgens een nieuwe woning te plaatsen. Dit levert twee veranderingen op, sloop en nieuwbouw, die niet altijd in hetzelfde jaar plaatsvinden. De woningvoorraad neemt toe door nieuwbouw en ‘overige toevoegingen’. Hierbij kan het bijvoorbeeld gaan om een toevoeging door verandering van gebruiksfunctie (van kantoor- of winkelruimte naar woning) of splitsing van een woning in twee of meer woningen. Onderstaande tabellen tonen de veranderingen (mutaties) in de woningvoorraad. Het jaartal geeft aan in welk jaar deze veranderingen hebben plaatsgevonden. Tussen 2020 en 2024 is de woningvoorraad van Purmerend met 2.328 woningen toegenomen. Dit gaat om een gemiddelde toename van 582 woningen per jaar. In 2023 nam de woningvoorraad toe met 196 woningen.
6
Tabel 1.2 Mutaties in woningvoorraad Purmerend, 2020-2024 jaar
woningen op 1 januari
toename
afname
saldo
2020
40.733
469
28
441
2021
41.174
902
37
865
2022
42.039
842
16
826
2023
42.865
222
26
196
2024
43.061
-
-
-
Aantal woningen per wijk In alle wijken en dorpen is het aantal woningen toegenomen sinds 2020. De toename is het grootst in Centrum en Beemster. In Purmer-Zuid en Purmer-Noord is de toename het laagst. De meeste woningen staan in de wijk Weidevenne. Centrum telt het minste aantal woningen. In 2023 is het aantal woningen alleen in Purmer-Zuid gelijk gebleven. In de andere wijken en dorpen nam het aantal woningen toe. Tabel 1.3 Woningvoorraad Purmerend naar wijk, 2020-2024 wijk
1 januari 2020
1 januari 2021
1 januari 2022
1 januari 2023
Centrum
2.678
2.709
2.796
2.947
2.959
281
10,5%
Overwhere
6.853
6.877
6.937
7.140
7.208
355
5,2%
Wheermolen
3.717
3.815
3.853
3.865
3.916
199
5,4%
Gors
4.274
4.290
4.471
4.509
4.521
247
5,8%
Purmer-Noord
6.395
6.426
6.465
6.487
6.490
95
1,5%
Purmer-Zuid
5.104
5.135
5.135
5.135
5.136
32
0,6%
Weidevenne
7.680
7.871
8.053
8.234
8.235
555
7,2%
Beemster
4.032
4.051
4.329
4.548
4.596
564
14,0%
Purmerend
40.733
41.174
42.039
42.865
43.061
2.328
5,7%
7
1 januari toe/-afname verandering 2024 2024 t.o.v. 2024 t.o.v. 2020 2020
8
2 Eigenschappen van de woningen Bouwperiode Het jaar waarin een gebouw is opgeleverd, wordt het bouwjaar genoemd. In onderstaande tabel en figuur staat de huidige woningvoorraad uitgesplitst naar wijk en bouwperiode. Aan onderstaande tabel is af te lezen wanneer de wijken en dorpen zijn ontstaan. Purmerend is het hardst gegroeid in de periode 1970 t/m 1989, toen zijn de wijken Gors, Purmer-Noord en PurmerZuid gebouwd. De meeste woningen die sinds 2010 zijn opgeleverd, staan in Weidevenne, gevolgd door Beemster. Tabel 2.1 Aantal woningen naar bouwperiode en wijk, 1 januari 2024 wijk
voor 1950
1950 t/m 1969
1970 t/m 1989
1990 t/m 2009
vanaf 2010 tot 1 januari 2024
Centrum
886
401
836
452
384
Overwhere
13
2.979
3.548
144
524
Wheermolen
3
1.911
1.015
154
833
Gors
4
5
3.799
377
336
Purmer-Noord
24
13
5.568
701
184
Purmer-Zuid
20
6
2.487
2.571
52
Weidevenne
132
75
5
6.150
1.873
Beemster
1.097
703
894
731
1.171
Purmerend
2.179
6.093
18.152
11.280
5.357
Figuur 2.2 Percentage woningen naar bouwperiode en wijk, 1 januari 2024
9
Oppervlakte Iets minder dan de helft van alle woningen in Purmerend heeft een oppervlakte van tussen de 80 en 119 m2. De meeste woningen van 150 m2 en groter staan in Beemster. De meeste woningen kleiner dan 40 m2 staan in Overwhere, Gors en Centrum. Tabel 2.3 Aantal woningen naar oppervlakte en wijk, 1 januari 2024 wijk
tot 40 m²
40-59 m²
60-79 m²
80-99 m²
100-119 m²
120-149 m²
150 m² en meer
Centrum
151
486
598
804
477
222
221
Overwhere
174
543
2.464
1.416
1.036
907
668
Wheermolen
36
292
789
1.601
950
225
23
Gors
155
346
415
1.056
1.170
1.047
332
Purmer-Noord
33
237
965
1.822
2.620
599
214
Purmer-Zuid
8
124
511
784
1.776
1.225
708
Weidevenne
51
532
933
1.270
1.909
1.992
1.548
Beemster
10
110
314
570
763
1.048
1.781
Purmerend
618
2.670
6.989
9.323
10.701
7.265
5.495
Figuur 2.4 Percentage woningen naar oppervlakte en wijk, 1 januari 2024
Woningtype Voor woningtypen wordt onderscheid gemaakt tussen meergezinswoningen en eengezinswoningen. Als meerdere woningen één pand vormen, noemen we deze woningen meergezinswoningen. Een voorbeeld daarvan is een flat. Als dit niet het geval is dan spreken we van een eengezinswoning, bijvoorbeeld een rijtjeshuis. In Weidevenne staan de meeste eengezinswoningen en in Overwhere staan de meeste meergezinswoningen. Verhoudingsgewijs hebben Centrum en Wheermolen het grootste aandeel
10
meergezinswoningen. In Beemster en Purmer-Zuid is het aandeel eengezinswoningen veel groter. De verdeling over heel Purmerend is 67% eengezinswoningen en 33% meergezinswoningen. Tabel 2.5 Aantal woningen naar woningtype en wijk, 1 januari 2024 wijk
eengezinswoningen
meergezinswoningen
Centrum
1.091
1.868
Overwhere
3.488
3.720
Wheermolen
1.437
2.479
Gors
3.223
1.298
Purmer-Noord
5.296
1.194
Purmer-Zuid
4.470
666
Weidevenne
5.596
2.639
Beemster
4.078
518
Purmerend
28.679
14.382
Figuur 2.6 Percentage woningen naar woningtype en wijk, 1 januari 2024
Eigendomssituatie van woningen Voor het bepalen van de eigendomssituatie van een woning, wordt gebruik gemaakt van de waardering onroerende zaken (WOZ). Hierbij is onderscheid te maken tussen koopwoningen en huurwoningen. Een koopwoning is een woning in eigendom van een particulier die ook bewoner is van de woning. Een huurwoning is een woning waar de eigenaar niet woont. Huurwoningen zijn daarna verder onder te verdelen in corporatiehuur en overige huur. Onder corporatiehuur vallen woningen die in eigendom zijn van een woningcorporatie. Dit betreft alle huurwoningen van corporaties, zowel de sociale- als de vrije sector huurwoningen. Onder overige huur vallen woningen die in eigendom zijn van onder andere bedrijven, particulieren en beleggers.
11
Er kan geen onderscheid gemaakt worden tussen sociale- en vrijesectorhuurwoningen, omdat de huurprijs van huurwoningen niet bekend is in de WOZ. In onderstaande tabel en figuur staat de eigendomssituatie van de woningen in Purmerend. De woningvoorraad in Purmerend bestaat (afgerond) voor 60% uit koopwoningen, 32% corporatiehuurwoningen en 9% overige huurwoningen. In Beemster en Purmer-Zuid is het percentage koopwoningen het hoogst; in Beemster 77% en in Purmer-Zuid 72%. Wheermolen heeft het hoogste percentage corporatiehuurwoningen; 58% van de woningvoorraad in de wijk. Tabel 2.7 Aantal woningen naar eigendomssituatie en wijk, 1 januari 2024 wijk
koop
corporatiehuur
overige huur
Centrum
1.295
948
716
Overwhere
3.994
2.392
822
Wheermolen
1.323
2.262
331
Gors
2.640
1.357
524
Purmer-Noord
3.517
2.682
291
Purmer-Zuid
3.715
1.199
222
Weidevenne
5.689
2.052
494
Beemster
3.539
780
277
Purmerend
25.712
13.672
3.677
Figuur 2.8 Percentage woningen naar eigendomssituatie en wijk, 1 januari 2024
12
Waarde van woningen De WOZ geeft de waarde van de woningen weer. De gemeente bepaalt deze aan de hand van de verkoopprijzen van vergelijkbare en recent verkochte woningen. De WOZ wordt daarom over het voorgaande jaar vastgesteld. Bij stijgende woningprijzen ligt de WOZ lager dan de werkelijke waarde. Andersom geldt dat als de verkoopprijzen dalen, de WOZ altijd iets hoger ligt dan de werkelijke waarde. In onderstaande tabel en figuur staat het aantal koopwoningen naar prijsklasse WOZ. De prijsklassen zijn gebaseerd op de hoogte van de hypotheek die men in het voorjaar van 2023 kon afsluiten met een lager inkomen (hypotheek mogelijk tot €207.000), met een middeninkomen (tot €304.000) en met een hoger inkomen (€428.000 of meer). Het grootste deel van de woningen in Purmerend (49%) heeft een WOZ-waarde tussen de €304.000 en €428.000. In Overwhere staan de meeste woningen met een WOZ-waarde tot €304.000 en in Weidevenne is het aantal woningen met een WOZ-waarde van €428.000 en meer het grootst. Tabel 2.9 Aantal koopwoningen Purmerend naar prijsklasse WOZ en wijk, 1 januari 2024 wijk
tot €207.000
€207.000 tot €304.000
€304.000 tot €428.000
€428.000 en meer
Centrum
8
131
606
550
Overwhere
4
1.216
1.909
865
Wheermolen
81
50
1.104
88
Gors
2
94
1.802
741
Purmer-Noord
2
36
3.107
372
Purmer-Zuid
1
5
2.001
1.708
Weidevenne
2
120
1.338
4.228
Beemster
9
129
642
2.753
Purmerend
109
1.781
12.509
11.305
Figuur 2.10 Percentage koopwoningen Purmerend naar prijsklasse WOZ en wijk, 1 januari 2024
13
14
3 Corporatiecijfers De cijfers over de corporatiewoningen zijn een optelsom van de cijfers uit de individuele administraties van de corporaties. De gemeente registreert in de BAG alleen ‘verblijfseenheden met een woonfunctie’ en in de WOZ staat de naam van de eigenaar. Het huurniveau van de woningen is niet bekend. We hebben met de corporaties afspraken gemaakt over de cijfers die ze jaarlijks aanleveren. In de praktijk blijkt het voor hen echter soms lastig om de juiste en vergelijkbare cijfers te leveren. Corporaties hebben ieder hun administratie op eigen wijze ingericht. Dan is van de woning bijvoorbeeld het energielabel wel bekend, maar niet of dit een zelfstandige of een onzelfstandige woning betreft. Die gegevens moeten uit een ander bestand worden gehaald. Het kan daarom zijn dat er hier en daar een klein verschil zit in de aantallen die per tabel worden weergegeven – ook als ze over hetzelfde onderwerp gaan. We werken er samen aan om deze verschillen steeds verder te beperken. Niet alle woningen van de corporaties worden via Woonmatch of WoningNet verhuurd. Corporaties verhuren ook woningen direct aan een (zorg)instelling en de vrije sectorhuurwoningen van de corporaties worden via andere kanalen verhuurd. De exacte huurprijsgrens voor een sociale huurwoning wordt jaarlijks door het Rijk vastgesteld.
In 2020 was deze grens € 737,14, in 2021 € 752,33, in 2022 €763,47 en €808,06 in 2023. Tot deze grens kan men in aanmerking komen voor huurtoeslag.
Voorraad corporatiewoningen Tabel 3.1 geeft de totale voorraad corporatiewoningen weer. Het gaat hier om de cijfers op 31 december van het betreffende jaar. Een sociale huurwoning is een woning met een nietgeliberaliseerd huurcontract. In enkele gevallen kan de huur van een sociale huurwoning wel boven de liberalisatiegrens 2023 uitkomen. Een onzelfstandige sociale huurwoning heeft geen eigen toegang en/of voorzieningen zoals keuken en/of badkamer. Deze worden gedeeld met bewoners van andere woningen of kamers. Tabel 3.1 Voorraad corporatiewoningen, 2020-2023 voorraad
31-12-2020
31-12-2021
31-12-2022
31-12-2023
12.628
12.653
12.886
12.920
- waarvan verhuurd aan instelling
188
187
223
242
onzelfstandig sociaal
440
440
404
397
- waarvan verhuurd aan instelling
236
236
206
199
zelfstandig sociaal
15
zelfstandig geliberaliseerd niet gemaximeerd totaal
416
411
417
399
13.484
13.504
13.707
13.716
Zelfstandige corporatiewoningen Tabel 3.2 gaat alleen over de zelfstandige sociale huurwoningen van corporaties, dit is exclusief de onzelfstandige woningen en exclusief de vrije sectorwoningen, maar ook exclusief de woningen die worden verhuurd aan instellingen. De tabel geeft per jaar de veranderingen weer in de woningvoorraad in dat jaar. De beginstand is 1 januari van het jaar; daaronder volgt een overzicht van de veranderingen. De plus- en mintekens geven aan of het gaat om een toe- of afname van deze voorraad. De beginstand min of plus de veranderingen is de eindstand op 31 december van het jaar en ook de beginstand voor 1 januari in het volgende jaar. Het aantal zelfstandige sociale huurwoningen van corporaties in Purmerend is in 2023 met 30 woningen toegenomen. Tabel 3.2 Ontwikkeling voorraad zelfstandig sociale corporatiewoningen ontwikkeling voorraad
2020
2021
2022
2023
beginstand 1 januari jaar
12.444
12.625
12.653
12.890
nieuwbouw
131
42
265
26
aankoop
71
5
3
0
transformatie / verbouw
-1
0
0
15
van geliberaliseerd naar sociaal
4
4
6
7
verkoop
-20
-28
-17
-14
sloop
0
0
0
0
naar geliberaliseerd
-1
0
-2
0
naar maatschappelijk gebonden verkoop
0
0
-4
-1
administratieve correcties
0
5
-18
-3
12.628
12.653
12.886
12.920
184
28
233
30
eindstand 31 december jaar mutatie
Tabel 3.3 betreft alle zelfstandige huurwoningen van de corporaties (exclusief de woningen verhuurd aan instellingen) en geeft de verdeling weer over de diverse huurklassen. De genoemde bedragen zijn het actuele prijspeil. In 2023 is de totale voorraad zelfstandige corporatiewoningen iets toegenomen. Er is een afname te zien van woningen in de prijsklassen tot de liberalisatiegrens en tweede aftoppingsgrens. Het aantal woningen tot de eerste aftoppingsgrens en woningen boven de liberalisatiegrens zijn, na een daling in 2022, in 2023 weer toegenomen.
16
Tabel 3.3 Voorraad zelfstandige corporatiewoningen naar prijsklasse prijsklasse eerste aftoppingsgrens < € 647,19 tweede aftoppingsgrens € 647,19 - € 693,60 tot liberalisatiegrens € 639,60 - € 808,06 boven liberalisatiegrens € 808,06 tot €900
31-12-2020
31-12-2021
31-12-2022
31-12-2023
8.942 1.973 1.542 311
10.390 1.293 811 203
8.891 2.166 1.755 252
9.879 1.514 1.390 185
276
300
239
353
13.044
12.997
13.303
13.321
boven liberalisatiegrens > € 900 totaal
Nieuwe verhuringen In tabel 3.4 staat het aantal nieuwe verhuringen van de zelfstandige corporatiewoningen naar prijsklasse. Jaarlijks worden woningen tot de eerste aftoppingsgrens het meest nieuw verhuurd. In 2023 zijn 767 woningen verhuurd. Een afname van 321 verhuringen ten opzichte van 2022. Alleen in de prijsklasse tweede aftoppingsgrens zijn iets meer woningen verhuurd dan vorig jaar. De grootste afname is te zien bij woningen tot de eerste aftoppingsgrens. Tabel 3.4 Nieuwe verhuringen zelfstandige corporatiewoningen naar prijsklasse prijsklasse
2020
2021
2022
2023
eerste aftoppingsgrens < € 647,19
648
632
771
474
tweede aftoppingsgrens € 647,19 - € 693,60
91
108
128
148
tot liberalisatiegrens € 639,60 - € 808,06
115
89
142
123
boven liberalisatiegrens € 808,06 tot €900
1
7
15
1
boven liberalisatiegrens > € 900
23
18
32
21
totaal
878
854
1.088
767
Tabel 3.5 geeft een beeld van het aantal verhuringen van zelfstandige sociale huurwoningen aan instellingen, huishoudens van urgenten, en huishoudens die via de 5%-maatwerkregeling van de corporaties worden toegewezen. Voor een verhuring aan een huishouden van urgenten is een urgentieverklaring o.b.v. de urgentieregels in de huisvestingsverordening nodig. Er zijn met name verhuringen aan vergunninghouders, sociale en medische urgenten, en stadsvernieuwingsurgenten.
17
Tabel 3.5 Aantal nieuwe verhuringen aan bijzondere doelgroepen nieuwe verhuringen
2023
vergunninghouders
60
sociale en medische urgenten
36
huiselijk geweldurgentie
0
Mantelzorgurgentie
0
stadsvernieuwingsurgenten
34
uitstroomurgentie na verblijf in instelling voor maatschappelijke opvang of andere instelling
15
verhuringen van sociale huurwoningen aan instellingen
8
verhuringen volgens de 5% maatwerkregeling van corporaties
29
totaal
182
Tabel 3.6 geeft het aandeel van de verhuringen van zelfstandige sociale huurwoningen aan instellingen, huishoudens van urgenten, en huishoudens die via de 5%-maatwerkregeling van de corporaties worden toegewezen in relatie tot het totaal aantal verhuringen weer. In Purmerend is in 2023 24% van de verhuringen voor bijzondere doelgroepen. Tabel 3.6 Percentage nieuwe verhuringen aan bijzondere doelgroepen nieuwe verhuringen
2023
vergunninghouders
8
sociale en medische urgenten
5
huiselijk geweldurgentie
0
mantelzorgurgentie
0
stadsvernieuwingsurgenten
5
uitstroomurgentie na verblijf in instelling voor maatschappelijke opvang of andere instelling
2
verhuringen van sociale huurwoningen aan instellingen
1
verhuringen volgens de 5% maatwerkregeling van corporaties
4
totaal
24
Energielabel corporatiewoningen Corporaties hebben de afgelopen jaren veel geïnvesteerd in de verduurzaming van hun voorraad. Dit is duidelijk te zien in tabellen 3.7 en 3.8 hieronder. In deze tabellen staan alle zelfstandige huurwoningen van de corporaties, inclusief de woningen die verhuurd worden aan instellingen. Ten opzichte van 2022, is in 2023 het aantal woningen met energielabel A toegenomen.
18
Tabel 3.7 Voorraad zelfstandige corporatiewoningen naar energielabel in aantallen Energielabel
31-12-2020
31-12-2021
31-12-2022
31-12-2023
A
5.470
8.004
8.820
9.394
B
3.241
2.360
2.026
1.841
C
2.195
1.340
1.144
1.144
D
1.355
594
452
357
E
563
526
422
274
F
50
141
185
109
G
17
53
53
42
onbekend
153
157
227
161
13.044
13.175
13.329
13.322
totaal
Tabel 3.8 Voorraad zelfstandige corporatiewoningen naar energielabel in percentages Energielabel
31-12-2020
31-12-2021
31-12-2022
31-12-2023
A
42
61
66
71
B
25
18
15
14
C
17
10
9
9
D
10
5
3
3
E
4
4
3
2
F
0
1
1
1
G
0
0
0
0
onbekend
1
1
2
1
100
100
100
100
totaal
19
20
4 Inwoners Aantal inwoners Het aantal inwoners tellen we altijd op 1 januari. Dit zijn alle inwoners die op dat moment in de gemeente in de Basisregistratie Personen (BRP) staan ingeschreven. Het aantal inwoners verandert in de loop van het jaar door geboorte, sterfte en verhuizingen. Op 1 januari 2024 heeft de gemeente Purmerend 95.163 inwoners. De meeste inwoners wonen in Weidevenne. Centrum telt het minste aantal inwoners. Alleen in Purmer-Zuid is het aantal inwoners afgenomen ten opzichte van 1 januari 2020. In Beemster is het aantal inwoners ten opzichte van 1 januari 2020 veruit het sterkst gegroeid. Tabel 4.1 Aantal inwoners naar wijk, 2020-2024 1 januari 2020
1 januari 2021
1 januari 2022
1 januari 2023
1 januari 2024
toe/-afname 2024 t.o.v. 2020
verandering 2024 t.o.v. 2020
Centrum
4.592
4.634
4.705
4.887
4.944
352
7,7%
Overwhere
13.496
13.494
13.504
13.609
14.018
522
3,9%
Wheermolen
7.462
7.795
7.800
7.895
8.120
658
8,8%
Gors
9.493
9.506
9.586
9.759
9.855
362
3,8%
Purmer-Noord
14.302
14.322
14.269
14.568
14.662
360
2,5%
Purmer-Zuid
12.481
12.435
12.283
12.169
12.223
-258
-2,1%
Weidevenne
19.433
19.498
19.403
19.749
19.714
281
1,4%
Beemster
10.017
10.109
10.709
11.357
11.627
1.610
16,1%
Purmerend
91.276
91.793
92.259
93.993
95.163
3.887
4,3%
wijk
De gemiddelde woningbezetting is het gemiddelde aantal personen per woning. Deze nam de afgelopen jaren in Purmerend als geheel af, maar is in 2023 weer licht toegenomen. In Purmer-Zuid, Weidevenne en Beemster is de woningbezetting het hoogst. Centrum en Overwhere hebben de laagste woningbezetting.
21
Tabel 4.2 Gemiddelde woningbezetting per wijk, 2020-2024 wijk
1 januari 2020
1 januari 2021
1 januari 2022
1 januari 2023
1 januari 2024
Centrum
1,72
1,71
1,68
1,66
1,67
Overwhere
1,97
1,96
1,95
1,91
1,94
Wheermolen
2,03
2,04
2,02
2,04
2,07
Gors
2,22
2,22
2,14
2,16
2,18
Purmer-Noord
2,24
2,23
2,21
2,25
2,26
Purmer-Zuid
2,45
2,42
2,39
2,37
2,38
Weidevenne
2,53
2,48
2,41
2,40
2,39
Beemster
2,51
2,50
2,47
2,50
2,53
Purmerend
2,25
2,23
2,19
2,19
2,21
Verhuisde personen tussen gemeenten Bij verhuizingen tellen we het aantal verhuizingen dat heeft plaatsgevonden tussen 1 januari en 31 december van dat jaar. Hierbij is onderscheid te maken tussen personen die in de gemeente zijn komen wonen (vestiging) en personen die naar een andere gemeente zijn verhuisd (vertrek). Het verschil tussen vestiging en vertrek noemen we het saldo. Een positief saldo betekent dat meer personen naar de gemeente verhuizen dan dat er vertrekken. In tabel 4.3 zijn de verhuiscijfers uit 2023 weergegeven. In tabel 4.4 is het verhuissaldo voor de jaren 2020 t/m 2023 weergeven. De meeste vestigers komen in 2023 net zoals in voorgaande jaren uit Amsterdam (1.364 personen) en de regio Zaanstreek-Waterland (824 personen). Purmerenders zijn het afgelopen jaar ook naar andere gemeenten verhuisd. 583 inwoners zijn in de regio Zaanstreek-Waterland blijven wonen; men vertrok vooral naar Edam-Volendam en Zaanstad. In 2023 zijn - net als in voorgaande jaren - meer mensen in Purmerend komen te wonen dan dat er vertrekken. Hierdoor neemt het aantal inwoners toe. De toename komt vooral uit Amsterdam, ‘buitenland/onbekend’ en de regio Zaanstreek-Waterland. Een uitzondering in ZaanstreekWaterland is Edam-Volendam waar het verhuissaldo negatief is. Het verhuissaldo voor “overig Noord-Holland” is negatief.
Meer personen verhuizen vanuit Purmerend naar dit gebied dan omgekeerd.
22
Tabel 4.3 Vestiging uit of vertrek naar gemeente of gebied van herkomst, 2023 gebied
vestiging
vertrek
saldo
Edam-Volendam
157
198
-41
Landsmeer
74
39
35
Oostzaan
32
25
7
Waterland
108
52
56
Wormerland
65
35
30
Zaanstad
388
234
154
Zaanstreek-Waterland
824
583
241
Amsterdam
1.364
627
737
overig MRA
567
376
191
overig NH
361
610
-249
overig NL
722
776
-54
buitenland / onbekend
1.025
707
318
totaal
4.863
3.679
1.184
Tabel 4.4 Verhuissaldo naar gemeente of gebied van herkomst, 2020-2023 gebied
2020
2021
2022
2023
Edam-Volendam
-100
-97
-32
-41
Landsmeer
66
44
41
35
Oostzaan
22
6
14
7
Waterland
43
13
42
56
Wormerland
-45
15
14
30
Zaanstad
135
88
285
154
Zaanstreek-Waterland
121
69
364
241
Amsterdam
784
790
844
737
overig MRA
117
-4
223
191
overig NH
-399
-316
-365
-249
overig NL
-189
-134
27
-54
buitenland / onbekend
127
93
652
318
totaal
561
498
1.745
1.184
Verhuisde personen binnen de gemeente Naast verhuizingen tussen gemeenten, verhuizen inwoners ook binnen de gemeente. Het kan zijn dat iemand van en naar dezelfde wijk is verhuisd (bijvoorbeeld Weidevenne - Weidevenne). Deze inwoner is verhuisd naar een andere woning in dezelfde wijk.
23
In onderstaande tabel ziet u het aantal personen dat verhuisd is binnen Purmerend. In Purmerend vinden veel verhuizingen binnen de eigen gemeente plaats. In 2023 zijn dit 4.027 verhuizingen. Verhuizingen vinden ook plaats binnen de eigen wijk. Vooral in Beemster komt dit sterk naar voren: 58% van de verhuisde Beemsterlingen is binnen Beemster verhuisd. Tabel 4.5 Aantal verhuisde personen van wijk (rijen) naar wijk (kolom), 2023 wijk
Centrum Overwhere
Wheermolen
Gors
PurmerNoord
PurmerZuid
Weidevenne
Beemster totaal
Centrum
99
64
32
56
35
15
56
43
400
Overwhere
83
257
70
71
61
45
62
39
688
Wheermolen
30
81
82
36
52
35
42
10
368
Gors
52
108
45
90
32
39
55
34
455
Purmer-Noord
58
110
67
41
142
53
54
37
562
Purmer-Zuid
33
56
55
42
32
81
56
27
382
Weidevenne
73
122
51
69
44
58
264
104
785
Beemster
26
49
22
17
18
9
23
223
387
Purmerend
454
847
424
422
416
335
612
517
4.027
Tabel 4.6 Percentage verhuisde personen van wijk (rijen) naar wijk (kolom), 2023 wijk
Centrum Overwhere
Wheermolen
Gors
PurmerNoord
PurmerZuid
Weidevenne
Beemster totaal
Centrum
25
16
8
14
9
4
14
11
100
Overwhere
12
37
10
10
9
7
9
6
100
Wheermolen
8
22
22
10
14
10
11
3
100
Gors
11
24
10
20
7
9
12
8
100
Purmer-Noord
10
20
12
7
25
9
10
7
100
Purmer-Zuid
9
15
14
11
8
21
15
7
100
Weidevenne
9
16
7
9
6
7
34
13
100
Beemster
7
13
6
4
5
2
6
58
100
Purmerend
11
21
11
10
10
8
15
13
100
24
25
5 Blik op de toekomst De eerste vier hoofdstukken geven inzicht in de (recente) historische ontwikkeling van de woningvoorraad in Purmerend, waarbij onder andere aandacht is gegeven aan de opgeleverde nieuwbouw. Het is echter ook interessant om te kijken naar wat er in de (nabije) toekomst aan nieuwbouw word verwacht. Daarvoor zijn meerdere bronnen. Projectenplanning Primavera De belangrijkste bron hierbij is voor ons als gemeente het planningsprogramma Primavera. Daarin staan alle toekomstige nieuwbouwprojecten; in alle stadia van planvorming. Het gaat dan om projecten waarvoor we een ambitiedocument of (gebieds)visie hebben opgesteld of nog aan werken, zoals bijvoorbeeld voor De Koog, het Waterlandkwartier en de Oostflank, maar ook om projecten waarover we al afspraken hebben gemaakt met een partij of partijen. De kans dat een project ook daadwerkelijk wordt gerealiseerd is dan meteen een stuk groter; al is de termijn waarop nog niet meteen duidelijk. Primavera is ook de bron voor het jaarlijkse Meerjaren Programma Grondexploitaties (MPG) en voor de openbare monitor plancapaciteit (www.plancapaciteit.nl). Afgegeven omgevingsvergunningen Verder is iedere gemeente verplicht om afgegeven omgevingsvergunningen te registreren en door te geven aan het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).
Woningen waarvoor een omgevingsvergunning is verleend worden doorgaans binnen enkele jaren opgeleverd. Afgegeven woningvormingsvergunningen In de gemeente Purmerend geldt sinds begin 2019 in het kader van de Huisvestingsverordening een vergunningplicht voor het verbouwen van een woning tot twee of meer woonruimten (woningvorming, ook wel bouwkundige splitsing genoemd). Meestal worden deze extra woningen binnen enkele jaren na vergunningverlening gerealiseerd.
26
Woningen ‘in afspraak’ Hoe een nieuwbouwproces verloopt staat uitgebreid beschreven in de Nota Grondbeleid 1. De exacte uitwerking van het proces kan per locatie wel iets verschillen. Samenvattend wordt er eerst met een grondeigenaar een intentieovereenkomst (IO) gesloten om de mogelijkheden van woningbouwontwikkeling te verkennen. Het wil echter nog niet zeggen dat men ook daadwerkelijk met elkaar in zee gaat. Biedt die verkenningsfase voldoende aanknopingspunten om tot een geslaagde ontwikkeling te komen, dan wordt vervolgens een anterieure overeenkomst gesloten. In deze overeenkomst committeren beide partijen zich aan elkaar en wordt concreter op de plannen ingegaan. Zo worden er bijvoorbeeld financiële afspraken gemaakt, alsook afspraken over de woningtypologie en - waar passend en in lijn met gemeentelijk beleid - de (maximale) huur- en koopprijzen. Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet kunnen er geen bestemmingsplanprocedures meer worden opgestart. Initiatieven die in strijd zijn met het Omgevingsplan Purmerend kunnen - bij gebleken wenselijkheid en haalbaarheid – en na afsluiting van een eventuele anterieure overeenkomst (AO), veelal mogelijk worden gemaakt met een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA). In sommige gevallen kan dat niet en is een wijziging van het omgevingsplan noodzakelijk.
Als de eventueel benodigde omgevingsvergunning verleend is, start de ontwikkelaar met de aanbesteding van de bouw. Als daarover geen precieze afspraken zijn gemaakt, is dit ook het moment waarop de ontwikkelaar de prijzen (zowel huur als koop) vaststelt. Die prijzen zijn immers mede gebaseerd op de gemaakte kosten en de actuele marktomstandigheden. Naast de intentieovereenkomst en de anterieure overeenkomst bestaan er nog andere vormen van overeenkomsten: een samenwerkingsovereenkomst, een realisatie-overeenkomst en een publiekprivate samenwerking. Bij een samenwerkingsovereenkomst sluit de gemeente een contract met een private partij, waarbij de private partij haar grondpositie aan de gemeente verkoopt. Dit komt bijvoorbeeld voor bij grotere gebiedsontwikkelingen, zoals het Waterlandkwartier en Wheermolen-Oost, waar de gemeente ook fors in de openbare ruimte moet investeren om woningbouw mogelijk te maken. Een realisatie-overeenkomst wordt soms gesloten met de private partij die de gemeente heeft gekozen om op gemeentelijke grond woningen te gaan bouwen. In deze overeenkomst worden concrete afspraken gemaakt tussen de gemeente en de private partij over de realisatie van het nieuwbouwproject. Bij een publiek-private samenwerking denkt de gemeente tijdens de gehele ontwikkeling van het nieuwbouwproject mee en bepaalt de gemeente samen met één of meerdere private partijen hoe
1
De huidige Nota Grondbeleid is te vinden op: https://www.vvg.nl/media/253/NL/documenten/original/Purmerend.pdf. De nota wordt in 2024 herzien.
27
bepaalde zaken eruit moeten komen te zien. Deze samenwerking verschilt hierin van een gewone samenwerkingsovereenkomst waarin enkel afspraken worden gemaakt over wie wat doet. De gemeente is dan ook samen met de private partij risicodragend in de ontwikkeling van het totale project. Ter illustratie: in Beemster is er bijvoorbeeld voor de gebieden De Nieuwe Tuinderij en De Keyser sprake van een publiek-private samenwerking in de vorm van een VOF genaamd De Beemster Compagnie. Doordat het om veel nieuwbouwprojecten en locaties gaat en de tijd – en dus ook de planning – voortschrijdt, veranderen de cijfers in Primavera doorlopend. Een nieuwbouwproject is gereed en verdwijnt van de lijst, er worden nieuwe projecten opgestart, contracten worden gesloten of herzien en vergunningen worden verleend. Ook komt het voor dat plannen tussentijds wijzigen, bijvoorbeeld wat betreft het aantal woningen in een nieuwbouwproject. Woningen ‘in afspraak’ In onderstaande tabel is te zien dat er per april jl. 4.492 woningen in de planning (in Primavera) staan waarover afspraken bestaan. De intentieovereenkomsten zijn hierin meegenomen. In meerderheid gaat het om woningen binnen een samenwerkingsovereenkomst, dit zijn er 2.677. Tabel 5.1 Woningen in afspraak, april 2024 soort overeenkomst
totaal
intentieovereenkomst
336
samenwerkingsovereenkomst
2.677
anterieure overeenkomst
654
omgevingsvergunning
1.275
totaal
4.942
Woningen in afspraak naar prijsstelling en verdeling over de categorieën 30-40-30 De voorlopige verdeling qua prijsstelling van de woningen in afspraak is weergegeven in onderstaande tabel. Per april 2024 staan 4.942 woningen in de planning waarover afspraken bestaan, waarvan 1.817 (36,8%) sociale huurwoningen. Tabel 5.2 Woningen in afspraak naar voorlopige prijsstelling, april 2024 soort overeenkomst
aantal
%
huurklasse 1 (<€ 880)
1817
36,8
huurklasse 2 (€ 880 - € 1.230)
574
11,6
huurklasse 3 (>€ 1.230)
466
9,4
koopklasse 1 (<€ 341.000)
60
1,2
koopklasse 2 (€ 341.000 - €390.000)
148
3,0
koopklasse 3 (€ 390.000 - €500.000)
245
5,0
koopklasse 4 (>€ 500.000)
240
4,9
middensegment onbekend
794
16,1
vrije segment onbekend
598
12,1
4.942
100%
totaal
28
Wanneer we kijken naar de verdeling van deze woningen over de beleidsnorm 30-40-30 zien we dat er in de categorie 40% middensegment nog onvoldoende woningen woningen in afspraak zijn (huurklasse 2, koopklasse 1 en middensegment onbekend: 28,9%). Het blijkt moeilijk voor ontwikkelaars en corporaties dit segment kostendekkend te realiseren. We zoeken samen naar oplossingen om het gewenste percentage toch te kunnen halen. Omgevingsvergunningen 2023 In 2023 is voor de bouw van 671 woningen een omgevingsvergunning verleend. Dit aantal is onder te verdelen in 75 grondgebonden woningen, 540 appartementen, 42 tijdelijke woningen, 4 omzettingen, 4 bouwkundige splitsingen en 6 optoppingsappartementen. Woningvormingsvergunningen 2023 In 2023 is 1 woningvormingsvergunning verleend voor de vorming van 1 woning.
29