a1-raadsvoorstel-en-ondertekend-ontwerpbesluit-zienswijze-werkom-begroting-2026

À

Raadsvoorstel en ontwerpbesluit

?

PUR

MER END

Registratienummer raad: 1612731

Datum: 27 mei 2025

Portefeuillehouder: A.O.C. Boer

Domein / Team: MAAD/ BEMO

Onderwerp: Zienswijze gewijzigde begroting 2025, de primaire begroting 2026 en kennisgeving van de meerjarenraming 2o27- 2029 Participatiebedrijf Werkom Samenvatting: Op grond van de Gemeenschappelijk Regeling worden de raden van de gemeenten in de gelegenheid gesteld hun zienswijze te geven op de toegezonden gewijzigde begroting 2025, de primaire begroting 2026 en de meerjarenraming 2027-2029 ter kennisgeving aan te nemen. De zienswijze ligt nu voor om te worden vastgesteld door de gemeenteraad. Op basis van de stukken is duidelijk dat de gemeente voor hogere uitvoeringskosten van de Participatietaken komt te staan. Werkom laat tegelijkertijd zien dat ze goed bezig is met de strategische agenda. We zagen een goed resultaat over 2024. Het financiële resultaat 2024 van Werkom is € 491.018 beter dan begroot. Wij verzoeken de gemeenteraad een positieve zienswijze af te geven op de gewijzigde begroting 2025 en een inhoudelijke zienswijze op de primaire begroting 2026. En de meerjarenraming 20272029 voor kennisgeving aan te nemen. Enerzijds vanwege de mogelijke keuzes die we moeten maken in het kader van de gemeentelijke begroting. Anderzijds omdat we in afwachting zijn van de verdere (financiële) effecten van de maatregelen die Werkom neemt die voortkomen uit het strategische plan. Hierin zijn de aanbevelingen van Bureau Berenschot verwerkt.

Registratienummer: 1612731 Onderwerp: Zienswijze gewijzigde begroting 2025, de primaire begroting 2026 en kennisgeving van de meerjarenraming 2027- 2029 Participatiebedrijf Werkom Purmerend, 27 mei 2025 Aan de gemeenteraad van Purmerend,

Inleiding en probleemstelling: Op 17 april 2025 ontvingen wij van Werkom de gewijzigde begroting 2o25, de primaire begroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029. Op grond van de Gemeenschappelijk Regeling worden de raden van de gemeenten Purmerend en Zaanstad in de gelegenheid gesteld hun zienswijze op deze stukken te geven. De zienswijze ligt nu voor om te worden vastgesteld door de gemeenteraad. De concept jaarrekening 2024, het publieksjaarverslag 2024 en de kadernota 2025 zijn ter informatie meegezonden. Oplossingsrichtingen: De gemeenteraad wordt verzocht om een positieve zienswijze af te geven op de gewijzigde begroting 2025 en een inhoudelijke zienswijze op de primaire begroting 2026. De meerjarenraming 2027-2029 ter kennisgeving aan te nemen, omdat deze getallen indicatief zijn. Daarnaast wordt verzocht om de zienswijze kenbaar te maken bij het algemeen bestuur van participatiebedrijf Werkom. Daarnaast wordt de gemeenteraad verzocht om akkoord te gaan met de voorgestelde begrotingswijziging. Door middel van deze begrotingswijziging worden de toegekende middelen uit de mei- en septembercirculaire 2024 toegekend aan het Participatiebudget. Onderstaande overwegingen leiden tot het verzoek om een (positieve) zienswijze af te geven en akkoord te gaan met de voorgestelde begrotingswijziging. Overwegingen: 1.

De ingeleverde begrotingsdocumenten moeten worden bezien in het licht van uw besluitvorming op 17 februari 2022. Toen heeft u ingestemd met de doorontwikkeling van Werkom als sociaal ontwikkelbedrijf overeenkomstig scenario 3+, zoals omschreven in het Koersdocument herijking Werkom (reg.nr. 1561465). Uit deze herijking bleek dat de huidige (financiële) werkwijze niet toekomstbestendig is en leidt tot een structureel oplopend tekort. Dit vertaalde zich in financiële zin in een hogere deelnemersbijdrage. Bureau Berenschot heeft onderzocht op welke manieren Werkom anders, meer duurzaam bekostigd zou kunnen worden. De uitkomsten van dit onderzoek zijn met uw raad in november 2022 gedeeld (reg.nr. 1577191). Werkom heeft de aanbevelingen vanuit het rapport inmiddels verwerkt in een strategisch plan. Met betrekking tot deze maatregelen realiseert Werkom in de gewijzigde begroting 2025een ombuiging van het resultaat met circa € 4oo.00o ten opzichte van het koersdocument. De maatregelen hebben tevens effect op het te verwachten tekort in het meerjarenbeeld dat is gepresenteerd in de meerjarenraming 20272029. 2.

Werkom begroot een redelijk stabiele netto toegevoegde waarde op een hoger niveau dan in de primaire begroting 2025. Daarin is het effect van de hogere omzet dat al zichtbaar was in het resultaat in 2024 verwerkt. Er is echter ook sprake van structureel hogere loonkosten en van een verschuiving binnen de doelgroepen, waardoor de kosten nog sterker toenemen. Per saldo is er een structureel groeiende gemeentelijke bijdrage nodig, als gevolg van de hiervoor genoemde beweging. Het effect dat een groter deel van de doelgroep van de Participatiewet intensievere begeleiding nodig heeft en een lagere verdiencapaciteit heeft, is blz. 2 van 6

Registratienummer: 1612731 Onderwerp: Zienswijze gewijzigde begroting 2025, de primaire begroting 2026 en kennisgeving van de meerjarenraming 2027- 2029 Participatiebedrijf Werkom de beweging die we eerder zagen en die het Rijk ook erkent. Om de transitie te kunnen maken stelt het Rijk langdurig middelen (10 jaar) beschikbaar (voor de transitie en voor de hogere kosten die het gevolg zijn van deze beweging) en een ondersteuningsstructuur. Het is van belang om daarvoor nadere plannen te ontwikkelen in samenwerking met Zaanstad en Werkom. De ontwikkeling richt zich op de sociale infrastructuur tussen gemeenten en Werkom, waarbij we ons inzetten om Werkom als sociaal ontwikkelbedrijf toekomstgericht financieel weerbaar te maken voor de komende jaren. 3.

Er is een hogere bijdrage van Purmerend nodig als gevolg van de hogere loonkosten door de doorwerking van loonsverhogingen in 2024 en de verschuiving in de doelgroepen. Daarnaast stijgen de loonkosten door afschaffing van het lage inkomensvoordeel (hierna: LIV). Het financieel effect voor Purmerend in 2025 bedraagt € 425.00o. Deze extra bijdrage wordt opgevangen door het verhogen van het Participatiebudget door het inzetten van de van de middelen uit de meicirculaire 2024, de inzet van een reservering van het Participatiebudget voor de wijziging van de financiering van beschut werk door het Rijk en extra middelen vanwege het afschaffen LIV (sept. circulaire 2024).

4.

Het financieel effect voor Purmerend in 2026 bedraagt € 6oo.00o. Dit wordt eveneens gedekt door de inzet van de verhoging van het Participatiebudget door de middelen uit de mei- en septembercirculaire 2024. (De verhoging van de middelen uit de meicirculaire 2024 en de inzet van een reservering van het Participatiebudget voor de wijziging van de financiering van beschut werk door het Rijk en extra middelen vanwege het afschaffen LIV (sept. circulaire 2024). Voor de Participatie/SW bedrijven hebben we de volgende middelen ontvangen:

Mutaties mei- en septembercirculaire 2024 maatschappelijk domein Omschrijving Integratieuitkeringen (TOTAAL) Participatie (IU)/SW-bedrijven/SW bedrijven Participatie (IU)/SW-bedrijven/SW bedrijven

2024 748.150

2025 640.679 84 946

748 150

555 733

2026 662.916 85 837 577 079

2027 644.782 86 336 55 446

2028

Circulaire

540.199 7919 september 452 280 mei

2%bezuinigingsmaatregel op gemeentelijke bijdrage De wethouders financiën hebben namens de colleges, met zicht op het ravijnjaar, alle gemeenschappelijke regelingen opdracht gegeven om de consequenties uit te werken als gemeenten hun bijdragen aan gemeenschappelijke regelingen met % verlagen. Werkom stelt terecht dat bezuiniging op het WSW-budget niet realiseerbaar is, omdat uit dit budget WSW-salariskosten worden vergoed die niet beïnvloedbaar zijn. Het college heeft inmiddels gekozen om voor 2026 2% te bezuinigen op de gemeentelijke bijdrage. Korting van 2% op het participatiebudget en de overige bijdrage gemeenten (€73.000) heeft gevolgen voor salariskosten voor beschut werk, jobcoaching en re-integratieactiviteiten. Er kunnen wachtlijsten ontstaan voor mensen met een beschut werk indicatie, waardoor mensen niet uit de uitkering stromen en ook de netto toegevoegde waarde lager wordt, er is minder capaciteit beschikbaar voor jobcoaching waardoor mensen met een baan indicatie niet aan het werk gaan. Daarnaast is voor de reguliere re-integratie minder capaciteit beschikbaar om mensen uit de bijstand naar werk te begeleiden. Kortom meer mensen blijven afhankelijk van een bijstandsuitkering, wat leidt tot hogere uitkeringslasten en ook hogere maatschappelijke kosten.

biz. 3 van 6

Registratienummer: 1612731 Onderwerp: Zienswijze gewijzigde begroting 2025, de primaire begroting 2026 en kennisgeving van de meerjarenraming 2027- 2029 Participatiebedrijf Werkom 5.

We verwachten in de meicirculaire 2025 extra middelen van het rijk te ontvangen. De effecten van deze middelen kunnen we nu niet meenemen, omdat deze pas eind mei bekend zijn.

6.

De begroting bevat concrete doelen en prestatie-indicatoren waarmee de uitvoering gemonitord kan worden. Daarnaast is de samenwerking tussen gemeenten en Werkom intensief en gebaseerd op wederzijdse afstemming.

Financiële consequenties: Vanuit de geleverde begrotingsdocumenten zijn dit de financiële consequenties:

Be rotin SW en Partici atie Purmerend Stelpost toekomstige ontwikkelingen (ra ort Berenschot)

1.000.000

1.000.000

1.000.000

1.000.000

1.000.000

Totaal beschikbaar in be

9.421.870

8.990.053

8.859.008

8.859.008

8.859.008

9.219.356

8.924.057

8.825.386

8.740.699

8667.345 739.000

atie Werkom Extra middelen beleidsscenario 3 Werkom

8.421.870

7.859.008

7.859.008

7.859.008

628.000

739.000

739.000

739.000

9.847.356

9.663.057

9.564.386

9.479.699

9.406.345

73.000

425.486

600.004

PM 705.378

PM 620.691

PM 547.337

In mindering 2% op de participatiewettaken (ex. WSW) Saldo

7.990.053

Voor 2025 is er een tekort van € 425.486 begroot. Dit is inclusief de stelpost voor Werkom die in de begroting van Purmerend voor de toekomstige ontwikkeling van Werkom is gereserveerd. Doordat de WSW-populatie structureel blijft afnemen blijft de druk hoog op het realiseren van voldoende netto toegevoegde waarde (omzet minus directe orderkosten). De gemiddelde loonwaarde van de achterblijvende populatie neemt langzaam af. Complexere opdrachten worden daarmee lastiger om uit te voeren. Met de introductie van de Participatiewet heeft de overheid berekend dat drie medewerkers WSW worden vervangen door één medewerker Beschut Werk. Het operationele resultaat van drie fte WSW-medewerkers is circa € 15.500 negatief. Eén fte medewerker Beschut Werk kent een operationeel resultaat van circa € 29.000 negatief. Door deze autonome ontwikkeling verslechtert het operationele resultaat met circa € 13.500 bij iedere toename Beschut Werk. Het voorstel is de cijfers 2025 en 2026 in de begroting te verwerken, dat betekent een bijraming in 2025 van € 425.486 en voor 2026 een bijraming van € 6o0.004. De overige jaren worden door het college als indicatief beschouwd. Dit heeft enerzijds te maken met de mogelijke keuzes die we moeten maken in het kader van de gemeentelijke begroting. Met andere woorden: er is nog niet bepaald hoeveel ruimte er de komende jaren voor Werkom beschikbaar is.

Anderzijds wordt er van Werkom op basis van de realisatie 2025 en de verdere uitvoering van de aanbevelingen van Bureau Berenschot verwacht dat het tekort nog verder wordt teruggedrongen.

biz. 4 van 6

Registratienummer: 1612731 Onderwerp: Zienswijze gewijzigde begroting 2025, de primaire begroting 2026 en kennisgeving van de meerjarenraming 2027- 2029 Participatiebedrijf Werkom Verloop van het eigen vermogen ultimo 2024 zo'n € 2,3 miljoen. Zie onderstaande tabel.

Al emene reserve

1.687.749

1.387.749

1.387.749

635.942

620.857

605.772

2.023.691

2.008.606

1.993.521

590.687

575.602 1.963.351

Het eigen vermogen is ter dekking van het weerstandsvermogen dat is afgestemd op de risico's. In de financiële verordening is afgesproken dat het maximaal toelaatbaar weerstandsvermogen 5% is. Het weerstandsvermogen is gelijk aan de algemene reserve. Communicatie: • •

•

Nadat de gemeenteraad op 26 juni 2025 de stukken heeft behandeld, wordt Werkom op de hoogte gesteld door verzending van bijgevoegde brief. Conform artikel 35, lid 4 van de Wgr moet het bestuur -voor het vaststellen van de begrotingde raden schriftelijk en gemotiveerd in kennis stellen van zijn oordeel over de zienswijze van de raad. Het bestuur stelt tot slot de begroting vast op 9 juli 2025.

Voorstel: 1.

2. 3.

4.

Kennis te nemen van de gewijzigde begroting 2025 en de primaire begroting 2026 en de meerjarenraming 2027-2029 en de jaarstukken 2024 van Participatiebedrijf Werkom; Akkoord te gaan met de voorgestelde begrotingswijziging; Een zienswijze af te geven op de gewijzigde begroting 2025 en de primaire begroting 2026 en de meerjarenraming 2027-2029 van participatiebedrijf Werkom ter kennisgeving aan te nemen; Het bestuur van Werkom via bijgevoegde brief hierover te informeren.

Burgemeester en wethouders van Purmerend, de secretaris de burgemeester,

$.

h..

a±1

Bijlage(n): 1.

2.

3.

Brief zienswijze gewijzigde begroting 2025, de primaire begroting 2026 en de meerjarenraming 2027-2029. Gewijzigde begroting 2025, de primaire begroting 2026 en de meerjarenraming 2027-2029 participatiebedrijf Werkom. Begrotingswijziging (a4)

biz. 5 van 6

Registratienummer: 1612731 Onderwerp: Zienswijze gewijzigde begroting 2025, de primaire begroting 2026 en kennisgeving van de meerjarenraming 2027- 2029 Participatiebedrijf Werkom

De raad van de gemeente Purmerend, gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 27 mei 2025,

BE 5 LU IT:

1.

2. 3.

4.

Kennis te nemen van de gewijzigde begroting 2025 en de primaire begroting 2026 en de meerjarenraming 2027-2029 van Participatiebedrijf Werkom; Akkoord te gaan met de voorgestelde begrotingswijziging; Een zienswijze af te geven op de gewijzigde begroting 2025 en de primaire begroting 2026 en de meerjarenraming 2027-2029 van participatiebedrijf Werkom ter kennisgeving aan te nemen. Het bestuur van Werkom via bijgevoegde brief hierover te informeren.

ol.

biz. 6 van 6