B -mra-agenda-2 0

De stedelijke regio is het schaalniveau om deze ambitie te concretiseren en daadwerkelijk te realiseren. De MRA-samenwerking speelt zodoende een cruciale rol in deze opgaven.

23

Onze ambitie Bespreekpunten bestuurlijke tafel gen aan een betere balans tussen inwoners, bedrijven

Waar zetten we op in? •

Met een regionale verstedelijkingsstrategie werken we, samen met het Rijk, aan een duurzame, sociaal-maat-

en bezoekers •

We zetten stevig in op samenwerking met partners zo-

schappelijk en economisch sterke metropoolregio,

als het Rijk en partijen in de woningmarkt ten bate van

waarbij het verstedelijkingsconcept van de polycentri-

de verstedelijkingsopgave en de woonopgave, onder

sche metropool de basis vormt voor verdere ontwikke-

meer met uitvoering van de Woondeal

ling. De strategie zorgt met integraal te ontwikkelen gebieden voor samenhang en synergie tussen ontwikkelingen op het gebied van wonen, werken, mobiliteit,

•

lingen op het gebied van wonen, werken, mobiliteit,

gaat daarbij uit naar de vastgestelde Sleutelgebieden

landschap, energie en klimaatadaptatie •

en bestaande voorraad) aansluitend op de woningbe-

zieningen • •

gio Amsterdam en de afzonderlijke deelregio’s (totaal

middeninkomens met een evenwichtige spreiding over

15.000 woningen per jaar tot 2025) en voldoende plan-

We maken en monitoren afspraken om de woning-

capaciteit voor de lange termijn

•

ningbehoefte (prijs/type woning/woonmilieu) met een woningmarkt die ook toegankelijk is voor mensen met een laag of middeninkomen

We zorgen dat de biodiversiteit, landschappelijke •

de mix van mensen (en woningmarktsegmenten) over

We maken afspraken over de aanpak van prioritaire in-

de regio •

Het realiseren van een robuuste structuur van diverse

We zorgen voor overzichtelijke en slagvaardige gover-

landschapen met een hoge landschappelijke kwaliteit

nance van het landschap

en biodiversiteit, veel mogelijkheden voor recreatie en

We stellen gezamenlijke normen of minimale eisen bij

waarin bodemdaling grotendeels wordt tegengegaan

nieuwbouw en gebiedsontwikkeling op het gebied van

•

Verduurzaming van de gebouwde omgeving:

circulaire economie, energietransitie en klimaatadapta-

•

klimaatneutrale en klimaatbestendige nieuwbouw en

partijen

gebiedsontwikkeling • •

MRA Agenda 2020-2024

Meer inwoners van de MRA profiteren van de culturele instellingen in de MRA

voor alle inwoners en bezoekers We werken aan spreiding van toerisme om bij te dra-

nieuwe ontwikkelingen dragen bij aan verduurzaming van de bestaande gebouwde omgeving

We zetten in op het toegankelijk maken en versterken van de culturele en recreatieve rijkdom van de regio

•

Tegengaan uitsortering op de woningmarkt, een goe-

en versterkt

tie om te zorgen voor een gelijk speelveld voor markt•

Woningaanbod dat zo veel mogelijk aansluit op de wo-

spraken per regio

vesteringsopgaven in het landschap •

•

bouwproductie op peil te houden, met productieaf-

waarden en recreatiemogelijkheden worden behouden •

Voldoende woningbouwproductie in de Metropoolre-

daarbij uit naar betaalbaar woningaanbod voor lage en de regio

•

Verbeteren bereikbaarheid van banen, onderwijs en voorzieningen voor inwoners van de MRA

hoefte en met oog voor de veranderende woningvraag en verduurzamingsopgaven. Bijzondere aandacht gaat

Tegengaan uitsortering van economische functies, een goede spreiding en bereikbaarheid van werk en voor-

We maken en monitoren afspraken voor voldoende en toekomstbestendig woningaanbod (in nieuwbouw

•

Samenhangende en aan elkaar gekoppelde ontwikke-

landschap en de transitieopgaven. Specifieke aandacht en ov-knooppunten en de energie-infrastructuur •

Beoogd effect

•

Spreiding van toerisme over de regio

24

Hoe gaan we dat doen? Uitvoeringslijnen 1. Verstedelijkingsstrategie Doel: Een gezamenlijke koers voor de ruimtelijke ontwikkeling van de MRA die bijdraagt aan een duurzame, sociaal-maatschappelijk en economisch sterke metropoolregio en zorgt voor samenhang tussen ontwikkelingen op het gebied van wonen, werken, mobiliteit, landschap en de transitieopgaven. Specifieke aandacht gaat daarbij uit naar integraal te ontwikkelen gebieden, zoals Sleutelgebieden en ov-knooppunten. •

Inhoud geven aan de verstedelijkingsstrategie voor de Metropoolregio Amsterdam, in nauwe samenhang met de lange termijn strategie voor het mobiliteitssysteem, de regionale economische strategie en de MRA-inzet op een toekomstbestendige regionale energie-infrastructuur

•

Monitoren van de verstedelijkingsstrategie

2. Wonen Doel: Afspraken voor voldoende en toekomstbestendig woningaanbod aansluitend op de woningbehoefte, in het bijzonder betaalbaar woningaanbod voor lage en middeninkomens met een evenwichtige spreiding over de regio. Uitvoering van de tussen het Rijk en regio gesloten Woondeal, welke inzet op verhogen van de woningbouwproductie, verbetering van het functioneren van de woningmarkt en leefbaarheid. •

Zorgen voor concrete afspraken over spreiding van woningaantallen, -typen en -segmenten, waarbij zowel nieuwbouw als de bestaande woningvoorraad in ogenschouw wordt genomen. Specifieke aandacht gaat hierbij uit naar de Sleutelgebieden, grote gebiedsontwikkelingen die bijdragen aan de kracht van de regio en de identiteit van de kernen daarbinnen

•

Regie voeren op en stimuleren en faciliteren van de woningbouwproductie, met oog voor tempo en kwaliteit, en zorgen voor productieafspraken per deelregio, in samenwerking met marktpartijen en corporaties

•

Samenwerken met het Rijk om, met behulp van diverse pilots, toe te werken naar een nieuw rijksprogramma voor stedelijke vernieuwing

•

Monitoren van de woningmarkt en zorgen voor uitwisseling van kennis over de woningmarkt

3. Landschap Doel: Landschapsinclusieve ontwikkeling in de MRA, aanpak prioritaire investeringsopgaven in het landschap en verbetering governancestructuur. •

Binnen de uitvoeringslijnen van de MRA uitwerken hoe landschappelijke kwaliteit en biodiversiteit kan worden versterkt, met name bij verstedelijkingsstrategie, energietransitie, klimaatadaptatie en mobiliteit (o.a. door inzet op ‘buitenpoorten’, ov-haltes in het groen)

•

Adviseren van MRA-deelnemers over behoud en versterking van landschappelijke en erfgoedwaarden

•

Identificeren prioritaire investeringsopgaven in het landschap

•

Met partners ontwikkelen van businesscases voor de prioritaire investeringsopgaven, door slimme verbindingen tussen de verschillende opgaven in het landschap

•

Slimmer organiseren van de verantwoordelijkheden voor beheer en ontwikkeling van het landschap

4. Transitieopgaven leefomgeving Doel: Aanjagen van de transitieopgaven in de gebouwde omgeving en het landschap. •

Agenderen opgaven in de leefomgeving, en mogelijke oplossingsrichtingen, als het gaat om klimaatadaptatie, energietransitie en circulaire economie en zorgen voor integraliteit op deze thema’s in de activiteiten van de MRA-samenwerking

•

Toekomstbestendige nieuwbouw en gebiedsontwikkeling aanjagen met pilots, prijsvragen en het

MRA Agenda 2020-2024

25

toepassen van gezamenlijke normen en minimale eisen •

Kennis bijeenbrengen en ontsluiten over de impact en aanpak van transitieopgaven in de leefomgeving

5. Kunst, Cultuur en Erfgoed Doel: Bevorderen van de cultuurparticipatie in de gehele MRA en het faciliteren van toekomstbestendige cultuur- en erfgoedsectoren in de gehele MRA. •

Uitvoeren van Programma Kunst, Cultuur en Erfgoed 2019-2024, met inzet op: samenwerking, toegankelijkheid van kunst, cultuur en erfgoed voor inwoners en bezoekers, cultuureducatie en talentontwikkeling, ruimte voor kunst, cultuur, erfgoed en creatieve industrie, en behoud en toekomstbestendig maken van materieel en immaterieel erfgoed

6. Recreatie en Toerisme Doel: Faciliteren van de groei van het aantal bezoekers aan de metropool Amsterdam op een dusdanige wijze dat balans bestaat tussen inwoners, bedrijven en bezoekers. •

Uitvoeren van de Strategische Agenda Toerisme in de MRA 2025, met inzet op: het vergroten van de mobiliteit van bezoekers, het verbeteren van de informatievoorziening en wayfinding, regionale afstemming op het gebied van evenementen, marketing en promotie activiteiten, human capital, destinatieontwikkeling en een gezamenlijke strategie verblijfsaccommodaties

MRA Agenda 2020-2024

26

Opdracht 3 Vaart maken met het metropolitaan mobiliteitssysteem Zorg – in nauwe samenhang met de andere bestuurlijke opdrachten – voor een regionaal mobiliteitssysteem, waarmee de bereikbaarheid voor inwoners en bezoekers van de regio wordt verbeterd, de groei en verdere integratie van de metropoolregio mogelijk wordt gemaakt en een omschakeling naar duurzame mobiliteit wordt gestimuleerd. Zet daarbij in op een schaalsprong van het mobiliteitssysteem: efficiënter gebruik van het huidige systeem, uitbreiding van het mobiliteitsnetwerk en het verbinden van modaliteiten om het overstappen tussen modaliteiten te optimaliseren en zo de hele regio bereikbaar te houden.

MRA Agenda 2020-2024

27

Karakteristiek

de infrastructuur optimaal worden ontwikkeld en benut én

stad met 2,5 miljoen inwoners. Binnen de regio is er name-

deren van de mobiliteitsbehoefte, door slimme verstedelij-

De Metropoolregio Amsterdam functioneert als één grote lijk sprake van een grote mate van functionele integratie; mensen wonen in de ene gemeente en werken in een andere, voorzieningen op het gebied van onderwijs, cultuur en zorg hebben regionaal betekenis en er zijn vele handelsrelaties tussen bedrijven binnen de regio. Dit zorgt ook voor veel verkeersbewegingen – waarvan tachtig procent binnen de grenzen van de MRA – die gefaciliteerd worden door een zeer fijnmazig openbaar-vervoer- en wegennetwerk. De spits in de regio kenmerkt zich door grote drukte, waarbij de grenzen van de wegen en het openbaar vervoer bijna zijn bereikt. Belangrijk voor de regio is daarnaast haar mainportfunctie in lucht- en scheepvaart. Schiphol en de haven voorzien de regio van haar internationale verbindingen voor personen- en goederenvervoer. Iets wat momenteel nog in mindere mate geldt voor het spoor.

uiteindelijk alle modaliteiten schoon zijn. Ook het verminking, kan bijdragen aan de doelen van het Klimaatakkoord. De afspraken van het Klimaatakkoord krijgen een regionale uitwerking in regionale mobiliteitsplannen. Naast duurzame mobiliteit is een duurzaam mobiliteitssysteem natuurlijk ook van groot belang. Klimaatbestendigheid is daarbij een groot aandachtspunt, het systeem moet blijven functioneren bij extreme weersomstandigheden en rekening houden met overstromingsrisico’s. OV-knooppunten als mobiliteitshubs: Vanuit duurzaam-

heids- en leefbaarheidsoverwegingen hanteren steden steeds vaker een autoluwe agenda waarbij het primaat ligt bij lopen, fietsen en openbaar vervoer en autogebruik wordt ontmoedigd. Binnen de MRA zijn Amsterdam en Haarlem hier koploper in. In diverse andere steden en zeker in het buitengebied van de regio is de auto voorlopig

Wat is er aan de hand?

Groeiende woon-werkpendel: De werkgelegenheids– functie van Amsterdam (en in mindere mate ook Schiphol) is

de afgelopen jaren sterk gegroeid. Het aantal banen groeide er harder dan de bevolking en daarmee is sprake van een toenemende woon-werkpendel. Bovendien worden de afstanden waarover wordt gereisd ook groter. Deels heeft dit te maken met het waterbedeffect in de woningmarkt: door stijgende woningprijzen in Amsterdam en directe omgeving gaan mensen wonen waar huizen meer betaalbaar zijn en dat is op steeds grotere afstand van Amsterdam. Voor de regio wordt de komende jaren nog een zeer sterke groei van inwoners en werkgelegenheid verwacht en lijkt de geschetste trend zich door te zetten. Met de groeiende woon-werkpendel neemt de druk op het mobiliteitssysteem toe, met meer files, drukke treinen en stations en dreigende verkeersinfarcten als gevolg. Tegelijk kunnen we niet meer automatisch terugvallen op oplossingen uit het verleden, zoals meer asfalt of meer treinen inzetten. Gecombineerd vraagt dit om een schaalsprong van het regionale mobiliteitssysteem, waarbij investeringen in mobiliteit in de tijd worden afgestemd op grootschalige woningbouwontwikkelingen.

nog het dominante vervoermiddel. Verbeteren van ov- en fietsverbindingen tussen steden en buitengebied ontmoedigt autogebruik draagt bij aan duurzame mobiliteit. Ook neemt het belang van het makkelijk kunnen overstappen van de ene modaliteit op de andere – ook wel ketenreis genoemd – toe. Een belangrijke rol is daarbij weggelegd voor ov-knooppunten, die meer als geavanceerde en comfortabele mobiliteitshubs zullen moeten gaan fungeren. Innovaties in mobiliteit: De wereld van voertuigtechno-

logie en verkeersmanagement kent een hoge innovatiedynamiek. Het aandeel elektrische fietsen en auto’s groeit en dat gaat gepaard met een uitbreidingsvraag voor elektrische laadinfrastructuur. Digitalisering maakt het realtime verbinden van vraag en aanbod van mobiliteit mogelijk (Mobility as a Service) en biedt mogelijkheden voor het stroomlijnen van verkeer over bestaande infrastructuur. Deze ontwikkelingen vragen verdere ontwikkeling van de data-infrastructuur. Daarnaast groeit het aantal deelconcepten in mobiliteit en zijn er steeds meer nieuwe hybride voertuigconcepten, waarmee de klassieke verdeling tussen vervoersmodaliteiten van ov, auto, fiets en lopen vervaagt. En dan zijn er nog toekomstbeelden met volledig autonoom rijdende voertuigen en stedelijke luchtmobiliteit.

Verduurzamingsopgave mobiliteit: Mobiliteit is verant-

woordelijk voor bijna een kwart van de totale CO2-uitstoot in Nederland. Als onderdeel van het Klimaatakkoord zijn afspraken gemaakt om met een integrale benadering te werken aan een mobiliteitssysteem waarbij alle modaliteiten en

MRA Agenda 2020-2024

Aan de ene kant leveren de innovaties kansen op om bij te dragen aan het oplossen van mobiliteitsvraagstukken, aan de andere kant kunnen zij ook leiden tot ongewenste ontwikkelingen. Voor overheden ligt er een uitdaging om adequaat op deze innovatiedynamiek in te spelen.

28

Goederenvervoer: In het goederenvervoer zijn twee schaalniveaus te onderscheiden: stadslogistiek en main-

routes groeit de vraag naar ruimte voor grootschalige distributiecentra.

portlogistiek. Het eerste speelt zich binnen regio’s af waarbij bouwlogistiek en horeca zorgen voor het grootste deel van de vervoersbewegingen, naast particuliere

Bekostiging van investeringen in mobiliteit: De opgave om het mobiliteitssysteem mee te laten groeien met de

bezorging en verplaatsing van bijvoorbeeld onderhoud-

groei van de bevolking en economie vraagt omvangrijke

smonteurs. Toename van online aankopen en groei van

investeringen. De opgaven en ambities zijn vele maler

de horecasector zorgen voor groei in de stadslogistiek en

groter dan de beschikbare middelen. Daarbij komt dat de

vraagstukken op het gebied van drukte, luchtkwaliteit en

beschikbare middelen uit het infrastructuurfonds al voor

verkeersveiligheid. De mainportlogistiek speelt op (inter)

langere periode zijn belegd en dat de opbrengsten uit

nationaal schaalniveau met de haven, Schiphol, Greenport

aardgas – de belangrijkste voedingsbron van het fonds

Aalsmeer, Flevokust Haven en Lelystad Airport als belang-

– na 2020 zullen opdrogen. De noodzaak om de investe-

rijke hubs. Een grote rol speelt hier de ontwikkeling van

ringsopgaven zorgvuldig te faseren en te komen tot alter-

centrale Europese transportcorridors, met bundeling van

natieve en innovatieve vormen van bekostiging en finan-

transport langs enkele hoofdroutes waarbij digitalisering

ciering is daarmee groot.

optimale transportplanning mogelijk maakt. Langs deze

MRA Agenda 2020-2024

29

Onze ambitie Bespreekpunten bestuurlijke tafel Waar zetten we op in?

landelijk gebied, verkeersveiligheid en een duurzame,

• We maken en monitoren lange-termijn-afspraken voor

klimaatbestendige en schone leefomgeving

de benodigde schaalsprong in het mobiliteitssysteem van de Metropoolregio Amsterdam. Bijzondere aan-

• We maken in lijn met de afspraken van het Klimaatak-

dacht gaat daarbij uit naar:

koord werk van het Regionaal programma duurzame

-

mobiliteit

de samenhang met ontwikkelingen op het gebied

• We zetten in op slagvaardige samenwerking met part-

van wonen en werken -

de bereikbaarheid van economische toplocaties

ners als het Rijk en openbaarvervoerspartners, via sa-

-

duurzame vormen van mobiliteit en het verminde-

menwerkingen zoals Programma Samen Bouwen aan

ren van de mobiliteitsbehoefte

Bereikbaarheid

-

de verbinding van ov- en autogeoriënteerde mobiliteitssystemen

(overstapmogelijkheden

bij

ov-knooppunten) -

Beoogd effect •

werken

teit voor alle inwoners van de MRA • We maken en monitoren lange termijn afspraken over

•

Verbeteren van de bereikbaarheid van banen, onder-

•

Groei van het aandeel van duurzame vormen van mo-

•

Verminderde uitstoot CO2, stikstof en fijnstof door

wijs en voorzieningen voor inwoners van de MRA

de benodigde investeringen in mobiliteit • We jagen innovaties op het gebied van slimme en

biliteit (openbaar vervoer en fiets)

duurzame mobiliteit aan, waarbij de gebruiker centraal staat, die bijdragen aan goed bereikbare en aantrekkelijke steden, adequate ontsluiting van stedelijk en

Ontwikkelingen in het mobiliteitssysteem in samenhang met ontwikkelingen op het gebied van wonen en

de beschikbaarheid en betaalbaarheid van mobili-

voertuigen

Hoe gaan we dat doen? Uitvoeringslijnen 1. Schaalsprong mobiliteitssysteem Doel: Een gezamenlijke strategie voor de schaalsprong in het mobiliteitssysteem en de uitvoering daarvan met bijzondere aandacht voor de samenhang met ontwikkelingen op het gebied van wonen en werken, de bereikbaarheid van economische toplocaties, duurzame vormen van mobiliteit, een klimaatbestendig mobiliteitssysteem, de verbinding van ov- en autogeoriënteerde mobiliteitssystemen (overstapmogelijkheden bij ov-knooppunten) en de beschikbaarheid en betaalbaarheid van mobiliteit voor alle inwoners van de Metropoolregio Amsterdam. • Inhoud en uitvoering geven aan de afspraken voor de schaalsprong van het mobiliteitssysteem van de MRA, in nauwe samenhang met de verstedelijkingsstrategie en de regionale economische strategie • Ontwikkelen van alternatieve en innovatieve bekostigingsopties voor de benodigde investeringen in het mobiliteitssysteem • Monitoren en coördineren van de uitvoering van mobiliteitsprojecten in de regio • Monitoren van het functioneren van het regionaal mobiliteitssysteem 2. Fiets Doel: Een samenhangend en hoogwaardig regionaal fietsroutenetwerk, waarop fietsers vlot tussen de stedelijke kernen en vanuit het stedelijke gebied de natuur in kunnen fietsen.

Met fietsvoorzieningen bij ov-knooppunten, waarmee voor- en natransport per fiets en gebruik van regionaal openbaar vervoer aantrekkelijker wordt.

MRA Agenda 2020-2024

30

• Uitvoeren van het plan Metropolitane Fietsroutes en de concrete projecten daarin • Opstellen en uitvoeren van een plan voor de ontwikkeling van fietsvoorzieningen bij ov-knooppunten 3. Duurzame en innovatieve mobiliteit Doel: Regionaal uitwerking geven aan het thema mobiliteit van het Klimaatakkoord, verdere ontwikkeling van een regionaal netwerk van publieke oplaadpunten voor elektrisch vervoer, realisatie van kansrijke smart mobility-toepassingen binnen de MRA en mensen verleiden hun reisgedrag aan te passen om piekbelasting van het mobiliteitsnet tegen te gaan en keuzes voor duurzame mobiliteitsopties te stimuleren. • Opstellen en uitvoering geven aan het Regionaal programma duurzame mobiliteit als uitwerking van de afspraken van het Klimaatakkoord op het gebied van mobiliteit • Verdere uitvoering geven aan het project MRA-Elektrisch • Duurzame en innovatieve mobiliteit aanjagen met pilots, prijsvragen en optreden als launching customer • Kennis bijeenbrengen en ontsluiten over impactvolle mobiliteitsinnovaties en over de mogelijkheden om duurzame mobiliteit in gebiedsontwikkeling te stimuleren

MRA Agenda 2020-2024

31

Overzicht opdrachten en uitvoeringslijnen Opdracht 0: De samenwerking verder versterken 1. Samenbindende visie op de regio en de samenwerking 2. Samenwerking Rijk en EU 3. De MRA als netwerkorganisatie 4. KennisHuis MRA 5. Verantwoording Opdracht 1: Werk maken van een veerkrachtige, inclusieve en schone MRA-economie 1. Regionale economische strategie 2. Werklocaties 3. Human capital 4. Aanjagen marktinitiatieven voor de transitieopgaven 5. Energie-infrastructuur en data-infrastructuur Opdracht 2: Bouwen voor de woningbehoefte en met groei de leefkwaliteit van het geheel versterken 1. Verstedelijkingsstrategie 2. Wonen 3. Landschap 4. Transitieopgaven leefomgeving 5. Kunst, Cultuur en Erfgoed 6. Recreatie & Toerisme Opdracht 3: Vaart maken met het metropolitaan mobiliteitssysteem 1. Schaalsprong Mobiliteitssysteem 2. Fiets 3. Duurzame en innovatieve mobiliteit

MRA Agenda 2020-2024

32

3

Werkwijze MRA Agenda

De MRA-samenwerking is een bestuurlijke samenwerking. De gemeenteraden en Provinciale Staten worden door de eigen colleges geïnformeerd en betrokken bij de activiteiten van de samenwerking. De werkwijze voor de uitvoering van de MRA Agenda is hieronder uiteengezet. Deelregio’s

tafel is verantwoordelijk voor het realiseren van de ambi-

De basis van de MRA-samenwerking ligt in de zeven deel-

ties en het beoogde effect van de opdracht. Zij geeft rich-

regio’s (inclusief de beide provincies Noord-Holland en

ting aan de uitvoeringslijnen en stuurt op samenhang en

Flevoland):

resultaat. De MRA Agendacommissie is verantwoordelijk

•

Almere-Lelystad

voor de dagelijkse coördinatie van de samenwerking van

•

Amstelland-Meerlanden

de MRA.

•

Amsterdam

•

Gooi en Vechtstreek

•

IJmond

•

Zaanstreek-Waterland

wezenlijkt. Dit gebeurt in uitvoeringslijnen. Elke uitvoe-

•

Zuid-Kennemerland

ringslijn heeft twee bestuurlijke trekkers. Zij zijn verant-

Uitvoeringsorganisatie

Bestuurlijke ambities moeten uiteindelijk worden ver-

woordelijk voor de voortgang en voor het inbrengen van Door de aanpak van onderwerpen op het niveau van de

bespreekpunten vanuit de uitvoeringslijn op de bestuurlij-

deelregio’s te combineren met afstemming op het niveau

ke tafel. Daarnaast kent elke uitvoeringslijn een ambtelijk

van de MRA, wordt de MRA Agenda uitgevoerd. Elke

team dat verantwoordelijk is voor de in het jaarplan vast-

deelregio heeft zijn eigen karakteristieken en organisatori-

gestelde producten, de ambtelijke betrokkenheid vanuit

sche afspraken. Binnen de deelregio’s werken bestuurders

de deelregio’s, de verbinding met niet-MRA-partners, de

samen in lijn van de MRA Agenda.

samenhang met andere uitvoeringslijnen, het opstellen

Bestuurlijke tafels

van jaarlijkse werkplannen en de verantwoording over de activiteiten binnen de uitvoeringslijn.

Van groot belang is het zorgen voor samenhang binnen en tussen de opdrachten. De vier bestuurlijke opdrachten zijn

De MRA-deelnemers zorgen zelf voor de uitvoering van

elk gekoppeld aan een bestuurlijke tafel. De bestuurlijke

de MRA Agenda. Zij worden daarbij ondersteund door

MRA Agenda 2020-2024

33

een klein MRA Bureau. De belangrijkste taken van het

de besluitvormingsprocessen en -structuren van de

MRA Bureau zijn het faciliteren van bestuurlijke besluit-

MRA-samenwerking. De samenwerking met partners

vorming, het (coördineren van het) uitvoeren van de MRA

kan variëren van werken in stevige coalities tot onder-

Agenda, het vergroten van de betrokkenheid van raads-

ling afstemmen. Ook kan de MRA opdrachtgever van

en Statenleden, het verbeteren van de transparantie en

uitvoerende partijen zijn. In de samenwerking met part-

communicatie en het verstevigen van de integraliteit van

ners in de regio speelt de Amsterdam Economic Board,

de samenwerking.

als verbinder tussen bedrijfsleven, kennisinstellingen

Coalities per uitvoeringslijn

en overheden, een belangrijke rol. Andere belangrijke partners zijn het Rijk, de waterschappen, onderwijsin-

Niet alle MRA-deelnemers hoeven mee te doen met een

stellingen en de openbaarvervoerbedrijven. Tot slot zijn

uitvoeringslijn. Per uitvoeringslijn kan een coalitie worden

er opgaven in de MRA waar andere specifieke samen-

gevormd. Vanuit de coalitie worden de bestuurlijke trek-

werkingsverbanden of overlegorganen voor bestaan.

kers geleverd.

Concrete voorbeelden zijn Bestuurlijke Regie Schiphol

Samenwerking met partners

Het zwaartepunt van de samenwerking met partners ligt in de uitvoeringslijnen. Daarmee wordt de slagkracht vergroot en worden partners niet onnodig belast met

(BRS) en Bestuursplatform NZKG voor het Noordzeekanaalgebied. Waar nodig zal de MRA – al dan niet via haar deelnemers – deze platforms benutten om vraagstukken te agenderen.

Samenwerking Amsterdam Economic Board

De Amsterdam Economic Board speelt een belangrijke rol als verbinder tussen bedrijfsleven, kennisinstellingen en overheden in de Metropoolregio Amsterdam. De MRA-overheden zijn dan ook prominent partner van de Board en verschillende MRA-bestuurders hebben zitting in de Board. De Board-organisatie zet in op het uitvoeren van strategische analyses en informatievoorziening, agendasetting op MRA-niveau van nieuwe (opkomende) thema’s, beweging creëren op transities door visie en leiderschap en het verbinden van partijen op concrete initiatieven. De Board werkt daarbij aan zes grootstedelijke uitdagingen: Circulaire economie, Energie, Mobiliteit, Digitale Connectiviteit, Gezondheid en Talent voor de toekomst. Veel uitdagingen passen naadloos op uitvoeringslijnen van de MRA Agenda. In de concrete initiatieven kunnen de Board en de MRA elkaar zodoende goed versterken, waarbij de MRA de overheidskant organiseert. Daarnaast is de Board als netwerk zeer relevant voor de MRA en werken we samen bij grote netwerkevenementen als de State of the Region. Zie ook: www.amsterdameconomicboard.com

MRA Agenda 2020-2024

34

Uitvoering: cyclisch en adaptief

rapportage, die meerdere keren per jaar wordt bijgewerkt.

De MRA Agenda is het koersbepalende document voor

Daarnaast worden de beoogde effecten van de inzet van

de regionale samenwerking. Richting wordt gegeven door

de MRA gemeten. Deze effecten zijn niet altijd te her-

de overkoepelende ambitie: werken aan een internationa-

leiden tot een specifieke actie vanuit de MRA, maar zijn

le economische topregio met hoge leefkwaliteit door te

wel het doel van de MRA-inzet onder de bestuurlijke op-

investeren in een toekomstbestendige en evenwichtige

drachten. Voor het meten van de beoogde effecten zal

metropool. Dit is vertaald naar de bestuurlijke opdrachten.

gebruik worden gemaakt van diverse bestaande monitors. We ontwikkelen tevens een monitor brede welvaart voor

In de uitvoering staan de uitvoeringslijnen centraal. De

de MRA geïnspireerd op de duurzame ontwikkelingsdoe-

uitvoeringslijnen vormen de basis voor het jaarlijkse werk-

len, de Sustainable Development Goals van de Verenigde

plan. In het werkplan wordt elke uitvoeringslijn uitgewerkt

Naties (zie bijlage). Daarmee kan ook duiding gegeven

in concrete acties, te behalen resultaten, (meerjaren)

worden aan de ontwikkeling van de MRA als internatio-

planning, benodigde middelen, organisatie en samenwer-

nale economische topregio met hoge leefkwaliteit en als

kingspartners. Ook worden de uitvoeringslijnen uitwerkt

toekomstbestendige en evenwichtige metropool. De be-

naar bijdrage aan de bestuurlijke opdracht en de overkoe-

vindingen worden gebundeld in een jaarlijkse State of the

pelende ambitie. In het jaarverslag wordt inzicht gegeven

Region-rapportage en gepresenteerd bij het gelijknamige

in de behaalde resultaten. Jaarlijks wordt daarnaast het

congres.

effect van de uitvoering gemonitord, waardoor bijsturing mogelijk is.

Financiering

Verantwoording

Op vier manieren wordt invulling gegeven aan transparantie, verantwoording en het betrekken van de gemeen-

Voor de uitvoering van de activiteiten van de MRA-samen-

teraden en Provinciale Staten. De eerste is dat regionale

werking leveren alle MRA-deelnemers een bijdrage. Voor

vergaderstukken online worden gepubliceerd. Zo kan ie-

de gemeentelijke deelnemers is dat een algemene bijdra-

dereen op een openbare website zien waar, wanneer en

ge per inwoner en voor provincies een bijdrage gelijk aan

waarover vergaderd wordt.

die van de grootste gemeente in die provincie. Naast deze basisfinanciering kan sprake zijn van extra (vrijwillige) bij-

Jaarlijks stuurt de MRA Regiegroep het jaarplan, de be-

dragen van MRA-deelnemers op de uitvoeringslijnen waar

groting en het jaar¬verslag van het samenwerkingsver-

zij veel belang aan hechten. Dit betreft dan veelal een bij-

band ter consultatie naar alle colleges, raden en Staten

drage voor het realiseren van projecten (investeringsbij-

van de deelnemende overheden. Hierbij wordt aangeslo-

dragen) of in capaciteit van medewerkers.

ten op de reguliere P&C-cyclus van de deelnemers in het voorjaar en het najaar.

De inhoud is leidend binnen de MRA-samenwerking. Het budget wordt dan ook voornamelijk ingezet voor het aan-

Daarnaast worden voor raads- en Statenleden door het

jagen en uitvoeren van de acties en het aanzwengelen van

jaar heen verschillende bijeenkomsten georgani¬seerd,

cofinanciering. Daarbij gaat het uiteindelijk om een veel-

zoals de Raads- en Statenleden Conferentie, het MRA

voud aan investeringen.

Congres en bijeenkomsten over specifieke onderwerpen

Monitoring

die spelen op (deel)regionaal niveau.

De MRA meet op twee verschillende niveaus de voortgang

Het MRA Bureau verzorgt tot slot informatievoorziening

van de uitvoering van de MRA Agenda. Allereerst worden

over de MRA-activiteiten via de website, een maandelijkse

resultaten gemonitord van de concrete acties binnen de

nieuwsbrief en een maandelijkse update voor gemeen-

uitvoeringslijnen. Over de bevindingen per uitvoeringslijn

teraden en Provinciale Staten. Op de website wordt actief

wordt jaarlijks gerapporteerd in de Jaarverantwoording.

over de voortgang van de MRA Agenda gecommuniceerd.

Ook wordt per uitvoeringslijn gewerkt met een (stoplichten)

MRA Agenda 2020-2024

35

Interview

Commissarissen van de Koning in de MRA:

‘Veel meer slagkracht mogelijk in de MRA’

De samenwerkende overheden in de Metropoolregio Amsterdam (MRA) zouden veel meer gebruik moeten maken van elkaars kracht. Dat vraagt om een andere rol van de deelnemers, ook van de twee provincies, Noord-Holland en Flevoland. Wanneer die goed wordt gespeeld, kan de slagkracht van de MRA verder worden vergroot. Dat betogen de Commissarissen van de Koning van beide provincies, Arthur van Dijk (Noord-Holland) en Leen Verbeek (Flevoland) aan de vooravond van de lancering van de MRA Agenda 2.0. ‘We doen of iedereen gelijk is, maar onder de gelijken zijn we niet gelijk.’

Huis van Thorbecke

De CdK’s menen dat de provincies richting kunnen geven aan een andere rolverdeling in de MRA. In het MRA Convenant, dat de deelnemers aan de MRA in 2017 met elkaar hebben gesloten, staat dat gelijk-

MRA terug naar de Staten, gemeenten naar hun raden. Dat kunnen we steviger inkleden.’

Knopen doorhakken

De Flevolandse CdK Leen Verbeek (sinds 2008) sluit zich

waardigheid en respect voor elkaars rollen en be-

hierbij aan. ‘Een belangrijke rol van provincies in MRA-ver-

langen voorop staan in de samenwerking. Maar dat

band is om het gemeenten mogelijk te maken hun werk

neemt niet weg dat er nu eenmaal verschillen zijn,

goed te doen. Of het nu gaat om volkshuisvestelijke vraag-

zegt Van Dijk (sinds begin 2019 CdK in Noord-Hol-

stukken of mobiliteitsopgaven, de provincie heeft nu een-

land en vicevoorzitter van de MRA Regiegroep). Zo

maal een overkoepelende rol. Die zou niet knellend mogen

zijn er kleinere gemeenten en grotere gemeenten.

zijn. Dat is relevant in politieke zin, omdat er wel knopen

En bovendien: ‘Het is een mooi streven, dat iedereen

moeten worden doorgehakt. De provincie zou moeten dur-

gelijk is, maar zo is het Huis van Thorbecke helemaal

ven zeggen: Provinciale staten gaan nu echt een besluit ne-

niet ingericht. De provincie gaat met afspraken in de

men: díe kant gaan we op. Dat geeft helderheid.’

MRA Agenda 2020-2024

36

Interview

Van Dijk, instemmend: ‘Van ons kun je verwachten dat we commitment gaan halen bij de Staten. Daar zeg ik dan eerlijk bij dat we meer moeten brengen naar de MRA dan we halen: eerst delen, dan vermenigvuldigen.’ De MRA Agenda is de inhoudelijke basis van de samenwerking en is echt een uitvoeringsagenda, beseft Verbeek. ‘De kaderstellende discussie daarover met raden en Staten is beperkt en de uitvoering is aan de colleges. De bouwtekening komt van de MRA, maar de deelnemers zijn de timmermannen. Onze raden en Staten voelen echter te weinig sturing. We moeten opnieuw aan verwachtingenmanagement gaan doen.’

Positie van Amsterdam

Niet alleen de provincies, ook Amsterdam heeft een andere positie dan de andere MRA-deelnemers, zegt Van Dijk. ‘Amsterdam is de grootste en alles wat Amsterdam doet, heeft invloed op de regio. We hebben er alle belang bij om met Amsterdam om de tafel te zitten. Voor bijvoorbeeld een succesvolle lobby in Den Haag hebben we slagkracht nodig en moeten we met elkaar optrekken. Dan is het wel

‘Een belangrijke rol van provincies in MRAverband is om het gemeenten mogelijk te maken hun werk goed te doen’

fijn als Amsterdam en de provincies weten hoe zij zich ten opzichte van elkaar verhouden. Als we dat goed weten neer te zetten, dan snapt iedereen dat we niet hetzelfde zijn. Ver-

voorbeeld beter. Majeure agendapunten zoals het Marker-

antwoordelijkheid nemen komt op verschillende manieren

meer en de Markerwadden integreren onvoldoende in het

tot uiting, ook door ambtelijke inzet.’

debat over mobiliteit en wonen en cultureel erfgoed.’

Leiderschap

Om de integraliteit te bevorderen, zien de CdK’s een rol

In de zomer van 2019 bracht de commissie die de samen-

voor zichzelf weggelegd, maar ook voor de burgemeesters

werking in de MRA heeft geëvalueerd haar rapport uit. Een

in de Regiegroep. Gezamenlijk kunnen zij meer verantwoor-

van de aanbevelingen is dat Amsterdam meer leiderschap

delijkheid nemen om hun omgeving beter bij de MRA te

moet tonen. ‘Dat betekent niet dat Amsterdam meer moet

betrekken. ‘Trek als grotere gemeente ook je buurgemeen-

gaan doen’, zegt Van Dijk. ‘Leiderschap betekent juist dat je

ten erbij’, zegt Van Dijk. We moeten als overheden in be-

meer door anderen laat doen. Jouw inspirerend leiderschap

leid vertalen wat we hebben afgesproken. De MRA heeft

leidt ertoe dat anderen aan de slag gaan. Dat betekent

daartoe de instrumenten en de bevoegdheid niet. En neem

deelregio’s veel meer in hun kracht zetten. Zij zien elkaar

Provinciale Staten en gemeenteraden mee, dan zijn ze on-

vaker en hebben onderling samenwerkingsafspraken.’

derdeel van het succes.’

‘Er zit meer in’

Gedeputeerden van beide provincies zoeken elkaar ook onderling op, zegt Verbeek. ‘En ik ben zelf actief: de MRA is zó

Laten we niet vergeten dat heel veel in de MRA-samen-

belangrijk, die samenwerking is niet voorbehouden aan een

werking al goed gaat, benadrukt Verbeek. ‘We presteren

enkele gedeputeerde of portefeuillehouder. We agenderen

wel wat met elkaar. Tegelijkertijd heb ik het gevoel dat er

geregeld onderwerpen in het college van Gedeputeerde

meer in zit. De integratie tussen de platforms moet bij-

Staten om die collectief te bespreken.

MRA Agenda 2020-2024

37

4

Over de MRA en de 7 deelregio’s

De Metropoolregio Amsterdam is het samenwerkingsverband van de provincies Noord-Holland en Flevoland, 32 gemeenten en de Vervoerregio Amsterdam. Elke gemeente en deelregio brengt kwaliteiten in die het totaal versterken. De kracht van de MRA is de diversiteit, zowel economisch als stedelijk en landschappelijk. De MRA bestaat uit zeven deelregio’s. Elke deelregio kent

treedt de MRA-samenwerking niet in de formele relatie

zijn eigen historie en organisatorische afspraken. De ge-

tussen volksvertegenwoordigers en bestuurders. Door de

meenteraden en Provinciale Staten van de MRA-deelne-

aanpak van onderwerpen op het niveau van de deelregio’s

mers worden door de eigen colleges geïnformeerd en be-

in combinatie te brengen met afstemming op het niveau

trokken bij de activiteiten van de samenwerking. Daarmee

van de MRA wordt de MRA Agenda uitgevoerd.

IJmond 148.688 67.694

Zuid-Kennemerland 228.972 107.769

Zaanstreek-Waterland 350.266 152.349

Amsterdam 862.965 441.488

Amstelland-Meerlanden 349.337 151.450

MRA Agenda 2020-2024

Almere-Lelystad 285.797 117.054

Metropoolregio Amsterdam

Gooi en Vechtstreek 254.970 117.643

2,48 mln inwoners 1,16 mln woningen 38

Bruto Binnenlands Product in mln (2018)

€ 31.968

MRA 20,4%

Bruto Regionaal Product per deelregio in mln (2018)

Amsterdam

bijdrage €154.156

Gooi en Vechtstreek

€ 9.5

Nederland €756.948

IJmond

MRA €154.156

09

€ 7.421

Zaanstreek-Waterland Zuid-Kennemerland

2 .16

€9

Amstelland-Meerlanden

€ 78.325

69

€1

€

0.7

7.

00

1

Almere-Lelystad

Bron: Economische Verkenningen MRA

Banen

vs beroepsbevolking

(2018)

MRA 1.425.270

1.356.000 Amsterdam 653.030

Opleidingsniveau potentiële beroepsbevolking (2018)

26%

30%

61.710

Laag 25%

26%

IJmond

Midden

31%

Hoog

129.000

30%

106.600

25%

Gooi en Vechtstreek

22%

481.000

106.000

45%

Zuid-Kennemerland

43%

41%

34%

39%

36%

178.000

29%

132.280

40%

Zaanstreek-Waterland

88.880 124.000 49%

Almere-Lelystad

Bron: Banen, LISA; Beroepsbevolking, Economische Verkenningen MRA

MRA Agenda 2020-2024

34%

Amstelland-Meerlanden

25%

Almere-Lelystad

Zuid-Kennemerland

26%

Zaanstreek-Waterland

29%

IJmond

Amsterdam

MRA

259.830 184.000

Gooi en Vechtstreek

Amstelland-Meerlanden

36%

38%

154.000

41%

122.940

Bron: Economische Verkenningen MRA

39

Leeftijdsopbouw per (deel)regio 16% 16%

19%

20%

40%

23%

15%

41%

24% 41%

16%

MRA

ZaanstreekWaterland

IJmond

13% 13%

42% 39%

41%

19%

15%

17%

20%

27%

26%

34%

23%

Almere-Lelystad Amsterdam 18%

Zuid-Kennemerland

41%

17%

65+ jaar

24%

21%

35-65 jaar

17%

15-35 jaar

21% 41%

AmstellandMeerlanden

0-15 jaar

Gooi en Vechtstreek Bron: CBS

% Huishoudens tot lage inkomensgrens (2018)

% Werkloosheid (2018) Amsterdam 14%

Almere-Lelystad 9%

Amstelland-Meerlanden 6%

MRA 10% Gooi en Vechtstreek IJmond Zaanstreek-Waterland Zuid-Kennemerland 7%

Amsterdam 4,8% Gooi en Vechtstreek Zaanstreek-Waterland 3,9% Zuid-Kennemerland 3,2%

Almere-Lelystad 5,2%

MRA 4%

IJmond 2,8%

Amstelland-Meerlanden 2,2%

Bron: Economische Verkenningen MRA

Bron: CBS

MRA Agenda 2020-2024

40

Deelregio

ZaanstreekWaterland

Schans, polders met diverse, waterrijke landschappen en waardevolle veenweidenatuur en natuurlijk de rivier de Zaan als beeldbepalende drager. Traditioneel zijn economische clusters zoals de voedingsmiddelenindustrie, de logistiek, de nautische sector, de landbouw en de ambachtelijke maakindustrie goed ver-

Gemeenten in Zaanstreek-Waterland:

tegenwoordigd in de streek. Ook het toerisme is een be-

•

Purmerend

voorbeeld jaarlijks 1,5 tot 2 miljoen bezoekers. De kwaliteit

Waterland

waarde voor de Zaanstreek en de Metropoolregio Amster-

•

Zaanstad

langrijke economische factor. De Zaanse Schans trekt bij-

•

Edam-Volendam

van het open veenweidelandschap is van grote recreatieve

Wormerland

dam als geheel, nu en in de toekomst.

Landsmeer

De regio Waterland is een karakteristiek gebied met een

Beemster

binnen-en buitenland, een veelheid van woonmilieus en on-

• • • • • •

Uitgeest

Oostzaan

Karakteristiek

De deelregio Zaanstreek-Waterland bestaat uit verschil-

enorme recreatieve en toeristische aantrekkingskracht op dernemerszin. De rust en ruimte van het polderlandschap en dijken, haar vele fiets- en vaarroutes, havens en natuurlandschappen en rijkdom aan water- en weidevogels dragen daaraan bij.

lende en onderscheidende gebieden: Zaanstreek en Waterland. De gemeente Uitgeest, landschappelijk gezien

Daartussen de vele historische (lint)dorpen en monumen-

gelegen in het overgangsgebied van strandwallen en het

tale stadscentra zoals Monnickendam en vestingsteden

polderlandschap, heeft zich in MRA-verband bij deze deel-

Purmerend en Edam. Dagtoerisme, het ‘oude Holland’

regio aangesloten.

met haar klederdrachten in Volendam en Marken en werelderfgoederen de Beemster en de Stelling van Amsterdam.

De Zaanstreek kenmerkt zich door een van oudsher bijzon-

Deze karakteristieke waarden worden gecombineerd met

dere mix van wonen en werken. Het is een streek met veel

alle denkbare woonmilieus, van stads tot dorps en landelijk

cultuurhistorisch en industrieel erfgoed, zoals de histori-

wonen, het meest intensieve busnetwerk en ruimte voor on-

sche lintbebouwingen, herkenbare verkavelingsstructuur,

dernemen, van agrarisch tot industrieel.

gebouwde en archeologische monumenten, de Zaanse

MRA Agenda 2020-2024

41

Deelregio

IJmond Gemeenten in IJmond: •

Velsen

•

Heemskerk

•

Beverwijk

Karakteristiek

De IJmond heeft een sleutelpositie als het gaat om bouw

De IJmond is de nautische toegangspoort tot Amsterdam.

en onderhoud van offshore wind. Daarnaast kent deze

De economische ruggengraat van de IJmond wordt

deelregio door de ligging aan het Noordzeekanaal en

gevormd door het Noordzeekanaalgebied, de zeehaven

twee rijkswegen een sterke logistieke sector, innovatieve

en Tata Steel. In de MRA is de IJmond het centrum van

tuinbouw en de IJmond heeft specifieke kwaliteiten als het

productie, ontwikkeling en innovatie en de deelregio

gaat om recreatie en toerisme, zoals de Beverwijkse Bazaar,

huisvest de opleiding in de maakindustrie. Daarmee is de

IJmuiden aan Zee, Wijk aan Zee en het recreatieschap

IJmond de Techport van de MRA.

Spaarnwoude.

In de Techport Techniekcampus werken bedrijfsleven,

De IJmond kenmerkt zich verder door de kust, het Nationaal

onderzoek en onderwijs en overheid samen om de

Landschap van de duinen en een landgoederenzone. Dit

innovatiekracht van de maakindustrie te versterken en

zijn waardevolle en unieke kwaliteiten die bijdragen aan

technisch onderwijs te stimuleren.

het leefklimaat van de MRA.

MRA Agenda 2020-2024

42

Deelregio

ZuidKennemerland

De

economie

in

Zuid-Kennemerland

wordt

vooral

gekenmerkt door een groot aandeel van de zakelijke dienstverlening, (semi-)overheidsorganisaties (provincie, rechtbank, InHolland en zorg), detailhandel en de creatieve sector. Onderscheidend zijn daarbij culturele voorzieningen als het Frans Hals Museum, de Hallen Haarlem en Teylers Museum en de positie van Haarlem als

Gemeenten in Zuid-Kennemerland:

een van de beste winkelsteden van Nederland. Daarnaast

•

Heemstede

groeiende, toeristische bezoekersstroom. Dit vraagt om

Zandvoort

zowel voor toeristen als inwoners, en zowel per openbaar

Karakteristiek

Zuid-Kennemerland heeft een relatief hoogopgeleide

stad Haarlem, de landgoederenzone in de Binnenduinrand

valt in de Haarlemse regio vooral de dynamiek op van

•

Haarlem

vormen Haarlem en Zandvoort een trekpleister voor een

•

Bloemendaal

toenemende aandacht voor een goede bereikbaarheid,

•

Door de ligging aan de Noordzee en met de historische en het recreatiegebied Spaarnwoude biedt de deelregio Zuid-Kennemerland de MRA een uniek en aantrekkelijk vestigingsklimaat met ruime mogelijkheden voor recreatie. De combinatie van kust, het metropolitane landschap, cultureel erfgoed en het hoogwaardige woonmilieu kenmerken de ruimtelijke structuur.

MRA Agenda 2020-2024

vervoer als per auto en fiets.

bevolking en een toenemend aantal expats. Recent nieuwe ondernemingen en start-ups op het gebied van circulaire economie en nieuwe, creatieve technologieën. De ontwikkeling van het 3D-print Excellence Centre, Waarderpolder en de concentratie van muziekindustrie rond het conservatorium InHolland en het Patronaat zijn daar voorbeelden van.

43

Deelregio

AmstellandMeerlanden Gemeenten in Amstelland-Meerlanden: •

Haarlemmermeer

•

Aalsmeer

• • • •

Amstelveen Uithoorn Diemen

Ouder-Amstel

Karakteristiek

De deelregio Amstelland-Meerlanden neemt een stevige

Meerlanden diverse hoog gewaardeerde woonmilieus.

positie in binnen de MRA. De mainports Schiphol en

Van stedelijke appartementen tot historische kernen en

Greenport Aalsmeer zijn belangrijke motoren van onze

landelijk wonen, aangevuld met hoogwaardige culturele

nationale

voorzieningen, detailhandel en liggend in een rijk

economie;

bronnen

van

werkgelegenheid

en brandpunten van internationaal transport. Zakelijke

geschakeerd landschap.

dienstverlening en een vitaal MKB complementeren deze kracht.

Van buitenplaatsen langs de Amstel, recreatie bij de Westeinderplassen, Ouderkerkerplas, Diemerscheg en

Goed

aandeel

Amsterdamse Bos, natuurschoon in de Ronde Hoep,

internationale kenniswerkers zijn de menselijke motoren

opgeleide

inwoners

en

de weidsheid van de Bovenkerkerpolder tot nieuwe

van Amstelland-Meerlanden. Ruimtelijk biedt Amstelland-

landschappen als Park 21.

MRA Agenda 2020-2024

een

hoog

44

Deelregio

Gooi en Vechtstreek

typen kernen met ieder een eigen identiteit. Het hart van de mediavalley ligt in Gooi en Vechtstreek. Sectoren zoals ICT, zorg, recreatie en groothandel maken ook een belangrijk onderdeel uit van de economie. Het landschap van Gooi en Vechtstreek is speciaal en heel divers. Er is bos, heide, open weilanden, historische

Gemeenten in Gooi en Vechtstreek:

buitenplaatsen

en

water,

zoals

het

Naardermeer,

•

Gooise Meren

Verschillende gebieden hebben een nationale of zelfs

Wijdemeren

landschapstypen en de kwaliteit daarvan, in een relatief

Laren

Vechtstreek uniek.

•

Hilversum

het plassengebied, het IJmeer en het Gooimeer.

•

Huizen

internationale beschermde status. De verscheidenheid aan

Weesp

klein gebied in de verstedelijkte Randstad, maken Gooi en

• • • •

Blaricum

Karakteristiek

Gooi en Vechtstreek is de groenblauwe verbinder van de dichtbevolkte stedelijke regio’s Amsterdam, Almere, Amersfoort en Utrecht. Met hoogwaardige voorzieningen is Gooi en Vechtstreek een prettige plek om te wonen, werken en recreëren. De woonomgeving is organisch gegroeid. Dit heeft geleid tot een grote variatie in woonmilieus. Er zijn verschillende

MRA Agenda 2020-2024

Gooi en Vechtstreek verbindt de metropool Amsterdam met de regio Utrecht. Via treinverbindingen en via de wegen als A1 en A27 en het landschap, maar ook in economische en bestuurlijke relaties. De gemeenten Blaricum, Gooise Meren, Hilversum, Huizen, Laren, Weesp en Wijdemeren werken samen in het intergemeentelijk samenwerkingsverband Regio Gooi en Vechtstreek. Deze organisatie coördineert de inbreng en inzet voor de MRA.

45

Deelregio

Almere-Lelystad Gemeenten in Almere-Lelystad: • •

Almere

Lelystad

Karakteristiek

In de oostflank van de MRA ligt het nieuwe land van de Flevopolder, met daarin Almere als de tweede stad van de MRA en Lelystad. Deze deelregio kent een eigen kenmerkende demografische opbouw met een relatief jonge samenleving, relatief veel middelbaar opgeleiden en een identiteit van pionieren. De zware infrastructuur van een mainport ontbreekt, er is een sterkere relatie met landbouw, landschap, natuur en water, en er ligt nog veel nadruk op de woonfunctie. In dit nieuwe land zijn moderne architectuur, landbouwgebieden met windmolens en landschappen zoals Nationaal Park Nieuw Land en de Marker Wadden belangrijke beeldbepalers, die veel mogelijkheden tot toerisme en recreatie bieden. De economie wordt momenteel gekenmerkt door logistiek, high tech materials, life science en agrofood. Het economische profiel van dit deel van de MRA is echter nog volop in beweging. De ambitie is daarbij dat de regio

MRA Agenda 2020-2024

functioneert als center of excellence voor de transities (energie, logistiek, circulair en digitaal); nieuw land biedt ruimte voor de economie van morgen. De Floriade 2022 is hier een perfect voorbeeld van. De steden Almere en Lelystad zijn ook nog volop in ontwikkeling. Door de verbeterde bereikbaarheid (spoor, wegen, Lelystad Airport en havenontwikkeling) komen deze steden dichter bij Amsterdam/Schiphol en ook bij Noord-Nederland te liggen. Langs deze nieuwe corridor is veel ruimte voor wonen, bedrijven en recreatieve en maatschappelijke functies. Er ligt zodoende een voortgaande uitdaging en een geweldige kans om de deelregio een structuurversterkende rol te laten vervullen voor de gehele MRA, als woongebied, als economisch deelgebied en als gebied met nieuwe natuur en landschappen.

46

Deelregio

Amsterdam Karakteristiek

Amsterdam groeide in de zeventiende eeuw uit tot centrum

die het menselijke kapitaal vormen voor de groeiende

van internationale handel, waar dagelijks grote stromen

kenniseconomie. De geschiedenis als handelsstad is terug

mensen, goederen, informatie en geld samenkomen. De

te vinden is in de grote lucht- en zeehaven en de met

met de handel gepaard gaande openheid resulteerde

Amsterdam geassocieerde vrijheid terug in de aanwezige

in een hoge mate van tolerantie en diversiteit onder de

culturele- en recreatie-industrie.

bevolking. Hoewel hoofdstad, is Amsterdam vanouds een stad van De

geschiedenis,

cultuur

en

welvaart

maken

dat

burgers. Het zit diep in de Amsterdamse ziel te waken voor

Amsterdam een grote aantrekkingskracht heeft, in binnen-

te grote verschillen tussen arm en rijk. We zien dat terug

en buitenland. De openheid en aantrekkingskracht maken

in de zorgvuldige planning en ontwerp, waar Amsterdam

Amsterdam tot een centrum van kennis, onderzoek en

wereldwijd om bekend staat. Amsterdam is voor de regio

innovatie. De universiteiten, scholen, kennisintensieve

en daarbuiten de stad van mogelijkheden.

bedrijven en Amsterdamse ambiance trekken jongeren

MRA Agenda 2020-2024

47

De MRA en de Sustainable Development Goals Alle 193 leden van de VN, waaronder Nederland, tekenden in 2015 voor een pakket van 17 doelstellingen dat in 2030 gerealiseerd moet zijn. Deze Sustainable Development Goals (SDG's) geven tot het jaar 2030 richting aan de wereldwijde actie voor duurzame ontwikkeling. Ze hebben betrekking op de grote wereldwijde veranderingen en meest urgente mondiale uitdagingen zoals mensenrechten, economische groei, vrede en veiligheid, klimaat. Alle 17 doelen (de Global Goals) bevatten subdoelen die direct of indirect raken aan het dagelijkse werk van lokale en regionale overheden.

In de MRA Agenda zijn de sustainable development goals niet expliciet meegenomen. Wel werken we met de agenda volop aan het realiseren van meerdere van de doelen. Centraal staat daarbij doel 11: duurzame steden en gemeenschappen. Met de opdrachten werken we daarnaast aan duurzame energie (doel 7), economische groei (doel 8), innovatie en infrastructuur (doel 9), verantwoorde consumptie en productie (doel 12), klimaatactie (doel 13), leven op het land (doel 15), sterke publieke diensten (16) en partnerschappen om doelstellingen te bereiken (17). Zie ook: www.sdgnederland.nl.

Opdracht 0

De samenwerking verder versterken

Opdracht 1

Werk maken van een veerkrachtige, inclusieve en schone MRA-economie

Opdracht 2

Bouwen voor de woningbehoefte en met groei de leefkwaliteit van het geheel versterken

Opdracht 3

Vaart maken met het metropolitaan mobiliteitssysteem

MRA Agenda 2020-2024

48

Colofon

Opgesteld in nauw overleg met: De klankbordgroep directeuren Geert-Jan Put Nina Tellegen

Portefeuillehouder MRA Agenda Maaike Veeningen

Ambtelijk opdrachtgever Rijk van Ark

Gonneke Gelderloos Bart van der Heijden Maaike Patist David Beekhuis Gea Vermeulen Esther van Garderen Senta Modder Duco Stuurman

Kernteam MRA Agenda

Peter Paul Horck Michiel Ruis

Ilknur Dönmez

Jorien Kaper

Jan Willem Kooijmans

Jeroen Graafland

Judith Lekkerkerker

Annius Hoornstra

Johan van Zoest

Annelies Maas-van ‘t Hof

Johan Bos

De regioambassadeurs van de MRA

Thijs de Wit

Marieke Knobbe (Amstelland-Meerlanden) Rowena Kuijper (Gooi en Vechtstreek)

Ontwerp

Herman Swen (Zaanstreek-Waterland) Jan Willem Kooijmans (IJmond) Steef de Looze (Zuid-Kennemerland) Marleen Langendijk (Amsterdam) creatieve communicatie

Frank Andriessen (Almere-Lelystad) Enno Strating (provincie Flevoland) David Quarles van Ufford (provincie Noord-Holland)

Februari 2020

Marla van der Horst (Vervoerregio Amsterdam) Met dank aan

Arjen Overbeek Mark Intres Remco Rienties Martin Bekker Steef de Looze David Quarles van Ufford Miranda Bekooy

MRA Agenda 2020-2024

49

Dit is een uitgave van het MRA Bureau Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren) 1077 XX Amsterdam info@metropoolregioamsterdam.nl www.metropoolregioamsterdam.nl