B-integraal-veiligheidsplan-purmerend-2023-2026

Integraal Veiligheidsplan Purmerend 2023 - 2026

Inhoudsopgave Hoofdstuk 1: Inleiding...............................................................................................................................3 Hoofdstuk 2: De visie en uitgangspunten ................................................................................................ 4 2.1 Veiligheidsvisie............................................................................................................................... 4 2.2 Uitgangspunten ............................................................................................................................. 4 Hoofdstuk 3. Terugblik afgelopen jaren ................................................................................................... 6 3.1 Omnibusenquête 2021 ................................................................................................................... 6 3.2 Integraal Veiligheidsplan 2019-2022 .............................................................................................. 6 3.3 Niet voorziene onderwerpen .......................................................................................................... 9 Hoofdstuk 4.

Het Veiligheidsbeleid ........................................................................................................10 4.1 De thema’s ....................................................................................................................................10 4.2 Ondermijnende criminaliteit .........................................................................................................10 4.3 Zorg en veiligheid.......................................................................................................................... 11 4.4 Digitale veiligheid .........................................................................................................................12 4.5 Jeugd en veiligheid........................................................................................................................ 13 4.6 Leefbaarheid................................................................................................................................. 13 4.7 Overige aandachtsgebieden..........................................................................................................14 Nawoord ................................................................................................................................................ 15

2

Hoofdstuk 1: Inleiding Als gemeente hebben we te maken met diverse veiligheidsvraagstukken, zoals woonoverlast, jeugdcriminaliteit en ondermijnende criminaliteit. De aanpak hiervan doen we niet alleen. Samen met onder andere politie, Openbaar Ministerie en de veiligheidsregio prioriteren en ontwikkelen we met de inwoners en ondernemers de beste aanpak binnen onze gemeentelijke grenzen. De uitkomsten hiervan staan in dit integraal veiligheidsplan. In hoofdstuk 2 gaan we in op onze veiligheidsvisie en de uitgangspunten die we hanteren bij de uitvoering. Daarna zullen we in hoofdstuk 3 terugblikken op onze prioritering uit het integraal veiligheidsplan van 2019-2022 en terugkoppelen welke stappen daarin zijn genomen. Tot slot zullen in hoofdstuk 4 de thema’s voor de komende vier jaar aan bod komen.

Hoewel Purmerend een veilige gemeente is, vinden criminelen vaak een manier om hier toch illegale activiteiten uit te voeren. De partijen zetten daarom in op preventie, bewustwording en handhaving. Coalitieakkoord Purmerend 2022-2026

Doel lokaal veiligheidsplan Het doel van dit plan is om focus aan te brengen op onderwerpen waarvan verwacht wordt dat deze extra aandacht nodig hebben. Dit plan staat daar niet alleen in. Er komt ook een regionaal integraal meerjarenbeleidsplan veiligheid (IMV) dat wordt opgesteld door het Openbaar Ministerie, de politie en gemeenten. Daarin staan thema’s die vooral bovenlokaal aangepakt worden. Intern is er ook een meerjaren nota integrale handhaving. Al deze plannen flankeren met dit lokale integrale veiligheidsplan. Het doel van dit plan is niet om de reguliere werkprocessen op het gebied van veiligheid te beschrijven. De inzet op deze reguliere processen gaat onverminderd door. Denk aan de aanpak van high impact crimes of bijvoorbeeld de aanpak van (huiselijk) geweld. Dit meerjaren plan gaat dus over de thema’s die om verschillende redenen prioriteit krijgen en extra focus nodig hebben. De inzet en acties op alle veiligheidsvelden zal in jaarlijkse uitvoeringsprogramma’s (JUP) terugkomen, welke separaat zullen worden aangeboden.

3

Hoofdstuk 2: De visie en uitgangspunten 2.1 Veiligheidsvisie Purmerend is een sociaal en fysiek veilige stad om te wonen, te werken en te recreëren. Sociaal in de zin dat mensen geen gevaar (dreigen te) ondervinden dat veroorzaakt wordt door andere mensen. Fysiek in de zin dat mensen geen gevaar (dreigen te) ondervinden van grond/water/lucht, gebouwen, installaties en andere infrastructuur. Mede door deze objectieve veiligheid is Purmerend een stad waarin alle inwoners zich veilig voelen.

2.2 Uitgangspunten Belangrijke uitgangspunten voor veiligheid zijn: •

Voor én met de inwoner Centraal staat de inwoner, bezoeker of ondernemer van de gemeente Purmerend. Daarom dient steeds de vraag gesteld te worden ‘op welke wijze dragen de werkzaamheden of regels bij aan de veiligheid van deze personen of groepen?’.

•

Integraal Veiligheid behoort toe aan een groot netwerk van partners. De verantwoordelijkheden zijn afgebakend, maar de samenwerking is cruciaal. Daarom wordt integraliteit gezocht in de aanpak. We pakken onveilige situaties aan maar proberen ze vooral te voorkomen.

•

Informatie- en datagestuurd werken De maatregelen die worden genomen moeten volgen uit de analyse van de signalen uit de wijken. Niet elke wijk is hetzelfde en dus is maatwerk nodig. Signalen komen niet alleen van de inwoners. Ook de politie, brandweer, GGD, scholen, verenigingen, ondernemers, zorgverleners en onze eigen medewerkers op straat (handhavers, groen- en afvalmedewerkers etc.) hebben hun informatiepositie. Vanuit die opgehaalde informatie moeten samen de juiste maatregelen worden gekozen ten aanzien van preventie of repressie. Binnen de gemeentelijke organisatie helpt het Datalab ons de informatie te analyseren.

•

Actieve inwoners Inwoners kunnen zelf een bijdrage leveren aan de veiligheid van hun leefomgeving. Het “ogen en oren project” is in de gemeente Purmerend een succes. Daarnaast zijn er ook bewoners in WhatsAppgroepen die meewerken aan de veiligheid en zijn veel bewoners aangesloten bij Burgernet. De gemeente richt zich vooral op de minder zelfredzamen en ondersteunt de zelfredzame burgers bij hun initiatieven.

4

•

Zorg en veiligheid versterken elkaar Achter criminaliteit zit vaak een diepere oorzaak of een reden waardoor criminelen recidiveren. Alleen door deze oorzaak te zien en naast, of in plaats van straf ook zorg te bieden, kan dit doorbroken worden of preventief worden aangepakt.

• Vertrouwen in de overheid Ook vanuit veiligheid is het erg belangrijk om inwoners en ondernemers te blijven informeren waarom we bepaalde veiligheidsmaatregelen nemen. Daarbij is het ook van belang om met de inwoners en ondernemers te denken aan en te praten over mogelijke alternatieven of aanpassingen. Als het een gezamenlijke opgave wordt, zal dit het vertrouwen versterken. • Zichtbaarheid op straat Om het vertrouwen te vergroten is het belangrijk dat de gemeente zichtbaar is. Daarom gaan we ook zoveel mogelijk de wijken in. Een korte afstand helpt in begrip en communicatie. • Lokaal en regionaal werken versterken elkaar Veiligheidsvraagstukken houden niet altijd op bij de gemeentegrens en vragen regelmatig om een regionaal afgestemde aanpak. Als de veiligheidssituatie van onze inwoners, bezoekers of ondernemers daar om vraagt en/of wanneer dat efficiënter is werken wij samen met regionale samenwerkingspartners.

5

Hoofdstuk 3. Terugblik afgelopen jaren 3.1 Omnibusenquête 2021 Sinds 1990 houdt de gemeente Purmerend om het jaar de omnibusenquête. De laatste is gedaan in 2021. Uit deze enquête blijkt het volgende ten aanzien van veiligheid. Zowel overdag als ’s avonds voelen de meeste inwoners zich veilig in hun buurt: de rapportcijfers zijn respectievelijk 8,6 en 7,8. Een klein percentage geeft een cijfer vijf of lager (’s avonds 6% en overdag 1%). Tussen de wijken zijn minimale verschillen. De inwoners werken zelf mee aan het verbeteren van de veiligheid in de buurt: ruim één op de drie neemt deel aan Burgernet en/of spreekt mensen aan op hun gedrag. Eén op de vijf neemt deel aan een WhatsApp buurtpreventiegroep en één op de tien loopt door de buurt om verdachte situaties te melden. Ten opzichte van 2019 is het percentage dat mensen aanspreekt op hun gedrag gedaald van 41% naar 36%, ook is men hiertoe iets minder bereid (van 20% naar 17%). Over het algemeen is het gevoel van veiligheid in 2021 gelijk gebleven aan 2019.

3.2 Integraal Veiligheidsplan 2019-2022 In het vorige veiligheidsplan is de focus gelegd op 4 thema’s: OGGZ (openbare geestelijke gezondheidszorg) problematiek, afglijdende jeugd, ondermijning en cybercrime. Hieronder een korte terugkoppeling wat op deze thema’s is gedaan. 3.2.1 OGGZ problematiek (Zorg en veiligheid) De aanpak van problematiek rondom personen met verward gedrag (mensen met een psychische kwetsbaarheid én hun naasten) is de afgelopen jaren opgepakt binnen de regionale aanpak “Allen voor Een”. Er zijn concrete verbeteringen gerealiseerd voor het vervoer en beoordelen van deze doelgroep, zodat zij zo min mogelijk in politieauto’s en/of –cellen komen te zitten en zo spoedig mogelijk door deskundig GGZ personeel gezien worden en passende hulp krijgen. Verder is er, mede door het aantrekken van landelijke subsidies, geïnvesteerd in een regionale kenniswerkplaats over dit onderwerp. Doel hiervan is het verbeteren, leren en innoveren op het gebied van preventie en ondersteuning van de doelgroep, zodat zij een zo hoog mogelijke kwaliteit van leven ervaren. Per 1 januari 2020 is er regionaal invulling gegeven aan de implementatie van de Wet voor Verplichte Geestelijke Gezondheidszorg (WvGGZ). Deze wet regelt de verplichte zorg, ook buiten een GGZ instelling, middels een crisismaatregel (voorheen In Bewaring Stelling IBS).

Na een half jaar zelf de uitvoering van het verkennend onderzoek te hebben uitgevoerd, heeft de gemeente besloten dit, net als alle andere gemeenten binnen Zaanstreek Waterland, te beleggen bij de GGD. In de regionale aanpak rondom zorg en veiligheid zijn tevens een regionale domeinoverstijgende overlegen bestuurlijke besluitvormingsstructuur opgezet, is het zorg- en veiligheidshuis onder regie van gemeenten gebracht, is de samenwerking met en sturing op Veilig Thuis verbeterd. Voorts is er een pilot afgerond rondom informatie-uitwisseling in het proces Tijdelijke Huisverboden (bij huiselijk geweld). Binnen de gemeente is een kernteam zorg en veiligheid gestart om meer samenhang in aanpakken, loketten en beleid aan te brengen. Doel daarvan is om bij de organisatie van hulp aan kwetsbare personen en hun gezin (via jeugdwet en/of WMO) te verbeteren door te kijken naar het hele gezinssysteem, welke partijen er intern al betrokken zijn en hoe er sneller verbindingen gelegd kunnen worden. Zeker als ook overlast of criminaliteit speelt vergt dat uiteraard ook afstemming met collega’s die zich met de omgeving van deze bewoners bezighouden.

6

3.2.2 Jeugd en veiligheid Op het gebied van jeugd en veiligheid is altijd werk te doen. Vaak moet er worden ingespeeld op actualiteiten die zich in onze stad voor doen. In de afgelopen jaren waren dit onder andere: •

Jeugdoverlast in diverse wijken: In 2021/22 heeft bijvoorbeeld een project gedraaid rondom aanhoudende overlast in het centrum van Purmerend. Door goed met alle partijen samen te werken aan plannen van aanpak is de overlast enorm afgenomen en zijn de meldingen erover nagenoeg gehalveerd. Daarnaast is het veiligheidsgevoel bij ondernemers toegenomen en hebben diverse jongeren persoonlijke aandacht gekregen.

•

Preventie: Purmerend heeft meegedaan met de landelijk messen-inleveractie. Er zijn bij deze inleveractie 63 wapens ingeleverd in de hele regio Waterland. Daarnaast natuurlijk bewustwording onder en gesprekken met jongeren. Het escaperoomproject ter voorkoming van criminele aanwas “Foute Centen” is op scholen en in jeugdcentra gedraaid. De escapegame is twee weken in de jongerencentra in Purmerend en Beemster gespeeld en 1,5 week op het VMBO (6 klassen). Door het jongerenwerk als begeleiding in te zetten zijn er nieuwe contacten gelegd en zijn er nieuwe jongeren naar de jongerencentra gekomen. Er is aandacht besteed aan de gevaren van het gebruik van lachgas en snus. En voor de jeugd tussen 8 en 12 jaar is via het project Hackshield aandacht voor cybercriminaliteit geweest. Aan dit laatste project deden ruim 350 kinderen mee.

•

Corona: Deze periode is voor de jeugd een pittige tijd geweest. Er mocht veel niet, jongeren werden bekeurd voor het overtreden van coronamaatregelen, speelterreinen werden afgesloten en veel jongeren vereenzaamden. Het was een opgave om in contact te blijven met jeugd, helemaal met hen die het moeilijk hadden. Samen met jongeren en jongerenwerkers van de gemeente is er een filmpje opgenomen en via social media verspreid om te laten zien wat er nog wél mogelijk was. Enkele jongeren hebben zelf meegewerkt aan het filmpje en voor verspreiding op (hun) sociale media gezorgd. Jongeren wisten daardoor dat Clup en Spurd tijdens de coronaperiode open en bereikbaar waren voor hen. Met diverse jongeren zijn individuele afspraken gemaakt voor gesprekken en sportactiviteiten.

•

Groepsaanpak: Diverse criminele jeugdgroepen zijn in kaart gebracht. De aanpak is steeds integraal met zorg- en justitiepartners opgepakt. We zagen daarbij drillrap-problematiek, diverse dossiers waarbij jongeren uit huis geplaatst werden of waren, een groot aandeel licht verstandelijk beperkte jongeren en veelal zorgelijke gezinssituaties. Via combinaties van straf en een passend zorgaanbod is per groep en op individueel niveau gezorgd dat groepen uit elkaar vielen en jeugdigen hun gedrag aanpasten. De TopX jeugd aanpak was daarbij een vast onderdeel. Rode draden zijn dat de leeftijd van de geprioriteerde jongeren lager wordt en de heftigheid van de criminele feiten toeneemt, maar door de integrale aanpak hebben we steeds eerder zicht op afglijdende jongeren

7

3.2.3 Ondermijning Eind 2018 is door het Regionaal Informatie en Expertisecentrum (RIEC) een ondermijningsbeeld voor Purmerend opgesteld. Hieruit kwam naar voren dat o.a. de volgende ondermijnende activiteiten zijn te onderscheiden; hennepteelt en gerelateerde afvaldumpingen, drugshandel, diverse vormen van fraude, OMG (Outlaw Motorcycle Gang), illegale activiteiten bedrijfspanden, witwasactiviteiten. Het mag duidelijk zijn dat vormen van georganiseerde ondermijnende criminaliteit, met name vanwege het ontwrichtende karakter hiervan op de samenleving, landelijk en lokaal niet wordt getolereerd en binnen de mogelijkheden van de overheid hard moeten worden aangepakt. De wens en de noodzaak werd door het bestuur en de gemeenteraad gedeeld om deze ondermijnende problematiek en de signalen die bij de gemeente binnenkomen op een adequate en een gecoördineerde wijze aan te pakken. In 2020 is mede daarom de opzet van een gemeentelijk Team Ondermijning Purmerend besproken, vastgelegd en is er ook budget beschikbaar gekomen. Sinds april 2021 is het Team Ondermijning Purmerend operationeel. We informeren onze inwoners, ondernemers en medewerkers over de gevaren, signalen en resultaten van de (bestuurlijke) aanpak op dit onderwerp. Een ander resultaat is dat we als gemeente een meldpunt hebben ingericht waar inwoners en medewerkers ‘vermoedens’ kunnen melden.

De gemeente Purmerend heeft hiermee een volgende stap gezet om aan de wens te voldoen om adequater te reageren op vermoedens en signalen van ondermijning. 3.2.4 Cybercrime De afgelopen jaren is ons leven zich steeds meer digitaal gaan afspelen. Het is niet meer de vraag óf inwoners en ondernemers slachtoffer worden van cybercriminaliteit, maar wannéér ze slachtoffer worden en met welke impact. Landelijk zien we een verschuiving van traditionele criminaliteit naar digitale criminaliteit. Gemeente Purmerend heeft zich de afgelopen jaren voornamelijk gericht op de preventieve aanpak en verstoring van cybercriminaliteit. De politie, een belangrijke partner op dit thema, heeft in 2021 een digitale wijkagent aangesteld. Dit heeft geleid tot een intensivering en versteviging van de samenwerking op het gebied van cybercriminaliteit in Purmerend. Daarnaast hebben we de samenwerking opgezocht met andere gemeenten in de regio. Dit heeft ons in staat gesteld ervaringen te delen en van elkaar te leren. De hierna genoemde projecten die we samen oppakten zijn geïnitieerd door het samenwerkingsverband Noord Holland Samen Veilig en hebben bijgedragen aan de bewustwording van de inwoners van Purmerend. Purmerend heeft zich gericht op de diverse doelgroepen binnen haar gemeente. Zo zijn we in 2020 gestart met de pilot van project Hackshield.

Dit project is een cybersecurity game gericht op kinderen tussen de 8 en 12 jaar. Zij leren op een speelse manier om zich weerbaar te maken tegen digitale dreigingen. Die nieuwe kennis kunnen zij vervolgens delen met hun ouders, opa en oma. Ruim 350 kinderen deden mee aan de game. Ook in het leven van jongeren speelt de digitale wereld een grote rol. Daarom hebben we ingezet op bewustwording in de vorm van een ‘Re_B00TCMP’. Jongeren met IT talent werden uitgenodigd voor een interactieve dag, waarop zij kennis maakten met de wettelijke grenzen van de online wereld. Daarnaast kregen ze verschillende toekomstperspectieven geboden, waarmee dit project hoopt dat zij hun skills later inzetten voor de juiste doeleinden.

8

In 2020 is gemeente Purmerend een campagne gestart gericht op de bewustwording van senioren om hen bekend te maken met de gevaren van de online wereld, zoals bijvoorbeeld whatsapp fraude, hacking of identiteitsdiefstal. Deze campagne is deels online uitgezet en is deels uitgezet in buurt- en verzorgingstehuizen door middel van de verspreiding van flyers en posters. Daarnaast is Purmerend in 2021 gestart met de online campagne ‘het slachtoffer spreekt’. Deze campagne geeft slachtoffers van cybercriminaliteit een stem en heeft als doel om andere mensen te waarschuwen voor wat hen is overkomen, en daarmee ook de boodschap dat het iedereen kan overkomen. Tot slot probeert Purmerend te allen tijde in te spelen op de actualiteiten rondom cybercriminaliteit. Zo heeft team communicatie rond de vakantieperiode een filmpje gedeeld met tips hoe je veilig op reis kan gaan vanuit een digitaal oogpunt.

3.3 Niet voorziene onderwerpen In de periode 2019 – 2022 hebben een aantal gebeurtenissen plaatsgevonden die voorafgaand aan het plan niet voorzien waren, maar wel onze aandacht hebben gehad. Natuurlijk was dat de Coronapandemie, maar ook het demonstratierecht en de vluchtelingencrisis. Dit heeft ertoe geleid dat de jaaruitvoeringsplannen enigszins zijn bijgesteld en we met de veiligheidsaspecten van deze onderwerpen bezig zijn geweest. Coronavirus De lokale vertaling van de landelijke corona-aanpak vergde inspanning, continue afstemming en flexibiliteit. De gemeente heeft zich ingezet voor duidelijkheid. Zowel voor de interne organisatie als voor ondernemers en inwoners. Met de input van andere afdelingen en gemeenten, de veiligheidsregio en diverse maatschappelijke organisaties adviseerde Team Integrale Veiligheid de burgemeester over de uitvoering en handhaving van de diverse regels. Vooral werd aandacht gegeven aan het zoeken naar onvoorziene effecten die voortkwamen uit de algemene regels. Door soms wat coulance te tonen, kon het doel van de regel beter gediend worden dan de strikte letter. Demonstratierecht Demonstraties tegen de coronamaatregelen, rondom Black Life Matters, maar bijvoorbeeld ook de omgekeerde vlaggen als protest tegen het stikstofbeleid hebben het demonstratierecht weer duidelijk neergezet.

Als gemeente hebben we, meer dan andere jaren, ondersteund bij de diverse vormen van meningsuiting. Door in gesprek te blijven met de organisatoren is gezocht naar een goed moment, een passende locatie, maar ook een veilige manier om hier vorm aan te geven. Vluchtelingencrisis Eerst met de komst van vluchtelingen uit Oekraïne en later met de ondersteuning van de opvangcrisis in Ter Apel is integraal samengewerkt. Dit om de veiligheid van deze mensen, maar ook van onze inwoners en ondernemers te waarborgen. Dat gaat niet enkel om de fysieke veiligheid rondom de locaties, maar ook om de sociale veiligheid voor vluchteling, inwoner en ondernemer.

9

Hoofdstuk 4. Het Veiligheidsbeleid Zoals gezegd in de inleiding zijn de thema’s die hier worden genoemd onderwerpen waarvan gebleken is dat deze meer aandacht nodig hebben de komende vier jaar. Dat betekent niet dat er direct concrete acties bij genoemd kunnen worden. Deze acties komen echter, indien nodig, terug in het jaaruitvoeringsprogramma van de gemeente. Hierin wordt beschreven wat er gedaan moet worden om te komen tot eventuele acties. Als voorbeeld: er wordt landelijk gekeken of het onderwerp online aangejaagde ordeverstoring juridische regels nodig heeft. Wanneer die regels komen, zullen we ze gaan implementeren en mogelijk noemen in een jaaruitvoeringsprogramma. Zolang deze landelijke regels er niet zijn kijken we welke maatregelen wij nu al kunnen nemen in samenwerking met de verschillende partners.

4.1 De thema’s • • • • •

Ondermijnende criminaliteit Zorg en veiligheid Digitale veiligheid Jeugd en Veiligheid Leefbaarheid

4.2 Ondermijnende criminaliteit Bij de politie en de gemeente komen diverse meldingen binnen over een adres. Omwonenden zien mannen op vreemde tijdstippen spullen naar binnen brengen. Het is onbekend wie er precies op het adres wonen. Via Meld Misdaad Anoniem komt een melding binnen dat er hennep wordt geroken rondom deze woning. De politie start een onderzoek en treft een hennepkwekerij onder de vloer van de woning. De burgemeester past bestuursdwang toe en sluit de woning voor een bepaalde tijd. Op de woning zijn posters aangebracht met de tekst ‘drugspand gesloten’. Omwonenden worden geïnformeerd en in de krant staat een persbericht met de oproep om vermoedens te melden. Twee dagen later ontvangt team ondermijning een nieuwe melding…

Bij georganiseerde ondermijnende criminaliteit is sprake van verwevenheid tussen de boven- en onderwereld. Criminelen maken gebruik van diensten van de (legale) bovenwereld en beïnvloeden zo onze samenleving. Hierdoor raken normen vervaagd en neemt het gevoel van veiligheid en leefbaarheid af. Om dit effect te beperken is een intensieve en langdurige aanpak noodzakelijk. De aanpak van ondermijning wordt verstevigd door in te zetten op de weerbaarheid van de organisatie en het verhogen van de bewustwording in de samenleving. Door in verbinding te blijven met onze ondernemers, agrariërs en inwoners zien en horen we wat er leeft in onze gemeente. Door zichtbaar te maken wat er in onze gemeente gebeurt op het gebied van ondermijning groeit de bewustwording hiervan. Onze overtuiging is dat bewoners en ondernemers bereid zijn om een melding te doen als zij zien dat de overheid er iets mee doet. Om een zo groot mogelijk maatschappelijke effect te bereiken worden signalen integraal opgepakt, zowel binnen de gemeentelijke afdelingen als met andere overheidsinstanties. Door het analyseren van data en signalen werken we naar een actueel ondermijningsbeeld. De ambitie is om de komende jaren van een incidentgerichte aanpak naar een probleemgerichte aanpak te groeien.

10

Bij de aanpak van ondermijning is het van belang om over de grenzen van de eigen gemeente heen te kijken. We leren van de ervaringen van andere gemeenten en we trekken met onze buurtgemeenten op in de strijd tegen ondermijning.

4.3 Zorg en veiligheid Politie en handhaving zien steeds dezelfde jongen bij overlastmeldingen. Bij de wijkmanager komen klachten van woonoverlast binnen over een bepaalde woning. Het sociaal wijkteam is bezig met de hulpvraag van de moeder op dit adres. Zij heeft psychische problemen en komt daardoor niet toe aan goede zorg voor haar kinderen. Integrale samenwerking is nodig om aan de voorkant van het probleem te komen. Door de moeder te ondersteunen, ervaart de jongen meer stabiliteit thuis , waardoor hij minder geneigd is overlast te veroorzaken .

GGZ problematiek is onderdeel geworden van het werkveld Zorg en Veiligheid. Pijlers van dit werkveld zijn: - Aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling - Personen met onbegrepen gedrag - Voorkoming mensenhandel - Optimaliseren kind- en gezinsbeschermingsketen - Domein-overstijgend samenwerken (o.a. nazorg na detentie, notoire overlastgevers, informatieontsluiting) Op al deze onderwerpen wordt met netwerkpartners intensief samengewerkt met als doel onze kwetsbare inwoners eerder, passende hulp te bieden en escalatie van problematiek te voorkomen. Bij voorkeur zoeken we goede lokale oplossingen en aanpakken. Bedoeling is om problemen vroegtijdig in beeld te krijgen, door eerder te signaleren. Door eenduidige regie van persoonsgerichte aanpakken en waar nodig inzet van het sociale wijkteam organiseren we een laagdrempelige route voor inwoners met inzet van het eigen netwerk. De komende jaren wordt zowel regionaal als binnen de gemeente verbetering en meer samenhang aangebracht in de organisatie en aanpak. Mensenhandel In 2022 is door de gemeente het regionaal Beleidsplan mensenhandel vastgesteld.

Doelen die daarin staan vermeld zijn: Het voorkomen van mensenhandel Het vergroten van de bewustwording, signaleren en beëindigen van mensenhandel Het bieden van passende hulp aan slachtoffers van mensenhandel Het voorkomen van herhaald slachtofferschap of daderschap Alle gemeenten in het district Zaanstreek Waterland hebben (de beschikking over) een aandachtsfunctionaris mensenhandel. Deze zijn belangrijk voor een goed beleid en voor het in contact brengen van de juiste personen en partijen om een goede samenwerking te bevorderen. De situaties van sekswerkers bijvoorbeeld zijn geregeld gecompliceerder dan ze lijken en vallen daardoor vaak tussen wal en schip bij instanties. Ook bij signalen van de verschillende vormen van uitbuiting is een goede samenwerking tussen partijen van belang om een helder beeld te krijgen en een goede aanpak te bedenken die ook op de lange termijn de slachtoffers daadwerkelijk helpt en de misstanden doet ophouden.

11

4.4 Digitale veiligheid De gemeente constateert een hack waarbij alle interne systemen niet meer toegankelijk zijn. Op dat moment moet snel geschakeld worden om alle bedrijf kritische processen weer op gang te krijgen. Paspoorten moeten elders worden uitgegeven, lonen moeten doorbetaald worden, maar ook moeten de termijnen van de rechtbank in bijvoorbeeld bezwaar- en beroepsprocedures gehaald worden. Cybercrime overkomt niet enkel gemeenten, maar ook onze inwoners en ondernemers zijn doelwit van dergelijke hacks. Zijn we voldoende voorbereid?

Digitalisering is niet meer weg te denken uit onze samenleving. Alles wordt zogenaamd slimmer, zodat de gemiddelde gebruiker niet meer weet wat er op de achtergrond wordt uitgevoerd om dat te bewerkstelligen. Niet alleen consumenten lopen gevaar, ook het bedrijfsleven en overheden. Om onze inwoners en ondernemers te informeren, onze eigen organisatie cyberweerbaar te houden en ons voor te bereiden op eventuele effecten van cyberonveiligheid, is het onderwerp digitale veiligheid de komende vier jaar een speerpunt. In het focusblad Digitale Veiligheid van de VNG staat de volgende afbakening. Risico’s Aanpak 1. Kwetsbaarheid van informatie A1. Eigen huis op orde 2. Kwetsbaarheid van systemen A2. De keten op orde A3. Preparatie op cyberincidenten en -crisis 3. Gedigitaliseerde criminaliteit B1. Inzet op weerbaarheid van inwoners, bedrijven en instellingen B2. Ontwikkeling interventies/repressie 4. Online aangejaagde ordeverstoring C. Ontwikkeling en implementatie preventie-, signalerings- en responsketen Eigen huis op orde gaat over de veiligheid van de gemeentelijke informatie. De Chief Information Security Officer (CISO) adviseert over het voorkomen van mogelijke aanvallen op de gemeentelijke informatievoorziening en bereidt de gemeente voor op eventueel (tijdelijk) wegvallen van deze voorzieningen.

De keten op orde betekent dat ook gekeken wordt hoe veilig de informatie uitwisseling tussen de gemeente en de diverse partners is. Preparatie op cyberincidenten en -crisis wordt in samenwerking met de veiligheidsregio opgepakt. De risico’s en effecten worden bekeken en de crisisorganisatie wordt ingericht om snel stappen te kunnen ondernemen om die aan te pakken. Gedigitaliseerde criminaliteit zijn strafbare feiten die gepleegd worden met behulp van informatietechnologie (ICT). De afgelopen vier jaar is al ingezet op bewustwording onder inwoners en ondernemers. Maar meldingen en aangiftes blijven stijgen en nieuwe technologie zorgt ook voor nieuwe vormen van criminaliteit op dit vlak. De komende vier jaar wordt extra ingezet op versterken van samenwerking met de ketenpartners en het vergroten van cyberweerbaarheid van met name kinderen, ondernemers en senioren. Hierbij is ook aandacht voor slachtoffers van deze vorm van criminaliteit.

12

Online aangejaagde ordeverstoring gaat over onveiligheid in de fysieke omgeving voortkomend uit gebruik van digitale middelen. Denk aan het oproepen tot rellen. Landelijk wordt onderzocht of op dit vlak aparte regelgeving nodig is. Ondertussen zoeken gemeenten naar handvatten om dit opkomende fenomeen aan te kunnen pakken.

4.5 Jeugd en veiligheid Bram spijbelt steeds meer en komt ook vaker in aanraking met handhaving en politie. Iedereen is verbaasd, want Bram is zeer intelligent en altijd aardig. Maar Bram heeft een criminele oom waartegen hij geen weerstand kan bieden. Het begint bij kleine klusjes, maar uiteindelijk zit Bram zo diep in het netwerk, dat hij er niet meer zelfstandig uit kan komen. Bram leeft eigenlijk in angst en reageert dat thuis af. Hij is boos dat niemand hem helpt en onderneemt meer en meer zelfstandig criminele activiteiten. Hij wil wel uit deze wereld, maar weet niet hoe.

Jeugdproblematiek is in Purmerend een absoluut aandachtspunt. Het is daarnaast van alle tijden en vergt dus blijvend aandacht van de gemeente en alle netwerkpartners. Door de intensieve samenwerking tussen handhaving, jongerenwerk en politie worden probleemsituaties snel gesignaleerd, geanalyseerd en integraal aangepakt. Omdat we als gemeente zelf jeugdtaken uitvoeren kunnen we eerder signaleren én (passendere) hulp aanbieden. We keken daarbij al naar broertjes en zusjes, maar we kunnen nog beter kijken naar het totale gezinssysteem. Welke belemmerende factoren spelen er bij ouders en welke steunfactoren zijn er die kunnen bijdragen aan een verbetering van de situatie? Belangrijk daarbij is informatie-ontsluiting. Het kost nog veel tijd en inspanning voordat we er achter zijn wie er allemaal betrokken zijn, wat er al eerder is ingezet en wat wel of niet werkte. De landelijke trend van het groeiend aandeel minderjarigen binnen de criminaliteit is een aandachtspunt, net als de verharding van het geweld onder jongeren. Vanzelfsprekend gaan we door met de TopX jeugdaanpak. Hierin voorkomen we (verder) afglijden door een stevige focus van straf en zorg op een jongere. Er wordt een casusregisseur benoemd die samen met de vaste netwerkpartners binnen de aanpak een plan van aanpak uitvoert waarin alle leefgebieden meegenomen worden. Waar nodig wordt een criminele groepsaanpak opgezet.

4.6 Leefbaarheid In een wijk is veel sprake van burenruzies, onvrede over de gemeente en parkeerproblematiek. Ieder probleem heeft zijn ambtenaar en er wordt gezocht naar een oplossing, maar staan deze problemen wel op zich? De signalen uit de wijk worden tijdens een bijeenkomst van wijkmanager, wijkagent, wijkhandhaver en team verkeer besproken. Nadat de parkeerproblemen in afstemming met de buurt zijn verholpen en een bewonersbijeenkomst is geweest, verminderen de ruzies en verbetert de samenwerking met de gemeente.

Om de leefbaarheid in onze gemeente te stimuleren en te borgen wordt integraal samengewerkt tussen de verschillende beleidsterreinen. Ook vanuit het veiligheidsoogpunt wordt samengewerkt. Van het inrichten van de fysieke omgeving tot het tegengaan van woonoverlast. Uiteraard gebeurt dit niet alleen door de diverse afdelingen van de gemeente, maar ook in samenwerking met externe partners.

13

Leefbaarheid is speerpunt in ons werk, maar minstens net zo belangrijk is het om de inwoners en ondernemers in hun kracht te zetten om zelf een positieve invloed uit te oefenen op de leefbaarheid. Door ons blijvend zichtbaar op te stellen in de wijken en de inwoners en ondernemers te ondersteunen in het vergroten van hun sociale en fysieke veiligheid, vergroten we de leefbaarheid meer dan wanneer we alleen reageren op onveiligheid. We hebben een voorkeur voor de aanpak die de veiligheid bevordert boven een aanpak die alleen onveiligheid tegengaat. Jeugdoverlast, zorgvraagstukken en ondermijnende criminaliteit krijgen al afzonderlijk aandacht, maar vaak staat deze problematiek niet op zichzelf. Vaak heeft één signaal raakvlakken op al deze aandachtsgebieden. Er moet gezocht worden naar mogelijkheden binnen de privacywetgeving om informatie te ontsluiten en waar nodig met elkaar te delen, zodat we problemen eerder en beter kunnen aanpakken.

4.7 Overige aandachtsgebieden Naast deze thema’s zijn er nog andere onderwerpen waarvan voorzien kan worden dat deze extra aandacht nodig hebben. Opvang vluchtelingen De komst van de Oekraïense vluchtelingen en de crisisnoodopvang heeft aan de veiligheidspartners en de gemeente de nodige voorbereiding en monitoring gevraagd. Doordat de oorlog in Oekraïne nog voortduurt is het onzeker hoeveel vraag naar opvangplekken nodig is. Zo ook met de reguliere asielzoekers. De spreidingswet kan gemeenten opleggen om asielzoekers op te leggen. Als dat gebeurt zal dit ook zijn weerslag hebben op de veiligheidspartners en gemeente om de veiligheid van zowel de opgevangen vluchteling als die van de eigen inwoners en ondernemers te blijven waarborgen. Versterken Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (Wet BIBOB) De Wet Bibob is een (preventief) bestuursrechtelijk instrument. Als er een ernstig gevaar dreigt dat bijvoorbeeld een vergunning wordt misbruikt, kunnen wij als gemeente de aanvraag weigeren of de afgegeven vergunning intrekken. Zo wordt voorkomen dat wij als gemeente criminele activiteiten faciliteren en wordt bovendien de concurrentiepositie van bonafide ondernemers beschermd.

Team Integrale Veiligheid adviseert om het beleid op de Wet BIBOB in onze gemeente te versterken door het beleid vaker toe te passen en ambtenaren op te leiden in het herkennen van signalen. Dit vergt uitbreiding van capaciteit en expertise. Verkenning ‘Veiligheidsinformatieknooppunt’ Een veiligheidsinformatieknooppunt (VIK) ondersteunt gemeenten in de uitvoering van de regierol en de wettelijke taken binnen de keten veiligheid, toezicht, handhaving, preventie, en vergunningen. Als gemeente hebben we de beschikking over waardevolle gegevens en basisregistraties. Denk bijvoorbeeld aan de Basisregistratie Personen (BRP), de Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG) en de Waardering Onroerende Zaken (WOZ). Daarnaast hebben we toegang tot gegevens van het Kadaster en de Kamer van Koophandel. Binnen onze gemeente komt deze informatie nu al samen bij het Datalab team en is zichtbaar voor ambtenaren in de applicatie Atlas. We willen nog meer samen met het Datalab team naar veiligheidsvraagstukken gaan kijken. Een VIK dat deze data met elkaar verbindt op een manier die past binnen de privacyregels, zou hier een meerwaarde in kunnen zijn. Met de informatie die dat oplevert, kunnen wij als gemeente Purmerend onze informatiepositie nog meer verbeteren en onze weerbaarheid vergroten.

14

Nawoord Op basis van dit integraal veiligheidsplan wordt jaarlijks een jaaruitvoeringsprogramma opgesteld waarin we onze doelen en prioriteiten vertalen naar concrete acties. Het jaaruitvoeringsprogamma biedt altijd ook ruimte voor nieuwe ontwikkelingen en omstandigheden. Het wordt ter kennisname aan de gemeenteraad van Purmerend aangeboden en vastgesteld door het college van burgemeester en wethouders. Om onze doelstellingen te realiseren is betrokkenheid en inzet van onze veiligheidspartners vereist. Met onze veiligheidspartners is regelmatig overleg en afstemming. Dit gebeurt in structurele overleggen zowel bestuurlijk als ambtelijk en in crisissituaties. Samenwerking, regievoering, communicatie en vooral betrokkenheid van onze inwoners en andere partijen zijn opnieuw belangrijk om dit integraal veiligheidsplan z’n uitwerking te laten hebben. Als burgemeester wil ik samen met de inwoners en andere partijen de leefbaarheid en veiligheid ook in de periode 2023-2027 op het gewenste, goede niveau houden! Burgemeester Ellen van Selm

15