B Schetsontwerp recreatie natuur en wandelbos Kom A7

SCHETSONTWERP BEUSEBOS/KOM A7 PURMEREND

VISTA - Schetsontwerp Beusebos/Kom A7 Purmerend - januari 2020

1

COLOFON In opdracht van

Gemeente Purmerend Purmersteenweg 42 1441 DM Purmerend

Opgesteld door

Vista landschapsarchitectuur en stedenbouw Nieuwendammerkade 28c-10 1022 AB Amsterdam 020-6224431 vista@vista.nl www.vista.nl

2

VISTA - Schetsontwerp Beusebos/Kom A7 Purmerend - januari 2020

SCHETSONTWERP BEUSEBOS/KOM A7 PURMEREND

VISTA - Schetsontwerp Beusebos/Kom A7 Purmerend - januari 2020

3

Waterpartij in het Beusebos/Kom A7. 4

VISTA - Schetsontwerp Beusebos/Kom A7 Purmerend - januari 2020

INHOUD 1. OPGAVE

7

2. ANALYSE BESTAANDE SITUATIE

3. UITGANGSPUNTEN OP BASIS VAN PARTICIPATIE 27 4. SCHETSONTWERP

Geschiedenis

10

Schetsontwerp

29

Ontwikkeling van de topografie

12

Themakaarten

34

Cultuurhistorie

14

Ruimtelijke doorsneden

36

Beeldverslag

15

Detailuitwerking Laan der Continenten

40

Bestemmingsplan

18

Visualisaties

42

Structuurvisie 2005-2020

19

Opties zuidelijke deel

54

Eigendomssituatie

20

Referentiebeelden

56

A7 ontwikkelingen

20

Bodem

21

Geomorfologie

21

Water

22

Hoogtekaart

22

Ecologie - Natuurnetwerk Nederland

23

Ecologie - Bomeninventarisatie

23

Fauna - Inventarisatie vleermuizen

24

Fauna - Inventarisatie bijzonderen soorten

24

5. VISIE OP TOEKOMSTIG BEHEER VAN HET GEBIED 61

VISTA - Schetsontwerp Beusebos/Kom A7 Purmerend - januari 2020

5

Het bos heeft een natuurlijke uitstraling. 6

VISTA - Schetsontwerp Beusebos/Kom A7 Purmerend - januari 2020

1. OPGAVE Beusebos/Kom A7

Participatie

Het Beusebos/Kom A7 is een gebied van ± 17 hectare aan de rand van de stad en de A7. Op het voormalige zanddepot voor de aanleg van de snelweg is spontaan bos tot ontwikkeling gekomen. Het is eigendom van de gemeente Purmerend en maakt planologisch gezien deel uit van het bestaand stedelijk gebied. Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2018 was de invulling van het Beusebos/Kom A7 een belangrijk discussiepunt. De actuele stand van zaken is dat de gemeenteraad heeft besloten om circa 2,3 hectare van het in totaal 17 hectare grote gebied uit te geven voor de bouw van een hotel van het Van der Valk concern. De overige ruim 14 hectare wil het college conform het coalitieakkoord inrichten als natuur-, recreatie- en wandelbos met een educatief karakter. Het grootste deel van het groen blijft daardoor behouden en kan gebruikt worden door zowel bezoekers van het hotel als inwoners van Purmerend en buurgemeenten. De raad heeft budget beschikbaar gesteld voor een onderzoek naar de mogelijkheden voor inrichting, eigendom en beheer van dit bos. De actiegroep ‘Vrienden van het Beusebos’ strijdt al jaren voor het behoud van het gebied en zijn niet blij met de komst van het hotel. Zij willen het gehele bos behouden.

In de eerste interactieve bijeenkomst hebben we partijen uitgenodigd om ideeën te presenteren of in te brengen die passen binnen het raadsbesluit. Alle betrokkenen zijn zo uit de eerste hand geïnformeerd over elkaars ideeën. Als bureau hebben we op deze bijeenkomst ook een presentatie gegeven van onze analyse en eerste indrukken en ideeën. Na deze open uitwisseling hebben we de ideeën in groepen besproken en vervolgens vertaald in een startdocument met uitgangspunten, randvoorwaarden en programma. Na afloop van dit eerste werkatelier is een startdocument opgesteld. Hierin schetsen we een beeld van het plangebied en beleid en het vigerend beleid voor het gebied. In een tweede atelier hebben we met de stakeholders schetsen gemaakt en besproken. Op basis hiervan hebben wij als Vista een schetsontwerp gemaakt met visualisaties. Deze hebben we vervolgens in een laatste atelier gepresenteerd en besproken. Op basis van opmerkingen en suggesties zijn hier nog enkele aanpassingen in aangebracht. Dit rapport bevat het resultaat van dit proces.

Besluit College De gemeente Purmerend heeft Vista opdracht gegeven voor het in samenspraak met bewoners en een hotelondernemer maken van een schetsontwerp voor de inrichting van het gebied als natuur- recreatie- en wandelbos met een educatief karakter. Op basis van het schetsontwerp kan de gemeente een eerste voorlopige raming maken van de kosten voor realisatie en toekomstig beheer . De gemeente wil het ontwerpproces graag doorlopen in nauwe samenwerking met de actiegroep en omwonenden gezien hun grote betrokkenheid.

VISTA - Schetsontwerp Beusebos/Kom A7 Purmerend - januari 2020

7

Links Weidevenne. Rechts Ringvaart Wijdewormer. 8

VISTA - Schetsontwerp Beusebos/Kom A7 Purmerend - januari 2020

2. ANALYSE BESTAANDE SITUATIE Geschiedenis

Eigendomssituatie

Het plangebied ligt vanuit een cultuurhistorisch perspectief op een bijzondere locatie. In de middeleeuwen bestond dit deel van dit Nederland uit laagen hoogveen waarin groter meren lagen die deels in verbinding stonden met de Zuiderzee. Purmerend lag in die tijd als een knoopunt tussen drie grote meren: het Beemstermeer, de Wijdewormer en de Purmer. De historische kaarten tonen dat deze plassen onderdeel waren van een uitgestrekt plassengebied in Noord-Holland (zie afbeelding 1). De meren zijn in het begin van de 17e eeuw drooggemalen. In het projectgebied heeft dit geresulteerd in droogmakerijen omgeven door veenweiden. Beide landschapstypen zijn karakteristiek voor west-Nederland. Het Beusebos/Kom A7 maakt onderdeel uit van een veenweidegebied, dat als hoger gelegen gebied de droogmakerijen omsluit. Windmolens bemaalden deze waterrijke gebieden en daarmee het land geschikt te maken voor de landbouw. Zichtbaar van deze ontstaansgeschiedenis zijn de vele dijken, verkaveling, de vele sloten, rietlanden en oude boerderijen. Aan de zuidrand van het Beusebos/Kom A7 zijn de restanten te zien van Molen de Kibbelaar aan het voormalige veenriviertje de Cromme Wijzend.

Het bos is eigendom van de Gemeente Purmerend, inclusief de Laan der Continenten. Het zuidwestelijke deel is grond van private eigenaren. Het water De Cromme Wijzend is in beheer van het Hoogheemraadschap en de Oude Provinciale Weg is eigendom van de Provincie. (zie afbeelding 6)

Beleid Het bestemmingsplan dat geldt voor het Beusebos/Kom A7 stamt uit 1990 waarin het onder ‘Recreatieve doeleinden I’ valt. Het gebied is daarmee bedoeld als recreatief uitloopgebied en stedelijk groen (zie afbeelding 4). In de Structuurvisie 2005-2020 staat het gebied genoemd onder ‘Stedelijke voorzieningen clusters - Bestaand cluster te versterken’. In de toelichting wordt gesproken over een mogelijke keuze voor de gebiedsontwikkeling ‘Automotive Purmerend’. Hiervoor zou wat betreft de (bedrijfs)economische functies sprake zijn van verruiming ten opzichte van de oorspronkelijke in de structuurvisie genoemde functies (groen, recreatie, toerisme en kantoren). (zie afbeelding 5).

A7 ontwikkelingen Op dit moment worden er plannen gemaakt voor de aanleg van een corridor van Amsterdam naar Hoorn. De variant die voorlopig het meest optimaal lijkt zal de infrastructuur rondom het bos veranderen. Afrit 4 (Purmerend Zuid) zal hierdoor komen te vervallen. Dit biedt mogelijkheden tot vergroten van het bosareaal. Deze gegevens zijn echter nog niet vastgesteld en er bestaat mogelijkheid dat er voor een andere variant wordt gekozen. (zie afbeelding 7)

Natuurnetwerk Nederland Het Beusebos/Kom A7 is gelegen aan een belangrijke ecolgische verbindingszone. Deze verbindt Purmerland met Wormer, Jisp en Nek polder, beiden veengebieden. Langs Weidevenne is deze verbinding robuust, dankzij de aanleg van het park Weideveld, maar bij de onderdoorgang van de A7 en langs de zuidwestzijde van het plangebied is de verbinding minimaal. (zie afbeelding 13)

VISTA - Schetsontwerp Beusebos/Kom A7 Purmerend - januari 2020

9

Geschiedenis Afbeelding 1

Een historische kaart toont de waterrijkdom van Noord-Holland.

10

VISTA - Schetsontwerp Beusebos/Kom A7 Purmerend - januari 2020

De waterrijke omgeving van Purmerend voordat de polders zijn drooggemalen.

Molen de Kibbelaar aan de Cromme Wijzend (1822-1926)

Funderingsrestanten Molen de Kibbelaar

VISTA - Schetsontwerp Beusebos/Kom A7 Purmerend - januari 2020

11

Ontwikkeling van de topografie Afbeelding 2

1850

12

VISTA - Schetsontwerp Beusebos/Kom A7 Purmerend - januari 2020

1961

1996

2018

VISTA - Schetsontwerp Beusebos/Kom A7 Purmerend - januari 2020

13

Beeldverslag Afbeelding 3

Luchtfoto waterpartij noordelijk deel van het Beusebos/Kom A7.

14

VISTA - Schetsontwerp Beusebos/Kom A7 Purmerend - januari 2020

Luchtfoto huidge entree noordelijk deel van het Beusebos/Kom A7.

Luchtfoto zuidelijk deel van het Beusebos/Kom A7.

Luchtfoto locatie Wals.

VISTA - Schetsontwerp Beusebos/Kom A7 Purmerend - januari 2020

15

16

1

2

3

4 VISTA - Schetsontwerp Beusebos/Kom A7 Purmerend - januari 2020

1 2

1

3 4

VISTA - Schetsontwerp Beusebos/Kom A7 Purmerend - januari 2020

17

Bestemmingsplan West 1990 Afbeelding 4

18

VISTA - Schetsontwerp Beusebos/Kom A7 Purmerend - januari 2020

Structuurvisie 2005-2020 Afbeelding 5

VISTA - Schetsontwerp Beusebos/Kom A7 Purmerend - januari 2020

19

Eigendomssituatie

A7 ontwikkelingen

Afbeelding 6

Afbeelding 7

Gemeente

Bron: Eigendommenkaart 2012, Gemeente Purmerend

Provincie

Toe- en afrit

HHNK

Onderliggend wegennetwerk

Wals

Vervallen op- en afrit

Sloten

20

Hoofdrijbaan (2x3 rijstroken)

VISTA - Schetsontwerp Beusebos/Kom A7 Purmerend - januari 2020

Bron: Structuurvisie (Ontwerp) Corridor Amsterdam – Hoorn Mei 2019, Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat

Bodem

Geomorfologie

Afbeelding 8

Afbeelding 9

Weideveengronden Veen met zavel- of kleidek Koopveengronden Veen met veraarde bovengrond Leek-/woudeerdgronden Zavel- en kleigronden Tochteerdgronden Zavel- en kleigronden

Ontgonnen veenvlakte

Vlakte van zee- of meerbodemafzettingen

Storthopen

Moerige eerdgronden Overgang tussen veen- en minerale gronden Opgehoogd of opgespoten

VISTA - Schetsontwerp Beusebos/Kom A7 Purmerend - januari 2020

21

Water

Hoogtekaart

Afbeelding 10

Afbeelding 11

Schermer, lozend op Markermeer en Waddenzee

6,0 meter NAP 1,0 meter NAP

Waterland, lozend op Markermeer

-1,5 meter NAP -4,3 meter NAP

22

VISTA - Schetsontwerp Beusebos/Kom A7 Purmerend - januari 2020

Cultuurhistorie Afbeelding 12

Ruïne molen de Kibbelaar De Cromme Wijzend Ringvaarten Veenweidesloten

VISTA - Schetsontwerp Beusebos/Kom A7 Purmerend - januari 2020

23

Ecologie - Natuurnetwerk Nederland

Ecologie - Bomeninventarisatie

Afbeelding 13

Afbeelding 14

Natuurnetwerk Nederland

Bron: Natuurbeheerplan 2018, Provincie Noord-Holland

Natuurverbinding

Snelgroeiende boomsoort met stam diameter 50-100cm (met name wilg) Gewone es (>50cm)

Markante boom langs water Overige monumentale bomen (met name eiken)

Boom met potentiële verblijfplaats (bv. holten; ecologische waarde) Boom met horst van een roofvogel (ecologische waarde) met indicatie van beschermd gebied (algeheel kapverbod)

24

VISTA - Schetsontwerp Beusebos/Kom A7 Purmerend - januari 2020

Bron: Inventarisatie bomenbestand in kom A7 te Purmerend, Pius Floris Boomverzorging

Fauna - Inventarisatie vleermuizen

Fauna - Inventarisatie bijzondere soorten

Afbeelding 15

Afbeelding 16

Havik

Vliegroute Gewone Dwergvleermuis

Havik

Vliegroute vleermuizen

Foerageergebied Watervleermuis

Vliegroute Laatvlieger

Kraamkolonie Baardvleermuis

Boommarter aangetroffen

Foerageergebied Baardvleermuis

Foerageergebied Ruige Dwergvleermuis

Foerageergebied vleermuizen

Wezel aangetroffen

Kraamkolonie Baardvleermuis

Vliegroute Ruige Dwergvleermuis

Foerageergebied Gewone Dwergvleermuis

Bron: Flora en fauna onderzoek 2017, Van der Goes en Groot

Bron: Flora en fauna onderzoek 2017, Van der Goes en Groot

VISTA - Schetsontwerp Beusebos/Kom A7 Purmerend - januari 2020

25

Vanuit de lucht zijn de open ruimtes net de waterpartij goed zichtbaar. 26

VISTA - Schetsontwerp Beusebos/Kom A7 Purmerend - januari 2020

3. UITGANGSPUNTEN OP BASIS VAN PARTICIPATIE Gezamelijk bepaalde uitgangspunten participatie In het participatieproces zijn in gezamenlijkheid de volgende uitgangspunten benoemd voor het schetsontwerp. • • • • • • • •

Zoveel mogelijk behouden van het natuurlijke karakter van het bos. Bos toegankelijk maken met smalle wandelpaden. In de natte delen kunnen vlonderpaden worden aangelegd. Geen fietspaden door de natuur aanleggen. Het zuidelijke deel van het bos extensiever inrichten. Enkele educatieve voorzieningen zijn mogelijk. In het noordelijk deel is meer ruimte voor wandelontsluiting en enkele (educatieve voorzieningen). Educatieve functies goed afstemmen op het ontwerp. Bij voorkeur niet te veel. Het meertje vergroten en voorzien van geleidelijke natuurlijke oevers. Het Beusebos gebruiken als een schakel in bestaande recreatieve routes. Zoveel mogelijk ruimte vrijhouden tussen bebouwing hotel en het meertje Parkeerplaats en het hotel zoveel mogelijk integreren in het groen. Natuurinclusief bouwen kan een ecologische functie binnen het bos vervullen.

Participatiebijeenkomst

Er zijn gesprekken en bijeenkomsten geweest op de volgende data: • Gesprek met vertegenwoordiging van het Bestuur Vrienden van het Beusebos 15 oktober 2019 • 1e Participatiebijeenkomst 28 oktober 2019 • 2e Participatiebijeenkomst 11 november 2019 • 3e Participatiebijeenkomst 9 december 2019 • Presentatie aan vertegenwoordiging van het Bestuur Vrienden van het Beusebos 21 januari 2020

VISTA - Schetsontwerp Beusebos/Kom A7 Purmerend - januari 2020

27

Het huidige Beusbos bestaat vooral uit natuurlijk ontwikkelde vegetatie zoals riet, es en wilg. 28

VISTA - Schetsontwerp Beusebos/Kom A7 Purmerend - januari 2020

4. SCHETSONTWERP Het gemeentebestuur wil twee doelen realiseren. 1. 2.

Het bos in z’n geheel weer openstellen en toegankelijk maken voor het publiek. Het mogelijk maken van de realisatie van een Van der Valk Hotel aan de Laan der Continenten.

In het ontwerp stellen we voor om het Beusebos/Kom A7 globaal te verdelen in drie zones. Het noordelijkste gebied krijgt de meeste programmering, met voorzieningen als wandelroutes, speelplekken, rustplekken en educatie. In het midden, verscholen tussen de bomen, ligt het hotel met parkeergelegenheid. Het hotel heeft zicht op de vergrote waterpartij. Het zuidelijke deel van het bos, het natte deel, krijgt een pad dat min of meer de randen van het bos volgt. Hiermee blijft de kern rustig. Het leefgebied van de havik en de boommarter, blijft zo ongemoeid. Aan de zuidkant biedt het pad vanuit het bos zicht op de open weide en de boezem van de Wijdewormer. Aan de westkant loopt het pad langs het oorspronkelijke veenriviertje de Cromme Wijze.

Ontsluiting In het bos leggen we alleen wandelpaden aan, geen fietspaden. Het bos is hiervoor te klein. In het participatieproces is overeengekomen om in het noordelijk deel van het bos meer wandelpaden aan te leggen dan in het zuidelijk deel. In het noordelijk deel liggen ook al wat paden die we willen herstellen. De bovenste bodemlaag is hier ook overwegend zandig, een overblijfsel van het zanddepot dat hier heeft gelegen. Waar mogelijk herstellen we de oorspronkelijke paden en voegen er enkele aan toe. Hierdoor maken we verschillende rondwandelingen mogelijk. Het zuidelijk deel ontsluiten we met een pad dat min of meer de randen volgt. Zo blijft dit deel veel rustiger. Hiermee beschermen we de natuurwaarden. In het midden van dit bos broedt een havik en ook de boommarter heeft hier z’n leefgebied. In het zuidelijk deel ligt de oorspronkelijke veenbodem nog aan de oppervlakte en

is daarom natter. We zullen het pad hier goed moeten funderen met zand. We gebruiken hiervoor zand dat vrijkomt bij het vrijkomt bij het vergroten van de waterpartij. Rondom de waterpartij komt een pad te liggen met semi-verharding. Hier kunnen mensen met een rolstoel of kinderwagen gebruik van maken. Daar waar de paden water kruisen of het gebied plaatselijk zeer nat of moerassig is leggen we vlonderpaden aan. Dit is een aangename afwisseling en voegt iets toe aan de beleving van het bos. Ook leggen we een vlonderpad aan over de centrale waterpartij. Deze is gesitueerd op de rand van de huidige waterplas. We stellen voor om het water hier ter plaatse ondiep te houden. Als persoon of kind per abuis van de vlonder valt is dat dan in ondiep water. In de ondiepte zullen ook riet, lisdodde, mattenbies of ander waterplanten kunnen groeien, waardoor de vlonder na verloop van tijd mooi ingepast zal zijn. Dit vlonderpad kan ook worden gebruikt door mensen in een rolstoel of met een kinderwagen.

Meer voorzieningen zoals wandelpaden en speelplekken Hotel inclusief parkeren in het bos

Rustig

Zonering van het Beusebos/Kom A7.

VISTA - Schetsontwerp Beusebos/Kom A7 Purmerend - januari 2020

29

We creëren twee verkeersdrempels in de Laan der Continenten. Hier verbinden we het padennetwerk van beide bosdelen met elkaar en wandelaars kunnen daar veilig oversteken. We combineren de aanleg van verkeerdrempels met faunapassages. Deze faunapassages zijn voor kleine zoogdieren en amfibieën. Aan de noordzijde van de Laan der Continenten stellen we voor een fietspad aan te leggen dat aansluit op het fietspad langs de Oude Provinciale Weg en aansluit bij het hotel en de entree ter hoogte van de waterplas. Hierbij houden we rekening met de gasleiding die daar in de berm ligt.

Entrees We stellen voor drie publieke entrees van het bos te maken. De zuidelijke entree ligt bij overblijfselen van de fundering van de voormalige Molen de Kibbelaar aan de Cromme Wijzend. Deze cultuurhistorisch belangrijke locatie leent zich goed als toegang van het zuidelijk bosdeel. Bij de entree plaatsen we enkele fietshekken, een informatiebord en op de locatie van de Kibbelaar stellen we voor om een bescheiden uitzichttoren te plaatsen. Deze toren kan de entree markeren, verwijst naar de voormalige molen en biedt een interessant uitzicht op het veenweidelandschap en de Wijde Wormer en ringvaart. Ook maken we een oversteek op de Oude Provinciale Weg die aansluit op het fietspad. Een andere ingang ligt aan de noordzijde dicht bij de reclamezuil. Ook bij deze entree plaatsen we enkele fietshekken en een informatiebord. Hier komt ook een oversteek op de Oude Provinciale Weg die aansluit op het fietspad. Aan het nieuwe fietspad langs de Laan der Continenten komt een entree die aansluit op semi-verharde pad rondom de plas. Ook bij deze entree plaatsen we enkele fietshekken en een informatiebord. Zo ontstaan mogelijkheden om verschillende rondjes te wandelen in bos. Ook kunnen mensen het bos en hotel goed bereiken per fiets. Door ligging van de entrees kan het Beusebos/Kom A7 ook onderdeel worden van een grotere wandeling.

Vanuit het Oude Stadshart kan het Beusbos/Kom A7 via de Neckerstraat bereikt worden. Wandelaars kunnen door het bos lopen en vervolgens bij de entree De Kibbelaar het bos verlaten en langs de boezem van de Wijde Wormer en de Stokkenbrug bij Weidevenne weer naar het centrum lopen. 30

VISTA - Schetsontwerp Beusebos/Kom A7 Purmerend - januari 2020

Bos Om te komen tot een definitief ontwerp zal een gedegen inventarisatie nodig zijn om te bepalen hoe het bos ervoor staat en welke maatregelen nodig zijn om het weer toegankelijk te maken. Hiervoor zullen beheermaatregelen noodzakelijk zijn. Er zullen ook bomen moeten worden gekapt. Het gaat dan om de inpassing van het hotel, om zieke bomen en plaatselijk om het vrij maken van de paden en enkele open ruimten. Ons uitgangspunt is om zo min mogelijk in te grijpen en het natuurlijk bos zoveel mogelijk intact te laten. Rondom het hotel kunnen we op basis van het ontwerp van de parkeerplaats kijken welke bomen te handhaven zijn. In het bos zijn verschillende essen aangetast door de essentaksterfte, deze bomen kunnen worden gekapt. Waarschijnlijk staan er ook enkele zieke wilgen in het bos (watermerkziekte). Op grond van de inventarisatie kan dan vervolgens bepaald worden of er soorten worden terug geplant. In de natte delen adviseren we elzen, berken en resistente iepen aan te planten. Op de zandige delen adviseren we resistente iepen en zomereiken. Een andere optie is om de natuur het werk te laten doen. Als er bomen worden gekapt, zullen open plekken vanzelf weer dichtgroeien. Mogelijk probleem is de dominantie van de zaailingen van de es in relatie tot de essentaksterfte. Meer diversiteit aan boomsoorten maakt het bos robuuster, minder kwetsbaar.

Voor het zuidelijk deel adviseren we niet of nauwelijks in te grijpen. Alleen ten behoeve van het nieuwe wandelpad aan de rand. De zeer brede open bermen van de Laan der Continenten delen het bos nu in tweeën. In de participatie is gevraagd om het zuidelijk en noordelijk deel meer op elkaar aan te laten sluiten, zowel ecologisch (aansluiten van de boomkronen) als ruimtelijk. We stellen voor om hier een mix van soorten aan te planten. We denken ook hier aan elzen, berken en resistente iepen. Aan de zuidzijde is ruimte voor struweel onder de bomen. Aan de noordzijde stellen we voor dit niet te doen in verband met de inpassing van het fietspad. Door deze ingrepen wordt de Laan der Continenten veel beter geïntegreerd in het Beusebos/Kom A7 en het bos zelf meer een eenheid, zowel ruimtelijk als ecologisch.

De plas De waterplas in het bos vormt een aangename verrassing in het bos. Ook ecologisch voegt het water veel toe aan de diversiteit in het gebied, met aantrekkelijke overgangen (gradiënten) van water, riet, struweel naar bos. In het plan stellen we voor om de waterplas te vergroten in noordelijke richting. Hier was nog niet lang geleden een open ruimte aanwezig die nu begroeid is met struweel. Om meer water te maken hoeven we geen volwassen bomen te kappen. Door de waterpartij te vergroten ontstaat een betere balans met de schaal van het hotel. In het zuidelijk deel lag ook een kleine plas die is overwoekerd. We stellen voor om deze weer te herstellen en op te nemen als onderdeel van de rondwandeling. Zo’n kleine waterpartij met rietoevers is als open ruimte in het bos een grote toegevoegd waarde. Ook ecologisch.

Open ruimten In het noordelijk bos deel stellen we drie kleine open ruimten voor. Hier is ruimte voor speelplekken, een bankje en wellicht educatieve elementen. Bijvoorbeeld een insectenhotel.

teruggeplant. Op deze wijze staan straks veel auto’s onder de bomen en gaat de parkeerplaats op in het bos. Hagen langs de parkeervakken dragen ook bij aan een groene uitstraling. Toepassing van grastegels draagt bij aan de infiltratie van regenwater in de bodem. Het hotel dat bestaat uit een ‘plint’ van twee lagen waarin onder meer restaurant en vergaderzalen zijn ondergebracht. De hotelkamers bevinden zich in een circa 65 meter hoge toren. Tijdens de participatiebijeenkomsten zijn we gezamenlijk tot de conclusie gekomen dat een positieve benadering van de aanwezigheid van het hotel in het bos de beste kansen biedt voor een goede ruimtelijke inpassing. Door het restaurant op de waterplas te oriënteren en daar ook een terras aan het water te maken gaan hotel en omgeving een logische relatie aan. Het water laten we aansluiten bij het terras. De wilgen die aan de plas staan sparen we door een eilandje te maken. Rondom het hotel komen geen hekken. Het terrein en het bos zijn volledig geïntegreerd. In de architectuur zullen ook maatregelen terugkomen die voor integratie in de omgeving zorgen. Zo wordt er gedacht aan nestgelegenheid in de gevels en krijgt de plint van het hotel een groen dak.

Inpassing Hotel De inpassing van het hotel is afgestemd in goed overleg met architect (Architectenbureau van den Hoeven) en (Van der Valk Hotel). Het inpassingsvoorstel is ook ingebracht in de participatiebijeenkom-sten. De oorspronkelijke langgerekte opzet van de kavel deelde het bos nagenoeg in twee delen. De kavel is door ons zodanig aangepast dat er een goede verbinding mogelijk blijft tussen het zuidelijk deel van het bos en het noordelijk deel. Bovendien konden we de afstand tussen het hotel en de plas iets vergroten. De parkeerplaats krijgt een groen karakter. Waar mogelijk worden de bestaande bomen ingepast en waar nodig worden bomen van redelijk formaat

VISTA - Schetsontwerp Beusebos/Kom A7 Purmerend - januari 2020

31

Legenda Bos Lager gelegen en natter stuk bos Rietland Water Entree met fietsparkeerplek Zandpaden Vlonderpaden Fietspad Steiger met zitplekken Open plek in bos met educatieve functies en zitplekken Terras van hotel Bosparkeerplaats hotel Groendak hotel

32

VISTA - Schetsontwerp Beusebos/Kom A7 Purmerend - januari 2020

VISTA - Schetsontwerp Beusebos/Kom A7 Purmerend - januari 2020

33

Themakaarten Thema: Ontwerpingrepen Uitzichttoren op ruïne van de windmolen Creëren uitzichtpunt Verbreden bosrand Bestaande waterpartij Uitbreiden waterpartij Ophogen paden Aanbrengen vlonderpad Oversteek met verkeersdrempel en faunapassage Creëren open ruimte Ontwikkelen rietvegetatie Ontwikkelen struweel

34

VISTA - Schetsontwerp Beusebos/Kom A7 Purmerend - januari 2020

Thema: Functies Parkeerplaats Fietsparkeerplaats Uitzichtpunt op ruïne van de molen Rustpunt Café Uitzichtpunt over water Vissteiger Educatiepunt Entree bos Entree hotel Faunapassage Speelplaats Voetpad halfverhard Vlonderpad Fietspad Open ruimte in het bos

VISTA - Schetsontwerp Beusebos/Kom A7 Purmerend - januari 2020

35

Ruimtelijke langsdoorsnede.

36

VISTA - Schetsontwerp Beusebos/Kom A7 Purmerend - januari 2020

Parkeerplaats

Nieuw fietspad

Nieuwe bosschage

Laan der Continenten

Nieuwe bosschage

Bos

Nieuw wandelpad

Ruimtelijke doorsnede

VISTA - Schetsontwerp Beusebos/Kom A7 Purmerend - januari 2020 37

Bestaande sloot

Bos

Nieuw wandelpad

Bos

Open ruimte

Bos

Nieuw wandelpad

Waterpartij

Terras

Ruimtelijke dwarsdoorsnede.

38 VISTA - Schetsontwerp Beusebos/Kom A7 Purmerend - januari 2020 Bestaande sloot

Bos

Nieuw wandelpad

Waterpartij

Eiland

Waterpartij

Terras

Parkeerplaats

Nieuw wandelpad

Bestaande sloot

Oude provincialeweg

Gasleiding

1,00 3,00 1,00

15,00

7,00

11,00

3,00 1,00

3,00 1,00

Huidige situatie Laan der Continenten

Nieuwe situatie De Laan der Continenten. Deze wordt veel beter geïntegreerd in het Beusebos/Kom A7 en het bos zelf meer een eenheid, zowel ruimtelijk als ecologisch.

VISTA - Schetsontwerp Beusebos/Kom A7 Purmerend - januari 2020

39

Detailuitwerking van de kruising Laan der Continenten Laan der Continenten Legenda Verkeersdrempel Halfverhard pad Berm Sloot Begroeiing Duiker Faunapassage Gasleiding

40

VISTA - Schetsontwerp Beusebos/Kom A7 Purmerend - januari 2020

Voorbeeld van een faunapassage.

Verkeerssituatie met faunapassages bij de oversteken bij de Laan der Continenten.

VISTA - Schetsontwerp Beusebos/Kom A7 Purmerend - januari 2020

41

Visualisaties Legenda Bos Rietland Water Zandpaden Vlonderpaden Terras van hotel Bosparkeerplaats hotel Groendak hotel

0m Zoom van het terras bij het hotel

42

VISTA - Schetsontwerp Beusebos/Kom A7 Purmerend - januari 2020

25m

Impressie van het terras bij het hotel met uitzicht op de grote waterpartij. VISTA - Schetsontwerp Beusebos/Kom A7 Purmerend - januari 2020

43

44

VISTA - Schetsontwerp Beusebos/Kom A7 Purmerend - januari 2020

Impressie van het vlonderpad over de waterpartij met op de achtergrond het terras van het hotel. VISTA - Schetsontwerp Beusebos/Kom A7 Purmerend - januari 2020

45

46

VISTA - Schetsontwerp Beusebos/Kom A7 Purmerend - januari 2020

Impressie van het meertje in volle lengte. VISTA - Schetsontwerp Beusebos/Kom A7 Purmerend - januari 2020

47

Impressie van het vlonderpad over het eiland. 48

VISTA - Schetsontwerp Beusebos/Kom A7 Purmerend - januari 2020

Impressie van het vlonderpad over het eiland. VISTA - Schetsontwerp Beusebos/Kom A7 Purmerend - januari 2020

49

50

VISTA - Schetsontwerp Beusebos/Kom A7 Purmerend - januari 2020

Impressie van een vlonderpad door een nat stuk bos

Impressie van een vlonderpad door een nat stuk bos VISTA - Schetsontwerp Beusebos/Kom A7 Purmerend - januari 2020

51

52

VISTA - Schetsontwerp Beusebos/Kom A7 Purmerend - januari 2020

Impressie van de open ruimte in het bos met natuurlijke speelplaats. VISTA - Schetsontwerp Beusebos/Kom A7 Purmerend - januari 2020

53

Opties zuidelijk deel

Locatie Wals Het huidige eigendom Wals vormt in potentie ook een goede uitbreiding voor het Beusebos/Kom A7. We zien twee opties: • Een zorgboerderij of kinderboerderij. Dit zou kunnen bijdragen aan de maatschappelijke betekenis van het gebied en de binding met Purmerend. De geitenboerderij in het Amsterdamse Bos is een mooie referentie van hoe dit er uit zou kunnen zien. • Een andere optie is natuur. Dit zou kunnen aansluiten bij de ecologische verbindingszone/- Natuurnetwerk Nederland ter hoogte van Weidevenne. Deze rietlanden langs de boezem van de Wijde Wormer staan in verbinding met de natuur in het Wormer- en Jisperveld. Het gebied zou dan een inrichting kunnen krijgen met bloemrijk veenwijde grasland en verbrede sloten met rietzomen. Ook deze inrichting is denkbaar.

54

VISTA - Schetsontwerp Beusebos/Kom A7 Purmerend - januari 2020

Optie zuidelijk gebied ingericht als kinderboerderij met bloemrijk grasland

Legenda Bos Lager en natter bos Veenweide natuur Water Entree met fietsparkeerplek Zandpaden Vlonderpaden Fietspad

Optie zuidelijk gebied ingericht met veenweide natuur.

Kinderboerderij Bloemrijk grasland Verbrede sloten met riet VISTA - Schetsontwerp Beusebos/Kom A7 Purmerend - januari 2020

55

Referentiebeelden

Referentie voor de uitzichtsoren bij de zuidelijke entree (locatie voormalige molen de Kibbelaar).

Fietsparkeerplekken

Referentie voor de uitzichtsoren bij de zuidelijke entree (locatie voormalige molen de Kibbelaar).

Fietsparkeerplekken

56

VISTA - Schetsontwerp Beusebos/Kom A7 Purmerend - januari 2020

Natuurlijke speelplek

Speelnatuur - OERRR Oisterwijk

Zitplekken in het bos - Wildwoodplaza Zwitserland

Voedselbos - Educatieve functie

VISTA - Schetsontwerp Beusebos/Kom A7 Purmerend - januari 2020

57

Bijenraam - Educatieve functie

Nestkast voor de boommarter.

Insectenhotel - Educatieve en ecologische functie

Boommarter

58

VISTA - Schetsontwerp Beusebos/Kom A7 Purmerend - januari 2020

Rustplek voor de vleermuis

Nestkast voor de bosuil

Nestkast voor de mees

Nestkast voor de bonte specht

VISTA - Schetsontwerp Beusebos/Kom A7 Purmerend - januari 2020

59

De dichte vegetatie biedt naast natuur, ook ruimte voor recreatie en educatie. 60

VISTA - Schetsontwerp Beusebos/Kom A7 Purmerend - januari 2020

5. VISIE OP TOEKOMSTIG BEHEER VAN HET GEBIED Voor het Beusebos/Kom A7 zal na aanleg een beheerplan moeten worden opgesteld. Hieronder geven we beknopt de uitgangspunten weer.

Bosbeheer Bij het Beusebos/Kom A7 past een ecologisch bosbeheer. Dat betekent dat we maximaal inzetten op een zoveel mogelijk natuurlijke ontwikkeling van het bos en natuurlijke verjonging. Dood hout kan achterblijven in het bos. Als het bos weer is ingericht en toegankelijk gemaakt, kan worden volstaan met het periodiek verwijderen van gevaarlijke bomen of takken (veiligheid gebruikers). Ook de paden zullen vrijgehouden moeten worden. Dit betekent 1 per jaar langs de paden snoeien. Langs de bosranden willen we zoveel mogelijk geleidelijke overgangen van kruidenvegetaties naar struweel, naar bos. Ook hier kan gericht op beheerd worden. Zo ontstaan boszomen die belangrijk zijn voor vogels en insecten. Goed ontwikkelde boszomen dragen bij aan de biodiversiteit en de beleving van het bos. In het Beusebos/Kom A7 is de es (Fraxinus excelsior) de meest voorkomende boom. In West Europa heeft de es te lijden onder de Essentaksterfte. We zien dat ook in het Beusebos/Kom A7. Volgens de WUR is de es een belangrijke inheemse boom die van groot belang is voor de biodiversiteit. Het is weinig zinvol om alle aangetaste bomen te verwijderen. WUR (zie link hieronder) adviseert zieke bomen met rust te laten en af te wachten of de boom in staat is om de uitbreiding van de ziekte zelf te stoppen.

Langs wandelpaden en wegen kan het noodzakelijk zijn om bomen te verwijderen, maar ook daar wordt geadviseerd om de gezonde bomen waar mogelijk te laten staan, want deze hebben een belangrijke rol in de overleving van de soort. In tegenstelling tot hout van zieke iepen vormt het hout van zieke essen geen besmettingsbron en zijn essenbastkevers ook niet betrokken bij de verspreiding van de schimmel die de essentaksterfte veroorzaakt. Zie ook: https:// www.wur.nl/nl/Onderzoek-Resultaten/Onderzoeksinstituten/plant-research/ Open-teelten/bomen-fruit/10-vragen-over-Essentaksterfte.htm

Het gras in de open ruimten moet minimaal 1x per jaar worden gemaaid. Anders groeien deze plekken vrij snel dicht met bomen en struiken. Aan de randen van de open ruimten is het beheer gericht op een geleidelijk overhang (zoom). Zie ook hierboven.

De plas Ook voor de waterplas geldt een ecologisch beheer. Bij de inrichting/uitbreiding van de waterplas is het belangrijk om hele geleidelijke oevers aan te leggen waardoor riet en andere oevervegetaties zich optimaal kunnen ontwikkelen. Voor het leven in de plas is het noodzakelijk enkele diepere delen aan te brengen van meer dan een meter waar vissen en sommige amfibieën in de modder kunnen kruipen en overwinteren. De rietoevers kunnen om de twee jaar gemaaid worden. Daarbij is het van belang om jaarlijks een deel van de het riet te maaien en een deel te laten staan. Bepaalde moerasvogels zijn voor het nesten afhankelijk van overjarig riet. Dat overjarig riet is dan altijd aanwezig rond de plas. Als het riet niet wordt gemaaid zal mogelijk een gedeelte volgroeien met wilg. Op termijn verdwijnt dan het riet. Door de beperkte omvang van het water en de ligging in bos kan ophoping van blad ontstaan op de bodem. Dit moet periodiek worden verwijderd. Onderdeel van het beheer zal verder gericht zijn op het monitoren van de waterkwaliteit. Naar bevind van zaken kan dan geanticipeerd worden en kunnen maatregelen worden genomen. Voor het definitief ontwerp is het ook aan te raden om te onderzoeken of het mogelijk is de plas op de sloten in de omgeving aan te sluiten en zo doorstroming te creëren.

VISTA - Schetsontwerp Beusebos/Kom A7 Purmerend - januari 2020

61

Paden en vlonders Naast het vrijhouden van de paden van beplanting, zullen de paden zelf ook onderhouden moeten worden. Met name in de lagergelegen delen (veen) zullen de met zand opgehoogde paden mogelijk zetting gaan vertonen en na verloop van tijd drassig worden. Het kan dus zijn dat deze paden nog één of enkele keren van extra zand moeten worden voorzien. Het is belangrijk de vlonderpaden enkele malen per jaar te inspecteren op schade, losse delen etc. Afhankelijk van de duurzaamheidsklasse van de gebruikte houtsoorten zal na verloop van de tijd vervanging noodzakelijk zijn.

Voorzieningen Regelmatig onderhoud van de voorzieningen in het bos (zoals fietsparkeerplaatsen, borden, hekjes, banken, nestkasten, speelplekken, educatieve elementen) is zeer belangrijk om verloedering tegen te gaan. Zie ook eerder.

Afval en toezicht Het is van groot belang dat afval, mocht dit worden aangetroffen, snel wordt verwijderd. Veel groengebieden lijden onder illegale stort. Van bankstellen tot afval van drugslaboratoria. Toezicht en sociale controle werkt preventief. Daarom is het belangrijk dat er enige reuring in het gebied is. Ook is het belangrijk om snel reparaties uit te voeren als dat noodzakelijk is. Anders ligt verloedering op de loer.

62

VISTA - Schetsontwerp Beusebos/Kom A7 Purmerend - januari 2020

VISTA - Schetsontwerp Beusebos/Kom A7 Purmerend - januari 2020

63