B -jeugdnota-2023-2028-samen-leven

Jeugdnota 2023-2028

Samen leven

Voorwoord Een zorgeloze toekomst… dat is wat ik elk kind wens. Helaas is de realiteit anders. 1 op 7 jeugdigen maakt gebruik van specialistische hulp. Steeds meer ouders komen er niet meer uit en nemen de stap richting jeugdzorg. Of er zijn andere omstandigheden die ertoe leiden dat kinderen in de jeugdzorg terecht komen. Er speelt soms van alles binnen gezinnen. We kunnen helaas niet alles oplossen. Hobbels horen nu eenmaal bij het leven. Ik sta voor een samenleving die samenwerkt om kinderen te helpen bij het opgroeien en de vaardigheden bij te brengen die ze nodig hebben in het leven. “It takes a village to raise a child”. Ouders, het eigen netwerk, scholen, maatschappelijke partners, gemeente; we moeten het samen doen. En als het echt nodig is, dan moet er specialistische zorg beschikbaar zijn.

Daarvoor moet wel iets veranderen. Het huidige systeem is namelijk niet langer houdbaar. De vraag naar jeugdzorg neemt toe en kan niet in die mate geleverd worden. Met wachtlijsten en oplopende problematiek tot gevolg. In een tijd waarin capaciteit en middelen schaars worden, moeten we creatief zijn en kritisch. Met dit jeugdbeleid zien we kansen om kracht te zetten achter onze Purmerendse inzet: een kanteling van toenemende vraag naar (specialistische) jeugdzorg naar een duurzame en krachtige samenleving, waarin we samen leven met aandacht voor elkaar. We gaan ons de komende jaren richten op het jonge kind en het gezin, al voor de geboorte. We doen het samen! En zo is deze Jeugdnota ‘Samen Leven’ ook tot stand gekomen. Met dank aan alle samenwerkingspartners en de gemeenteraad die het afgelopen jaar met ons hebben meegedacht. Hiermee geven we als college de richting aan voor een toekomstbestendig jeugd(zorg) beleid. Deze Jeugdnota sluit aan op de Hervormingsagenda Jeugd van de Rijksoverheid die als doel heeft een fundamentele verandering teweeg te brengen die tegelijkertijd financieel houdbaar is. Natalie Saaf Wethouder Jeugd

2

3

Inhoud 1 2

3

4

5

6

7

Aanleiding Ontwikkelingen

6 8

2.1 Feiten en cijfers

8

2.2 C  orona-effecten op jeugd en gezin

8

2.3 Hervormingsagenda, toekomst jeugdstelsel

9

2.4 Purmerendse werkwijze

9

De focus voor aankomende jaren

10

3.1 Terugblik: waar komen we vandaan?

10

3.2 P  as op de plaats: waar staan we nu en waar gaan we naartoe?

10

Leidende principes: de richting voor de komende jaren

11

Thema Preventie

12

4.1 Samenwerking

12

4.2 B  reder kijken dan het kind alleen

13

4.3 Sterke samenhang in buurten

14

4.4 Preventie is ook…

14

4.5 Ambities voor thema Preventie:

15

Thema Normaliseren

16

5.1 Wat is normaliseren?

17

5.2 Waar ligt de oorzaak?

17

5.3 Hoe kunnen we normaliseren?

18

5.4 Ambities voor thema Normaliseren

18

Thema Samenhang onderwijs en jeugd

19

6.1 Een sterke pedagogische basis

20

6.2 De cirkel van samenwerking

21

6.3 A  mbities voor het thema samenhang onderwijs-jeugd

21

Thema Eigen kracht en zelfregie

22

7.1 De reis naar eigen kracht en zelfregie

23

4

8 Als het toch niet lukt: specialis­tische jeugdhulp (en de toegang)

24

9

Veiligheid en zorg rondom jeugd

25

10

Slotwoord

26

Bijlage 1: Overzicht andere relevante beleidsdocumenten

5

27

1 Aanleiding In Purmerend worden ongeveer 750 kinderen per jaar geboren: zo’n 20% van onze inwoners is jonger dan 19 jaar. Gelukkig gaat het met het overgrote deel goed, maar de zorg die we hebben over het andere deel, wordt als steeds heftiger ervaren. Dat vertaalt zich in escalaties in de thuissituatie, onveiligheid op straat, langere wachtlijsten en grotere vraag naar specialistische jeugdzorg. Hoe kunnen we dit kantelen? Daar gaan én moeten we ons de komende jaren voor inzetten.

Voor u ligt een geactualiseerde jeugdnota ‘samen leven’. Niet alleen, omdat de termijn van de vorige notitie is afgelopen, maar vooral omdat een actualisatie noodzakelijk is door de uitdagingen die op ons afkomen. De situatie buiten op straat onder de jeugd verhardt, een kind dat afwijkt van het normaal zijn we gaan zien als een probleem en we zijn op een punt beland dat we ons zorgstelsel toekomstbestendig willen maken: het móet verbeterd worden. In een tijd waarin capaciteit en middelen schaars worden, moeten we creatief zijn en kritisch op de vraag en het aanbod.

Dat sluit goed aan bij de manier waarop wij werken met elkaar in de gemeente. Dit plan moet daarom in samenhang met alle andere actuele stukken gezien en gelezen worden.

samenleving. Dit alles in samenhang met de bestaande plannen rondom armoede, kansrijke start, de onderwijsagenda, inzet van de praktijkondersteuners Jeugd bij de huisartsen, het integraal veiligheidsplan, doorontwikkeling van de GGD, plan van aanpak vanuit GALA en IZA en het sportakkoord en - diverse nota’s1.

1 Bij bijlage 3 een overzicht van alle bestaande plannen die een samenhang hebben met de jeugdnota. In deze jeugdnota zullen we niet herhalen wat in andere actuele stukken staat, maar verwijzen we naar notities waar belangrijke samenhang in terug te lezen is.

In Purmerend willen we voorkomen dat kinderen onnodig (zware) jeugdhulp nodig hebben, daarin hebben we allemaal een verantwoordelijkheid, niet alleen de professionals, maar ieder onderdeel van de totale samenleving. In eerste plaats de ouders, het gezin en het eigen netwerk.

Nog los van onze eigen lokale bevindingen, blijkt dit uit de landelijke Hervormingsagenda Jeugd: een pakket aan maatregelen en afspraken om de jeugdzorg fundamenteel te verbeteren en financieel houdbaar te krijgen. Daar waar aan het begin van deze eeuw 1 op de 27 jeugdigen onder de 18 jaar gebruik maakte van jeugdzorg, is dat op dit moment bijna 1 op de 7. Daarnaast zien we dat de jeugdigen langer in een zorgtraject zitten, wachtlijsten groeien, kosten stijgen (ook door stevige administratieve lasten) en het aantal jeugdhulpaanbieders neemt toe. Vanuit eenzelfde noodzaak zijn ook het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) ontstaan: samenwerken aan passende zorg en ondersteuning, zodat de zorg toegankelijk blijft voor mensen - jong en oud - die het écht nodig hebben. In Purmerend merken we dit uiteraard ook en daarom zetten wij stevig in op preventie en volgens ons begint dat bij een sociaal netwerk. We zien de opgaven vanuit het Rijk dan ook als kansen om vaart te zetten achter onze Purmerendse inzet: een kanteling naar een duurzame en krachtige 6

7

2 Ontwikkelingen

2.3 Hervormingsagenda, toekomst jeugdstelsel

Landelijk en lokaal zijn allerlei ontwikkelingen van invloed op onze jeugd, in de breedste zin van het woord. Feitelijk is iedere investering die wordt gedaan in kinderen en gezinnen, een vorm van preventie. Het onderwerp is te breed om alle ontwikkelingen te benoemen, daarom noemen we de meest belangrijke die van invloed zijn op onze jeugd.

dan het landelijke gemiddelde van 10,9%. 9,5% van het totaal aantal huishoudens betreft een eenoudergezin en dat is hoger dan landelijk (7,3%). Ook kent Purmerend meer tienermoeders dan landelijk: 0,40% tegenover 0,29%.

2.2 Corona-effecten op jeugd en gezin Afgelopen jaren (maart 2020 tot april 2022) heeft het Corona-virus de wereld beheerst. De effecten van de coronatijd hebben veel invloed op kinderen, jongeren en gezinnen. Invloed op de mentale en fysieke gezondheid, de opvoeding, onderwijs en de sociale contacten (zie ook onderzoek naar de effecten van coronatijd voor kinderen, jongeren en gezinnen van NJI). Nu het virus beheersbaar lijkt en de wereld herstelt van Corona, is het belangrijk om rekening te houden met deze effecten.

2.1 Feiten en cijfers Zo’n 20% van onze Purmerendse inwoners is jonger dan 19 jaar. Dit percentage is de afgelopen 5 jaar gedaald van 21,4 naar 20,4%. Hiervan krijgt 9,2% jeugdhulp en dat is lager

kleinschalige woonvoorzieningen. Het uitgangspunt hierbij is ‘zo thuis als mogelijk’. De implementatie van deze aanpak draagt bij aan specialistisch aanbod voor een kleine doelgroep waarbij de hulpvraag dermate complex is dat passend aanbod uitsluitend bovenregionaal georganiseerd kan worden. Het is het streven dat alle jeugdigen uit Noord-Holland ook in Noord-Holland worden geholpen en geplaatst, zodat deze jongeren met zware problematiek niet meer buiten de provincie hun zorg hoeven te zoeken. • Afbakening van de Jeugdwet, een wetswijziging die het recht op (specialistische jeugdhulp) meer afbakent. Daarnaast ligt er voor alle gemeenten de opdracht om laagdrempelige en enkelvoudige hulp, die straks niet meer onder de Jeugdwet valt, in te richten door bijvoorbeeld de lokale voorzieningen te versterken met stevige lokale teams en meer collectieve (groepsgerichte) activiteiten die helpend zijn bij hulpvragen.

Onze huidige jeugdzorgstelsel is financieel niet houdbaar. Om te voorkomen dat de schaarste bepaalt wie tussen wal en schip valt, wordt het stelsel hervormd. Het Rijk omschrijft dat het jeugdstelsel inhoudelijk verbeterd moet worden, zodat kwetsbare jeugdigen en gezinnen tijdig en passende hulp ontvangen. De Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028 omvat maatregelen die gericht zijn op kwalitatieve en efficiënte jeugdhulp, door wachtlijsten te verkorten en de inkoop van jeugdhulp makkelijker te organiseren. Verschillende disciplines hebben samengewerkt aan dit landelijke plan. De hervormingen van het jeugdstelsel zullen ook van invloed zijn op de inwoners van de gemeente Purmerend, waaronder: • T  huis voor Noordje, de landelijke afbouw van open en gesloten jeugdzorg waarover de Tweede Kamer zich heeft uitgesproken. Zaanstreek-Waterland realiseert samen met andere regio’s in Noord-Holland een toereikend aanbod voor jeugdigen van

2.4 Purmerendse werkwijze Bij de gemeente Purmerend werken we binnen het maatschappelijk domein met het uitgangspunt van ‘buiten naar binnen’. Dat betekent dat de Purmerendse werkwijze zich richt op ontwikkelingen die te zien zijn in de gemeente. De situatie buiten is leidend. Inwoners maken de samenleving en daarom zijn zij altijd het uitgangspunt bij alles wat we als gemeente doen. Onze werkwijze is daarmee ondersteunend aan wat nodig is. We noemen dit een contextgerichte benadering. In het maatschappelijk beleidskader dat nu geschreven wordt gaan we daar verder op in. De jeugdnota is vanuit dit perspectief zorgvuldig opgesteld in samenwerking met inwoners, samenwerkingspartners en professionals.

8

9

3 De focus voor aankomende jaren 3.1 T  erugblik: waar komen we vandaan?

3.2 Pas op de plaats: waar staan we nu en waar gaan we naartoe?

Van de jeugdbeleidsnotitie ‘Van transitie naar transformatie’ uit 2018 zijn de meeste doelen gerealiseerd, maar ze hebben niet geleid tot een daling van de vraag naar jeugdhulp/zorg. Mogelijk heeft een betere toegankelijkheid zelfs geleid tot een hogere instroom. De afgelopen jaren hebben we deze lijn verder doorgezet, met in het bijzonder aandacht voor: • een stevige start voor jonge kinderen • een doorlopende schoolcarrière • een soepele overgang naar volwassenheid • een zo thuis mogelijke inzet • passende ondersteuning • ondersteuning bij (complexe) scheiding • veiligheid. Ook aankomende jaren bouwen we hierop verder. Voor meer informatie over de evaluatie van het voorgaande beleidsplan kan het rekenkamerrapport onderzoek Jeugd gelezen worden.

We zijn continu in gesprek met ons maatschappelijke veld over onze jeugd. We zien waar de energie en de kansen zitten en ontdekken hoe we stappen kunnen maken. Deze hebben we besproken tijdens een aantal bijeenkomsten met de raad, het college, samenwerkingspartners en maatschappelijke organisaties. Ook inwoners hebben geparticipeerd en meegedacht over deze thema’s. Deze gesprekken in relatie met alle ontwikkelingen hebben geleid tot 4 thema’s met bijbehorende ambities op waar we de komende jaren de focus op willen leggen: 1. Preventie: voorkomen en versterken 2. Normaliseren: reikwijdte van de zorg 3. Samenhang onderwijs – jeugd 4. Eigen kracht en zelfregie In de volgende hoofdstukken worden deze thema’s besproken en uitgewerkt. Tezamen geven ze richting aan de inzet voor de komende jaren.

Leidende principes: de richting voor de komende jaren 1. In eerste plaats zijn de ouders, het gezin en het eigen netwerk verantwoordelijk voor het stimuleren van een gezonde ontwikkeling van kinderen en het oplossen van problemen. 2. We werken aan het vergroten van netwerken, oplossend vermogen en de eigen kracht van zowel ouders, sociaal netwerk als jeugdigen. 3. Niet elke afwijking of moeilijkheid hoeft een probleem te zijn of te worden voorzien van een zorgaanbod of label. 4. We zetten in op acceptatie dat vallen en opstaan bij het leven hoort en leren onze kinderen omgaan met teleurstellingen en tegenslagen. 5. We streven naar sociale cohesie en samenredzaamheid, in plaats van enkel inzet op zelfredzaamheid: inwoners helpen elkaar. 6. Maak gebruik van preventie en voorliggende voorzieningen, zodat kinderen makkelijk, snel en dichtbij geholpen kunnen worden. 7. Kwetsbare jeugdigen die hulp nodig hebben, krijgen passende ondersteuning.

Om met elkaar de komende jaren een kanteling te bewerkstelligen van (steeds meer specialistische) hulpverlening naar een duurzame en krachtige samenleving, moeten we meer aandacht hebben voor elkaar. In de jeugdnota zijn ambities omschreven bij de 4 thema’s. Daarnaast hanteren we leidende principes, opgesteld in samenhang met de ambities. De volgende leidende principes geven richting aan inwoners, ouders, jeugdigen en samenwerkingspartners als onderwijs, vrijwilligers en professionals:

10

11

4 Thema Preventie Een kind dat opgroeit in een liefdevolle, stabiele omgeving waarin zijn of haar ontwikkeling wordt gestimuleerd, heeft een grotere kans op een onbelemmerde toekomst. Hij/zij is zelfredzaam, in staat om vriendschappen te sluiten en heeft oog voor een ander.

4.1 Samenwerking Preventie omvat alle inzet die voorkomt dat zwaardere hulp nodig is. Een sterke basis is belangrijk voor een goede start en een goede toekomst van ieder kind. Hoe sterker de basis, des te beter vragen en problemen die bij opgroeien horen opgepakt kunnen worden. Daarom is samenwerking tussen verschillende domeinen (zoals volwassenzorg, armoede, veiligheid en jeugd), georganiseerde en nietgeorganiseerde preventie, zó belangrijk. Ook de samenwerking met de huisartsen en het lokale veld is daarin belangrijk. Gezondheid van jeugdigen en gezinsleden is meer dan de afwezigheid van een ziekte, stoornis of beperking. Het is het totaalplaatje van hoe je bent, leeft en hoe je je voelt. We benaderen gezondheid hiermee niet alleen in medische of psychische zin, maar ook in termen van veerkracht, functioneren en meedoen. Er komen veel vragen bij huisartsen binnen waar sociaal maatschappelijke problemen onderliggend zijn. Met het uitgangspunt om te werken vanuit de context zijn wij ervan overtuigd dat je dit niet los van elkaar kan zien. Samenwerkend zetten we in op andere oplossingen door jeugdigen en gezinnen te bekrachtigen in hun eigen mogelijkheden en veerkracht te bevorderen. Inwoners geven aan dat het lastig kan zijn om zelf hulp bij hun netwerk te vragen, ondersteuning daarbij vinden inwoners belangrijk.

In eerste instantie zijn inwoners zélf verantwoordelijk voor hun leven en de keuzes die ze daarin maken. Als inwoners het toch niet zelf, of met hun netwerk, kunnen oplossen, dan biedt georganiseerde preventie mogelijk een oplossing: dichtbij, laagdrempelig en zo kort als mogelijk. De ondersteuning is erop gericht om inwoners zolang mogelijk gezond,

Dit draagt bij aan een leefbare en toekomstbestendige samenleving: buurten en wijken waar inwoners elkaar kennen en naar elkaar omkijken. Preventie betekent dan ook vooral voorkomen dat hobbels problemen worden. Dit vraagt om samenwerking, alertheid, vroegsignalering en tijdig handelen. Uit de gesprekken komen de volgende uitgangspunten naar voren als het gaat om Preventie. Zie ook het beeldverslag hiernaast: • Samenwerking. • Breder kijken dan het kind alleen. • Sterke samenhang in buurten. • Preventie = ook…

12

Beeldverslag van de brainstormavond over Preventie met de gemeenteraad en samenwerkingspartners op 14 september 2022

wijken verwachten we dat ze de buurt kennen, geen 9-tot-5-mentaliteit hebben en goed samenwerken met ketenpartners, preventieve voorzieningen en de sociale omgeving.

samen- en zelfredzaam te houden. Dit kan door goed aan te sluiten in de wijken en buurten, door middel van de inzet van o.a. toegankelijke opvoedondersteuning, jongeren- en welzijnsvoorzieningen, verbinding met bijvoorbeeld de wijkagenten, wijkmanagers, waakvlam en het stimuleren van de sociale cohesie. Hierbij gaat het niet per se om de functie of organisatie maar vooral om de manier van werken waardoor de inwoners vroegtijdig geholpen kunnen worden. Een voorbeeld van een verbinder in de wijken is de Waakvlam. Door écht contact te maken met de inwoners in de wijk en buurt kom je onverwachtse plekken en situaties tegen. Hierbij kan je escalaties voorkomen en rust bewaren. Maar ook de verbindende rol van de wijkmanagers is belangrijk. Inwoners weten vaak goed wat er speelt en waar behoefte aan is hun buurt. Door actief en zichtbaar te zijn in de wijken komen we eerder te weten wat er speelt. Zo kunnen we bijvoorbeeld vroegtijdig signaleren wanneer een groep jongeren overlast veroorzaakt in de buurt en dit op een laagdrempelige manier oplossen. Van onze werkers in de

4.2 Breder kijken dan het kind alleen We zetten ons in om te voorkomen dat kinderen (zware) jeugdhulp nodig hebben. Daarvoor is zowel meer aandacht om het kind heen als een brede blik zonder vooroordelen nodig. Soms zijn er andere omstandigheden zoals schulden, armoede en wonen van invloed op de ontwikkeling van kinderen. Het oplossen van die problemen zijn doeltreffender dan alleen de focus wat er bij het kind gebeurt. Ook waar het kind opgroeit en in welke omstandigheden, bepalen een groot deel van deze context. Door signalen te delen en met ouders in gesprek te blijven, kunnen we tijdig de best passende ondersteuning bieden. Wanneer we het over preventie hebben, gaat het vaak over dingen die het individu zou kunnen doen om 13

problemen voor te blijven: genoeg bewegen, voldoende rust nemen, letten op voeding. We maken prestaties belangrijker dan relaties door tegenslag en problemen te hangen aan een individu (hij is zelf verantwoordelijk voor falen of slagen). Er wordt dan ingezoomd op het individu. Maar het gaat ook om uitzoomen: uitzoomen op de samenleving en uitzoomen door breder te kijken dan het kind alleen. Sterk ouderschap ondersteunen en jeugdigen leren hoe je problemen oplost met elkaar, ook het onderwijs is daarbij belangrijk. Het gaat daarbij ook om accepteren dat hobbels bij het leven horen. Niet alles is een probleem en niet ieder probleem moet (meteen) opgelost worden. Met elkaar moeten we de balans vinden tussen interveniëren en accepteren. Zelfredzaamheid is belangrijk, maar het is nu tijd om te investeren in samenredzaamheid.

Het eigen netwerk en de omgeving bieden immers hulp die structureel en toekomstbestendig is. Daaraan verbonden is gemeenschappelijkheid en collectief denken en handelen belangrijk. Collectief handelen betekent je verenigen voor een gezamenlijk doel. Groepsgerichte activiteiten hebben daarom de voorkeur boven een individueel gerichte aanpak. Ook maken collectieve voorzieningen meer onderdeel uit van samenredzaamheid en het gewone leven. We zien graag dat het in Purmerend vanzelfsprekend is om elkaar te helpen en te ondersteunen. Het voorbeeld hiernaast illustreert dat uitgangspunt.

Op sommige scholen wordt gewerkt met klassenmediators: in geval van een conflict tussen kinderen, gaan ze eerst naar de klassen-mediator. Dat is een leeftijdsgenoot die probeert te bemiddelen om samen tot een oplossing te komen. Pas als dat niet lukt, kan een leerkracht betrokken worden. Het mooie is dat de leerkracht nauwelijks betrokken wordt.

4.3 Sterke samenhang in buurten Wij hechten veel waarde aan de kracht van onze inwoners en hun sociale omgeving, zodat iedereen gezond en veilig kan opgroeien. Buren, buurtcentra, familieleden, vrienden, kennissen, sport en culturele activiteiten zijn hierin heel belangrijk. Het gaat hierbij al heel simpel om gedag zeggen en elkaar kennen, want als we elkaar kennen, durven we makkelijker om hulp te vragen of aan te bieden. Gezamenlijk vormen we een samenleving die steeds meer in zijn kracht komt te staan. Immers, vrienden hebben geen wachtlijst. Dit betekent dat er eerst gekeken wordt naar het eigen netwerk en de sociale omgeving. Als dit er niet is, wordt gekeken hoe dit eigen netwerk opgebouwd kan worden. We kunnen hieraan bijdragen door ontmoetingen te stimuleren, denk aan ontmoetingsplekken en aan te sluiten bij momenten waarop mensen al samenkomen. Versterken wat er al is, zoals de activiteiten in de kerk, bibliotheek, Spurd, bij cultuuren sportverenigingen, zwangerschaps- en opvoedcursussen, ouderavonden, etc.

4.4 Preventie is ook…

4.5 Ambities voor thema Preventie:

• H  et versterken van de samenwerking tussen kinderopvang en zorg. • Het versterken van de rol van de jeugd­ verpleegkundigen en consultatiebureaus. • Versterken van samenwerking tussen jeugdprofessionals en medewerkers die werkzaam zijn met de onderwerpen: armoede, schulden, onderwijs en wonen. • Ontschotten binnen het gehele maatschappelijke domein door casuïstiek bespreking in te richten per wijk met alle betrokken partijen die werken voor inwoners van 0 tot 100 (gestart in 2 wijken). • Versterken van het netwerk van gezinnen door ontmoetingsplekken te faciliteren. • Versterken van de samenwerking tussen het medisch en sociaal domein, door het samenwerken van huisartsen, praktijk­ ondersteuners en werkers in de wijk uit het lokale veld te stimuleren. • Meer verbinding tussen maatschappelijke opgaven en ruimtelijke opgaven van de stad. Met de inrichting van de buitenwereld (manier van inrichting van de wijk) kunnen we ook veel doen in preventieve sfeer. • Aandacht voor respijtzorg om ouders, grootouders en de sociale omgeving te ontlasten indien nodig.

• V  ersterken van de sociale cohesie in wijken en buurten door aan te sluiten bij lokale initiatieven en deze stimuleren en ondersteunen. • In gesprekken met samenwerkings­partners ook stimuleren dat kleine problemen klein blijven en inzetten op eventuele ondersteuning dichtbij en zo kort als mogelijk. • Voldoende sport- en cultuuractiviteiten voor jeugd en ouders. • De gemeente zoekt bij veelvoorkomende problemen in de wijk een samenwerking met welzijn, sport en cultuur voor gerichte activiteiten, denk aan Club, de bibliotheek en Wherelant. Daarbij durven wij te differentiëren en naar de context van de wijk te kijken. • Medewerkers van Loket Jeugd zijn meer in de wijk zichtbaar en werken vanuit een brede analyse op de leefgebieden, zij werken samen met andere medewerkers uit de wijk in. • We streven een gelijkwaardige samenwerking tussen vrijwilligers en professionals. • Voldoende inzet op het jonge kind en inzet op verbinding en informatiedeling tussen de professionals.

Preventie begint voordat we het überhaupt hebben over zorg. In de breedste zin van het woord, kun je denken aan het babbeltje op schoolplein of de speeltuin, elkaar leren kennen bij bijvoorbeeld de Purvak of andere activiteiten van Spurd, weekendschool en/of tijdens het samen sporten. We ervaren dat wanneer kinderen en met name de ouders elkaar vroeg tegenkomen, zij een gezond sociaal netwerk opbouwen. Dan pakken zij vraagstukken samen op, in plaats van vragen naar regelingen of hulpverlening. Deze gesprekken tussen ouders bevorderen ook het gevoel dat bepaalde ‘problemen’ bij het opgroeien horen (normaliseren). Met elkaar zet je de norm. 14

15

5 Thema Normaliseren We gunnen ieder kind een goede start en toekomst. Iedereen die om kinderen, jongeren en jongvolwassenen heen staat, draagt daar elke dag aan bij. Dat zijn in de eerste plaats ouders en verzorgers met daaromheen het sociale netwerk, dus opa’s en oma’s, tantes en ooms, de buren, vrienden, maar ook de dominee of de sportcoach.

Maar wat is een goede start? Wie bepaalt dat? Deze norm is heel erg afhankelijk van de eigen basis, cultuur, ervaringen en de omgeving. Normaliseren doen we zelf, want de norm zetten we met elkaar. Alles en iedereen die onderdeel is van de samenleving heeft hierin een verantwoordelijkheid. Tijdens de gesprekken hebben we de volgende vragen over Normaliseren met elkaar besproken. Zie ook het beeldverslag hieronder: • Wat is normaliseren? • Waar ligt de oorzaak? • Hoe kunnen we normaliseren?

Beeldverslag van de brainstormavond over Normaliseren met de gemeenteraad en samenwerkingspartners op 28 november 2022.

16

5.1 Wat is normaliseren?

in de ontwikkeling is een probleem dat een diagnose, label of behandeling behoeft. De vraag is: hoe gaan we hiermee om? Hoe kunnen we elkaar helpen, zodat jeugdigen zichzelf ook niet als ‘een probleemkind’ ervaren, maar zich geaccepteerd en gesteund voelen. Inwoners geven ook zelf aan dat het benutten van je netwerk meer genormaliseerd moet worden. Bij voorkeur zo dichtbij mogelijk in het ‘normale’ leven en zoveel mogelijk in hun ‘normale’ omgeving.

Het is voor iedereen fijn om eigen kracht, verantwoordelijkheid en oplossend vermogen te hebben, daarmee trotseren we het leven. Wanneer dit uit balans is, kun je het (tijdelijk) moeilijk hebben: het gevoel het niet in de hand te hebben of het niet meer kunnen overzien. Het oplossend vermogen en daarmee eigenaar te zijn van zowel problemen als oplossingen, biedt kansen om duurzaam terug in balans te komen. Daarom is het van belang de mogelijkheden van ouders en jeugdigen en hun netwerk en omgeving, te benutten. We zien ook dat sommige knelpunten in het leven niet altijd geproblematiseerd hoeven te worden. Dit vraagt om een andere manier van denken met als uitgangspunt dat vallen en opstaan nu eenmaal bij opgroeien horen en hobbels horen bij het leven. Sterker nog, ze maken ons weerbaar en veerkrachtig. Als samenleving moeten we accepteren dat ieder kind anders is en zich anders ontwikkelt. Niet elke afwijking

5.2 Waar ligt de oorzaak? We zien dat we als samenleving normen hebben ontwikkeld. Vaak op basis van gemiddelden en we leggen onze kinderen langs de lat. En daarbij zijn we elke afwijking gaan zien als een probleem. Voor ieder probleem hebben we een oplossing ontwikkeld: een (zorg)professional of (zorg) aanbod. Problematiseren staat vaak gelijk aan medicaliseren: we wachten op een diagnose en zoeken dan een passende behandeling, waarbij we de regie ook uit handen geven. De regie gaat dan van de ouder of school, naar de hulpverlener. Onze systemen zijn vaak zo ingericht dat deze diagnose ook nodig is voor bepaalde vergoedingen of andere regelingen. Maar de diagnose – of ‘label’ – maakt ook dat kinderen opgroeien met het idee dat ze anders, of zelfs ziek, zijn. Ze komen vaak maar moeilijk van dit label af. Tien jaar geleden had 1 op de 27 kinderen specialistische jeugdhulp nodig, inmiddels is dat 1 op de 7 kinderen. Daardoor is ook het aantal jeugdhulpaanbieders aanzienlijk gegroeid. Uit cijfers blijkt dat jeugdhulptrajecten langer en intensiever worden, omdat hulpverleners, maar ook ouders en kinderen, soms moeilijk kunnen accepteren dat het goed genoeg is.

Inwoners geven aan dat er rekening gehouden moet worden met de kinderen die een langdurige handicap hebben en er dan gekeken kan worden naar wat er naast de hulp nog bevorderd kan worden in de eigen kracht van jeugdigen en gezinnen. De jeugdwet beoogt dat de inzet van

Volgens Bert Wienen (psycholoog, onderzoeker en adviseur van jeugdhulp) zijn de meeste mensen als paardenbloemen: zij groeien bij mooi weer, bij slecht weer en komen elk jaar weer terug. Je hoeft daar niets aan te doen. Sommige mensen zijn orchideeën, die een specifieke afstemming nodig hebben rondom water en warmte om goed te groeien. Op dit moment worden alle orchideeën ziek, afwijkend of mislukte paardenbloemen genoemd, daar moeten we mee stoppen. Het gaat om bewustwording en nadenken over normaliseren. Het gaat om het waarderen van variëteit tussen kinderen en de wens loslaten dat elk kind een paardenbloem moet zijn. De metafoor laat zien dat er nu teveel labels en stempels aan kinderen (orchideeën) gegeven wordt. Hierdoor gaat de mooie en unieke orchidee zichzelf ook als afwijking zien.

17

5.4 Ambities voor thema Normaliseren

specialistische jeugdhulp van tijdelijke aard is, waarna ouders en kinderen op eigen kracht weer verder kunnen. Jeugdhulp is daarom niet altijd een duurzame oplossing. Daarnaast zijn er wachtlijsten en personeelswisselingen die de continuïteit van de zorg verstoren en is het de bedoeling dat een gezin en/of jeugdigen uiteindelijk weer verder gaat zonder jeugdhulp.

• H  et gesprek gaande houden over normaliseren en de focus tijdens onze bestaande samenwerkingsgesprekken vast te houden. • Soms is specialistische jeugdhulp niet de duurzame oplossing en is een samenwerking nodig met het netwerk, mogelijkheden in de wijk en bijvoorbeeld het onderwijs. Als er wel jeugdhulp nodig is, organiseren we dat op plekken waar jeugdigen al zijn. Zo licht en kortdurend mogelijk waarbij we oplossingen in het normale leven stimuleren, ouders als deskundigen positioneren en de omgeving en het netwerk beter benutten. • Hulp die nodig is, organiseren op plekken waar kinderen al zijn, zoals op school of in de wijk. • Randvoorwaarden jeugdhulp aanscherpen, zodat labelen minder nodig is en jeugdhulp beschikbaar is voor kinderen die het echt nodig hebben. • Leidende principes worden onder de aandacht gebracht bij professionals, samenwerkingspartners, vrijwilligers en de inwoners (zie hiervoor paragraaf samenvattend: de richting voor komende jaren).

5.3 H  oe kunnen we normaliseren? Met elkaar bepalen we de norm, dus om te normaliseren moeten we samenwerken. Naast inzoomen op het individu en hoe problemen voorkomen kunnen worden, willen we uitzoomen en kijken naar de rol van de samenleving waarbij social media inmiddels een grote rol speelt. Haal alles eruit en wordt de beste versie van jezelf, lijkt daartoe de norm te zijn. Tegelijkertijd geven jeugdigen aan: ‘Het wordt mij teveel, daar heb ik hulp bij nodig.’ Het veranderen van een denkwijze kost tijd, daarom is het belangrijk om het gesprek over normaliseren actief te houden. Verschillen worden omarmd. We moeten accepteren dat de weg naar volwassenheid soms ingewikkeld is en dat teleurstellingen erbij horen. Moeilijkheden hoeven niet altijd beantwoord te worden met specialistische jeugdhulp. Als er wel jeugdhulp nodig is, organiseren we dat op plekken waar jeugdigen al zijn. Zo licht en kortdurend mogelijk waarbij we oplossingen in het normale leven stimuleren, ouders als deskundigen positioneren en de omgeving en het netwerk beter benutten.

6 Thema Samenhang onderwijs en jeugd Alle kinderen hebben recht op optimale ontwikkelkansen en dat begint al vanaf de conceptie. Onderwijs speelt hierin een belangrijke rol, waarbij we inzetten op een onbelemmerde leerlijn. Kinderen brengen de meeste tijd thuis en op school door en dat maakt dat opvoeden en onderwijs nauw met elkaar verbonden zijn. We zien onderwijs als een verlengstuk van het gezin.

Het is de tweede leefwereld van kinderen waar zij oefenen, fouten maken en leren dat vallen en opstaan bij het leven hoort. Daarom zijn we samen verantwoordelijk om onze jeugd te bieden wat zij nodig hebben om uit te kunnen groeien tot wie je wilt zijn. NB: In de Onderwijsagenda vindt u de visie op het onderwijs en de ambities die daarin thuishoren. In de Jeugdnota gaan we alleen in op de samenhang tussen onderwijs en jeugd.

Beeldverslag van de brainstormavond over Normaliseren met de gemeenteraad en samenwerkingspartners op 28 november 2022.

18

19

Tijdens de gesprekken hebben we de samenhang tussen onderwijs en jeugdhulp met elkaar besproken. Zie ook het beeldverslag hierboven. Het ging hierbij om: • Een sterke pedagogische basis. • De cirkel van samenwerking.

bestaat uit pedagogische sociale relaties en voorzieningen, oftewel alles wat aanvullend is op de behoeftes en vragen rondom opvoeden. Het gaat erom dat ouders het gevoel hebben er niet alleen voor te staan of de enigen te zijn die dergelijke opvoedkwesties en ingewikkeldheden ervaren. We willen immers dat ze zich krachtig genoeg voelen om het zelf op te lossen en niet dat ze zich afhankelijk voelen van professionals. Kinderen hebben tijd en ruimte nodig om zich goed te ontwikkelen, met kansen, positieve ervaringen en een steunend sociaal netwerk. Een kansrijke opvoeding is dus niet alleen goed voor het kind, maar ook voor een veerkrachtige samenleving. Ouders zijn verantwoordelijk, maar zijn niet alleen. De pedagogische basis wordt gedragen door de gemeenschap ( It takes a village to raise a child). De wijken en buurten, inclusief kinderopvang en onderwijs, hebben een grote invloed op ontmoeting en het ontstaan van informele netwerken. Zo leren we delen, vertellen en luisteren en dragen zo ook weer bij aan preventie en normaliseren.

6.1 E  en sterke pedagogische basis Kinderen hebben tijd en ruimte nodig om zich goed te ontwikkelen, met kansen, positieve ervaringen en een steunend sociaal netwerk. Een kansrijke opvoeding is niet alleen goed voor het kind maar ook voor een veerkrachtige samenleving. Een sterke pedagogische basis draagt bij aan de ontwikkeling van kinderen en de opvoedvaardigheden van ouders. We zien graag dat kinderen gezond, veilig, liefdevol en kansrijk opgroeien, omdat dit de kans verkleint dat ze (later) hulp nodig hebben. Door allerlei oorzaken is de pedagogische basis versmald naar ouders en/of een professional in de specialistische jeugdhulp. Een sterke pedagogische basis

20

6.2 De cirkel van samenwerking

6.3 A  mbities voor het thema samenhang onderwijs-jeugd

Een sterke verbinding waarin het kind centraal staat, dat bedoelen we met de cirkel van samenwerking. Deze bestaat uit de twee belangrijke leefwerelden van kinderen: thuis en school. Het goede gesprek is onderdeel van een sterk pedagogisch klimaat en dat moet niet alleen thuis plaatsvinden, maar ook op school. Ook hier gaat het om aandacht, naast het aanleren van cognitieve vaardigheden. Even simpel de vraag aan kinderen en ouders: ‘he, hoe gaat het met jou?’ Samenwerking uit zich ook in een goede overdracht van voorschoolse opvang naar basisonderwijs naar voortgezet onderwijs, waarbij thuis ook betrokken is. Als er een hulpverlener betrokken raakt bij een kind of gezin, kan die zich als tijdelijke passant toevoegen aan deze cirkel van samenwerking. Door de directe omgeving en het netwerk onderdeel te maken van de cirkel, wordt de verantwoordelijkheid breed gedragen. Het belang van het kind moet voorop worden gesteld waarbij met beide leefwerelden rekening wordt gehouden maar altijd vanuit de context van het hele gezin en de omgeving. De schoolmaatschappelijk werkers kunnen hierbij een betekenisvolle rol hebben door de brug te slaan en te onderhouden. Wanneer problemen toenemen of complex zijn, kan loket Jeugd regie pakken: deze regierol is belangrijk in de cirkel van samenwerking. De regie moet er altijd op gericht zijn om de pedagogische basis te versterken.

Ook wanneer een specialistische jeugdhulpaanbieder betrokken raakt, moet de cirkel van samenwerking een toevoeging zijn op wat er speelt in de context van het kind.

• V  ergroten van de pedagogische basis, die nu versmald is geraakt, naar een breder gedragen verantwoordelijkheid zodat, wanneer nodig, de opvoeding breed gedragen kan worden. • Investeren in een gedragen gedeelde ambitie met samenwerkingspartners en in het bijzonder met het onderwijs. Waarbij er wisselwerking is en vanuit eenzelfde startpunt wordt gewerkt namelijk: de context van het kind, gezin, omgeving en de wijk. De lijn die is ingezet met schoolmaatschappelijk werkers/brugfunctionarissen wordt krachtig voortgezet. • Samenwerking tussen ouders en hun omgeving/netwerk, op basis van gelijkheid stimuleren. We doen het samen is daarbij het uitgangspunt. • Stimuleren van ontmoetingsplekken en -momenten om sociale netwerken te vergroten en/of te versterken voor inwoners die daar behoefte aan hebben. • Wees als hulpverlener een tijdelijke passant, zet in op beide leefwerelden en laat ondersteuning plaatsvinden in de vertrouwde omgeving van het kind. • Cirkel van samenwerking bewerkstelligen en onder de aandacht brengen bij en met onderwijs, inwoners, uitvoerende professionals en specialistische jeugd­hulpaanbieders.

21

7 Thema Eigen kracht en zelfregie Eigen kracht en zelfregie zijn onlosmakelijk verbonden met samenredzaamheid, dus niet alleen met zelfredzaamheid. Het versterken van de eigen kracht, zoals bedoeld in de transformatie van het jeugdstelsel, is het bewuste proces om het vermogen van mensen om het leven optimaal vorm te geven en problemen op te lossen, te vergroten.

Om eigen kracht te versterken is aandacht nodig voor zowel de innerlijke kracht van jeugdigen, ouders of het gezin, als ook voor het sociale netwerk van deze personen door te luisteren met respect. Het versterken van eigen kracht wordt dan gedefinieerd als: ‘Het aanboren, vergroten en benutten van eigen sterke kanten en van het sociale netwerk van inwoners om te zorgen dat zij weer grip krijgen op hun leven en in staat zijn (lichte) problemen op te lossen en waar mogelijk te voorkomen in de toekomst’.

bijvoorbeeld gespreksgroepen en ervaringen uitwisselen te versterken. Van hulpverleners verwachten we dit ook: oplossingen van problemen niet overnemen, maar eigenaarschap teruggeven aan jeugdigen, gezinnen en hun sociale netwerk en omgeving. Hierbij rekening te houden met de sociale ruimte of te ondersteunen bij het creëren van sociale ruimte, tijd en aandacht in gezinnen en diens omgeving. De ondersteuning richt zich daarmee op het vergroten van probleem oplossend vermogen. Het betrekken van het netwerk is belangrijker dan het netwerk verantwoordelijk maken voor taken. Wanneer jeugdigen en gezinnen uit balans zijn en de draaglast groter is dan hun draagkracht, gaat dit vaak gepaard met stress. Het wordt dan lastig voor hen om aan te geven wat ze nodig hebben. De mensen eromheen kunnen deze vraag (soms) beter beantwoorden en daarom zien wij dat het betrekken van het sociale netwerk een toegevoegde waarde kan hebben. Wanneer je steun ontvangt, bevordert dit ook de motivatie om aan de slag te gaan met de hobbels in het leven. Nogmaals, hulpverleners zijn tijdelijke passanten en door verbinding te maken met het netwerk wordt de continuïteit geborgd.

Bij zelfregie gaat het erom zelf te beslissen over het leven en eventuele ondersteuning daarbinnen. ‘Wat wil ik?’ is de kernvraag. Het verwijst naar zelf kiezen en bepalen, dus niet altijd zelf doen. Tijdens de gesprekken hebben we betekenis gegeven aan eigen kracht en zelfregie. Zie ook het beeldverslag hiernaast. Het ging hierbij over de reis ernaartoe en daar hebben we met elkaar nog stappen in te zetten.

7.1 D  e reis naar eigen kracht en zelfregie In voorgaande hoofdstukken is al ruimschoots ingegaan op eigen kracht en hoe we onze kinderen en gezinnen dit beter kunnen laten benutten. Het gaat daarbij om het betrekken van het eigen netwerk en de directe omgeving. Maar eigen kracht gaat ook over jezelf versterken en in gezamenlijkheid kleine stapjes nemen om weer draagkracht te ervaren. Inwoners geven aan dat het creëren van sociale ruimte in de samenleving belangrijk is. Inwoners geven aan dat er ook tijd en ruimte moet zijn om aandacht te kunnen geven aan kinderen. Ook inwoners hebben te maken met moeilijkheden. Daarom is er aandacht nodig om jezelf als ouder te versterken en in gezamenlijkheid door

Ambities voor het thema eigen kracht en zelfregie: • Hulpverleners werken vanuit het leidende principe en laten eigenaarschap bij jeugdigen, het gezin en hun netwerk en omgeving. Dit betekent een gedrags­ verandering: meer loslaten en aansluiten bij het tempo en de motivatie van de hulpvrager(s). • Inzet op het versterken van sociale netwerken voor inwoners door het gebruik van netwerkversterkende interventies te stimuleren (zoals buurtgezinnen, opvoedmaatjes).

Beeldverslag van de brainstormavond over Eigen kracht en zelfregie met de gemeenteraad en samenwerkingspartners op 12 april 2023.

22

23

8 Als het toch niet lukt: specialis­tische jeugdhulp (en de toegang) Voor kwetsbare gezinnen en jeugdigen is soms meer nodig dan wat gedaan en bereikt kan worden middels de voorgaande vier hoofdthema’s (preventie, normaliseren, samenhang onderwijs & jeugd en eigen kracht & zelfregie).

verlenen tot specialistische jeugdhulp. Bij complexe hulpvragen leggen medische verwijzers contact met Loket Jeugd van de gemeente Purmerend, die biedt toegang tot alle vormen van specialistische jeugdhulp. De Loket-medewerkers kijken vanuit de hele leefomgeving van het gezin en analyseren samen met het gezin welke resultaten zij willen bereiken. Er wordt gewerkt met een perspectiefplan waar alle levensgebieden worden uitgevraagd, zodat er vanuit een brede context gekeken kan worden naar oplossingen. Daarbij wordt het ‘gewone leven’ versterkt en werkt het Loket Jeugd samen met jeugdigen, het gezin en hun sociale omgeving om de specialistische jeugdhulp weer af te schalen. Zij wegen ook af of de toegang tot specialistische jeugdhulp verleend kan worden, conform de Jeugdwet. De specialistische jeugdhulp is zo veel als mogelijk beschikbaar in Purmerend. Het kan voorkomen dat jeugdigen en gezinnen passende zwaardere zorg niet in Purmerend kunnen krijgen. We hebben een samenwerking in de regio Zaanstreek-Waterland waardoor brede specialistische jeugdhulp beschikbaar is in de regio.

In dat geval kan er specialistische jeugdhulp ingezet worden. Bijvoorbeeld bij kinderen met een trauma waarvoor specifieke expertise nodig is, bij onveiligheid, bij ernstige gedragsproblemen of bij kinderen met een beperking. Ook dan blijven de ambities die hiervoor beschreven zijn helpend voor de borging van de ingezette hulp of ondersteuning, ook voor andere leden van het gezin of netwerk. Er zijn verschillende verwijzers die toegang kunnen geven tot specialistische jeugdhulp. Medische verwijzers (zoals een huisarts) kunnen voor sommige hulpvragen toegang

9 Veiligheid en zorg rondom jeugd De veiligheid en het welzijn van inwoners staan bovenaan op de agenda van onze gemeente. Soms zijn situaties onveilig en zijn er zorgen op meerdere vlakken, o.a. door ontwikkelings­ bedreiging, door huiselijk geweld en kindermishandeling, complexe scheidingen en verwaarlozing.

biedt Purmerend binnen Loket Jeugd ook Preventieve Jeugdbescherming. Het gaat om hulpverlening in een vrijwillig, maar niet vrijblijvend kader aan de meest kwetsbare gezinnen, zonder tussenkomst van een Gecertificeerde Instelling (GI). We zijn de enige gemeente in de regio ZaanstreekWaterland met een eigen team Preventieve Jeugdbescherming. Dit hebben wij omdat we dicht bij onze inwoners willen staan en hulpverlening binnen een gedwongen kader zoveel mogelijk willen voorkomen. Loket Jeugd en Preventieve Jeugdbescherming werken samen met lokale organisaties en partners: onder andere Clup Welzijn, politie, Veilig Thuis en schoolbesturen om kinderen veilig te laten opgroeien en patronen van geweld te doorbreken. Met als basis het gedachtengoed van Allen voor Eén willen wij huiselijk geweld en kindermishandeling eerder en beter in beeld krijgen door bewustwording te creëren met communicatie, voorlichting en training. Door de veiligheidsgerichte aanpak van lokale teams wordt in een zo vroegtijdig stadium passende ondersteuning en hulp geboden. De focus van de aanpak is gericht op het gezamenlijk inzetten op de versterking van het eigen netwerk en het lokale team.

Ook in Purmerend zien we incidenten die leiden tot onrust en zorgen onder inwoners. De jonge leeftijd van de betrokkenen en het geweld van de incidenten hebben impact op de samenleving en geven een gevoel van onveiligheid. Daarom wordt er preventief ingezet om te voorkomen dat (kwetsbare) jongeren delicten plegen maar wordt er ook na een incident, samen met de politie, direct intensief opgetreden. We zijn actief in de wijken en spreken met jongeren, ouders, bewoners en slachtoffers. We werken samen met partners als Clup Welzijn, Top X jeugd, politie en hulpverleners. Wanneer de ontwikkeling van een kind of jeugdige ernstig wordt bedreigd en vrijwillige hulp ook in het niet vrijblijvende kader onvoldoende helpt, dan kan een jeugdbeschermingsmaatregel of jeugdreclasseringsmaatregel door de kinderrechter worden opgelegd: in dat geval spreken we van dwang. Om een gezin goed te begeleiden naar een gezonde en veilige opgroeisituatie,

24

25

10 Slotwoord

Bijlage 1: Overzicht andere relevante beleidsdocumenten

Voor jeugdigen is het belangrijk dat zij in een gezonde, respectvolle en veilige omgeving opgroeien. Ouders en het eigen netwerk zijn hier in eerste plaats verantwoordelijk voor. Ook voor het oplossen van problemen en het omgaan met tegenslagen.

veerkracht en steun uithalen. Daarom richten we ons op het vergroten van netwerken, oplossend vermogen en de eigen kracht van niet alleen jeugdigen maar ook van ouders en het sociale netwerk daaromheen. We werken daarom ook aan de sociale cohesie en de samenredzaamheid. Wanneer het in de eigen kracht niet opgelost kan worden en er wel jeugdhulp nodig is, organiseren we dat op plekken waar jeugdigen al zijn. Zo licht en kortdurend mogelijk waarbij we oplossingen in het normale leven stimuleren, ouders als deskundigen positioneren en de omgeving en het netwerk beter benutten. Voor de meest kwetsbare jeugdigen en gezinnen die hulp nodig hebben, zullen wij passende ondersteuning bieden.

Vallen en opstaan hoort bij het leven en daarom vinden we het belangrijk dat onze kinderen leren omgaan met teleurstellingen en tegenslagen. We gunnen het iedereen dat zij een sociaal netwerk hebben, waar zij plezier,

We hebben beschreven hoe wij werken in Purmerend. Uit deze werkwijze komt beleid voort. Er zijn andere beleidsstukken die betrekking hebben op jeugd naast de Jeugdnota. We zetten de belangrijkste hier op een rijtje. Coalitieakkoord samen op koers De Purmerendse werkwijze

2023

Nota Gezondheidsbevordering

2018-2021

Lokaal Preventieakkoord: Een gezonde leefomgeving in Purmerend en Beemster

2020

Sportvisie: Sport in Beweging

2021

Sportakkoord I en Sportakkoord II

2020, 2023

Herijking armoedebeleid: Van oerwoud aan regelingen naar versterken van bestaanszekerheid

2023

Visie Leefbare Stad 2040, Steen en groen in balans voor een leefbaar en aantrekkelijk Purmerend. Het Parkenplan Van Transitie naar Transformatie Wet maatschappelijke ondersteuning

2022-2026

Purmerend Regenbooggemeente Open en veilig jezelf zijn Preventie- en Handhavingsplan alcohol Purmerend 2019-2022 Onderwijsagenda

2021-2025

Regiovisie op gezondheid Zaanstreek Waterland: Samenwerken aan Gezondheid

2023

Regiovisie zorg voor ouderen Zaanstreek Waterland Samenwerkingsagenda Gemeenten en Zilveren Kruis Regio Zaanstreek-Waterland

2023-2026

Integraal veiligheidsplan In ontwikkeling: Cultuurnota

2024

Omgevingsvisie

2024

Wonen welzijn zorg visie

2024

Maatschappelijk beleidskader

2024

Nog vaststellen:

26

Regiovisie en aanpak beschermd wonen en maatschappelijke opvang

2019 – 2022

Regiovisie norm van opdrachtgeverschap (specialistische inkoop ZAWA)

2023

27

Bezoekadres

Purmersteenweg 42 1441 DM Purmerend Postadres

Postbus 15 1440 AA Purmerend Telefoon & e-mail

(0299) 452 452 info@purmerend.nl purmerend.nl